II OSK 2125/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-05-22
NSAbudowlaneWysokansa
egzekucja administracyjnarozbiórkasamowola budowlanaobowiązek niepieniężnytytuł wykonawczyzarzuty egzekucyjnenastępstwo prawnedziedziczenieprawo budowlanepostępowanie egzekucyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie egzekucji obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty, potwierdzając prawidłowość decyzji organów administracyjnych i WSA.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez P.N. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na postanowienie MWINB odmawiające uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący kwestionował obowiązek rozbiórki wiaty, podnosząc zarzuty błędu co do osoby zobowiązanego, niewykonalności obowiązku oraz wad tytułu wykonawczego. NSA uznał te zarzuty za bezzasadne, potwierdzając, że obowiązek rozbiórki jest wykonalny, prawidłowo przeniesiony na spadkobiercę i wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie. Sprawa dotyczyła postępowania egzekucyjnego w przedmiocie obowiązku rozbiórki obiektu składowego (wiaty) wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Skarżący, jako spadkobierca pierwotnie zobowiązanej A.N., podnosił zarzuty błędu co do osoby zobowiązanego, niewykonalności obowiązku oraz wadliwości tytułu wykonawczego. Sąd administracyjny obu instancji uznał te zarzuty za bezzasadne. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził, że nie doszło do błędu co do osoby zobowiązanego, gdyż obowiązek rozbiórki, jako nieosobisty, przeszedł na skarżącego w drodze dziedziczenia. Sąd uznał również, że obowiązek rozbiórki wiaty o konstrukcji drewnianej o powierzchni 84 m2 nie jest niewykonalny, a wskazanie w tytule wykonawczym decyzji organu odwoławczego jest wystarczające do określenia podstawy prawnej obowiązku. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut jest bezzasadny, jeśli obowiązek nieosobisty związany z prawem do nieruchomości przeszedł na skarżącego w drodze dziedziczenia, a tytuł wykonawczy prawidłowo wskazuje osobę zobowiązaną.

Uzasadnienie

Obowiązek rozbiórki jest nieosobisty i związany z prawem do nieruchomości, w związku z czym przechodzi na następcę prawnego. Tytuł wykonawczy prawidłowo wskazywał A. N., a po jej śmierci obowiązek przeszedł na skarżącego jako spadkobiercę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 1 pkt 4, 5 i 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 27 § 1 pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) i c)

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Błąd co do osoby zobowiązanego. Niewykonalność obowiązku rozbiórki. Niespełnienie wymogów formalnych tytułu wykonawczego (wskazanie tylko decyzji organu II instancji). Naruszenie zasady uwzględnienia słusznego interesu obywatela i zasady zaufania do organów państwa.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązek rozbiórki jest obowiązkiem o charakterze nieosobistym, wynika z faktu władztwa nad określoną rzeczą, w związku z czym przeniesienie własności nieruchomości skutkuje tym, że nowy właściciel nieruchomości zobowiązany staje się do ponoszenia ciężarów związanych z własnością nieruchomości. Weryfikacja decyzji ostatecznej jest możliwa wyłącznie w drodze nadzwyczajnych postępowań administracyjnych i nie może jej dokonać organ egzekucyjny. Niewykonalność obowiązku musi mieć charakter obiektywny, co oznacza, że obowiązek musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób, zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku.

Skład orzekający

Anna Szymańska

sędzia

Anna Żak

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wykonalności obowiązku rozbiórki w przypadku przejścia własności nieruchomości na spadkobiercę oraz interpretacja przesłanek niewykonalności obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejścia obowiązku rozbiórki na spadkobiercę i oceny zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak obowiązki administracyjne związane z nieruchomościami przechodzą na spadkobierców i jak sądy interpretują zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa i właścicieli nieruchomości.

