II OSK 2095/16
Podsumowanie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych, potwierdzając prawidłowość ustaleń organów i sądu niższej instancji.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na M. K. za wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu środków zastępczych, w tym substancji takich jak AKB-48. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy decyzję organu sanitarnego, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że substancje te spełniały definicję środków zastępczych, a ich wprowadzanie do obrotu było podstawą do nałożenia kary, niezależnie od faktycznego użycia czy stężenia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie. Decyzją tą nałożono na M. K. karę pieniężną w wysokości 20 000 zł za wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu produktów zawierających substancje uznane za środki zastępcze, takie jak AKB-48, 3C-P, 25B-NBOMe, 25C-NBOMe, 4-HO-MET i MXE. Organy sanitarne, opierając się na opiniach kryminalistycznych i ekspertyzach, stwierdziły, że zabezpieczone substancje, w szczególności AKB-48, spełniają definicję środków zastępczych w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, ze względu na ich działanie podobne do psychoaktywnego składnika konopi. M. K. kwestionował zasadność nałożenia kary, podnosząc m.in. brak precyzyjnego określenia deliktu w sentencji decyzji oraz nieudowodnienie wystarczającego stężenia substancji. WSA oddalił skargę, uznając, że materiał dowodowy potwierdza zarówno wytwarzanie, jak i wprowadzanie do obrotu środków zastępczych, a brak szczegółowego opisu w sentencji nie dyskwalifikuje decyzji. NSA w swojej skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 52a ust. 1 i art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. NSA uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że definicja środka zastępczego nie wymaga faktycznego użycia substancji, a jedynie potencjalnej możliwości jej użycia zamiast środków odurzających. Potwierdzono, że AKB-48 spełnia tę definicję. Odnosząc się do art. 52a ust. 1, NSA wyjaśnił, że spójnik 'lub' oznacza alternatywę przemienną, co pozwala na ukaranie zarówno za wytwarzanie, jak i wprowadzanie do obrotu, a także za obie czynności jednocześnie. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne, a zarzuty dotyczące wadliwej konstrukcji sentencji decyzji również nie znalazły uzasadnienia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, substancja zawierająca AKB-48, wykazująca działanie podobne do psychoaktywnego składnika konopi delta-9-tetrahydrokannabinolu, spełnia definicję środka zastępczego.
Uzasadnienie
Definicja środka zastępczego obejmuje substancje o działaniu psychoaktywnym analogicznym do narkotyków, które mogą być używane zamiast środków odurzających. Nie jest wymagane faktyczne użycie, a jedynie potencjalna możliwość.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.n. art. 52a § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Przepis zawiera alternatywę przemienną nierozłączną, dopuszczającą ukaranie za wytwarzanie, wprowadzanie do obrotu lub obie czynności jednocześnie.
u.p.n. art. 4 § 27
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Definicja środka zastępczego obejmuje substancje o działaniu psychoaktywnym analogicznym do narkotyków, używane zamiast lub w tych samych celach co środki odurzające lub psychotropowe. Nie wymaga faktycznego użycia, a jedynie potencjalnej możliwości.
Pomocnicze
u.p.n. art. 4 § 34
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Wprowadzenie do obrotu środków zastępczych to ich udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 1987 nr 18 poz 112 art. 4 § 27
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych
Dz.U. 1987 nr 18 poz 112 art. 52a § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędna wykładnia art. 52a ust. 1 i art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez niezasadne oddalenie skargi i wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Zarzut, że przepis art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zawiera alternatywę rozłączną. Zarzut, że substancja nie spełnia definicji środka zastępczego. Zarzut wadliwego skonstruowania sentencji decyzji, uniemożliwiającego ustalenie podstawy wymierzenia kary.
Godne uwagi sformułowania
syntetyczny kannabinoid AKB 48 wykazuje działanie podobne do psychoaktywnego składnika konopi delta-9-tetrahydrokannabinolu nie ma znaczenia czy kara została nałożona z tytułu wytwarzania, czy też wprowadzania do obrotu, bowiem wystarczy, że zaistnieje jedna z tych przesłanek organy sanitarne nie muszą udowadniać, że zakwestionowane produkty były spożywane. Wystarczy sama możliwość użycia wskazanych w ustawie substancji bez znaczenia pozostaje również stężenie toksycznych substancji w zabezpieczonym materiale, gdyż ustawa nie wprowadza pojęcia stężeń granicznych przepis art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nie zawiera alternatywy rozłącznej, bowiem użyty w powołanym przepisie spójnik 'lub' oznacza alternatywę przemienną nierozłączną sama polemika z treścią decyzji, bez jednoczesnego wskazania konkretnych dowodów potwierdzających zasadność podnoszonych zarzutów, nie może być podstawą do zmiany poczynionych przez organy ustaleń
Skład orzekający
Zdzisław Kostka
przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
sędzia
Piotr Broda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących środków zastępczych, odpowiedzialności administracyjnej za ich wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu, a także wymogów formalnych decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności definicji środków zastępczych i interpretacji spójnika 'lub' w art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy 'dopalaczy' i kar administracyjnych, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i karnym, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.
