II OSK 2103/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej nakazu rozbiórki, uznając, że zarzuty te nie mogły być skutecznie podniesione w postępowaniu egzekucyjnym.
Skarga kasacyjna dotyczyła zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej nakazu rozbiórki. Skarżąca podnosiła m.in. błąd co do osoby zobowiązanej, brak doręczenia upomnienia pełnomocnikowi oraz błędne ustalenie stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując, że zarzuty dotyczące wadliwości decyzji merytorycznej nie mogły być skutecznie podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym, a jedynie w postępowaniu jurysdykcyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. P. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na postanowienie PWINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej nakazu rozbiórki. Skarżąca kasacyjnie zarzucała Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym m.in. błędne uznanie, że do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego wystarczające jest doręczenie upomnienia skarżącej, a nie jej pełnomocnikowi, a także błąd co do osoby zobowiązanej. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty dotyczące wadliwości decyzji merytorycznej (np. błąd co do osoby zobowiązanej, brak doręczenia upomnienia) nie mogły być skutecznie podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym w trybie zarzutów. Postępowanie egzekucyjne nie jest kontynuacją postępowania jurysdykcyjnego, a wadliwość decyzji ostatecznej powinna być kwestionowana w postępowaniu, w którym została wydana. Sąd wskazał, że skarżąca była jednym ze współwłaścicieli nieruchomości objętej nakazem rozbiórki, co czyniło zarzut błędu co do osoby zobowiązanej niezasadnym. NSA uznał, że pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te nie mogą być skutecznie podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym, a powinny być kwestionowane w postępowaniu jurysdykcyjnym, w którym wydano decyzję merytoryczną.
Uzasadnienie
Postępowanie egzekucyjne nie jest kontynuacją postępowania jurysdykcyjnego. Wadliwość decyzji ostatecznej powinna być wykazywana w postępowaniu, w którym została wydana, a nie w postępowaniu egzekucyjnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.p.e.a. art. 15 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej mogą być wnoszone tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w tym przepisie.
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
pkt 1, 3, 4 i 6 lit. c
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
pkt 7
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
pkt 4
u.p.e.a. art. 28a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pr. bud. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd I instancji nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (stwierdzenie nieważności) ani art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. (uchylenie).
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
pkt 2 i 4
k.p.a. art. 40 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niewłaściwa kontrola legalności działalności administracji publicznej przez Sąd I instancji. Błędne uznanie, że do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego wystarczające jest doręczenie upomnienia skarżącej, a nie jej pełnomocnikowi. Błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego w zakresie osoby zobowiązanej do rozbiórki. Niewykazanie przez organ egzekucyjny przejścia obowiązku na następcę prawnego. Brak doręczenia pełnomocnikowi zobowiązanego upomnienia.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie egzekucyjne w administracji nie jest kontynuacją jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Wadliwość, którą ma być obciążona decyzja rozbiórkowa, powinna być wykazana w tym postępowaniu, w którym akt ten został wydany.
Skład orzekający
Roman Ciąglewicz
przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
sędzia
Grzegorz Antas
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że postępowanie egzekucyjne nie służy do kwestionowania merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej, a zarzuty w tym zakresie należy podnosić w postępowaniu jurysdykcyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy spraw z zakresu egzekucji administracyjnej, gdzie podnoszone są zarzuty dotyczące wadliwości decyzji merytorycznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w egzekucji administracyjnej – możliwości kwestionowania decyzji merytorycznej w ramach postępowania egzekucyjnego. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy można kwestionować decyzję o rozbiórce w trakcie jej egzekucji? NSA wyjaśnia granice postępowania egzekucyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2103/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-09-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak Grzegorz Antas /sprawozdawca/ Roman Ciąglewicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Gd 27/24 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2024-05-08 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 1, art. 3 § 1, art. 151, art. 145 § 1 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 134 § 1. oraz art. 141 § 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 156 § 1 pkt 2 i 4, art. 40 § 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 479 art. 15, art. 18, art. 33 § 2 pkt 1, 3, 4 i 6 lit. c, art. 59 § 1 pkt 7, art. 28a Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 27/24 w sprawie ze skargi E. P. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2023 r. nr WPO.7722.189.2023.GD w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 8 maja 2024 r., II SA/Gd 27/24 oddalił skargę E. P. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PWINB) z 15 listopada 2023 r., nr WPO.7722.189.2023.GD, utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bytowie (dalej: PINB) z 22 września 2023 r., nr PINB/IB/70033/4/2022, którym wskazany organ, działając na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej k.p.a., a także art. 20 § 1 pkt 4 i art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.), dalej: u.p.e.a., oddalił wniesione przez skarżącą zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z 15 czerwca 2023 r., nr PINB/IB/70033/4/2022. E. P. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 1 i art. 3 § 1 w zw. z art. 151 i art. 145 § 1 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15, art. 18, art. 33 § 2 pkt 1, 3, 4 i 6 lit. c oraz art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i wadliwie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, chociaż istniały przesłanki do "stwierdzenia nieważności postanowienia" w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. lub uchylenia w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w sytuacji, gdy organy administracji błędnie oddaliły zarzuty, przyjmując, iż do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego wystarczające jest doręczenie wymaganego przez art. 15 § 1 u.p.e.a. upomnienia skarżącej, a nie bezpośrednio ustanowionemu pełnomocnikowi skarżącej. Przede wszystkim jednak organy administracji, w tym Sąd I instancji nie dostrzegły, mimo niepodniesienia takiego zarzutu w skardze, iż pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącej złożone zostało organowi egzekucyjnemu, gdzie organ egzekucyjny niezasadnie pominął ustanowionego pełnomocnika, doręczając upomnienie wystawione przez organ administracji na adres skarżącej w N. W konsekwencji w ocenie skarżącej należy uznać, że wymagane przez ustawodawcę, wspomniane wyżej upomnienie zostało jej doręczone bez możliwości, biorąc pod uwagę czas na wykonanie obowiązku określonego w upomnieniu, stosownej konsultacji z ustanowionym pełnomocnikiem z uwagi na fakt przebywania skarżącej w N., a pełnomocnika w Polsce. A nadto organ administracji dowolnie wybrał adres do doręczeń skarżącej w N., gdzie skarżąca wyraźnie wskazała w dokumentacji adres do doręczeń w Polsce, co niezasadnie nie zostało uwzględnione i pominięte; 2) art. 1 i art. 3 § 1 w zw. z art. 151 i art. 145 § pkt 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 28a i art. 33 pkt 4 u.p.e.a., przejawiające się tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 2 lub art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i wadliwie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie w sytuacji, gdy organ administracji, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi - art. 28a u.p.e.a., nie wykazał przejścia dochodzonego obowiązku na następcę prawnego przy pomocy urzędowego dokumentu. Skarżąca podnosi, co ujął Sąd I instancji w wydanym uzasadnieniu do wydanego wyroku, że inwestorem w zakresie posadowienia domku rekreacyjnego był obecnie nieżyjący F. T., a obecnie użytkuje wyłącznie domek rekreacyjny J. S. Skarżąca w tym miejscu podnosi, iż J. S. miała wyrazić przed organem administracji, iż jest jedynym właścicielem domku rekreacyjnego, wyłącznie nim włada i wyłącznie go używa, czego nie wzięto pod uwagę, a co jest istotne z punktu mającego zapaść rozstrzygnięcia. Według skarżącej, w tym zakresie mamy do czynienia z błędnie ustalonym stanem fatycznym, jak i prawnym. Skoro bowiem nakaz rozbiórki dotyczy skarżącej, a skarżąca nie użytkuje i nie włada nieruchomością, a nadto J. S. potwierdzała władaniem nieruchomością, to organ miał obowiązek wykazać przy pomocy dokumentu urzędowego przejście obowiązku na rzecz J. S., a tym samym skierowanie egzekucji wobec skarżącej jest niezasadne, czego organ administracji, jak również Sąd I instancji nie wzięły po uwagę i co w niniejszym postępowaniu nie nastąpiło, a wada ta oznacza, iż postępowanie prowadzone było wobec osoby - skarżącej, która nie była zobowiązana i co nakazywało uwzględnienie zarzutu w oparciu o przesłankę z art. 33 § 2 pkt 3; 3) art. 1 i art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 151 i art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 33 pkt 4 i art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i niezasadnie skargę oddalił, chociaż istniały przesłanki do stwierdzenia nieważności postanowienia lub uwzględnienia skargi w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. wobec tego, że istniały podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec błędnego przyjęcia, że osobą zobowiązaną jest skarżąca, podczas gdy zgromadzony w toki niniejszej sprawy materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że osobą zobowiązaną była i jest J. S., a zwłaszcza w związku ze wskazanym wyżej niewykazaniem przez organ egzekucyjny przejścia dochodzonego obowiązku na następcę prawnego w sposób przewidziany w ustawie egzekucyjnej, co wskazuje na wystąpienie w niniejszej sprawie przewidzianej w art. 59 § 1 pkt 4 przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego w postaci błędu co do osoby zobowiązanego; 4) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 15 § 1 i art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez błędne ustalenie zarówno przez Sąd I instancji, jak i organy egzekucyjne obydwu instancji, że skarżąca w toku postępowania egzekucyjnego nie działała przez pełnomocnika w sytuacji, gdy złożone organowi egzekucyjnemu pełnomocnictwo uprawniało pełnomocnika do działania w imieniu skarżącej. Skarżąca działa zatem w tym postępowaniu przez pełnomocnika i zarówno przewidziane w art. 15 § 1 u.p.e.a. upomnienie, jak i wszelkie dalsze czynności postępowania egzekucyjnego powinny być adresowane przez organ egzekucyjny bezpośrednio do pełnomocnika, a co został pominięte przez organ administracji. W konsekwencji w toku mniejszej sprawy zaistniała przesłanka umorzenia postępowania administracyjnego przewidziana w art. 59 § 1 pkt 7 ww. ustawy w postaci braku doręczenia pełnomocnikowi zobowiązanego upomnienia, pomimo ciążącego na wierzycielu obowiązku jego doręczenia; 5) art. 15 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że "przez obowiązek doręczenia upomnienia zobowiązanemu należy rozumieć obowiązek jego doręczenia bezpośrednio zobowiązanemu z pominięciem ustanowionego pełnomocnikowi zobowiązanego, jeżeli podmiot ten go ustanowił", podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nie wyklucza doręczenia upomnienia pełnomocnikowi zamiast zobowiązanemu, jeżeli taki pełnomocnik został ustanowiony. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi skutkujące uchyleniem zaskarżonego postanowienia PWINB oraz poprzedzającego je postanowienia PINB oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Skarżąca dodatkowo wniosła o przeprowadzenie dowodu z postanowienia PWINB z 15 lipca 2023 r., nr WOP.7722.188.2023.GD, którym zostało uchylone postanowienie PINB z 22 września 2023 r., nr PINB/IB/70033/4/2022 oddalające zarzuty egzekucyjne zgłoszone przez J. S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącą kasacyjnie na uzasadnionych podstawach. Skarga kasacyjna w sposób nieuprawniony zarzuca Sądowi I instancji naruszenie powołanych w jej podstawach przepisów, co ma związek zasadniczo z nieprawidłowym rozważeniem przez skarżącą charakteru postępowania, w którym zostało wydane objęte skargą postanowienie PWINB z 15 listopada 2023 r. Przypomnienia wymaga, że postanowieniem tym zostały rozpatrzone wniesione przez skarżącą zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Posłużenie się przez skarżącą jako zobowiązaną ww. środkiem prawnym skutkowało tym, że PINB i PWINB przysługiwała kompetencja do przeprowadzenia, wpadkowego z punktu widzenia postępowania egzekucyjnego, postępowania, którego przedmiotem są zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Zaskarżonym postanowieniem w toku instancji zostały oddalone zarzuty, co oznacza, że w wyniku postępowania wyjaśniającego PWINB doszedł do wniosku, że nie występuje żadna z okoliczności stanowiących podstawę wniesienia zarzutu, do których nawiązywało pismo skarżącej z 7 lipca 2023 r. Skarżąca kasacyjnie pominęła, że w świetle art. 33 § 1 i art. 34 § 2 u.p.e.a. zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej rozpoznaje wierzyciel, wobec czego wydając kwestionowane rozstrzygnięcie PWINB, działając jako wierzyciel, nie mógł dopuścić się naruszenia tych przepisów powołanych w podstawie zarzutów kasacyjnych, które nawiązują do ciążących na organie egzekucyjnym obowiązków w zakresie podejmowanych w postępowaniu czynności. Wniosek ten w sposób bezpośredni dotyczy twierdzeń podważających dopuszczalność wszczęcia postępowania egzekucyjnego (art. 15 § 1 u.p.e.a.), a także wskazujących na wystąpienie w jego toku okoliczności, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 4 i 7 u.p.e.a. Działanie organu nadzoru budowlanego zarówno w roli organu egzekucyjnego, jak i wierzyciela nie prowadzi do zniesienia odrębności obu funkcji procesowych. Nakazuje to przyjąć, że wydając zaskarżone postanowienie, PWINB nie mógł uchybić obowiązkowi ciążącemu na organie egzekucyjnym w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli organ nadzoru budowlanego wypowiada się odnośnie do wniesionych zarzutów, swoje stanowisko jest on zobowiązany sformułować na podstawie art. 34 § 2 pkt 1-3 u.p.e.a. wyłącznie w kontekście przesłanek opisanych w art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. Zobowiązany może wnieść zarzut tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn, niż wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a., nie uprawnia wierzyciela do rozpatrzenia zarzucanych postępowaniu egzekucyjnemu uchybień w trybie rozpoznania ich jako zarzutu. Nie jest również możliwe podnoszenie przez zobowiązanego nowych podstaw zarzutu na dalszych etapach postępowania służącego jego rozpatrzeniu. Ta ostatnia uwaga nie została sformułowana przez Naczelny Sąd Administracyjny bez przyczyny. Akta sprawy wskazują, że w piśmie z 7 lipca 2023 r. zgłaszającym zarzut (k. 24 akt adm.) skarżąca ograniczyła swoje zastrzeżenia względem prowadzonego przez PINB postępowania egzekucyjnego do przypisania mu wadliwości wynikającej wyłącznie z popełnionego przez PINB błędu co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). Tak należy odczytywać uwagę skarżącej dotyczącą "nieistnienia obowiązku tytułu wykonawczego z dnia 15 czerwca b.r. wobec adresatki w wyniku wystąpienia błędu co do zobowiązanego" w kontekście argumentacji zamieszczonej w tymże piśmie, w której zobowiązana zwróciła uwagę na to, że pozbawione podstaw jest uznanie jej w doręczonym tytule wykonawczym za osobę, na której ciąży obowiązek rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej wraz z zadaszonym tarasem, zlokalizowanego na działce nr ew. [...], obręb [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Tymczasem w skardze kasacyjnej błąd, jakiego miałby dopuścić się Sąd I instancji w toku kontroli legalności zaskarżonego postanowienia PWINB, został przez skarżącą powiązany nie tylko z uchybieniem art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., ale również z naruszeniem przez PWINB art. 33 § 2 pkt 1, 4, i 6 lit. c u.p.e.a. Zagadnienia wiązane z nieistnieniem obowiązku rozumianym jako sytuacja, w której kwestionowany obowiązek nigdy nie powstał, brakiem uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, jeżeli jest ono wymagane, a także brakiem wymagalności obowiązku z przyczyn innych niż odroczenie terminu jego wykonania nie mogły stanowić przedmiotu postępowania dotyczącego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, wobec czego zgłoszone na kolejnych etapach przez skarżącą zastrzeżenia względem prawidłowości stosowania ww. przepisów u.p.e.a. nie mogły być uznane za skuteczne, a w konsekwencji – inaczej niż postrzega to strona skarżąca - nie mogły prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia z 15 listopada 2023 r. (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.), czy też, bo tu żądanie skarżącej zostało sformułowane alternatywnie – stwierdzenia jego nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wniosek ten obejmuje również podjętą w opisanym zakresie w skardze kasacyjnej polemikę z oceną prawną Sądu I instancji, który w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, pomijając zasady konstrukcyjne oceny przez wierzyciela zarzutu, w szerszym niż dopuszczalny wymiarze, poddał kontroli, kierując się treścią wniesionej skargi, prawidłowość działania PINB i PWINB, dodatkowo błędnie przypisując im charakter "organów egzekucyjnych" orzekających w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącej kasacyjnie, że PWINB bezzasadnie nie uwzględnił wniesionego przez nią zarzutu, ponieważ nie powinno zostać jej doręczone upomnienie, a w dalszej kolejności tytuł wykonawczy nr PINB/IB/70033/4/2022, gdyż nie pozostaje zobowiązaną w zakresie wykonania nakazu rozbiórki. W piśmiennictwie pojęcie obowiązku