II OSK 2099/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę gminy na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu nakładającą karę pieniężną. Kara została nałożona za niewykonanie zaleceń pokontrolnych dotyczących zabytkowego budynku gorzelni, będącego częścią zespołu pałacowego wpisanego do rejestru zabytków. Gmina, jako właściciel, nie wykonała w terminie szeregu prac konserwatorskich i zabezpieczających, mimo że nie kwestionowała zaleceń w ustawowym terminie. Organ pierwszej instancji nałożył karę 10 000 zł, a Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, po rozpoznaniu odwołania, uchylił tę decyzję i nałożył karę w wysokości 7 000 zł, uznając częściowe wykonanie zaleceń. Gmina zaskarżyła decyzję Ministra do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, jednak sąd pierwszej instancji oddalił skargę. W skardze kasacyjnej Gmina podtrzymała swoje zarzuty, kwestionując ocenę wagi naruszenia, stopnia przyczynienia się strony oraz zastosowanie art. 189f K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego. Sąd podkreślił, że gmina nie skorzystała z możliwości zgłoszenia zastrzeżeń do zaleceń, a stan zabytku uzasadniał nałożenie kary. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 15 K.p.a., art. 189f K.p.a. oraz art. 107e Uoz w zw. z art. 189d K.p.a. nie są uzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za niewykonanie zaleceń pokontrolnych w zakresie ochrony zabytków oraz stosowania przepisów K.p.a. w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania zaleceń pokontrolnych przez jednostkę samorządu terytorialnego w odniesieniu do zabytku.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ odwoławczy może wydać decyzję reformatoryjną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w sytuacji, gdy postępowanie wyjaśniające nie było w pełni kompletne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy może wydać decyzję reformatoryjną, a w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i orzec co do istoty sprawy, o ile nie zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając co do istoty sprawy, co było uzasadnione ustaleniami dokonanymi w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego.
Czy niewykonanie zaleceń pokontrolnych dotyczących ochrony zabytku, mimo upływu terminów, uzasadnia nałożenie administracyjnej kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niewykonanie zaleceń pokontrolnych dotyczących ochrony zabytku, które mają na celu zapobieganie dalszej jego destrukcji, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej zgodnie z art. 107e Uoz.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Gmina W. jako właściciel zabytku miała obowiązek wykonania zaleceń pokontrolnych, a ich niewykonanie w terminie, pomimo upływu znacznego czasu, stanowiło podstawę do nałożenia kary pieniężnej.
Czy brak zgłoszenia pisemnych zastrzeżeń do zaleceń pokontrolnych przez właściciela zabytku oznacza ich akceptację?
Odpowiedź sądu
Tak, brak zgłoszenia pisemnych zastrzeżeń w ustawowym terminie oznacza, że zalecenia nie zostały w prawem przepisany sposób zakwestionowane przez stronę.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że Gmina nie skorzystała z uprawnienia do zgłoszenia zastrzeżeń do zaleceń pokontrolnych, co oznaczało ich akceptację.
Czy okoliczności takie jak brak środków finansowych lub zamiar zbycia zabytku mogą stanowić podstawę do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej za niewykonanie zaleceń pokontrolnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak środków finansowych lub zamiar zbycia zabytku nie stanowią automatycznie podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary, jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 189f K.p.a., a naruszenie prawa nie jest znikome.
Uzasadnienie
Minister nie znalazł podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary, wskazując, że waga naruszenia nie była znikoma, a budynek wymagał pilnych prac naprawczych. Strona nie zaprzestała naruszenia prawa przez realizację wszystkich zaleceń.
Przepisy (16)
Główne
Uoz art. 107e § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Uoz art. 107e § ust. 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Pomocnicze
Uoz art. 40 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Uoz art. 40 § ust. 2a
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Uoz art. 89 § pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Uoz art. 93 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § par. 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § par. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189d
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ppsa art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 182 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewykonanie zaleceń pokontrolnych przez Gminę W. uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił wagę naruszenia i nie naruszył przepisów proceduralnych ani materialnych. • Gmina nie skorzystała z możliwości zgłoszenia zastrzeżeń do zaleceń pokontrolnych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 15 K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie z istotnymi brakami postępowania wyjaśniającego. • Zaniechanie zastosowania art. 189f K.p.a. • Błędna wykładnia art. 107e Uoz w zw. z art. 189d K.p.a. w zakresie oceny wagi naruszenia, stopnia przyczynienia się strony i zakresu działań. • Nieprawidłowe miarkowanie kary administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji przyznał rację Ministrowi, który wskazywał, że w tak znacznym okresie czasu, jaki upłynął od dnia wydania zaleceń pokontrolnych (...) do dnia ponownych oględzin obiektu (...) skarżąca bez większego trudu mogła zrealizować nie tylko prace polegające na usunięciu samosiewów i wypełnieniu przeszkleń w obiekcie (co też ostatecznie uczyniła), ale także wykonać chociażby zalecenia polegające na usunięciu gruzu z budynku czy usunięciu pleśni i grzybów ze ścian obiektu. • Waga naruszenia prawa nie jest znikoma, budynek gorzelni wymaga przeprowadzenia pilnych prac naprawczych, stanowi cenny przykład architektury z końca XIX w., zaś zalecenia pokontrolne wiązały się z koniecznością podjęcia najpilniejszych prac oraz robót względem zabytku, który od wielu lat nieremontowany - bezpowrotnie niszczeje.
Skład orzekający
Tomasz Bąkowski
przewodniczący
Robert Sawuła
sprawozdawca
Grzegorz Rząsa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za niewykonanie zaleceń pokontrolnych w zakresie ochrony zabytków oraz stosowania przepisów K.p.a. w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania zaleceń pokontrolnych przez jednostkę samorządu terytorialnego w odniesieniu do zabytku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ochrony zabytków i odpowiedzialności gminy za ich stan, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ochrony zabytków, a także dla samorządowców.
“Gmina ukarana za zaniedbanie zabytku. NSA potwierdza obowiązek ochrony dziedzictwa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.