II OSK 210/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. B. i M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Prezesa Wód Polskich odmawiającą uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Przedmiotem sporu była planowana rozbudowa budynku gospodarczego na terenie zagrożonym powodzią, z zamiarem zmiany sposobu użytkowania na budynek mieszkalny. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów Prawa wodnego i Kodeksu postępowania administracyjnego, kwestionując ocenę ryzyka powodziowego przez organy administracji i sąd pierwszej instancji. Twierdzili, że inwestycja nie stworzy zagrożenia ani nie utrudni zarządzania ryzykiem powodziowym, a organy nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że przepisy Prawa wodnego dotyczące zarządzania ryzykiem powodziowym, implementujące zasady prewencji i ostrożności z prawa UE, nakazują priorytetowe traktowanie działań zapobiegających szkodom. W związku z tym, niedopuszczalne jest uzgadnianie lokalizacji nowej zabudowy mieszkaniowej na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, a taka zgoda ma charakter wyjątkowy. NSA uznał, że organy prawidłowo oceniły, iż planowana inwestycja może powodować zagrożenie dla zdrowia ludzi i środowiska oraz utrudniać zarządzanie ryzykiem powodziowym, opierając się na urzędowych mapach zagrożenia powodziowego. Sąd odrzucił argumentację skarżących dotyczącą niższej głębokości zalewu w konkretnym miejscu, wskazując, że zagrożenie ocenia się dla całego terenu inwestycji, a nawet niewielka głębokość zalania drogi ewakuacyjnej stanowi utrudnienie. NSA stwierdził również, że organy nie naruszyły przepisów postępowania, zgromadziły wystarczający materiał dowodowy i prawidłowo go oceniły, a także nie naruszono zasad zaufania i równego traktowania, gdyż każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie. Sąd podkreślił, że choć rozumie dążenia inwestorów, to możliwość inwestowania na terenach zalewowych jest ograniczona przepisami prawa chroniącymi interes publiczny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji na terenach zagrożonych powodzią, interpretacja zasad prewencji i ostrożności w prawie wodnym, znaczenie map zagrożenia powodziowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią i zmiany sposobu użytkowania budynku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla rozbudowy budynku gospodarczego na terenie zagrożonym powodzią jest zasadna, gdy skarżący kwestionują ocenę ryzyka powodziowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa jest zasadna, ponieważ inwestycja na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią jest co do zasady niedopuszczalna ze względu na prymat zasad prewencji i ostrożności w ochronie środowiska i zdrowia ludzi.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zasady prewencji i ostrożności nakazują priorytetowe traktowanie działań zapobiegających szkodom, co oznacza niedopuszczalność nowej zabudowy mieszkaniowej na terenach zalewowych. Organy prawidłowo oceniły ryzyko na podstawie urzędowych map zagrożenia powodziowego, a nawet niewielkie zagrożenie dla drogi ewakuacyjnej uzasadnia odmowę.
Czy organy administracji i sąd pierwszej instancji prawidłowo oceniły stan faktyczny i zastosowały przepisy Prawa wodnego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy i sąd prawidłowo oceniły stan faktyczny i zastosowały przepisy, nie naruszając przepisów postępowania ani zasad zaufania i równego traktowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy zgromadziły wystarczający materiał dowodowy (mapy zagrożenia powodziowego), prawidłowo go oceniły w kontekście prawa materialnego, a uzasadnienie decyzji było wyczerpujące. Odmowa była uzasadniona, a argumenty skarżących dotyczące niższej głębokości zalewu czy istnienia innej zabudowy nie były przekonujące.
Przepisy (9)
Główne
P.w. art. 166 § ust. 10 pkt 3 i 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Przepisy te stanowią podstawę do odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, gdy inwestycja może stanowić zagrożenie dla ochrony zdrowia ludzi lub utrudniać zarządzanie ryzykiem powodziowym.
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
K.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady dwuinstancyjności.
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie materiału dowodowego.
K.p.a. art. 8 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
p.o.ś. art. 6
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Implementacja zasad ostrożności i prewencji w prawie krajowym.
P.w. art. 163 § ust. 5 i 6
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Obowiązek uwzględniania map zagrożenia powodziowego i planów zarządzania ryzykiem powodziowym.
P.w. art. 166 § ust. 8
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Możliwość uzgodnienia projektu decyzji z nałożeniem warunków, zarezerwowana dla sytuacji, gdy ryzyko jest ograniczone.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestycja na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią jest co do zasady niedopuszczalna ze względu na zasady prewencji i ostrożności. • Organy prawidłowo oceniły ryzyko powodziowe na podstawie urzędowych map zagrożenia powodziowego. • Nawet niewielkie zagrożenie dla drogi ewakuacyjnej uzasadnia odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Odrzucone argumenty
Kwestionowanie oceny ryzyka powodziowego przez organy administracji i sąd pierwszej instancji. • Twierdzenie, że inwestycja nie stworzy zagrożenia ani nie utrudni zarządzania ryzykiem powodziowym. • Zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego. • Argumentacja o niższej głębokości zalewu w konkretnym miejscu planowanej rozbudowy. • Podnoszenie istnienia innej zabudowy w sąsiedztwie lub wydania innych decyzji uzgadniających.
Godne uwagi sformułowania
polityka Unii w dziedzinie środowiska opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego (prewencji) i naprawiania szkody w pierwszym rzędzie u źródła • dla przyjęcia, że dana inwestycja może negatywnie oddziaływać na środowisko, w tym poprzez zwiększenie ryzyka powodziowego, nie jest konieczne udowodnienie takiego ryzyka przez organ, a wystarczy jedynie jego uprawdopodobnienie • z dotychczasowych doświadczeń wynika, że najbardziej skutecznym podejściem jest zapobieganie powstawaniu szkód wywołanych powodziami poprzez rezygnację z budowy domów mieszkalnych i obiektów przemysłowych na terenach zagrożonych powodzią • co do zasady niedopuszczalne jest uzgodnienie lokalizacji nowej zabudowy mieszkaniowej na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, a ewentualna zgoda organu ma charakter wyjątkowy, i nie powinna być regułą • zagrożenie powodziowe ocenia się dla całego terenu inwestycji wskazanego w projekcie decyzji, a nie wybiórczo dla fragmentu działki • każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie orzekania
Skład orzekający
Jerzy Stankowski
przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
członek
Jan Szuma
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji na terenach zagrożonych powodzią, interpretacja zasad prewencji i ostrożności w prawie wodnym, znaczenie map zagrożenia powodziowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią i zmiany sposobu użytkowania budynku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje konflikt między prawem do zabudowy a koniecznością ochrony przed powodzią, podkreślając priorytet bezpieczeństwa publicznego i środowiska. Pokazuje, jak zasady prawa UE wpływają na krajowe decyzje administracyjne.
“Czy można budować dom na terenach zalewowych? NSA: Zasada prewencji jest kluczowa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.