II OSK 2125/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. K. od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienia organów nadzoru budowlanego dotyczące legalizacji budynku warsztatowo-garażowego. Pozwolenie na budowę tego obiektu zostało wcześniej wyeliminowane z obrotu prawnego. Sąd pierwszej instancji uznał, że w takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48, który dotyczy samowoli budowlanej w ścisłym tego słowa znaczeniu. Skarżący kasacyjnie J. K. zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując m.in. na okoliczności uzyskania pozwolenia na budowę na skutek przestępstwa (sfałszowanie oświadczenia) oraz zmianę sposobu użytkowania budynku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie zapadło w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdzono nieważności postępowania. Zarzuty naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. uznano za niezasadne, wskazując, że sąd pierwszej instancji nie wyszedł poza granice sprawy, a badanie kwestii usytuowania budynku czy zmiany sposobu jego użytkowania nie miało znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu w kontekście zastosowania art. 48 lub art. 50-51 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił również, że prawomocny wyrok skazujący dotyczył pracownika organu, a nie inwestora, i nie dowodził świadomego działania inwestora w celu uzyskania wadliwego pozwolenia. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego również uznano za niezasadny. Sąd przypomniał, że tryby z art. 48 oraz art. 50-51 Prawa budowlanego są rozłączne i stosowane w odmiennych stanach faktycznych. Inwestor realizujący inwestycję na podstawie ostatecznej decyzji, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może być traktowany jako sprawca samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48. W takim przypadku zastosowanie znajduje art. 51 Prawa budowlanego, który umożliwia nałożenie obowiązków, a w ostateczności nakazanie rozbiórki, jeśli doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe inaczej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących legalizacji obiektów budowlanych, w szczególności rozróżnienie między art. 48 a art. 50-51 w przypadku wyeliminowania pozwolenia na budowę z obrotu prawnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wyeliminowania pozwolenia na budowę z obrotu prawnego, a nie typowej samowoli budowlanej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, właściwym trybem postępowania legalizacyjnego jest art. 48 Prawa budowlanego, czy też art. 50-51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, zastosowanie znajduje art. 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48, który dotyczy samowoli budowlanej w ścisłym tego słowa znaczeniu.
Uzasadnienie
Tryby z art. 48 oraz art. 50-51 Prawa budowlanego są rozłączne i stosowane w odmiennych stanach faktycznych. Inwestor realizujący inwestycję na podstawie ostatecznej decyzji, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może być traktowany jako sprawca samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48. W takim przypadku zastosowanie znajduje art. 51 Prawa budowlanego.
Czy okoliczności uzyskania pozwolenia na budowę na skutek przestępstwa (sfałszowanie oświadczenia) mogą stanowić podstawę do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli inwestycja była realizowana na podstawie ostatecznej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okoliczności te nie stanowią podstawy do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, jeśli inwestycja była realizowana na podstawie ostatecznej decyzji, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Sąd podkreślił, że prawomocny wyrok skazujący dotyczył pracownika organu, a nie inwestora, i nie dowodził świadomego działania inwestora w celu uzyskania wadliwego pozwolenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet jeśli doszło do przestępstwa pracownika organu przy wydawaniu pozwolenia, to nie można przerzucać negatywnych skutków błędu organu na inwestora, który działał na podstawie ostatecznej decyzji. Brak jest dowodów na świadome działanie inwestora w celu uzyskania wadliwego pozwolenia.
Czy sąd administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej przy rozpoznawaniu sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku badania tych aspektów sprawy, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu, takich jak sposób usytuowania budynku czy zmiana sposobu jego użytkowania, jeśli nie wpływają one na wybór trybu postępowania legalizacyjnego.
Przepisy (9)
Główne
Prawo budowlane art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Prawo budowlane art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 37 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
W przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę, właściwym trybem postępowania legalizacyjnego jest art. 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48. • Inwestor realizujący inwestycję na podstawie ostatecznej decyzji, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie jest sprawcą samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. • Okoliczności uzyskania pozwolenia na budowę na skutek przestępstwa pracownika organu nie mogą obciążać inwestora, jeśli działał on na podstawie ostatecznej decyzji i brak jest dowodów na jego świadome działanie w celu uzyskania wadliwego pozwolenia. • Kwestie usytuowania budynku czy zmiany sposobu jego użytkowania nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu w kontekście wyboru trybu postępowania legalizacyjnego (art. 48 vs art. 50-51 Prawa budowlanego).
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie istotnych okoliczności, takich jak świadome usytuowanie budynku, samowolna zmiana sposobu użytkowania oraz uzyskanie pozwolenia na budowę na skutek przestępstwa. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, w tym art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 i 3 w zw. z art. 48 Prawa budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
inwestor, który prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie uchylona (wyeliminowana z obrotu prawnego), nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej • inwestor nie może być obciążany negatywnymi skutkami błędnej decyzji organu • tryby określone w art. 48 oraz art. 50-51 Prawa budowlanego są trybami rozłącznymi, stosowanymi w odmiennych stanach faktycznych • brak jest także dowodów wskazujących, że inwestor uzyskał pozwolenie na budowę na skutek popełnienia przestępstwa
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący
Jerzy Bujko
członek
Jerzy Siegień
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących legalizacji obiektów budowlanych, w szczególności rozróżnienie między art. 48 a art. 50-51 w przypadku wyeliminowania pozwolenia na budowę z obrotu prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyeliminowania pozwolenia na budowę z obrotu prawnego, a nie typowej samowoli budowlanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej sytuacji prawnej związanej z legalizacją budowy po wyeliminowaniu pozwolenia na budowę, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia kluczowe różnice między przepisami Prawa budowlanego.
“Budowa na podstawie wadliwego pozwolenia – kiedy można legalizować, a kiedy to samowola budowlana?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.