Obowiązek rozbiórki przechodzi na spadkobierców – NSA wyjaśnia zasady egzekucji administracyjnej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2125/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Szymańska
Anna Żak /przewodniczący/
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 314/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-05-13
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 27 § 1 pkt 3, art. 33 § 1 pkt 4, 5 i 10, art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Żak Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Paulina Jaszczuk po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 314/24 w sprawie ze skargi P. N. na postanowienie nr 1079/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2023 r. znak: WSE.7722.46.2023.MZEG w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 13 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 287/24, oddalił skargę P. N. (dalej jako "skarżący) na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2023 r. nr 1079/2023 znak: WSE.7722.46.2023.MZEG w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej decyzją z dnia 19 marca 2015 r., nakazał skarżącemu dokonać rozbiórki obiektu składowego (wiaty) wybudowanego na działce nr ew. [...] w [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzją MWINB z 21 stycznia 2016 r. zmieniono adresata powyższej decyzji, nakładając powyższy obowiązek na A. N..
Obowiązek ten nie został wykonany w konsekwencji czego PINB wystawił wobec A. N. tytuł wykonawczy nr PINB.3300.6.MG.2019.MG, co do którego złożyła ona zarzuty. Zarzuciła nieprecyzyjność określenia obowiązku co czyni go niewykonalnym. Uważała, że nie wiadomo jakie roboty budowlane powinna była wykonać. W tytule wykonawczym pominięto decyzje organu I instancji wskazując decyzję organu II instancji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał powyższe zarzuty za bezzasadne.
Wobec informacji o śmierci A. N. i ustaleniu, że jedynym jej spadkobiercą jest P. N. postanowienie o odmowie uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym znak: PINB.3300.6.MG.2019.MG.MMŁ z 10 sierpnia 2023 r. PINB skierował do skarżącego.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc zarzut niewykonalności obowiązku rozbiórki oraz błąd co do osoby zobowiązanego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 grudnia 2023 r. nr WSE.7722.46.2023.MZEG Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie stwierdzając, że organ I instancji zasadnie odmówił uwzględnienia zarzutów.
Organ odwoławczy stwierdził, że nie doszło do błędnego określenia zobowiązanego. Zobowiązaną w postępowaniu egzekucyjnym była A. N. i to na niej, jako na adresatce decyzji administracyjnej spoczywał obowiązek rozbiórki. Nakaz dokonania rozbiórki jest obowiązkiem o charakterze nieosobistym, wynika z faktu władztwa nad określoną rzeczą, w związku z czym przeniesienie własności nieruchomości skutkuje tym, że nowy właściciel nieruchomości zobowiązany staje się do ponoszenia ciężarów związanych z własnością nieruchomości. Doręczenie zaskarżonego postanowienia jej następcy prawnemu było zatem prawidłowe.
Organ nie zgodził się z zarzutem niewykonalności obowiązku. W sprawie nie występuje niewykonalność faktyczna ani prawna. Sama zobowiązana nie wykazała również zmiany stanu faktycznego, która prowadziłaby do niewykonalności nakazu i skupiła się na polemice z ostateczną decyzją administracyjną. Zauważył. że weryfikacja decyzji ostatecznej jest możliwa wyłącznie w drodze nadzwyczajnych postępowań administracyjnych i nie może jej dokonać organ egzekucyjny. Nadmieniono też, że decyzja ta poddana została, z pozytywnym wynikiem, kontroli sądów administracyjnych (wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 405/16 oraz wyrok NSA z dnia 15 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 89/17).
Nie uwzględniono uwag odnoszących się do treści tytułu wykonawczego. Wskazanie wyłącznie decyzji MWINB nie jest uchybieniem, wynika bowiem z niej bez żadnych wątpliwości jakiej treści obowiązek i wobec kogo będzie egzekwowany.
W wyniku rozpoznania skargi skarżącego na powyższe postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.
Sąd wskazał, że w sprawie znajduje zastosowanie ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w wersji obowiązującej na dzień wszczęcia postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.). Należało ustalić, czy organy słusznie odmówiły uwzględnienia zarzutów opartych o art. 33 § 1 pkt 4, 5 i 10 tej ustawy.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Sąd podzielił stanowisko organów, że w sprawie nie została spełniona żadna z powyższych przesłanek warunkujących uwzględnienie zarzutów.
Odnosząc się do zarzutu błędnego wskazania osoby zobowiązanej Sąd wyjaśnił, że chodzi tu o sytuację, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego, w związku z czym doręczyli jej tytuł wykonawczy oraz pouczyli o prawie zgłoszenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji. Ewentualnie, chodzi o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Stwierdzenie tej sytuacji następuje przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu, stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.
Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy został wystawiony na A. N., co koresponduje z ostateczną decyzją administracyjną z dnia 21 stycznia 2016 r., która na tę właśnie osobę nakładała obowiązek rozbiórki. Nie może być zatem mowy o błędzie co do zobowiązanego.
W odniesieniu do argumentacji zawartej w zarzutach Sąd podkreślił, że nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku i, wnosząc zarzut, zmierza do zbadania zasadności nałożenia na niego obowiązku. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że w toku postępowania egzekucyjnego nie ma miejsca na badanie zasadności ostatecznej decyzji administracyjnej. W związku z zasadą trwałości, weryfikacja takich decyzji może odbywać się wyjątkowo, wyłącznie po wdrożeniu tzw. trybów nadzwyczajnych jak stwierdzenie nieważności decyzji, czy wznowienie postępowania. Wbrew oczekiwaniom zobowiązanej oraz skarżącego nie można oczekiwać takiej weryfikacji od organu egzekucyjnego, którego rola sprowadza się do wyegzekwowania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego.
Zdaniem Sądu, organ egzekucyjny zasadnie uznał też, że obowiązek rozbiórki nie ma charakteru osobistego i może przechodzić na kolejnych właścicieli nieruchomości. Fakt bowiem, że decyzja administracyjna wskazuje - jako zobowiązaną do rozbiórki matkę skarżącego, wynika z regulacji Prawa budowlanego i jej uprawnień właścicielskich, które w drodze dziedziczenia przeszły skutecznie na skarżącego. Sąd wskazał, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że zmiany prawne, które nastąpiły po zakończeniu postępowania ostateczną decyzją o rozbiórce, nie powodują wygaśnięcia nałożonego nią obowiązku, a tym samym bezprzedmiotowości decyzji, powinny być one natomiast wzięte pod uwagę w toku postępowania egzekucyjnego, poprzez m.in. uwzględnienie przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2021 r., II OSK 96/19; wyrok NSA z 8 maja 2019 r., II OSK 1488/17; wyrok NSA z 29 listopada 2018 r., II OSK 78/17; wyrok NSA z 17 września 2013 r., II OSK 956/12).
Organy słusznie zatem skierowały swoje rozstrzygnięcia do następcy prawnego zobowiązanej, którym w wyniku dziedziczenia stał się skarżący. Fakt spadkobrania jest w przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną i wynika jednoznacznie z aktu poświadczenia dziedziczenia.
Przechodząc do kwestii niewykonalności obowiązku o charakterze pieniężnym Sąd wyjaśnił, że niewykonalność obowiązku musi mieć charakter obiektywny, co oznacza, że obowiązek musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki (zob. wyrok NSA z 13 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1365/07). Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób, zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku (por. wyroki NSA z 3 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 150/19; z 5 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 606/17, z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 688/16). Dla stwierdzenia niewykonalności obowiązku konieczne jest wykazanie, że realizacja obowiązku jest w zasadzie niemożliwa przez każdą osobę, która miałaby go wykonać. Przesłanką uznania obowiązku za niewykonalny nie mogą być zatem trudności w jego wykonaniu i to niezależnie od tego czy podłoże tych trudności ma charakter techniczny, ekonomiczny lub prawny (zob. wyroki NSA z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 714/18; z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1829/15).
Sąd nie dopatrzył się niewykonalności orzeczonego obowiązku. O niewykonalności tego obowiązku nie świadczy podnoszona w zarzutach, a następnie w skardze okoliczność, że z decyzji nie wynika, jakie konkretnie roboty budowlane mają zostać wykonane. Otóż wbrew tej argumentacji trudno odmówić przedmiotowej decyzji jasności. Jednoznacznie wynika z niej bowiem, że będąca przedmiotem postępowania wiata, której szczegółowe wymiary oraz usytuowanie zostało w decyzji wskazane – ma zostać rozebrana. Kolejność, czy rodzaj prac budowlanych koniecznych do realizacji orzeczonego obowiązku nie są elementami koniecznymi decyzji. Podmiot, na którym spoczywa rzeczony obowiązek, ma pełną swobodę wyboru sposobu, w jaki go zrealizuje. Musi on jedynie zapewnić osiągnięcie skutku, jakim jest powstanie stanu zgodnego z prawem. Sąd uznał argument o niewykonalności obowiązku za całkowicie chybiony.
W ocenie Sądu o wadliwości podważanego tytułu wykonawczego nie świadczył również fakt, że w tytule tym wskazano decyzję organu odwoławczego, pomijając rozstrzygnięcie organu I instancji. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. podstawą zarzutu może być niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27. Przepis ten z kolei wymaga, aby tytuł wykonawczy zawierał m.in. podstawę prawną podlegającego egzekucji obowiązku (§1 pkt 3). W ocenie Sądu, powołanie w podważanym tytule wykonawczym decyzji organu odwoławczego spełnia powyższy wymóg, to decyzja ostateczna stanowi bowiem podstawę prawną obowiązku. Choć nawet w przypadku, gdy w tytule wykonawczym powoływane są wyłącznie decyzje organu I instancji, sądy administracyjne uznawały, że uchybienie polegające na powołaniu w tytule wykonawczym decyzji nieostatecznej, nie ma znaczenia prawnego dla bytu postępowania egzekucyjnego (zob. wyroki NSA z 7 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1419/10 i 13 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1779/07).
