II OSK 2126/23

II OSK 2126/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Po 16/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-07-05
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 2 pkt 4, art. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr.) sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant: starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. F. i A. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Po 16/23 w sprawie ze skargi A. F. i A. F. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 8 marca 2022 r. nr LX/1120/VIII/2022 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. F. i A. F. solidarnie na rzecz Miasta Poznania kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 5 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Po 16/23, oddalił skargę A. F. i A. F. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 8 marca 2022 r., nr LX/1120/VIII/2022, w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, A. F. i A. F. (zwani dalej skarżącymi lub stroną) wnieśli skargę na ww. uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 8 marca 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Rejon ulicy Wysokiej" w Poznaniu (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2022 r. poz. 2278; dalej jako: MPZP, Plan miejscowy lub uchwała). Plan został zaskarżony w części dotyczącej przepisów w części tekstowej i graficznej obejmujących działki nr [...], arkusz [...], obręb Poznań oraz nr [...], arkusz [...], obręb Poznań, dla których Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi odpowiednio księgi wieczyste nr [...] i [...], położone na terenie placu miejskiego oznaczonego w MPZP symbolem kp, zawartych w szczególności w § 3 pkt 5, § 4 pkt 1, § 4 pkt 3 lit. c tiret 2, § 7 pkt 5, § 15 części tekstowej Planu miejscowego.
Skarżący zarzucili naruszenie:
1. art. 1 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 3, ust. 2 pkt 4, ust. 2 pkt 6 i 7, ust. 2 pkt 9, art. 1 ust. 3, art. 2 pkt 4 i art. 2 pkt 5, ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) - dalej: "u.p.z.p." poprzez naruszenie przy uchwalaniu MPZP zasad ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej, co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących m.in. celem rzekomej ochrony środowiska, dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska – zieleni, w sytuacji gdy zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna lub zabudowa usługowa nieruchomości jest uzasadniona historycznie i architektonicznie; brak uwzględnienia w MPZP walorów ekonomicznych przestrzeni i nieruchomości skarżących; niewyważenie interesu skarżących z interesem publicznym i wywłaszczenie nieruchomości na cel publiczny;
2. art. 3 ust. 1 u.p.z.p., art. 4 ust. 1 u.p.z.p. i art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez nadużycie i przekroczenie władztwa planistycznego i odebranie skarżącym możliwości zagospodarowania terenu Nieruchomości w sposób dotychczasowy jako przeznaczonej pod teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej;
3. art. 9 ust. 4 u.p.z.p. w zw. z art. 20 ust 1 u.p.z.p. poprzez uchwalenie MPZP w sposób istotnie naruszający postanowienia uchwały Nr LXXII/1137/VI/2014 Rady Miasta Poznania z dnia 23 września 2014 r. w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania (dalej jako: Studium 2014), co skutkowało bezpodstawnym i bezprawnym przeznaczeniem całej Nieruchomości położonej na terenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej pod plac miejski;
4. art. 15 ust. 1 u.p.z.p. poprzez sporządzenie projektu MPZP, zawierającego niepełne uzasadnienie, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnej zmiany przeznaczenia nieruchomości skarżących;
5. art. 15 ust. 2 pkt 1, 2, 3, 3a, 4, 6, 7, 9 u.p.z.p. poprzez wadliwe określenie w MPZP: przeznaczenia terenów oraz linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania; zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego; zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu; zasad kształtowania krajobrazu; zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, w tym krajobrazów kulturowych, oraz dóbr kultury współczesnej; zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu; granic i sposobu zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, na podstawie odrębnych przepisów; szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczeń w ich użytkowaniu, w tym zakazu zabudowy; wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej nieruchomości z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego;
6. art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., art. 15 ust. 2 pkt 1, 2, 6 i 9 u.p.z.p. w zw. z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) - dalej: "Prawo budowlane") poprzez pozbawienie skarżących prawa do zabudowy nieruchomości wskutek uchwalenia planu;
7. art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.; dalej jako: KC) oraz art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1 i 2, art. 30, art. 31 ust. 1-3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich naruszenie, prowadzące do naruszenia prawa własności, ograniczając prawo do zabudowy nieruchomości skarżących, jak i naruszenie zasady równości wobec prawa, zasady sprawiedliwości społecznej i zasady proporcjonalności w związku z bezzasadną zmianą przeznaczenia całej nieruchomości skarżących w planie, bez należytego uzasadnienia.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności MPZP w części obejmującej działki nr [...] oraz nr [...], znajdujących się na terenie objętym planem, a w szczególności co do § 3 pkt 5, § 4 pkt 1, § 4 pkt 3 lit. c tiret 2, § 7 pkt 5, § 15 części tekstowej MPZP i odpowiednio części graficznej MPZP oraz wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności Sąd Wojewódzki podniósł, że skoro postanowienia planu miejscowego określiły kształt prawa własności poprzez ustalenie dla nieruchomości skarżących przeznaczenia pod teren placu miejskiego i związane z tym ograniczenie możliwości zabudowy ich działek, to doszło do naruszenia interesu prawnego skarżących, co wskazuje na dopuszczalność wniesionej skargi.
Sąd meriti przeanalizował również akta planistyczne z punktu widzenia zachowania wymogów określonych w art. 17 i następnych u.p.z.p. i nie stwierdził, aby plan został sporządzony z istotnym naruszeniem trybu jego sporządzania.
Dalej Sąd rozpoznający skargę wskazał, że zgodnie ze Studium 2014, działki skarżących znajdują się na terenie oznaczonym symbolem MW/U, które określone zostały jako: "tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej", dla których wyznaczono kierunek wiodący w postaci zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej, oraz kierunek uzupełniający: zieleń (np.: parki, skwery), tereny sportu i rekreacji, tereny komunikacji i infrastruktury technicznej.
W Studium podzielono kierunki zagospodarowania na kierunki wiodące i kierunki uzupełniające. Działki skarżących położone są na terenie oznaczonym w Studium symbolem MW/U – tereny zabudowy mieszkaniowej lub zabudowy usługowej w obszarze funkcjonalnego śródmieścia. Dla wymienionego terenu wyznaczono kierunek wiodący – zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna lub usługowa, ale także uzupełniający – zieleń (np. parki, skwery), tereny sportu i rekreacji, tereny komunikacji i infrastruktury technicznej, tereny sportowo-rekreacyjne. Oba te kierunki uzupełniają się, tworząc funkcjonalno-przestrzenną całość. Wskazać trzeba, że nie sposób wyobrazić sobie, aby zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna i usługowa w dużym mieście takim jak Poznań, na mocno zurbanizowanym obszarze (ścisłe centrum miasta), funkcjonowała samodzielnie. Uzupełnieniem tych funkcji są tereny przeznaczone pod komunikację (drogi), parkingi, tereny zielone, rekreacyjne, sportowe. Należy więc przyjąć, że jeżeli studium na danym obszarze przewiduje kierunek zagospodarowania jako tereny mieszkaniowe – to oczywistym jest, że funkcją dominującą będzie na danym obszarze przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową, lecz koniecznym jest uzupełnienie tej funkcji o inne przeznaczenie, które ułatwi zaspokajanie potrzeb życiowych mieszkańców danego terenu. W rozpoznawanej sprawie nie można więc stwierdzić, by przyjęte w MPZP przeznaczenie terenu na plac miejski, spełniający funkcję komunikacyjną, reprezentacyjną i wypoczynkową, było niezgodne ze Studium, a wręcz przeciwnie - stanowi funkcjonalne uzupełnienie wnętrza urbanistycznego jaki niewątpliwie tworzy teren działek skarżących, znajdujących się przy ul. [...] i [...].