prawnego łączy się z kategorią sytuacji prawnej rozumianej jako sytuacja wyznaczona przez obowiązujące normy prawne, w których w sposób jednoznaczny i bezpośredni nakazuje się pewnym rodzajowo określonym podmiotom, aby w opisanych okolicznościach zrealizowały określone zachowanie (por. W. Jakimowicz, Obowiązek administracyjny w egzekucji administracyjnej [w:] System egzekucji administracyjnej, red. J. Niczyporuk, S. Fundowicz, J. Radwanowicz, Warszawa 2004, s. 129 i n.). Niewątpliwie takim obowiązkiem o charakterze publicznoprawnym jest egzekwowane przez PINB zobowiązanie polegające na rozbiórce zlokalizowanego na działce nr ew. [...], obręb [...] budynku rekreacji indywidualnej wraz z zadaszonym tarasem, wobec stwierdzenia, że tenże obiekt budowlany został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej i nie zachodzą przesłanki umożliwiające jego zalegalizowanie. Podstawa, o której stanowi art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., polega na wadliwości wynikającej z podjęcia przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych względem podmiotu błędnie uznanego za zobowiązanego. Ma ona miejsce wówczas, gdy obiektywnie podmiot oznaczony jako zobowiązany w tytule wykonawczym pozostaje innym podmiotem niż adresat decyzji stanowiącej podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. W rozpoznawanej sprawie bezsprzecznie taka sytuacja nie miała miejsca, albowiem zamieszczony w ostatecznej decyzji PINB z 30 listopada 2021 r., znak PINB/IB/70035/7/2021 r. nakaz - w świetle jej rozstrzygnięcia - został skierowany, obok J. S. i W. T., również do skarżącej, jako jednego z trojga współwłaścicieli ww. nieruchomości. Pozostaje ona adresatem obowiązku administracyjnoprawnego, który swoją podstawę znajduje w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), wobec czego określenie w tytule wykonawczym, że zobowiązaną do wykonania rozbiórki spornego budynku jest skarżąca czyni postawiony w piśmie z 7 lipca 2023 r. zarzut odwołujący się do sytuacji opisanej w art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. w całości niezasadnym. Uwagi skarżącej kasacyjnie, że w sprawie "mamy do czynienia z błędnie ustalonym stanem faktycznym jak i prawnym", albowiem "nakaz rozbiórki dotyczy skarżącej", pomimo że inna osoba (nieżyjący F. T.) była inwestorem obiektu, a ponadto kto inny (J. S.) go użytkuje, władając nieruchomością, nie są okolicznościami, które mogą być traktowane jako równoważne przejściu obowiązku wynikającego z wydania decyzji rozbiórkowej na "następcę prawnego" zobowiązanej. Względy, do których nawiązuje skarżąca kasacyjnie, stanowią polemikę ze stanowiskiem, na którym zdecydował się oprzeć organ nadzoru budowlanego w stwierdzonych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy administracyjnej załatwionej decyzją z 30 listopada 2021 r. Przestrzenią, w której te uwagi polemiczne skarżącej powinny być wyartykułowane - mając na uwadze model działania administracji i zasady kontroli tego działania przez sądy administracyjne - powinno być postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem złożonym od ww. decyzji PINB, która została pełnomocnikowi skarżącej, co wynika z akt sprawy, doręczona (2 grudnia 2021 r.), a w razie niepodzielenia przez PWINB stanowiska skarżącej w toku instancji - postępowanie sądowe zainicjowane skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zgodnie z właściwymi postanowieniami p.p.s.a. W sytuacji, gdy powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji ma charakter rozstrzygnięcia ostatecznego w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a., sprzeciwianie się przez skarżącą prawidłowości uczynienia jej adresatem ww. decyzji nie mogło być przez Sąd I instancji traktowane jako skuteczne w toku czynności egzekucyjnych podjętych przez organ egzekucyjny w następstwie wystawienia tytułu wykonawczego, ponieważ wadliwość, którą ma być - zdaniem strony - obciążona decyzja rozbiórkowa, powinna być wykazana w tym postępowaniu, w którym akt ten został wydany, tj. jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym z zachowaniem przewidzianych przez ustawodawcę reguł umożliwiających podważanie obowiązywania decyzji ostatecznej. Postępowanie egzekucyjne w administracji nie jest kontynuacją jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, co przekłada się na niedopuszczalność zgłaszania zarzutów względem treści nałożonego na zobowiązanego obowiązku z pominięciem ram prawnych, które zawężają dopuszczalność podważania mocy prawnej tego rodzaju decyzji. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji, stwierdzając, że pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI