Orzeczenie · 2024-08-28

II OSK 2112/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-08-28

NSAAdministracyjneWysokansa

warunki zabudowyplanowanie przestrzennezagospodarowanie przestrzennewygaśnięcie decyzjipozwolenie na budowęNSApostępowanie administracyjneprawo budowlane

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzającą wygaśnięcie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (WZ). Sprawa wywodziła się z decyzji Prezydenta Miasta z 2010 r. ustalającej warunki zabudowy, na podstawie której wydano pozwolenie na budowę w 2018 r. Następnie, w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) w 2018 r., organy administracji zaczęły stwierdzać wygaśnięcie decyzji WZ. WSA w Krakowie w poprzednich orzeczeniach, a następnie w zaskarżonym wyroku, przyjmował, że uchwalenie MPZP powoduje wygaśnięcie decyzji WZ, nawet jeśli pozwolenie na budowę stało się ostateczne przed wejściem planu w życie. NSA, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo (wyrok z 20 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2407/22), uznał, że kluczowa dla wygaśnięcia decyzji WZ na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. jest data wejścia w życie MPZP, a nie data jego uchwalenia. Skoro pozwolenie na budowę stało się ostateczne przed wejściem w życie planu, decyzja WZ nie wygasła. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje administracyjne, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. w kontekście wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy w związku z uchwaleniem planu miejscowego, zwłaszcza gdy pozwolenie na budowę stało się ostateczne przed wejściem planu w życie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy pozwolenie na budowę wydane na podstawie decyzji WZ stało się ostateczne przed wejściem w życie planu miejscowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skutek prawny w postaci wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji uchwalenia dla tego terenu planu miejscowego, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji, w oparciu o którą wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, należy wiązać z samym uchwaleniem planu miejscowego, czy też dopiero z wejściem w życie tego planu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy następuje z dniem wejścia w życie planu miejscowego, a nie z dniem jego uchwalenia, zwłaszcza gdy pozwolenie na budowę wydane na podstawie decyzji WZ stało się ostateczne przed dniem wejścia w życie planu miejscowego.

Uzasadnienie

NSA oparł się na swojej wcześniejszej wykładni, zgodnie z którą kluczowa jest data wejścia planu w życie, a nie uchwalenia. Podkreślono, że w demokratycznym państwie prawnym pozbawienie obywateli uprawnień musi być oparte na ścisłej wykładni, uwzględniającej zakaz wstecznego działania prawa i wymóg publikacji aktu prawnego.

Jaki jest zakres mocy wiążącej wyroku sądu administracyjnego wydanego w wyniku rozpoznania sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej (art. 138 § 2 k.p.a.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ administracji oraz sąd administracyjny jest związany oceną prawną tylko w zakresie prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., natomiast nie jest związany ocenami prawnymi, które wykraczają poza tę kwestię, w szczególności ocenami prawnomaterialnymi.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że wyrok uwzględniający sprzeciw od decyzji kasatoryjnej nie przesądza ostatecznie o kwestiach prawnomaterialnych, a jedynie ocenia prawidłowość zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Strony postępowania ze sprzeciwu są ograniczone, co uniemożliwia pełne rozstrzygnięcie sporów prawnomaterialnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok WSA w Krakowie, zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z 15 września 2022 r. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji z uwzględnieniem ocen prawnych NSA.

Przepisy (20)

Główne

u.p.z.p. art. 65 § 1 pkt 2 w zw. z art. 65 ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Skutek wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy następuje z dniem wejścia w życie planu miejscowego, a nie z dniem jego uchwalenia, jeśli pozwolenie na budowę wydane na jej podstawie stało się ostateczne przed wejściem w życie planu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 146 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 153