Wobec powyższego za bezzasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 33 § 1 pkt 4, 5 i 10 u.p.e.a. Organy słusznie odmówiły zatem uwzględnienia zarzutów egzekucyjnych.
P. N. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7a i art. 8 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady uwzględnienia słusznego interesu obywatela i zasady zaufania do organów państwa, co w konsekwencji wpłynęło na nieuwzględnienie zarzutu z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) i c) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutu braku możliwości wykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym z uwagi na niesprecyzownie zakresu obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego oraz wskazanie w tytule wykonawczym jedynie decyzji organu jednej instancji oraz nieuwzględnienie zarzutu z art. 33 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne wskazanie osoby zobowiązanej tj. skarżącego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja mająca, zdaniem skarżącego kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów NSA zauważa, że powołanie w ich podstawie prawnej art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) i c) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.) w zw. z w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. było nieprawidłowe albowiem przywołano przepisy tej ustawy w jej brzmieniu po nowelizacji a nie według stanu prawnego z chwili wszczęcia postępowania administracyjnego - (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.). W związku z tym, że w treści uzasadnienia zarzutów wskazano jakiego rodzaju wadliwości zarzuca się prowadzonemu przez organ postępowaniu egzekucyjnemu NSA pomimo wskazania niewłaściwych podstaw prawnych poddał kontroli zaskarżony wyrok uwzględniając przepisy u.p.e.a. w odpowiednim jej brzmieniu czyli odnoszące się do art. 33 § 1 pkt 4, 5 i 10 tej ustawy.
Na wstępie należy zauważyć, że oceniając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd miał obowiązek zbadać czy organy zasadnie odmówiły uwzględnienia zarzutów skarżącego złożonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez PINB w Suchej Beskidzkiej na podstawie tytułu wykonawczego z 10 maja 2019 r. Nr PINB.3300.6.MG.2019.MG w celu wyegzekwowania obowiązku stwierdzonego w ostatecznej decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 21 stycznia 2016 r. znak: WOB.7721.207.2015.MW1608 nakazującej A. N. dokonać rozbiórki obiektu składowego (wiaty) wybudowanego na działce nr ew. [...] w [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Zasadnicze zatem znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia miało ustalenie czy zarzuty wniesione jeszcze przez matkę skarżącego w piśmie z 29 maja 2019 r. w zakresie toczącego się postępowania egzekucyjnego były skuteczne.
Jak wynika z pisma skarżącej z 29 maja 2019 r. stanowiącego zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji powołała się ona na zarzut oparty na treści art. 33 § 1 pkt 4, pkt 5 i pkt 10 u.p.e.a. Chodziło zatem o błąd co do osoby zobowiązanego (pkt 4), niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (pkt 5 ) i niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym – wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Słusznie zauważył Sąd I instancji, jak i organy, że w okolicznościach sprawy nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego. Taki błąd może nastąpić w dwojakiej sytuacji. Może do niego dojść kiedy organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznały za zobowiązanego, w związku z czym doręczyli takiej błędnie określonej osobie tytuł wykonawczy oraz pouczyli ją o prawie zgłoszenia zarzutów. Jako powyższy błąd uznać należy także sytuację wskazania w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Weryfikacja stwierdzonego błędu sprowadza się do porównania danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu, stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zaistnienie różnicy w tym zakresie może być zarówno wynikiem popełnienia przez wierzyciela błędu przy sporządzaniu tytułu wykonawczego, jak również skutkiem przejścia obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
W ocenie NSA, Sąd słusznie uznał, że żadna z powyższych okoliczności w niniejszej sprawie nie miała miejsca i wobec tego zarzut należało oddalić jako bezzasadny.
Jak wynika z tytułu wykonawczego z dnia 10 maja 2019 r. nr PINB.3300.6.MG.2019.MG, zobowiązanym w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym do wykonania obowiązku niepieniężnego z decyzji MWINB w Krakowie z 21 stycznia 2016 r. o nakazie rozbiórki obiektu składowego (wiaty) stanowiącego dwukondygnacyjną budowlę o konstrukcji drewnianej, osadzonego na fundamencie betonowym, o dachu jedno spadowym krytym blachą, posiadającego wymiary 7 m x 12 m (powierzchnia zabudowy 84m) wybudowanego na działce nr ew. [...] w [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę (obiekt oznaczony na szkicu będącym załącznikiem do decyzji kolorem czerwonym i numerem 35) była A. N.. Była ona również adresatem ww. decyzji MWINB z 21 stycznia 2016 r. Wobec tego organy jak i Sąd I instancji nie miały wątpliwości, że nie doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a, a zatem należało oddalić tak sformułowany zarzut.
Wątpliwości też nie budzi przejście ww. obowiązku rozbiórki jako obowiązku nieosobistego a związanego z prawem do nieruchomości na skarżącego w okolicznościach śmierci zobowiązanej i wejścia w pełnię jej praw na podstawie dziedziczenia. Okoliczność dziedziczenia całego majątku pod zmarłej zobowiązanej potwierdził akt poświadczenia dziedziczenia Repertorium A nr [...] z 2020 r.
Również zarzuty niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz pominięcia w treści tytułu wykonawczego decyzji organu I instancji nie mogły zostać uwzględnione.
Niewykonalność obowiązku powstaje wówczas kiedy przy użyciu wszelkich możliwych na dany czas i stan wiedzy technicznej środków nie możliwe jest doprowadzenie do rozbiórki wskazanego obiektu. Czyli niemożliwość ma charakter obiektywny. Słusznie zauważył Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, że bez znaczenia w tym przypadku są pojawiające się trudności, wysokie koszty, czy konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia podczas wykonywania takiej rozbiórki. Zatem samo skomplikowanie techniczne przeprowadzenia rozbiórki a także jej wysoki koszt albo sprzeciw zobowiązanych do jej wykonania czy też negatywne stanowisko innych zainteresowanych stron nie są powodem uznania niewykonalności tego obowiązku. W istocie dla stwierdzenia niewykonalności obowiązku konieczne jest wykazanie, że realizacja obowiązku jest w zasadzie w danych okolicznościach niemożliwa bez względu na to kto ma dany obowiązek wykonać i jakie środki do tego zaangażuje. Same trudności w wykonaniu obowiązku niezależnie od ich podłoża i charakteru nie świadczą o niewykonalności obowiązku.
W okolicznościach sprawy nie można było uznać, że usunięcie stosunkowo prostego w konstrukcji obiektu jakim jest wiata było niewykonalne skoro przeprowadza się rozbiórki o wiele bardziej skomplikowanych a przy tym kosztownych obiektów jak mosty, wieżowce czy fabryki. Nawet powierzchnia zabudowy 84 m2 nie stanowi tu istotnej przeszkody.
O niewykonalności tego obowiązku nie świadczyła również podnoszona nieprecyzyjność wskazania jakie konkretnie roboty budowlane należy podjąć celem wykonania obowiązku. W ocenie NSA, wskazanie w decyzji przedmiotu rozbiórki było wystarczające aby wiedzieć jaki obiekt należy z nieruchomości usunąć. Decyzja szczegółowo opisuje przedmiotową wiatę, jej cechy charakterystyczne jak elementy konstrukcji, wymiary oraz wskazuje jej dokładną lokalizację na szkicu – załączniku doi decyzji. Jednoznacznie wynika z niej jaka wiata ma zostać rozebrana. Słusznie zauważa Sąd I instancji, że dla osiągnięcia skutku decyzji usunięcia wiaty z nieruchomości nie jest istotna wiedza o kolejności, czy rodzaju prac budowlanych koniecznych do osiągnięcia zamierzonego celu. Zobowiązany podmiot ma pełną swobodę wyboru sposobu, w jaki dokona rozbiórki przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa wymaganych przy tego rodzaju pracach. Zasadniczym celem jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, czyli unicestwienia obiektu powstałego w ramach samowoli budowlanej. Zatem nie można przyjąć niewykonalności obowiązku w okolicznościach niniejszej sprawy.
Nie jest zasadny zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymagań w zakresie podania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
Zdaniem NSA, podstawa prawna obowiązku określonego w tytule wykonawczym została wskazana prawidłowo. Odniesienie się przez organ egzekucyjny wprost do decyzji ostatecznej MWINB z 21 stycznia 2016 r. nr WOB.7721.207.2015. MW.1608, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej z dnia 19 marca 2015 r., nakazującej skarżącemu dokonać rozbiórki obiektu składowego (wiaty) wybudowanego na działce nr ew. [...] w [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę, a jednocześnie zmieniającej dotychczasowego zobowiązanego na A. N. było zabiegiem prawidłowym bowiem wskazywało, że obowiązek ciąży na zmodyfikowanym w stosunku do dotychczasowego podmiocie. Ponadto było to wskazanie decyzji ostatecznej i prawomocnej (wyrok NSA z 15 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 89/17 oddalający skargą kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z 30 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 405/16 oddalającego skargę na ww. decyzję) a zatem zapewniało to pewność obrotu prawnego i wymagalności obowiązku tam stwierdzonego.
W związku z powyższym Sąd I instancji słusznie uznał, że organ postąpił zgodnie z prawem wydając postanowienie o odmowie uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI