II OSK 2120/22

II OSK 2120/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gd 10/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-06-08
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant: starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 10/22 w sprawie ze skargi G. J., A. I., J. D. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 8 listopada 2021 r., nr WOP.7721.58.2019.MH w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 10/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w sprawie ze skargi G. J., A. I., J. D. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, dalej także: "PWINB", z dnia 8 listopada 2021 r. nr WOP.7721.58.2019.MH, w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Wyrok zaskarżył w całości. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię, a konkretnie art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), dalej także: "Prawo budowlane", w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że obiekt będący przedmiotem postępowania, posadowiony na betonowych płytach nie posiada fundamentów, a w konsekwencji nie może zostać uznany za budynek.
Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Merytoryczne odniesienie się do zarzutu należy poprzedzić spostrzeżeniem, że jego konstrukcja nie jest precyzyjna. Wykładnia jest procesem odczytania treści abstrakcyjnej normy prawnej.
Tymczasem podnosząc zarzut błędnej wykładni art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., Pomorski WINB nawiązuje do konkretnego obiektu będącego przedmiotem niniejszej sprawy. Zarzut błędnego przyjęcia, że obiekt będący przedmiotem postępowania, posadowiony na betonowych płytach nie posiada fundamentów, a w konsekwencji nie może zostać uznany za budynek, kwestionuje przede wszystkim kwalifikację prawną konkretnego obiektu, a więc zastosowanie prawa w odniesieniu do przedmiotowego zespołu garaży blaszanych.
Niewątpliwie jednak stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku podstaw do zakwalifikowania zespołu garaży jako budynku poprzedzone było procesem wykładni art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.
W konsekwencji, możliwe jest merytoryczne odniesienie się do zarzutu zarówno w aspekcie abstrakcyjnym, jak i konkretnym.
Rozpoczynając analizę od kwestii wykładni, odnotować należy powołanie się przez Sąd pierwszej instancji na treść art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu, według którego, z definicji legalnej pojęcia budynku wynika, że zasadniczymi jego determinantami są: ściany, dach i fundamenty, których istnienie w efekcie prowadzi do trwałego związania z gruntem obiektu. Związanie z gruntem jest więc konsekwencją zastosowania fundamentów, nie zaś cechą samą w sobie.
Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że najbardziej powszechnym sposobem trwałego związania obiektu budowlanego z gruntem jest zagłębienie go w ziemi poprzez wykonanie fundamentów. W obszernym wywodzie, wskazującym, że co do zasady o fundamencie można mówić, gdy osadzona jest w ziemi część budynku, Sąd pierwszej instancji nie wykluczył jednak pełnienia funkcji fundamentu przez inny sposób związania, niż zagłębienie w ziemi. Zdaniem Sądu, istnieć musi taka konstrukcja, która spełniać będzie rolę fundamentu i dopiero jej obecność pozwala na osiągnięcie trwałości związania z gruntem, a co za tym idzie pozwala na kwalifikację zabudowy jako budynku – przy spełnieniu pozostałych ustawowych wymogów, tj. wydzielenia go z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i posiadania dachu.
Wykładnia ta, przy niezakwestionowanym stanie faktycznym, doprowadziła Sąd pierwszej instancji do prawidłowego wniosku, że sporny zespół garaży blaszanych nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.
Sąd pierwszej instancji ustalił, że na działce nr [...] w G., przy ul. T., w 2006 r. wzniesiono obiekt budowlany składający się z trzech boksów garażowych, tworzących jedną całość użytkową. Inwestorami byli: G. J., J. D. i A. I., którego następcą prawnym jest A. I.
Odnotować należy, że w trakcie oględzin przeprowadzonych z udziałem stron w dniu 27 lipca 2021 r. ustalono, że ciąg garaży składający się z trzech odrębnych konstrukcji stalowych został scalony w jedną konstrukcję łącznikami – stalowymi śrubami, które zamontowane zostały na słupkach, które stykają się bezpośrednio ze sobą. Grunt, na którym zlokalizowane są boksy garażowe został utwardzony płytami betonowymi ażurowymi, na których posadowione zostały poszczególne konstrukcje boksów, następnie scalone (skręcone) na śruby. Konstrukcje boksów nie są kotwione w gruncie. Zespół garaży może przemieszczać się na podłożu w ograniczonym zakresie.
Sąd pierwszej instancji na podstawie tych ustaleń stwierdził, że obiekt posadowiony jest na betonowych płytach ażurowych ułożonych na gruncie. Nie posiada fundamentów i nie jest zakotwiony w gruncie, a nadto może się przemieszczać w ograniczonym zakresie.
W konsekwencji należy przyjąć, że niezależnie od braku przesłanki uznania obiektu za budynek, polegającej na posiadaniu fundamentów (konstrukcji pełniącej funkcję fundamentu), obiekt nie jest trwale związany z gruntem. Nie ma zatem podstaw do zakwalifikowania przedmiotowego zespołu garaży blaszanych jako budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.
Zastrzegając, że kwalifikacja ta jest uwarunkowana indywidualnymi okolicznościami niniejszej sprawy, odnotować warto, że przedstawiony powyżej sposób odczytania treści art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego oraz kwalifikacja garaży blaszanych ustawionych na gruncie bez fundamentów i bez trwałego związania z gruntem, jako budowli, zostały wyrażone w uzasadnieniach szeregu orzeczeń sądów administracyjnych, na tle zbliżonych stanów faktyczno-prawnych (patrz m.in. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1991/06; wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1001/09; wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 253/11; wyrok NSA z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2507/17).
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, podkreślić należy, że o trwałym związaniu obiektu z gruntem nie może świadczyć sam nacisk obiektu w postaci boksów garażowych blaszanych na podłoże. Ustawienie na gruncie (płytach betonowych, bloczkach betonowych) bez jakiegokolwiek związania z podłożem, oznacza brak wymaganych cech trwałego związania z gruntem i posiadania fundamentu (patrz: wyrok NSA z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1324/16). Niezależnie od tego przypomnieć należy niepodważone ustalenie faktyczne, według którego, sporny obiekt może się przemieszczać w ograniczonym zakresie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.