Zdaniem Sądu pierwszej instancji Rada Miasta Poznania wprowadzając zakwestionowane przez skarżących przepisy uchwały nie przekroczyła granic przysługującego jej władztwa planistycznego, ani nie naruszyła zasady proporcjonalności. Analiza akt planistycznych, w tym protokołu z posiedzenia z Miejskiej Komisji Urbanistyczno- Architektonicznej z dnia 28 maja 2021 r., wskazuje, że Rada Miasta Poznania wzięła pod uwagę szereg aspektów związanych ze specyfiką ścisłego centrum miasta Poznania, które stanowi obszar o wykształconej, zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej o charakterze silnie zurbanizowanym. W szczególności Komisja rozważała kilka wariantów związanych z potencjalnym zagospodarowaniem (a następczo- zmianą przeznaczenia) działek skarżących, które obecnie stanowią prywatny parking o nieutwardzonej nawierzchni, a na części z nich funkcjonują drobne usługi (np. kwiaciarnia). Jak wynika ze wspomnianego protokołu zwrócono uwagę na potrzebę otwarcia widoku na zabytkowy kościół [...], w szczególności w kontekście znacznej wysokości budynków znajdujących się w jego bezpośrednim sąsiedztwie (25 m), występujących w formie zwartej zabudowy (zabytkowej i współczesnej). Wskazano na potrzebę zachowania otwartego dostępu do terenu Uk (terenu kościoła) i możliwość wykorzystania przestrzeni jako ogólnodostępnego terenu, umożliwiające swobodne przechodzenie i korzystanie z zieleni.
W ocenie Sądu meriti przytoczona w odpowiedzi na skargę, wespół z protokołem i uzasadnieniem uchwały, argumentacja wskazuje, że Rada Miasta Poznania w sposób bardzo wyważony podeszła do kwestii przeznaczenia nieruchomości skarżących. Ograniczenie prawa własności przysługującego skarżącym zostało podyktowane czytelnymi, obiektywnie istniejącymi przesłankami zagospodarowania przestrzennego i służby realizacji celu gospodarki przestrzennej, jaki w świetle u.p.z.p. może być uznany za istotny dla społeczności lokalnej. Przeznaczenie nieruchomości skarżących pod plac miejski uwzględnia nie tylko aspekty estetyczno-przestrzenne, ale i funkcjonalne. Uwzględnia aspekty środowiskowe, pozwalając na wprowadzenie w znacznie zurbanizowanym terenie zieleni. Opinia Komisji, która jest ciałem doradczym, nie jest wiążąca dla organu, lecz niewątpliwie pozwala na szersze zrozumienie motywów jakimi kierował się organ przyjmując wskazane w planie przepisy, w tym kształtując władczo przeznaczenie objętych MPZP nieruchomości.
Odnosząc się do zagadnienia osi widokowej, Sąd pierwszej instancji wskazał, że pojęcie to zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2022 poz. 916) oznacza wyobrażalną prostą kierującą wzrok na charakterystyczne elementy zagospodarowania terenu lub terenów. W praktyce oznacza to linię, wzdłuż której projektuje się widoki na konkretne obiekty, wyróżniające się wielkością, wysokością, czy kształtem. Są to miejsca o dużym znaczeniu pod względem ekspozycji krajobrazu, rozciągają się z nich lokalne widoki lub dalekie panoramy, są to również obiekty o znaczeniu krajobrazowo–kulturowym (por. https://otaprojekt.pl/osie-widokowe-miescie/, dostęp na dzień sporządzania uzasadnienia). Skarżący próbowali w toku sprawy wykazać, że nie istnieje "oś widokowa ul. [...]", zwieńczona kościołem pod wezwaniem [...]. W ocenie skarżących przebieg i układ ulicy [...], a także wielkość bryły wskazuje, że kościół nie spełnia definicji dominanty i nie może stanowić elementu osi widokowej, takiej jak np. ma to miejsce przy ul. [...], ul. [...] i ul. [...] w Poznaniu.
Mając to na uwadze Sąd meriti wskazał, że o ile funkcjonuje w języku prawnym (przywołana ustawa o ochronie przyrody) jak i potocznym pojęcie osi widokowej, to na gruncie u.p.z.p. dywagacje skarżących nie podważają argumentacji lokalnego prawodawcy, który zdecydował się na rozwiązanie urbanistyczno- funkcjonalne z otwarciem widoku na wspomniany kościół. Nie ma bowiem w u.p.z.p. przepisu, który uzależniałby taki zabieg od "formalnego" istnienia osi widokowych. Należy to bowiem traktować bardziej jako pewien zabieg w praktyce architektonicznej i urbanistycznej, który ma na celu uwzględnienie występujące w przestrzeni pewne charakterystyczne elementy krajobrazu (np. budynki). Niewątpliwie takim elementem jest zabytkowy kościół [...]. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego błędne jest więc stanowisko skarżących, że rzekoma ochrona osi widokowej doprowadziła do zakazu zabudowy na ich działkach. Otwarcie widoku na kościół stanowiło wyważenie nie tylko walorów architektonicznych i krajobrazowych, lecz także ochrony środowiska i ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków. Okoliczność, że takie rozwiązanie nie realizuje koncepcji skarżących również nie świadczy o wadliwości przepisów planu.
Za niezasadne Sąd Wojewódzki uznał te zarzuty skarżących, które wskazują, że zachodzi niespójność części tekstowej i graficznej Planu, przejawiająca się wyznaczeniem na rysunku MPZP strefy zieleni na terenie kp "która na pierwszy rzut oka jest znacznie większa niż ww. minimum 25% powierzchni biologicznie czynnej terenu". Sąd podzielił w tym zakresie argumentację organu zaprezentowaną w odpowiedzi na skargę, że odmienne jest znaczenie pojęć "strefy biologicznie czynnej" i "strefy zieleni". Zgodnie z § 2 pkt 6 MPZP przez strefę zieleni należy rozumieć obszar zagospodarowany zielenią, w szczególności drzewami i krzewami, wraz z dojściami, ciągami pieszymi lub rowerowymi, obiektami małej architektury. Z powyższego wynika, że strefa zieleni nie jest tożsama z powierzchnią biologicznie czynną. Strefa zieleni może w swoim obszarze obejmować powierzchnię biologicznie czynną, ale i inne elementy takie jak dojścia, ciągi piesze lub rowerowe i obiekty małej architektury. Z tych względów wyznaczona na rysunku Planu strefa mogła obejmować powierzchnię większą niż 25%.
Również zdaniem Sądu pierwszej instancji nieuzasadnione są te obawy skarżących, które dotyczą terminu wykonania i utrzymania nasadzeń oraz wykonania samego placu. Teren ten, na co wskazywał organ, stanowić będzie inwestycję celu publicznego, co wiąże się z wywłaszczeniem nieruchomości. Z kolei zagadnienie wywłaszczenia, czy potencjalnej wysokości odszkodowania zostają poza zakresem niniejszego postępowania. Niezasadne są też te zarzuty skargi, które dotyczą braku wskazania terminu zakupu/ wywłaszczenia nieruchomości, bowiem nie tylko nie wynika z przepisów u.p.z.p., lecz przede wszystkim procedowana jest w odrębnym trybie, niż stanowienie planów miejscowych.
Sąd Wojewódzki podzielił również argumentację organu dotyczącą braku podstaw do uznania, że elementy architektonicznie takie jak balkony, czy gzymsy miałyby naruszać granice nieruchomości skarżących.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 - dalej: P.p.s.a.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. F. i A. F.. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucono
1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (brak zastosowania), tj.:
a) art. 1 ust. 1 u.p.z.p. poprzez akceptację naruszenia w MPZP zasad ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni działek nr [...], arkusz [...], obręb Poznań oraz nr [...], arkusz [...], obręb Poznań, dla których Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi odpowiednio księgi wieczyste nr [...] i [...] (dalej także łącznie jako: Nieruchomości) w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni;
b) art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez akceptację nieuwzględnienia w MPZP wymagań ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni;
c) art. 1 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. poprzez akceptację nieprawidłowego uwzględnienia w MPZP walorów architektonicznych i krajobrazowych wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących m.in. celem rzekomej ochrony zabytkowego kościoła [...], w sytuacji gdy zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna lub zabudowa usługowa nieruchomości jest uzasadniona historycznie i architektonicznie (istniała kamienica na narożniku ul. [...] i ul. [...]), a wprowadzony duży plac miejski nie istniał w przeszłości;
d) art. 1 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. poprzez akceptację nieprawidłowego uwzględnienia w MPZP wymagań ochrony środowiska wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp ze strefą zieleni m.in. celem rzekomej ochrony środowiska - zieleni;
e) art. 1 ust. 2 pkt 4 u.p.z.p. poprzez akceptację nieprawidłowego uwzględnienia i określenia w MPZP wymagań ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących, w sytuacji gdy zabudowa nieruchomości jest uzasadniona historycznie i architektonicznie (istniały kamienice na narożniku ul. [...] i ul. [...] wprowadzony w MPZP duży plac miejski nie istniał w przeszłości), m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...];
f) art. 1 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. poprzez akceptację nieuwzględnienia w MPZP walorów ekonomicznych przestrzeni wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej, a tym samym całkowite wyłączenie nieruchomości z zabudowy kubaturowej, która umożliwiałaby skarżącym dalsze ekonomiczne zagospodarowanie nieruchomości, bez zaburzania środowiskowych i krajobrazowych walorów przestrzeni, co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących z Nieruchomości m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni, z jednoczesnym przeznaczeniem części sąsiednich gruntów objętych i nieobjętych MPZP pod tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej;
g) art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. w zw. z art. 2 pkt 4 u.p.z.p. i art. 2 pkt 5 u.p.z.p., poprzez:
- akceptację nieuwzględnienia przez organ w MPZP prawa własności Skarżących do Nieruchomości wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni Nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej, a tym samym całkowite wyłączenie Nieruchomości z zabudowy kubaturowej i uniemożliwienie Skarżącym wykonywania uprawnień właścicielskich w ww. zakresie, co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie Skarżących z Nieruchomości m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni, z jednoczesnym przeznaczeniem części sąsiednich gruntów objętych i nieobjętych MPZP pod tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej;
- akceptację niezważenia przez organ interesu właścicieli nieruchomości w odniesieniu do interesu publicznego, a dokonanie tego wobec właścicieli działek sąsiadujących z nieruchomościami, którzy nie tylko mogą zabudować swoje grunty, ale także mają prawo zabudowy przestrzeni nad nieruchomościami - terenem oznaczonym w MPZP symbolem kp;
- akceptację wadliwego przyjęcia przez organ, że interes publiczny oraz zmiana przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez możliwości zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej ma pierwszeństwo przed interesem indywidualnym - prawem własności skarżących do nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną lub zabudowę usługową;
- akceptację braku należytego uzasadnienia przez organ zakazu zabudowy całej powierzchni nieruchomości oznaczonej w MPZP symbolem kp oraz rozważenia innych niż zakaz zabudowy sposobów realizacji zamierzonych celów uchwalenia MPZP i akceptację niezasadnego wskazania przez organ, że jednym z nich była potrzeba wyeksponowania narożnika nowej zabudowy i otwarcia widokowego na zabytkowy kościół [...], co doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia, że jedynym rozwiązaniem realizującym założone cele MPZP jest stworzenie na Nieruchomości placu miejskiego z zakazem zabudowy;
- akceptację wadliwego przerzucenia przez organ na skarżących realizacji zagospodarowania całej powierzchni nieruchomości, jako terenu placu miejskiego oznaczonego w MPZP symbolem kp i jego utrzymania, co należy traktować jako cel publiczny, który powinien być zrealizowany przez Miasto Poznań;
h) art. 1 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p. w zw. z art. 2 pkt 4 u.p.z.p. poprzez:
- akceptację nieprawidłowego uwzględnienia przez organ w MPZP potrzeb interesu publicznego rozumianego jako uogólniony cel dążeń i działań, uwzględniających zobiektywizowane potrzeby ogółu społeczeństwa lub lokalnych społeczności, związanych z zagospodarowaniem przestrzennym, wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni, z jednoczesnym przeznaczeniem części sąsiednich gruntów objętych i nieobjętych MPZP pod tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej;
- akceptację wadliwego przyjęcia przez organ, że interes publiczny oraz zmiana przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp ma pierwszeństwo przed interesem indywidualnym - prawem własności skarżących do nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną lub zabudowę usługową, gdy organ mógł ograniczyć wielkość placu miejskiego do części nieruchomości, a na części nieruchomości dopuścić zabudowę mieszkaniową wielorodzinną lub zabudowę usługową albo przeznaczyć pod cel związany z powstaniem placu miejskiego i strefy zieleni grunty komunalne położone zarówno na terenie objętym MPZP jak i poza jego granicami;
- akceptację wadliwego przerzucenia przez organ na skarżących realizacji zagospodarowania całej powierzchni nieruchomości jako terenu placu miejskiego oznaczonego w MPZP symbolem kp i jego utrzymania, co należy traktować jako cel publiczny, który powinien być zrealizowany przez Miasto Poznań;
i) art. 1 ust. 3 u.p.z.p. poprzez akceptację nieprawidłowego ustalenia przez organ w MPZP przeznaczenia nieruchomości oraz określenia sposobu zagospodarowania i korzystania z nieruchomości pod cel publiczny - teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp wobec niewłaściwego wyważenia przez organ interesu publicznego i interesu prywatnego skarżących, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne, wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni, z jednoczesnym przeznaczeniem części sąsiednich gruntów objętych i nieobjętych MPZP pod tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej;
j) art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.p.z.p. poprzez akceptację nadużycia i przekroczenia władztwa planistycznego przez organ wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących z nieruchomości, gdyż organ nie zważył interesu skarżących jako właścicieli nieruchomości w odniesieniu do interesu publicznego, a dokonał tego wobec właścicieli działek sąsiadujących z nieruchomościami, którzy nie tylko mogą zabudować swoje grunty, ale także mają prawo zabudowy przestrzeni nad nieruchomościami - terenu oznaczonego w MPZP symbolem kp, i to z powołaniem się m.in. na cel rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni;
k) art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez akceptację odebrania skarżącym przez organ w MPZP możliwości zagospodarowania terenu nieruchomości w sposób dotychczasowy jako przeznaczonej pod teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej i bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących z nieruchomości m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni;
I) art. 9 ust. 4 w zw. z art. 20 ust 1 u.p.z.p. poprzez akceptację uchwalenia MPZP przez organ w sposób istotnie naruszający postanowienia uchwały Nr LXXII/1137/VI/2014 Rady Miasta Poznania z dnia 23 września 2014 r. w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania - dalej: "Studium 2014", co skutkowało bezpodstawnym i bezprawnym przeznaczeniem całej powierzchni nieruchomości położonej na terenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej pod plac miejski oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni;
m) art. 15 ust. 1 u.p.z.p. poprzez akceptację sporządzenia przez organ projektu MPZP zawierającego niepełne uzasadnienie, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni Nieruchomości z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni;
n) art. 15 ust. 2 pkt 1,2, 3, 3a, 4, 6, 7, 9 u.p.z.p. poprzez akceptację dokonania przez organ wadliwego określenia w MPZP: przeznaczenia terenów oraz linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania; zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego; zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu; zasad kształtowania krajobrazu; zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, w tym krajobrazów kulturowych, oraz dóbr kultury współczesnej; zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu; granic i sposobu zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, na podstawie odrębnych przepisów; szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczeń w ich użytkowaniu, w tym zakazu zabudowy; wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni Nieruchomości z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp a tym samym całkowite uniemożliwienie zabudowy kubaturowej Nieruchomości przez Skarżących m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni, z jednoczesnym przeznaczeniem części sąsiednich gruntów objętych i nieobjętych MPZP pod tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej;
o) art. 28 ust. 1 u.p.z.p. poprzez niestwierdzenie nieważności MPZP w części obejmującej nieruchomości pomimo istotnego naruszenia przez organ zasad sporządzania MPZP, w tym naruszenia szeregu przepisów prawa wymienionych w skardze;
p) art. 6 ust. 2 pkt 1, art. 15 ust. 2 pkt 1, 2, 6 i 9 u.p.z.p. w zw. z art. 4 Prawa budowlanego, poprzez akceptację bezzasadnego pozbawienia skarżących przez organ w związku z uchwaleniem MPZP prawa do zabudowy nieruchomości - wzniesienia budynku mieszkalnego wielorodzinnego lub usługowego m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska- zieleni;
q) art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U, z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) - dalej: "K.c" oraz art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1 i 2, art. 30, art. 31 ust. 1-3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP, poprzez akceptację dokonania przez organ przy uchwalaniu MPZP:
- naruszenia w trakcie procedury planistycznej szeregu przepisów prawa wymienionych powyżej;
- naruszenia istoty prawa własności skarżących do nieruchomości, a w szczególności prawa do korzystania przez skarżących z nieruchomości jako przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną lub zabudowę usługową w sposób zgodny z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem;
- nieuwzględnienia praw słusznie nabytych przez skarżących;
- bezzasadnego ograniczania prawa skarżących do zabudowy nieruchomości w sposób opisany powyżej;
- istotnego ograniczenia prawa własności skarżących do nieruchomości a de facto pozbawienia własności - wywłaszczenia skarżących z nieruchomości w sposób nieproporcjonalny, ograniczający istotę konstytucyjnej wolności i prawa własności skarżących do nieruchomości w sposób opisany powyżej;
- naruszenia zasady równości wobec prawa, zasady sprawiedliwości społecznej i zasady proporcjonalności w związku z bezzasadną zmianą przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących z nieruchomości, gdyż organ nie zważył interesu skarżących jako właścicieli nieruchomości w odniesieniu do interesu publicznego, a dokonał tego wobec właścicieli działek sąsiadujących z nieruchomościami, którzy nie tylko mogą zabudować swoje grunty, ale także mają prawo zabudowy przestrzeni nad nieruchomościami - terenem oznaczonym w MPZP symbolem kp;
- brak należytego uzasadnienia zakazu zabudowy całej powierzchni nieruchomości oznaczonej w MPZP symbolem kp oraz rozważenia innych niż zakaz zabudowy sposobów realizacji zamierzonych celów uchwalenia MPZP i niezasadnego wskazania, że jednym z nich była potrzeba wyeksponowania narożnika nowej zabudowy i otwarcia widokowego na zabytkowy kościół [...], co doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia, że jedynym rozwiązaniem realizującym założone cele MPZP jest stworzenie na Nieruchomości placu miejskiego ze strefą zieleni i z zakazem zabudowy;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez:
- brak przeprowadzenia z urzędu lub na wniosek skarżących dowodów uzupełniających z wszystkich dokumentów przedłożonych przez skarżących przy skardze celem wyjaśnienia wszystkich istotnych wątpliwości związanych z uchwaleniem MPZP, a w szczególności co do istotnego naruszenia przez organ zasad sporządzania MPZP, w tym naruszenia szeregu przepisów prawa wymienionych w skardze;
- oddalenie wniosków dowodowych zawartych w piśmie pełnomocnika skarżących z 29 marca 2023 r. z wydruków prezentacji dotyczącej osi widokowych na ul. [...], ul. [...], ul. [...] i ul. [...] w Poznaniu oraz zdjęć osi widokowych na ul. [...], ul. [...], ul. [...] i ul. [...] w Poznaniu a także z prezentacji multimedialnej z ww. dokumentów (nazwanej w uzasadnieniu wyroku prezentacją multimedialną w przedmiocie osi widokowych);
b) art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez:
- nierozpoznanie wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżących w skardze w sytuacji, w której rozpoznanie tych zarzutów winno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem MPZP w żądanej części;
- brak należytego rozstrzygnięcia sprawy w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co przejawiło się w braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, braku dokonania jego właściwej oceny, dokonaniu ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym oraz braku obligatoryjnego uwzględnienia jako podstawy wyrokowania dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (w szczególności doręczonych i powołanych jako dowody przez skarżących) potwierdzających istotne naruszenie przez organ zasad sporządzania MPZP, w tym naruszenie szeregu przepisów prawa wskazanych w skardze oraz oparcie wyroku jedynie na twierdzeniach Organu, bez rozważania i odniesienia się do twierdzeń i obszernych dowodów przedstawionych przez Skarżących;
c) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez:
- brak należytego uzasadnienia wyroku, a w szczególności brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez skarżących w skardze, podczas gdy rozpoznanie tych zarzutów miało istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonego MPZP, co w konsekwencji doprowadziło do braku możliwości dokonania rzetelnej kontroli MPZP;
- brak należytego uzasadnienia wyroku co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia;
d) art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 1 in fine ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 559 z późn. zm.; dalej jako: "u.s.g.") i art. 28 ust. 1 u.p.z.p. poprzez zaniechanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wnikliwej kontroli legalności MPZP oraz brak stwierdzenia nieważności MPZP w części obejmującej nieruchomości, pomimo że nastąpiło istotne naruszenie przez organ zasad sporządzania MPZP, albowiem Organ uchwalając MPZP naruszył przepisy:
i. art. 1 ust. 1 u.p.z.p. poprzez naruszenie przy uchwalaniu MPZP zasad ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie Skarżących m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni;
ii. art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez brak uwzględnienia w MPZP wymagań ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni;
iii. art. 1 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. poprzez brak uwzględnienia walorów architektonicznych i krajobrazowych wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących m.in. celem rzekomej ochrony zabytkowego kościoła [...], w sytuacji gdy zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna lub zabudowa usługowa nieruchomości jest uzasadniona historycznie i architektonicznie (istniała kamienica na narożniku ul. [...] i ul. [...]), a wprowadzony duży plac miejski nie istniał w przeszłości;
iv. art. 1 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. poprzez nieprawidłowe uwzględnienie w MPZP wymagań ochrony środowiska wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp ze strefą zieleni m.in. celem rzekomej ochrony środowiska - zieleni;
v. art. 1 ust. 2 pkt 4 u.p.z.p. poprzez wadliwe uwzględnienie i określenie w MPZP wymagań ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni Nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących, w sytuacji gdy zabudowa Nieruchomości jest uzasadniona historycznie i architektonicznie (istniały kamienice na narożniku ul. [...] i ul. [...], a wprowadzony duży plac miejski nie istniał w przeszłości), m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...];
vi. art. 1 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. poprzez brak uwzględnienia w MPZP walorów ekonomicznych przestrzeni wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni Nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej, a tym samym całkowite wyłączenie Nieruchomości z zabudowy kubaturowej, która umożliwiałaby skarżącym dalsze ekonomiczne zagospodarowanie nieruchomości, bez zaburzania środowiskowych i krajobrazowych walorów przestrzeni, co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących z Nieruchomości m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni, z jednoczesnym przeznaczeniem części sąsiednich gruntów objętych i nieobjętych MPZP pod tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej;
vii. art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 2 pkt 4 i art. 2 pkt 5 u.p.z.p. poprzez:
- brak uwzględnienia w MPZP prawa własności skarżących do nieruchomości wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni Nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej, a tym samym całkowite wyłączenie Nieruchomości z zabudowy kubaturowej i uniemożliwienie skarżącym wykonywania uprawnień właścicielskich w ww. zakresie, co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących z nieruchomości m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni, z jednoczesnym przeznaczeniem części sąsiednich gruntów objętych i nieobjętych MPZP pod tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej;
- nie zważenie przez organ interesu właścicieli Nieruchomości w odniesieniu do interesu publicznego, a dokonanie tego wobec właścicieli działek sąsiadujących z Nieruchomościami, którzy nie tylko mogą zabudować swoje grunty, ale także mają prawo zabudowy przestrzeni nad Nieruchomościami - terenem oznaczonym w MPZP symbolem kp;
- wadliwe przyjęcie, że interes publiczny oraz zmiana przeznaczenia całej powierzchni Nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez możliwości zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej ma pierwszeństwo przed interesem indywidualnym - prawem własności Skarżących do Nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną lub zabudowę usługową;
- brak należytego uzasadnienia zakazu zabudowy całej powierzchni nieruchomości oznaczonej w MPZP symbolem kp oraz rozważenia innych niż zakaz zabudowy sposobów realizacji zamierzonych celów uchwalenia MPZP i niezasadne wskazanie, że jednym z nich była potrzeba wyeksponowania narożnika nowej zabudowy i otwarcia widokowego na zabytkowy kościół [...], co doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia, że jedynym rozwiązaniem realizującym założone cele MPZP jest stworzenie na Nieruchomości placu miejskiego z zakazem zabudowy;
- przerzucenie na skarżących realizacji zagospodarowania całej powierzchni Nieruchomości jako terenu placu miejskiego oznaczonego w MPZP symbolem kp i jego utrzymania, co należy traktować jako cel publiczny, który powinien być zrealizowany przez Miasto Poznań;
viii. art. 1 ust 2 pkt 9 u.p.z.p. w zw. z art. 2 pkt 4 u.p.z.p. poprzez:
- niewłaściwe uwzględnienie w MPZP potrzeb interesu publicznego rozumianego jako uogólniony cel dążeń i działań, uwzględniających zobiektywizowane potrzeby ogółu społeczeństwa lub lokalnych społeczności, związanych z zagospodarowaniem przestrzennym, wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni, z jednoczesnym przeznaczeniem części sąsiednich gruntów objętych i nieobjętych MPZP pod tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej;
- wadliwe przyjęcie, że interes publiczny oraz zmiana przeznaczenia całej powierzchni Nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp ma pierwszeństwo przed interesem indywidualnym - prawem własności skarżących do nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną lub zabudowę usługową, gdy organ mógł ograniczyć wielkość placu miejskiego do części nieruchomości a na części nieruchomości dopuścić zabudowę mieszkaniową wielorodzinną lub zabudowę usługową, albo przeznaczyć pod cel związany z powstaniem placu miejskiego i strefy zieleni grunty komunalne położone zarówno na terenie objętym MPZP jak i poza jego granicami;
- przerzucenie na skarżących realizacji zagospodarowania całej powierzchni nieruchomości jako terenu placu miejskiego oznaczonego w MPZP symbolem kp i jego utrzymania, co należy traktować jako cel publiczny, który powinien być zrealizowany przez Miasto Poznań;
ix. art. 1 ust. 3 u.p.z.p. poprzez niewłaściwe ustalenie w MPZP przeznaczenia Nieruchomości oraz określenie sposobu zagospodarowania i korzystania z Nieruchomości pod cel publiczny - teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp wobec niewłaściwego wyważenia przez organ interesu publicznego i interesu prywatnego skarżących, w tym zgłaszanych wniosków i uwag, zmierzających do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analiz ekonomicznych, środowiskowych i społecznych, wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni, z jednoczesnym przeznaczeniem części sąsiednich gruntów objętych i nieobjętych MPZP pod tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej;
x. art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.p.z.p. poprzez nadużycie i przekroczenie władztwa planistycznego przez organ wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni Nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących z nieruchomości, gdyż organ nie zważył interesu skarżących jako właścicieli nieruchomości w odniesieniu do interesu publicznego, a dokonał tego wobec właścicieli działek sąsiadujących z nieruchomościami, którzy nie tylko mogą zabudować swoje grunty, ale także mają prawo zabudowy przestrzeni nad nieruchomościami - terenem oznaczonym w MPZP symbolem kp, i to z powołaniem się m.in. na cel rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni;
xi. art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez odebranie skarżącym możliwości zagospodarowania terenu nieruchomości w sposób dotychczasowy jako przeznaczonej pod teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej i bezzasadną zmianę przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej, co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących z nieruchomości m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni;
xii. art. 9 ust 4 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. poprzez uchwalenie MPZP w sposób istotnie naruszający postanowienia Studium 2014, co skutkowało bezpodstawnym i bezprawnym przeznaczeniem całej powierzchni nieruchomości położonej na terenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej pod plac miejski oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni;
xiii. art. 15 ust. 1 u.p.z.p. poprzez sporządzenie projektu MPZP, zawierającego niepełne uzasadnienie, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni;
xiv. art. 15 ust. 2 pkt 1,2, 3,3a, 4, 6, 7, 9 u.p.z.p. poprzez wadliwe określenie w MPZP: przeznaczenia terenów oraz linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania; zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego; zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu; zasad kształtowania krajobrazu; zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, w tym krajobrazów kulturowych, oraz dóbr kultury współczesnej; zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu; granic i sposobu zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, na podstawie odrębnych przepisów; szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczeń w ich użytkowaniu, w tym zakazu zabudowy; wobec bezzasadnej zmiany przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp a tym samym całkowite uniemożliwienie zabudowy kubaturowej nieruchomości przez skarżących m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska - zieleni, z jednoczesnym przeznaczeniem części sąsiednich gruntów objętych i nieobjętych MPZP pod tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej;
xv. art. 6 ust. 2 pkt 1, art. 15 ust. 2 pkt 1, 2, 6 i 9 u.p.z.p. w zw. z art. 4 Prawa budowlanego poprzez pozbawienie skarżących prawa do zabudowy nieruchomości - wzniesienia budynku mieszkalnego wielorodzinnego lub usługowego m.in. celem rzekomej ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zabytkowego kościoła [...] i ochrony środowiska- zieleni;
xvi. art. 140 K.c. oraz art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1 i 2, art. 30, art. 31 ust. 1-3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP poprzez:
- naruszenie przez organ w trakcie procedury planistycznej szeregu przepisów prawa wymienionych powyżej;
- naruszenie istoty prawa własności skarżących do nieruchomości, a w szczególności prawa do korzystania z nich przez skarżących jako przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną lub zabudowę usługową w sposób zgodny z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem;
- nieuwzględnienie praw słusznie nabytych przez skarżących;
- bezzasadne ograniczanie prawa skarżących do zabudowy nieruchomości w sposób opisany powyżej;
- istotne ograniczenie prawa własności skarżących do nieruchomości a de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących z nieruchomości w sposób nieproporcjonalny, ograniczający istotę konstytucyjnej wolności i prawa własności skarżących do nieruchomości w sposób opisany powyżej;
- naruszenie zasady równości wobec prawa, zasady sprawiedliwości społecznej i zasady proporcjonalności w związku z bezzasadną zmianą przeznaczenia całej powierzchni nieruchomości w MPZP z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej co stanowi de facto pozbawienie własności - wywłaszczenie skarżących z nieruchomości, gdyż organ nie zważył interesu Skarżących jako właścicieli Nieruchomości w odniesieniu do interesu publicznego, a dokonał tego wobec właścicieli działek sąsiadujących z Nieruchomościami, którzy nie tylko mogą zabudować swoje grunty, ale także mają prawo zabudowy przestrzeni nad Nieruchomościami - terenem oznaczonym w MPZP symbolem kp;
- brak należytego uzasadnienia zakazu zabudowy całej powierzchni nieruchomości oznaczonej w MPZP symbolem kp oraz rozważenia innych niż zakaz zabudowy sposobów realizacji zamierzonych celów uchwalenia MPZP i niezasadne wskazanie, że jednym z nich była potrzeba wyeksponowania narożnika nowej zabudowy i otwarcia widokowego na zabytkowy kościół [...], co doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia, że jedynym rozwiązaniem realizującym założone cele MPZP jest stworzenie na Nieruchomości placu miejskiego ze strefą zieleni i z zakazem zabudowy;
e) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 94 ust 1 in fine u.s.g. i art. 28 ust. 1 u.p.z.p. poprzez oddalenie skargi i odmowę stwierdzenia nieważności MPZP w części obejmującej Nieruchomości, pomimo że nastąpiło istotne naruszenie przez Organ zasad sporządzania MPZP, w tym naruszenie przepisów wymienionych w skardze.
Zdaniem pełnomocnika skarżących kasacyjnie wyżej zarzucane uchybienia przepisom postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy. Ich konsekwencją jest skarżony wyrok niesłusznie oddalający skargę.
Z uwagi na podniesione zarzuty, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA Poznań. Ewentualnie, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, wniesiono o uchylenie wyroku w całości i wydanie orzeczenia reformatoryjnego w całości uwzględniającego skargę w trybie art. 188 P.p.s.a. poprzez stwierdzenie nieważności MPZP w części obejmującej: działki nr [...], arkusz [...], obręb Poznań oraz nr [...], arkusz [...], obręb Poznań, dla których Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi odpowiednio księgi wieczyste nr [...] i [...]; w szczególności co do § 3 pkt 5, § 4 pkt 1, § 4 pkt 3 lit. c tiret 2, § 7 pkt 5, § 15 części tekstowej MPZP i odpowiednio części graficznej MPZP.
Wniesiono o zasądzenie od Rady Miasta Poznania na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i zwrotu wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 300,00 zł. Oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Nadto podniesiono, że celem uniknięcia zbędnych powtórzeń, z uwagi na zakres sformułowanych powyżej zarzutów oraz treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wniesiono o odpowiednie uwzględnienie jako części niniejszej skargi kasacyjnej również uzasadnienia zawartego w skardze oraz pismach pełnomocnika skarżących do Sądu pierwszej instancji z 22 marca 2023 r., 29 marca 2023 r., 26 maja 2023 r. i 14 czerwca 2023 r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyżej wskazane zarzuty dodatkowo umotywowano.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miasta Poznania wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, jako bezzasadnej, przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie od skarżących na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.
Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Tytułem wstępu i z uwagi na charakter zarzutów podnoszonych w skardze, wskazać należy, że przepis art. 2 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, że ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach, a art. 4 ust. 1 u.p.z.p. wprost wskazuje, że zadaniem własnym gminy jest ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu. Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy. Przepisy te stanowią podstawę do kształtowania jednego z istotnych uprawnień organów gminy, jakim jest władztwo planistyczne. Władztwo planistyczne stanowi kompetencję gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami oraz zapewnieniem ładu przestrzennego kształtowania polityki przestrzennej. Obejmuje ono samodzielne ustalanie przez radę gminy przeznaczenia terenów, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określanie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. Uchwalając plan miejscowy najczęściej następuje wyważanie interesów: prywatnego i publicznego lub interesów podmiotów prywatnych, co nieuchronnie prowadzi do powstawania konfliktów interesów indywidualnych lub interesu prywatnego z interesem publicznym. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że władztwo planistyczne gminy nie ma charakteru pełnego, niczym nieograniczonego prawa. Granicami tego władztwa są konstytucyjnie chronione prawa, w tym przede wszystkim prawo własności. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2001 r. sygn. akt K 27/00, (OTK 2001/2/29) wskazał, że organy gminy właściwe do sporządzenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i następnie do uchwalenia tego planu, muszą się kierować ogólnymi zasadami określonymi w art. 1 ust. 1 i 2 u.p.z.p., przepisami innych ustaw regulującymi określone sprawy szczegółowe z zakresu gospodarki przestrzennej oraz przepisami Konstytucji RP. Nadanie gminie władztwa planistycznego uprawniającego do autonomicznego decydowania o przeznaczeniu i zagospodarowaniu terenu nie stoi w sprzeczności z koniecznością uwzględniania racjonalności w działaniu gminy w tym zakresie, realizującej się w przyjmowaniu finalnych, optymalnych rozwiązań planistycznych.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.z.p. każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą do:
1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich;
2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
Prawo własności nie jest prawem absolutnym, może bowiem doznawać ograniczeń między innymi na podstawie przepisów u.p.z.p. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ustalając przeznaczenie danego terenu w określonym zakresie, może prowadzić do ograniczeń prawa własności przez posiadających to konstytucyjnie chronione prawo (art. 21 Konstytucji) na objętym planem obszarze, ale również na obszarze sąsiadującym z terenem planu, jeśli istnieje prawdopodobieństwo oddziaływania funkcji działek objętych planem na teren sąsiadujący. Ograniczenia te muszą jednak pozostawać w zgodzie z wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji zasadą proporcjonalności, która zakazuje nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki (zob. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 maja 1999 r. sygn. akt SK 9/98. OTK 1999 Nr 4, poz. 78). Powołany przepis Konstytucji wskazuje też wartości, których ochrona przemawia za dopuszczalnością ingerencji w sferę praw (w tym w prawa właściciela). W konsekwencji, organy gminy zobowiązane są w toku procedury planistycznej rozważyć wszystkie wchodzące w grę interesy, a sytuacje konfliktowe rozstrzygać zgodnie z obowiązującym prawem, w szczególności mając na względzie konieczność zachowania proporcjonalności ingerencji w prawo własności.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że ocena odnosząca się do kwestii potencjalnego nadużycia władztwa planistycznego sprowadza się do zbadania, czy ustalone w planie miejscowym ograniczenia prawa własności nieruchomości są konieczne dla ochrony takich wartości jak bezpieczeństwo i porządek publiczny lub ochrona środowiska, zdrowie i moralność publiczna, a także wolność i prawa innych osób. Za nadużycie władztwa planistycznego uznaje się nadmierną ingerencję w sferę prawa własności, która nie pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. W związku z tym ocena zarzutu nadużycia władztwa planistycznego wymaga rozważenia, czy doszło do należytego wyważania interesu ogólnego i interesów indywidualnych (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2110/17, LEX nr 2994135). Sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli władztwa planistycznego gminy w zakresie podstaw jego stosowania ze względu na właściwość tego sądu do kontroli legalności, a nie celowości, ustaleń planistycznych. Jeżeli tak, to władztwo planistyczne nie może być przedmiotem kontroli co do meritum. Innymi słowy, sąd administracyjny, kontrolując legalność planu miejscowego, dokona oceny nie tylko tego, czy gmina miała podstawę prawną "rozporządzenia" przestrzenią, ale czy korzystając z przysługujących jej ustawowo uprawnień w tym zakresie, uprawnień tych nie nadużyła (zob. wyrok NSA z 15 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 335/17, LEX nr 2447138). O przekroczeniu władztwa planistycznego można więc mówić dopiero wtedy, gdy działanie gminy jest dowolne i nieuzasadnione.
Pozbawienie właściciela, w planie miejscowym, części (nawet znacznej) atrybutów korzystania, czy rozporządzania rzeczą, nie musi oznaczać ingerencji w istotę jego prawa własności, o ile ingerencja ta jest dostatecznie uzasadniona interesem publicznym. "Gminy, wprowadzając ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnie chronionego prawa własności, obowiązane są stosować takie środki prawne, które będą najmniej uciążliwe dla poszczególnych podmiotów oraz pozostaną w racjonalnej proporcji do zamierzonych celów. Nieuniknione jest jednak to, że przy tworzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ujawniają się sprzeczne interesy różnych podmiotów, jak i kolizje interesów między poszczególnymi członkami wspólnoty samorządowej a samą wspólnotą. Niewątpliwie rozstrzyganie tych konfliktów w procesie stanowienia prawa wymaga każdorazowo wyważenia interesu poszczególnych właścicieli nieruchomości oraz interesu publicznego całej wspólnoty samorządowej. Zachowanie właściwej równowagi pomiędzy wartościami chronionymi konstytucyjnie i ustawowo wyklucza zakładanie prymatu interesu ogólnego nad jednostkowym i odwrotnie." (wyrok NSA z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2118/17, LEX nr 2743017; por. też M. Tabernacka, Konflikty dotyczące pojęcia "ład przestrzenny" w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, [w:] Płaszczyzny konfliktów w administracji publicznej, pod red. M. Tabernackiej, R. Raszewskiej-Skałeckiej, Wolters Kluwer Warszawa 2010, s. 404-420).
Badając legalność planu zagospodarowania przestrzennego należy zbadać zgodność postanowień planu z ustaleniami studium, co wynika z art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Gmina kształtuje swoją politykę przestrzenną, w tym lokalne zasady zagospodarowania, uchwalając studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowana przestrzennego. Organ stanowiący gminy, jako twórca polityki przestrzennej gminy, dokonuje autointerpretacji uchwalonego przez siebie studium w zakresie oceny zgodności z nim projektu planu miejscowego. Stopień związania planów ustaleniami studium zależy zatem w dużym stopniu od brzmienia ustaleń studium. Jednym z założeń polityki przestrzennej gminy jest stopień związania planowania miejscowego przez ustalenia studium, który może być, w zależności od szczegółowości ustaleń studium - silniejszy lub słabszy. W orzecznictwie i literaturze zauważa się także, że zgodność planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie oznacza i nie może oznaczać prostego przenoszenia ustaleń studium do planu. Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.z.p., studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy służy gminie do określenia kierunków jej polityki przestrzennej. Stąd, zgodnie z art. 10 ust. 2 u.p.z.p., jego postanowienia wyznaczają z zasady ogólne kierunki działalności i wskaźniki dla wydzielonych obszarów. Studium zawiera diagnozę zagospodarowania przestrzennego i określa politykę gminy w zakresie zagospodarowania przestrzennego, zwykle w dłuższym czasie. Postanowienia studium są dla organu sporządzającego plan wiążące (art. 9 ust. 4 u.p.z.p.), co oznacza, że regulacje planu nie mogą doprowadzić do modyfikacji kierunków zagospodarowania przewidzianego w studium lub też tego zagospodarowania wykluczyć. Rada gminy, uchwalając określonej treści studium, sama decyduje o zakresie, szczegółowości związania, o jakim mowa w art. 9 ust. 4 u.p.z.p. Zakres i sposób tego związania uzależniony jest od stopnia szczegółowości ustaleń zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, przy czym podstawę stwierdzenia zgodności planu miejscowego z ustaleniami studium stanowią łącznie część tekstowa oraz część graficzna planu miejscowego i studium. Przy czym studium z założenia ma być aktem elastycznym, który jednak zawiera nieprzekraczalne ramy dla swobody planowania przestrzennego (por. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, s. 78 i nast.). Skoro, jak wskazano wyżej, w studium określa się m.in. kierunki zmian w przeznaczaniu terenów (art. 10 ust. 2 u.p.z.p.), to gmina w ramach uprawnień wynikających z władztwa planistycznego, może zmienić w planie miejscowym dotychczasowe przeznaczenie określonych obszarów, ale tylko w granicach zakreślonych ustaleniami studium. Inne przeznaczenie konkretnego terenu w planie miejscowym niż przeznaczenie przyjęte w studium kwalifikowane jest jako istotne naruszenie prawa, tj. art. 9 ust. 4 u.p.z.p., zwłaszcza gdy przeznaczenie terenu w planie jest całkowicie odmienne od ustalonego w studium (por. wyrok NSA z 26 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 412/11, LEX nr 1081781 i wyrok NSA z dnia 8 października 2019 r. sygn. II OSK 2795/17, LEX nr 2769059).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy podzielić ocenę Sądu Wojewódzkiego, że nie doszło do przekroczenia granic władztwa planistycznego gminy oraz zasady proporcjonalności w bezzasadnej zmianie przeznaczenia całej nieruchomości skarżących tj. działek nr [...] i nr [...], arkusz [...], obręb Poznań, z terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej na teren placu miejskiego oznaczony w MPZP symbolem kp, bez prawa zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej. Sąd Wojewódzki zasadnie uznał, że uchwalając sporne regulacje, organ planistyczny prawidłowego wyważył interesy – prywatny i publiczny, oraz że ustalenia skarżonego planu miejscowego stanowią rezultat analiz wynikających z treści dokumentacji planistycznej, w tym postanowień Studium oraz faktycznych uwarunkowań istniejących na terenie będącym przedmiotem skargi oraz nie prowadzą do naruszenia prawa własności nieruchomości; wprowadzone zaś ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości nie są nieproporcjonalnie do celu i nie stanowią przekroczenia władztwa planistycznego
Zgodnie ze Studium 2014 obszar objęty MPZP znajduje się w granicach terenu wskazanego pod zabudowę, oznaczonego symbolem MW/U- teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej w obszarze funkcjonalnego Śródmieścia. W Studium 2014, w pkt 2.3 Kierunków i wskaźników dotyczących zagospodarowania oraz użytkowania terenów wskazano, że: "obszar funkcjonalnego śródmieścia tworzący zgrupowanie historycznej, intensywnej zabudowy. Obszar funkcjonalnego śródmieścia [...] obejmuje O. T., Ś., strefę centralną (w tym [...]), historycznie ukształtowane dzielnice: J., Ł., W., S. oraz tereny prawobrzeżnej W., w tym obszar tzw. Ł. i G..". Co istotne to dla całego obszaru funkcjonalnego śródmieścia Studium 2014 ustala - jako kierunek uzupełniający - zieleń (np. parki, skwery), tereny sportu i rekreacji, tereny komunikacji i infrastruktury technicznej.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego oba te kierunki uzupełniają się: "tworząc funkcjonalno-przestrzenną całość". Jeżeli studium na danym obszarze przewiduje kierunek zagospodarowania jako tereny mieszkaniowe – to oczywistym jest, że funkcją dominującą będzie na danym obszarze przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową, lecz koniecznym jest uzupełnienie tej funkcji o inne przeznaczenie, które ułatwi zaspokajanie potrzeb życiowych mieszkańców danego terenu. Nie można zgodzić się ze skarżącymi kasacyjnie, że Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej oceny zgodności Planu ze Studium 2014. Zasadniczo bowiem miał na uwadze, że wiodące znaczenie w procesie interpretacji norm planu odnoszących się do działek skarżących, ma kwestia ich zgodności z regulacjami Studium przewidującymi funkcję podstawową – wiodącą dla terenu Śródmieścia. Treść obowiązującego Studium 2014 w zakresie przeznaczenia uzupełniającego wskazuje, że możliwe jest przeznaczenie części terenów MW/U m. in na: zieleń (np.: parki, skwery), tereny sportu i rekreacji, tereny komunikacji i infrastruktury technicznej.
Przeznaczenie działek o takim statusie prawnym (własnościowym), przynależne w Studium do terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usługowej (MW/U) na terenie Śródmieścia, pod teren placu miejskiego jest zatem dopuszczalne w świetle ustaleń Studium 2014. W tym kontekście trzeba podzielić stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że: "W rozpoznawanej sprawie nie można więc stwierdzić, by przyjęte w MPZP przeznaczenie terenu na plac miejski, spełniający funkcję komunikacyjną, reprezentacyjną i wypoczynkową, było niezgodne ze Studium, a wręcz przeciwnie - stanowi funkcjonalne uzupełnienie wnętrza urbanistycznego jaki niewątpliwie tworzy teren działek skarżących, znajdujących się przy ul. [...] i [...].". Sąd Wojewódzki trafnie przy tym zaaprobował stanowisko organu planistycznego, że z uwagi na fakt, iż działki skarżących zlokalizowane są na narożniku skrzyżowania ulic [...] i [...], "a tym samym mają kluczowe znaczenie dla osi widokowej z ulicy [...] na zabytkowy kościół [...], zdecydowano o przeznaczeniu ich w Planie pod teren oznaczony symbolem kp, tj. teren placu miejskiego, pomimo wydanych dla działek skarżących decyzji o warunkach zabudowy. Przyjęte w Planie rozwiązania mają na celu utworzenie otwarcia widokowego na elewację frontową kościoła.". Zresztą Studium 2014 wprost, w postanowieniach 4.2.2. pkt 11 Kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Poznania dotyczących zespołów urbanistyczno-architektonicznych: S. R., S. M., Obszar [...] – [...] miasta, najstarszych dzielnic XIX-wiecznego Poznania, nakazuje: "odpowiednio wyeksponować istniejące na tych terenach dominanty historyczno-kulturowe (kościół [...], kościół [...], kościół [...] oraz kościół [...] przy ul. [...] – [...]). Lokalny prawodawca zdecydował się zatem na rozwiązanie urbanistyczno-funkcjonalne z otwarciem widoku na wspomniany kościół [...]. Zresztą otwarcie widoku na kościół stanowi przejaw wyważenia nie tylko walorów architektonicznych i krajobrazowych, ale także ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków. W ten sposób organ wprawdzie nie zdecydował się na odtworzenie historycznej zabudowy, lecz postanowił o wyeksponowaniu (ochronie widoku) istniejących cennych kulturowo i zabytków. Taki zabieg mieści się w granicach władztwa planistycznego przyznanego gminie. Taka ingerencja w prawo własności wydaje się uzasadniona i zracjonalizowana ważnymi i skonkretyzowanymi potrzebami stanowiącymi komponent wyraźnie zidentyfikowanego interesu publicznego (społecznego). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumenty mające przemawiać za rozwiązaniem przyjętym w zaskarżonym planie w niniejszym przypadku stanowią dostateczną przeciwwagę dla wykazanego interesu indywidualnego skarżących i ochrony ich prawa własności. Prowadzi to do wniosku o braku naruszeniu zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) oraz nieprzekroczeniu granic władztwa planistycznego (art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.p.z.p.).
Mając na uwadze powyższe, wbrew zarzutom i argumentom skargi, trzeba zgodzić się z Sądem Wojewódzkim, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały ani w całości, ani w części. W ramach przysługującej gminie swobody planistycznej mieściło się decydowanie o ograniczeniu swobody zagospodarowania nieruchomości skarżących w sposób przyjęty w zaskarżonej uchwale. Sąd przy tym trafnie zauważył, że skarżący nie podjęli się wcześniej realizacji inwestycji, co do których legitymowali się decyzjami o warunkach zabudowy.
Chybione są zarzuty naruszenie unormowań art. 4 Prawa budowlanego. Przepisy te normują zupełnie inny etap postępowania inwestycyjnego, jakim jest etap realizacji inwestycji w postaci wykonania zaplanowanych robót budowlanych.
Nie mogą podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku zarzuty istotnego naruszenia przepisów postępowania.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.ps.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, LEX nr 552012). Za jego pomocą nie można natomiast skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu, co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji do zarzucania błędnego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto w uzasadnieniu wyroku sąd pierwszej instancji, wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 P.p.s.a., nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz rozpoznał sprawę sądowoadministracyjną zgodnie z jego kontrolnymi kompetencjami; wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku z jakich powodów stanowisko skarżących nie zasługiwało na uwzględnienie. Zresztą jak pokazuje lektura skargi kasacyjnej, postawione w jej petitum zarzuty, a także ich uzasadnienie dobitnie dowodzą, że stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone zostało w sposób na tyle zrozumiały, iż pozwoliło skarżącym kasacyjnie na polemikę i jego negowanie. Polemika ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie może jednak usprawiedliwiać zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie art. 133 § 1 i art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 2 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień organu w zakresie m.in. środowiskowych uwarunkowań ustaleń planistycznych na działkach skarżących przy ocenie, czy doszło do wprowadzenia nieproporcjonalnych ograniczeń prawa własności i wyważenia interesów – publicznego i prywatnego.
Przepis art. 133 § 1 P.p.s.a. stanowi, że: "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi". Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają, i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania. Skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonego aktu sąd ocenia jego zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu przed organem administracyjnym materiału dowodowego. Wskazany wyżej przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał i dopuścił na przykład dowód z przesłuchania świadków. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., sygn. II GSK 2374/11, LEX nr 1296049). Sąd Wojewódzki nie uchybił temu przepisowi; kwestionowany wyrok został wydany na podstawie zgromadzonego materiału aktowego.
W związku z powyższym nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez brak rozpoznania skargi w całości. Zaznaczyć trzeba, że w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. orzeka się jedynie w "granicach" interesu prawnego skarżącego. Przez to różni się ona od skargi organu nadzoru składanej w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g., której celem jest wyeliminowanie z obrotu sprzecznej z prawem uchwały organu samorządu. W efekcie skarga taka nie staje się skargą o charakterze actio popularis (por. wyrok TK z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003 Nr 8, poz. 4). W świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. strona skarżąca obowiązana jest wykazać, że dany akt naruszając prawo, jednocześnie rodzi negatywne skutki dla jej sfery prawnomaterialnej (wynikającej z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Jeśli zatem skarżący wywodzą swój interes z prawa własności nieruchomości, to stwierdzenie nieważności tego planu może nastąpić tylko w zakresie dotyczącym tych nieruchomości (por. wyroki NSA z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. II OSK 117/13, LEX nr 1511174; z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. II OSK 978/08, LEX nr 530031). Innymi słowy jeżeli wnoszący skargę zaskarżył określony akt jedynie w części, to zakres możliwego braku związania treścią skargi sądu pierwszej instancji będzie dotyczyć wyłącznie części zaskarżonego aktu. W istocie bowiem przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym jest w tym przypadku: "legalność uchwały zrelatywizowana do sfery prawnej zindywidualizowanego podmiotu prawa" (M. Bogusz, Powaga rzeczy osądzonej w nowym postępowaniu sądowoadministracyjnym, "Państwo i Prawo" 2004, z. 6, s. 91).
Nie stanowi również istotnego naruszenia przepisów postępowania oddalenie wniosków dowodowych zawartych w piśmie procesowym pełnomocnika skarżących z dnia 29 marca 2023 r. Należy podzielić stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że przeprowadzenie przez sąd wnioskowanej prezentacji multimedialnej nie było możliwe z uwagi na brzmienie art. 106 § 3 P.p.s.a.
W postępowaniu przed sądem administracyjnym, co do zasady, nie jest bowiem możliwe prowadzenie postępowania dowodowego. W myśl powołanego już wcześniej art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd ten sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Co oznacza, że kontrolą sądu administracyjnego objęte są kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu. Innymi słowy, sąd administracyjny nie dokonuje ustalenia stanu faktycznego, a dokonywana przez niego kontrola legalności aktu administracyjnego opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem wydającym zaskarżony akt. Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a., w myśl którego sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Norma wynikająca z przepisu art. 106 § 3 P.p.s.a. wyznacza ścisłe granice dopuszczalności wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Przy czym nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, C. H. Beck, Warszawa 2011 r., s. 450-451). W związku z tym dopuszczenie wniosku dowodowego wymaga, co najmniej przekonania sądu o wystąpieniu istotnej wątpliwości co do określonego faktu mieszczącego się w granicach rozpatrywanej sprawy i wskazania konkretnego dokumentu, który miałby być przedmiotem oceny. Prezentacja multimedialna nie jest dokumentem, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. – ani sporządzonym w formie papierowej, ani elektronicznej.
Nie jest też skuteczny zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, czego skutkiem było oddalenie skargi zamiast jej uwzględnienia. O nieskuteczności tego zarzutu przesądza jego konstrukcja. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 151 P.p.s.a. ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepis nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. I OSK 1701/14, LEX nr 1994917).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga kasacyjna jest niezasadna, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. mając na uwadze stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. II FPS 4/12 (ONSAiWSA 2013 r., nr 3, poz. 38), że wskazane przepisy stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie, sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika, odpowiedzi na skargę kasacyjną.