II OSK 2113/14

II OSK 2113/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-07-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Katarzyna Golat /sprawozdawca/
Małgorzata Dałkowska - Szary /przewodniczący/
Małgorzata Stahl
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Po 988/13 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2014-04-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia del. WSA Katarzyna Golat (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 kwietnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 988/13 w sprawie ze skargi W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 988/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w P. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], w przedmiocie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji organu I instancji co do ustalenia terminu wykonania urządzeń wskazanych w pkt 1 ppkt "a" i "b" oraz pkt 2 decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], w pozostałym zakresie oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku przedstawiony został następujący stan sprawy.
Decyzją z [...] marca 2013 r., nr [...], Wójt Gminy C., działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. 2005 r. Nr 239, poz. 2019, ze zm., określanej dalej jako ustawa) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., powoływanej dalej jako K.p.a.) nakazał M. P. - właścicielowi działki o nr [...], położonej w miejscowości M. gmina C., wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom przez:
a) wykonanie urządzeń - sieci kanalizacji deszczowej pozwalającej na zagospodarowanie wód opadowych i roztopowych z terenu działki o nr geod. [...] zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy,
b) zagospodarowanie wód opadowych i roztopowych w obrębie swojej działki, przez wykonanie drenażu zbierającego z odprowadzeniem do zbiornika retencyjnego a nadmiar wody odprowadzającego do rowu gminnego,
c) prowadzenie stałego monitoringu zainstalowanych urządzeń przez sprawdzanie ich drożności, czyszczenie piaskowników oraz wykonywanie zaleceń wskazanych w pozwoleniu wodno-prawnym wydanym przez uprawnione organy.
Termin wykonania powyżej wymienionych obowiązków został ustalony na 25 czerwca 2013 r.
W uzasadnieniu podjętej decyzji organ I instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie ustalając, że przyczyną naruszenia stanu wody na działce nr [...] są działania właścicieli działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz działania właściciela działki nr [...]. Z powodu utwardzenia oraz zabudowania działek o numerach geodezyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] i braku konserwacji całego odcinka rowu [...] na działce [...] następuje zalewanie tej działki.
W odwołaniu od decyzji z [...] marca 2013 r. wniesionym przez W. P. pismem z 4 kwietnia 2013 r. podniesiono, że decyzja nie przewiduje natychmiastowego rozebrania urządzeń służących do nielegalnego wprowadzania wód do gruntu oraz do wód gruntowych z terenu własności gruntowej inwestora, na działkę nr [...] mimo, że organ powinien podjąć w pierwszej kolejności działania zapobiegające zmianom na gruncie odwołującego, które powstały na skutek zmiany stosunków wodnych. Działka nr [...] jest w pełni zurbanizowana, a nakazany do wykonania na jej terenie zbiornik retencyjny nie będzie miał możliwości retencjonowania wód, ponieważ poziom lustra wody gruntowej jest tak wysoki, że po opadach nastąpi szybkie jego napełnienie, a nadmiar ścieków będzie wylewał się po powierzchni terenu.
Zdaniem odwołującego, nakaz zawarty w pkt b decyzji z [...] marca 2013 r. stoi w sprzeczności z twierdzeniem zawartym w dowodzie z opinii biegłego przedstawionym w "Orzeczeniu technicznym w sprawie działań właścicieli nieruchomości w obr. M., gm. C.". W pkt 5.1 na stronie 8 biegły stwierdził: "... istnieje konieczność uzupełnienia sieci urządzeń infrastrukturalnych o sprawny system odwodnienia kanalizacją deszczową, działającą niezależnie i skutecznie dla zainteresowanych stron. Temat powinien być realizowany wspólnie z systemem odwodnienia drogi powiatowej i drogi gminnej oraz odbudową rowu melioracyjnego co stworzy warunki do pełnej regulacji stosunków wodnych".
Odwołujący zażądał przywrócenia pierwotnych stosunków wodnych, zgodnie z przebiegającą siecią rowów odwadniających ustaloną w ewidencji gruntów wyjaśniając, że zagłębienie na terenie działki stanowiącej jego własność leży wewnątrz działki, w odległości ok. 10 - 12 m od granic działek sąsiadów, tj. dz. [...] i nie może być odbiornikiem dla ich wód ściekowych, bez jego zgody.
W decyzji z [...] maja 2013 r., nr [...], SKO w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji i wskazało, że właściciel działki o nr [...] położonej w M., przez utwardzenie jej powierzchni, pobudowanie hal i budynków biurowych, przy jednoczesnym braku infrastruktury dla skutecznego odwodnienia terenu, co spowodowało, że większość wchłanianej do tej pory do gruntu wody płynie w kierunku dz. nr [...], powodując zmianę istniejących stosunków wodnych. Drugą przyczyną zalewania nieruchomości nr [...] jest niedrożność znajdującego się na niej odcinka rowu [...].
Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO w P. wskazało, że z uzasadnienia decyzji oraz materiału sprawy wynika, że przywrócenie stanu poprzedniego przez odtworzenie pierwotnego przebiegu rowu [...] nie jest możliwe, bowiem teren, po którym przebiegał dawny rów jest utwardzony i zainwestowany. Według obecnego stanu faktycznego rów melioracyjny ten przebiega na skraju działki [...].
W kwestii wskazania przez organ I instancji terminu, w jakim strona powinna wykonać nakazane jej czynności, Kolegium uznało, że brak jest w przepisach podstawy prawnej upoważniającej organ do oznaczenia takiego terminu, a strona zobligowana do wykonania nakazu powinna to uczynić niezwłocznie po uzyskaniu przez decyzję tę przymiotu ostateczności.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pismem z 28 sierpnia 2013 r. wniósł W. P., zaskarżając decyzję z [...] maja 2013 r. w całości i zarzucając naruszenie:
a) prawa materialnego, tj. art. 29 ustawy, w szczególności ust. 3 przez jego nieprawidłowe zastosowanie,
b) prawa procesowego, tj. K.p.a. przez nieuprawnione przyjęcie, że stan faktyczny ustalony przez organ I instancji był bezsporny i niekwestionowany przez skarżącego.
Skarżący, kwestionując poczynione przez organy obu instancji ustalenia faktyczne podkreślił, że rów melioracyjny nie znajduje się w żadnej części przebiegu na działce będącej jego własnością, podważając jednocześnie zmiany ewidencyjne przyjęte przez Rejonowy Związek Spółek Wodnych w C. w zakresie rowu [...]. Stwierdził, że pismo RZSW w C. z dnia [...] marca 2013 r. i załączona do niego mapa oraz protokół z 11 marca 2013 r. nie mogą stanowić podstaw do udokumentowania aktualnego przebiegu rowu melioracyjnego, albowiem prowadzą do zmiany stosunków własnościowych na działce nr [...] oraz działkach z nią sąsiadujących, pozostając w rażącej sprzeczności z mapą ewidencyjną działki nr [...] przedłożoną przez skarżącego. Zdaniem skarżącego Kolegium dopuściło się naruszenia art. 29 ust. 3 ustawy przez niezastosowanie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 30 kwietnia 2014 r. uznał, że złożona skarga częściowo zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd I instancji wywodził, że organ w celu usunięcia szkodliwego wpływu zmiany stanu wody na nieruchomości sąsiednie, powinien nakazać w decyzji taki sposób zapobieżenia szkodom, jaki w okolicznościach danej sprawy będzie najskuteczniejszy i najprostszy do wykonania.
W ocenie Sądu I instancji organy obu instancji przekonująco wykazały, że nałożony obowiązek wykonania określonych urządzeń zapobiegających powstawaniu szkód na działce należącej do skarżącego będzie przeciwdziałać powstałym szkodom, przy uwzględnieniu z jednej strony znacznego poziomu zainwestowania nieruchomości należących do inwestora, a z drugiej strony istniejącego konfliktu dotyczącego sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Przywrócenie stanu poprzedniego przez odtworzenie pierwotnego przebiegu rowu [...] pociągnęłoby za sobą znaczne koszty przy jednoczesnym braku pewności, czy wobec sprzeciwu skarżącego odnośnie udrożnienia znajdujących się na działce nr [...] rowów odniosłoby ono pożądany skutek. WSA w Poznaniu wywodził, że nałożone na inwestora obowiązki pozostają zgodne zarówno z orzeczeniem technicznym opracowanym na potrzeby niniejszego postępowania przez inż. Wiktora Smołkę, w której wskazana została konieczność uzupełnienia sieci urządzeń infrastrukturalnych o sprawny system odwodnienia kanalizacją deszczową, działającą niezależnie i skutecznie dla zainteresowanych stron, jak i wnioskami formułowanymi po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości. Sąd I instancji zaakcentował, że dla prawidłowego uregulowania stanu wód na działce nr [...] niezbędne pozostaje odbudowanie i udrożnienie wszystkich znajdujących się na niej rowów, których stan techniczny przyczynia się do aktualnych podtopień gruntu.
W ocenie Sądu organ I instancji nieprawidłowo w 2 pkt decyzji z [...] marca 2013 r. wyznaczył inwestorowi termin do wykonania wymienionych w pkt 1 decyzji urządzeń, bowiem z przepisu art. 29 ustawy nie można wyprowadzić wniosku o konieczności ustalania terminu wykonania nałożonych obowiązków.
W skardze kasacyjnej wywiedzionej przez W. P. zaskarżono wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 kwietnia 2014 r. w części, tj. pkt 2 i 3 wyroku:
I. w trybie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 29 ustawy przez błędną jego wykładnię przejawiającą się w akceptacji przyjęcia rozwiązania nieskutecznego, przewidzianego art. 29 ust. 3 ustawy,
II . w trybie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie art. 7, 77, 80 i 156 § 1 pkt 5 K.p.a przez ich niezastosowanie oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku nie spełniającego wymogów przewidzianych tym przepisem.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wywodził, że wykładnia art. 29 ust. 3 ustawy nie może sprowadzać się do przyjęcia rozwiązania nie zapobiegającego powstawaniu szkód wskutek naruszenia stosunków wodnych i kierowania się wyłącznie interesem inwestorów i poniesionych przez nich kosztów. Zaakcentował, że to działania inwestorów doprowadziły do naruszenia stosunków wodnych sąsiednich nieruchomości, zalewania działki nr [...] i spowodowania szkód, a zatem działania te nie mogą korzystać z ochrony przewidzianej alternatywnym rozwiązaniem przewidzianym art. 29 ust. 3 ustawy. W ocenie skarżącego organ powinien nakazać przywrócenie stanu poprzedniego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 tego artykułu, które w rozpoznawanej sprawie nie występują.
Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do poszukiwania czy też modyfikowania, niejako w zastępstwie skarżącego kasacyjnie, podstaw kasacyjnych. Każdy zatem zarzut przedstawiony w skardze kasacyjnej powinien być uzasadniony w taki sposób, aby z treści uzasadnienia podstaw kasacyjnych w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, z jakich przyczyn skarżący zarzuca Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego lub materialnego. Skarżący powinien w szczególności dokonać wykładni przepisów prawa, których naruszenie zarzuca Sądowi oraz porównać jej wyniki z interpretacją przyjętą w zaskarżonym wyroku. Ponadto, gdy chodzi o zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno wyjaśnić w jaki sposób, zdaniem skarżącego, takie uchybienie Sądu I instancji miało istotny (a więc nie jakikolwiek) wpływ na wynik sprawy.
Kierując się powyższymi dyrektywami Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. w wyniku sporządzenia uzasadnienia wyroku niespełniającego wymogów przewidzianych tym przepisem.
Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. określa wymogi formalne uzasadnienia, stanowiąc w zdaniu pierwszym, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie oraz, gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jak i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, publ. Lex nr 552012, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, publ. Lex nr 513044). Za pomocą tego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji aprobującym ustalenia organów i ocenę materiału dowodowego przez nie dokonaną. Stawiając zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. skarżący polemizuje więc w istocie z dokonanymi w sprawie ustaleniami i oceną materiału dowodowego. Tymczasem, skoro przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. stanowi normatywny wzorzec dla oceny czy zaskarżony wyrok odpowiada ustawowym wymogom (zawiera konieczne elementy), to wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, iż uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, a w szczególności, jeżeli nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw do uznania, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a., gdyż Sąd I instancji zajął wyraźne stanowisko, co do stanu faktycznego i prawnego przyjętego za podstawę wyrokowania. Z tych względów nie okazał się trafny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez zaakceptowanie przez Sąd I instancji "błędnego ustalenia co do przebiegu rowu melioracyjnego oraz rzekomą niemożność odtworzenia pierwotnego przebiegu rowu melioracyjnego".
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., którego to naruszenia autor skargi kasacyjnej upatruje w wadliwym wyjaśnieniu przez organy stanu faktycznego, w tym przede wszystkim okoliczności związanych z przebiegiem rowu melioracyjnego. Rolą sądów wojewódzkich jest ocena legalności decyzji administracyjnych. Powyższe oznacza, że Sąd nie stosuje przepisów K.p.a., a jedynie ocenia czy przepisy te zostały prawidłowo zastosowane przez organy administracji. Skoro Sąd przepisów K.p.a. nie stosuje, to nie mogły być one przez ten Sąd naruszone ani przez błędne zastosowanie, ani przez ich niezastosowanie. Natomiast na marginesie NSA wskazuje, że wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej przesłanki uzasadniające wydanie zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji zostały dostatecznie wyjaśnione.
Skarżący kasacyjnie wywodził, że decyzja SKO w P. z dnia [...] maja 2013 r. jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. Wskazał, że sposób nałożenia obowiązków na właścicieli działek sąsiadujących z działką W. P. Nr [...] został tak określony, że właściciele tych działek zdają sobie sprawę z niewykonalności tych decyzji i mimo nałożenia na nich obowiązków, nie zaskarżyli ich skargą do WSA. W ocenie skarżącego kasacyjnie niewykonalność decyzji potwierdza ponadto bierność Wójta Gminy C., który nie podejmuje wobec adresatów decyzji czynności w celu wykonania nałożonych na nich obowiązków. Obydwa przytoczone argumenty, niedotyczące bezpośrednio podstaw do kwestionowania obowiązków zawartych w decyzji z dnia [...] maja 2013 r. nie mogą być uznane za podważające jej prawidłowość w kontekście niewykonalności.
W orzecznictwie uznaje się, że niewykonalność, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. posiada obiektywny charakter, a obowiązek musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków są niewykonalne z przyczyn technicznych tkwiących w ich naturze. Ponadto jedynie w przypadku trwałego pozbawienia strony możliwości wykonania nałożonego na nią obowiązku, zostanie spełniona przesłanka nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. (tak NSA w wyrokach z: dnia 22 stycznia 2015 r., II OSK 1502/13, LEX nr 1656114, 13 listopada 2008 r., II OSK 1365/07, LEX nr 532603). Na takie cechy kwestionowanej decyzji skarżący kasacyjnie nie wskazał.
Nie mógł skutecznie podważyć kontrolowanego wyroku również zarzut naruszenia art. 29 ust. 3 ustawy poprzez jego błędną wykładnię, przejawiającą się - w ocenie skarżącego kasacyjnie - w akceptacji przyjęcia rozwiązania nieskutecznego. Prawidłowa wykładnia art. 29 ust. 3 ustawy i ewentualne zastosowanie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom powinna uwzględniać wiedzę specjalistyczną. Dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu znaczenie ma zatem fakt, że treść kwestionowanej decyzji koresponduje z wnioskami zawartymi w orzeczeniu technicznym z marca 2012 r. (str. 87 akt administracyjnych), a skarżący kasacyjnie nie wykazał, że wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w postaci sieci kanalizacji deszczowej pozwalającej na zagospodarowanie wód opadowych i roztopowych z terenu działki o nr geod. [...] zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy oraz zagospodarowania wód opadowych i roztopowych przez wykonanie drenażu będzie nieskuteczne. Ustawodawca formułując alternatywę rozwiązań w art. 29 ust. 3 ustawy nie dał pierwszeństwa żadnemu z nich. Nie ma zatem prawnego uzasadnienia traktowanie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom jako wyjątku od zasady nakazania właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego, tym bardziej, że uwarunkowania stanu faktycznego (w postaci zabudowy działki) nie pozwalają na bezkosztowe zrealizowanie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego. Wybór między określonymi w art. 29 ust. 3 ustawy alternatywami nie może odrywać się od realiów sprawy, w przeciwnym bowiem razie rozumowanie organu pozbawione mogłoby być cechy racjonalności.
Pozbawione podstaw jest twierdzenie skarżącego, że brak wszczęcia postępowania egzekucyjnego przesądza o wadliwości zaskarżonej decyzji. Ustawodawca przewidział inny środek na zwalczanie takiego stanu rzeczy, niż kwestionowanie decyzji nakładającej obowiązki na podmiot administrowany, tj. skargę na bezczynność, o której mowa w art. 6 § 1 a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, ze zm.).
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w skardze kasacyjnej zauważyć należy, że NSA w wyroku z 27 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1518/12, CBOSA, wyraził pogląd aprobowany przez skład orzekający, iż okoliczność w postaci szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie jest istotna z punktu widzenia prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 3 ustawy. NSA zauważył, że przesłanka odpowiedzialności opartej na art. 29 ust. 3 ustawy nie polega jednak na wyrządzeniu właścicielowi gruntu sąsiedniego jakiejkolwiek szkody. Restytucja przewidziana w art. 29 ust. 3 ustawy dotyczy szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie. Inny uszczerbek majątkowy poniesiony przez właściciela gruntu sąsiedniego może być zrekompensowany, o ile spełnione zostaną przesłanki materialne, w ramach odpowiedzialności uregulowanej przepisami Kodeksu cywilnego. Przewidziana w art. 29 ust. 3 ustawy postać odpowiedzialności odszkodowawczej jest bowiem szczególnym wypadkiem odpowiedzialności deliktowej określonej w art. 415 i nast. Kodeksu cywilnego (por. Wojciech Radecki [w:] "Prawo wodne. Komentarz" pod red. J. Rotki, Wrocław 2002, s. 92).
Konieczne jest zatem oddzielenie okoliczności wyczerpujących przesłanki odpowiedzialności na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy od okoliczności natury zobowiązaniowej pozostających poza zakresem przedmiotowym Prawa wodnego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.