“Kara za 'dopalacze' potwierdzona: NSA wyjaśnia kluczowe przepisy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II OSK 2095/16 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2018-08-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-08-31 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak Piotr Broda /sprawozdawca/ Zdzisław Kostka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6205 Nadzór sanitarny Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane VII SA/Wa 1374/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-04-28 II OZ 954/15 - Postanowienie NSA z 2015-10-07 Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1987 nr 18 poz 112 art. 4 pkt 27 i art. 52a ust,. 1 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych. Sentencja Dnia 22 sierpnia 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Piotr Broda /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska-Karwecka po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1374/15 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [..] maja 2015 r. nr [..] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2016r. sygn. akt VII SA/Wa 1374/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [..] maja 2015r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. decyzją z dnia [..] marca 2015 r. wymierzył M. K. karę pieniężną w kwocie 20 000zł. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał, że z akt przesłanych przez Prokuraturę Rejonową [..] wynika, że M.K. zajmował się wytwarzaniem i wprowadzaniem do obrotu produktów zawierających w swoim składzie: AKB-48, 3C-P, 25B-NBOMe, 25C-NBOMe 4-HO-MET i MXE. Nadto opinia kryminalistyczna oraz ekspertyza Instytutu Ekspertyz Sądowych w K., potwierdziły, że zabezpieczone w mieszkaniu M. K. produkty zawierają substancje wypełniające definicję środka zastępczego, stanowiącego zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Organ wyjaśnił przy tym, że syntetyczny kannabinoid AKB 48 wykazuje działanie podobne do psychoaktywnego składnika konopii delta-9-tetrahydrokannabinolu, po przyjęciu którego występują efekty bardzo podobne do tych, które występują po przyjęciu marihuany i haszyszu. Ponadto AKB-48 zawiera analogi strukturalne substancji wymienionych w załączniku do ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii ( Dz.U. z 2012r. poz. 124 z późn. zm.) spełniając tym samym definicję środka zastępczego w rozrumienieniu art. 4 pkt 27 powołanej ustawy. Organ wyjaśnił czym kierował się ustalając wymiar kary wskazując na ilość wprowadzonego do obrotu środka oraz jego szkodliwość dla zdrowia ludzkiego. Rozpoznając wniesione przez M. K. odwołanie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego z analizy zabezpieczonych substancji, którą dokonał Instytut Ekspertyz Sądowych w K. wynika, że z 20 przebadanych dowodów 14 posiada w swoim składzie substancję o akronimie AKB 48. Zgodnie z wnioskami opisanymi w opinii są to środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i stosują się do nich przepisy dotyczące tych środków. AKB 48 jest syntetycznym kannabinoidem, a jego działanie jest podobne do delta-9-THC głównego psychoaktywnego składnika konopi. Zdaniem organu odwoławczego nie ma znaczenia czy kara została nałożona z tytułu wytwarzania, czy też wprowadzania do obrotu, bowiem wystarczy, że zaistnieje jedna z tych przesłanek, by państwowy inspektor sanitarny mógł wymierzyć karę. Ponadto organy sanitarne nie muszą udowadniać, że zakwestionowane produkty były spożywane. Wystarczy sama możliwość użycia wskazanych w ustawie substancji, nie jest konieczne stwierdzenie ich faktycznego używania. Celem ustawy jest bowiem przeciwdziałanie narkomanii i wykluczenie substancji jeszcze przed ich użyciem, ze względu na zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Bez znaczenia pozostaje również stężenie toksycznych substancji w zabezpieczonym materiale, gdyż ustawa nie wprowadza pojęcia stężeń granicznych dla stwierdzenia czy produkt jest środkiem zastępczym, czy też nie. Podobnie nie ma znaczenia argument dotyczący statusu M. K. bowiem ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii nie rozróżnia, czy odpowiedzialny za wprowadzanie do obrotu, bądź wytwarzanie środków zastępczych, jest w stanie zapłacić karę. M.K. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazując, że jego zdaniem organ odwoławczy, błędnie uznał, że w sprawie zaistniały podstawy do nałożenia grzywny z art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Podnosząc również, że w sentencji decyzji nie określono rodzaju deliktu administracyjnego, za jaki wymierzono przedmiotową karę oraz nie wskazano z tytułu jakiej substancji objętej wytwarzaniem lub wprowadzaniem do obrotu, została wymierzona. Organy nie wykazały także, czy susz roślinny zawierał dostateczne stężenie środka, który został potraktowany jako substancja zastępcza, a opinia na którą powołują się organy została sporządzona na inną okoliczność. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniesiona skarga jest niezasadna. Zwrócił przy tym uwagę, że materiał dowodowy przedstawiony przez Prokuraturę Rejonowa [..] ewidentnie wskazywał, że M. K. udostępniał odpłatnie (sprzedawał) produkty zawierające środki zastępcze innym osobom, zaś organy orzekające trafnie uznały, że wprowadzał w ten sposób do obrotu środek zastępczy. Opis działalności skarżącego zawarty w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, wskazuje dobitnie na to, iż zaistniały obydwie przesłanki przewidziane treścią ust. 1 art.52 a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (wytwarza lub wprowadza do obrotu środek zastępczy) - uzasadniające wymierzenie kary przez organ sanitarny. Nie dyskwalifikuje zaskarżonej decyzji w ocenie Sądu, brak opisania w jej sentencji, przejawów działalności skarżącego za które wymierzono karę administracyjną, albowiem wynika to z jej uzasadnienia. Zdaniem Sądu nie było niezbędne, opisanie tych przejawów w sentencji, tak jak jest to w przypadku przestępstw. Wymiar orzeczonej kary pieniężnej w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy nie budzi także wątpliwości, skoro jest to minimum ustawowe. Jako bezpodstawne Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 52a i art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wskazując, że z opinii wyspecjalizowanego instytutu jednoznacznie wynika, że zabezpieczone substancje stanowiły środek zastępczy. Organ nie musiał ustalać jakie stężenie środka znajdowało się w zabezpieczonym materiale, wystarczyło że badania wykazały obecność AKB-48. W skardze kasacyjnej M. K. zaskarżonemu wyrokowi, zarzucił: 1.) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. - art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez błędną jego wykładnię i nieuprawnione przyjęcie, że opis działalności skarżącego zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu II instancji wskazuje, iż zaistniały obydwie przesłanki przewidziane treścią ust. 1 art. 52 a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii uzasadniające wymierzenie kary, podczas gdy powołany przepis zawiera alternatywę rozłączną, o czym świadczy sformułowanie "lub", a więc nie jest możliwym wymierzenie kary pieniężnej na podstawie tego przepisu stwierdzając, że w niniejszej sprawie zaistniały obydwie przesłanki wymienione w powołanym przepisie. Ponadto poprzez brak opisania w sentencji decyzji przejawów działalności skarżącego, za które wymierzono karę administracyjną, - art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez błędną jego wykładnię i nieuprawnione przyjęcie, iż substancja stanowiąca przedmiot postępowania odpowiadała definicji legalnej «środka zastępczego», a w konsekwencji błędnym uznaniu przez Sąd, iż materiał dowodowy przedstawiony organowi sanitarnemu przez Prokuratur Rejonową [..] ewidentnie wskazywał, że M. K. udostępniał odpłatnie (sprzedawał) produkty zawierające środki zastępcze innym osobom, 2.) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez niezasadne oddalenie skargi, będące konsekwencją niepodzielenia argumentacji skargi dotyczącej naruszenia przez organ w trakcie postępowania norm prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a polegającego na nieuprawnionym przyjęciu na podstawie zebranego materiału dowodowego, że substancja stanowiąca przedmiot oceny była środkiem zastępczym; - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi i niepodzielenie zarzutu skarżącego, iż naruszenie ww. przepisów nastąpiło w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wadliwe skonstruowanie rozstrzygnięcia decyzji, w sposób uniemożliwiający ustalenie, czy kara została wymierzona z tytułu wytarzania, czy też wprowadzania do obrotu środka zastępczego oraz w sposób uniemożliwiający ustalenie, który środek zastępczy stanowił podstawę wymierzenia kary; - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niezasadne oddalenie skargi i niepodzielenie zarzutu skarżącego, iż naruszenie ww. przepisu nastąpiło poprzez nieuprawnione pominięcie w uzasadnieniu decyzji dowodów dających podstawy do twierdzenia, iż substancja stanowiąca przedmiot oceny odpowiadała wymogom ustawowym środka zastępczego oraz przeznaczona była do używania w takim samym celu jak środki odurzające lub substancje psychotropowe. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Oceniając zarzuty skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że nie zawierają one uzasadnionych podstaw. W zakresie dotyczącym zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego prawidłowa konstrukcja zarzutu opartego na tej podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a, winna wskazywać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w związku z konkretnymi przepisami prawa procesowego, których naruszenie dawałoby podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku. Podczas gdy skarga kasacyjna wskazuje na naruszenie art. 151 p.p.s.a., który to przepis ma charakter wynikowy, regulujący sposób orzekania przez sąd administracyjny, a uzależniony od niestwierdzenia przez ten sąd naruszeń prawa uzasadniających uwzględnienie skargi. Zatem warunkiem zastosowania dyspozycji tej normy prawnej jest spełnienie hipotezy w postaci nieuwzględnienia skargi. W przypadku oddalenia skargi na decyzję lub postanowienie organu administracji, można zarzucić sądowi I instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy sąd ten uwzględnił skargę, a mimo to ją oddalił. Stwierdzone uchybienie nie stanowi jednak przeszkody do rozpoznania skargi kasacyjnej. Całkowicie chybione są zarzuty, które podnoszą naruszenie przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., polegające na niezasadnym oddaleniu skargi i nieuprawnionym przyjęciu, że substancja stanowiąca przedmiot oceny była środkiem zastępczy, jednocześnie pominięcie w tym zakresie dowodów w uzasadnieniu decyzji oraz wadliwe skonstruowanie rozstrzygnięcia decyzji. Wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli ustalonego w tej sprawie przez właściwe organy oceny stanu faktycznego. W oparciu o wyniki przeprowadzonej ekspertyzy kryminalistycznej oraz opinii Instytutu Ekspertyz Sądowych w K. ustalono, że zabezpieczone w mieszkaniu skarżącego substancje zawierały AKB 48 i wypełniały definicję środka zastępczego. Z kolei z treści protokołów przesłuchania świadków, jak również przesłuchania samego skarżącego jednoznacznie wynikało, że zarówno wytwarzał jak i wprowadzał do obrotu substancje stanowiące środek zastępczy. Jednocześnie skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które podważałyby ustalenia organów w tym zakresie. Zwrócić należy uwagę, że sama polemika z treścią decyzji, bez jednoczesnego wskazania konkretnych dowodów potwierdzających zasadność podnoszonych zarzutów, nie może być podstawą do zmiany poczynionych przez organy ustaleń. Organom administracji publicznej przyznano uprawnienie do swobodnej oceny poszczególnych dowodów i do uznania, które z dowodów stanowią wiarygodne źródło twierdzeń o faktach, a które nie. Zarzut dowolnego działania organu można postawić skutecznie dopiero wówczas, gdy ustalenia faktyczne zostały oparte na dowodach dowolnie wybranych, a zatem takich, których wybór nie został poparty odpowiednią argumentacją. Sytuacja taka nie występuje jednak w niniejszej sprawie, gdyż organ zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, wyczerpująco uzasadniły swoje stanowisko, wskazując przy tym, którym dowodom przyznały moc dowodową i z jakich przyczyn. Ponadto, organy w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zebrały materiał dowodowy, wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lipca 2005r. sygn. akt I FSK 2600/04 zasada wynikająca z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie ma charakteru bezwzględnego, a jeżeli organ, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów, może dokonać nie budzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt: I FSK 391/05.). Prowadzenie postępowania administracyjnego w celu ustalenia w jaki sposób były używane przedmiotowe środki oraz wykazanie na czym polegało zastępowanie przez nie środka odurzającego, jak również ustalanie woli władania lub korzystania z tych środków, czy też ustalenia stężenia substancji chemicznej, było w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zbędne, ponieważ okoliczności te nie miały żadnego wpływu na ocenę prawidłowości zastosowanej w niniejszej sprawie normy prawa materialnego. Chybiony jest również argument niewłaściwego sformułowania sentencji kwestionowanej decyzji. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości stanowisko, że sentencja (osnowa) decyzji powinna być sformułowana jasno i precyzyjnie. Rozstrzygnięcie zamieszczone w decyzji, stanowiąc wiążące ustalenie konsekwencji stosowanego przepisu prawa administracyjnego, powinno być na tyle zrozumiałe dla stron, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy i jakie konkretne obowiązki zostały na stronę nałożone (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. II OSK 800/15; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2009 r. sygn. II OSK 1923/07). W rozpoznawanej sprawie decyzja nałożyła na stronę karę w wysokości 20 000 zł, wskazując jednocześnie podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia, a więc określiła precyzyjnie obowiązek strony, natomiast uzasadnienie decyzji, które jest jej integralną częścią wyjaśniło szczegółowo podstawy jej wymierzenia, co uznać należy za prawidłowe. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy, że właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku WSA powinno sprowadzać się do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1211/13, LEX nr 1572635), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. Niewątpliwie w niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie objął jednym zarzutem zarówno niewłaściwą wykładnię wskazanych przepisów prawa materialnego, jak i niewłaściwe zastosowanie (przyjęcie) wskazanych w zarzutach skargi przepisów prawa. Taka konstrukcja zarzutów powoduje, że są one nieczytelne i wymagają wykładni w oparciu o argumentację zawartą w uzasadnieniu skargi. Nadto wskazać należy, że zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego został de facto powiązany z błędnym ustaleniem okoliczności faktycznych w sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest postawienie zarzutu naruszenia prawa materialnego zamiast zarzutu naruszenia przepisów postępowania i podważanie za jego pomocą ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Ewentualnie może być ona skuteczna tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. ( por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2017r. sygn. akt II OSK 1037/15, LEX nr 2226863). Zgodnie z art. 52a ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomani ( Dz. U. z 2012r. poz. 112 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20.000 zł do 1.000.000 zł. Wprowadzeniem środków zastępczych do obrotu jest ich udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie ( art. 4 pkt. 34 ustawy). Z kolei przez środek zastępczy należy rozumieć substancję pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślinę, grzyba lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych (art. 4 pkt 27 ustawy). Zauważyć należy, że konstrukcja definicji ustawowej pojęcia środka zastępczego jako środka używanego zamiast lub w takich samych celach, jak środki odurzające i substancje psychotropowe, wskazuje na to, że nie wymaga się każdorazowego badania jak dany środek jest faktycznie wykorzystywany przez konsumenta, lecz ustalenia z jakim przeznaczeniem został wyprodukowany lub wprowadzony do obrotu. Z definicji tej wynika, że dla określenia czy dany produkt ma charakter środka zastępczego konieczne jest posiadanie przez niego działania psychoaktywnego analogicznego, jak działanie narkotyków (środków odurzających i substancji psychotropowych), będącego warunkiem sine qua non używania zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa. Zatem środek zastępczy, to produkt, który może być użyty zamiast środka odurzającego nie zaś środek, który został użyty w taki sposób przez nabywcę. Istotna jest sama potencjalna możliwość użycia danego środka zamiast środka odurzającego. Jak wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych ekspertyzy Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji w R. oraz opinii Instytutu Ekspertyz Sądowych, zabezpieczone w mieszkaniu skarżącego substancje zawierały syntetyczny kannabinoid AKB 48 wykazujący działanie podobne do psychoaktywnego składnika konopi delta-9-tetrahydrokannabinolu, po przyjęciu którego występują efekty bardzo podobne do tych, które występują po przyjęciu marihuany i haszyszu. Takie ustalenia pozwalały na przyjęcie, że zabezpieczone substancje stanowiły środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Tym samym zarzut naruszenia art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii okazał się niezasadny. Wbrew stanowisku skargi kasacyjnej przepis art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nie zawiera alternatywy rozłącznej, bowiem użyty w powołanym przepisie spójnik "lub" oznacza alternatywę przemienną nierozłączną. Możliwe zatem jest orzeczenie kary tylko za wytwarzanie, jak również tylko za wprowadzanie do obrotu, ale także w sytuacji, gdy strona jednocześnie wytwarzała i wprowadzała do obrotu środki zastępcze. Zatem prawidłowe było stanowisko organów sanitarnych wskazujące jako podstawę wymierzenia w niniejszej sprawie kary zarówno za wytwarzanie jak i wprowadzanie do obrotu przez skarżącego środków zastępczych. Ustawodawca w hipotezie i dyspozycji normy art. 52a ust. 1-3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wyraźnie wskazuje, że odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wytwarza lub wprowadza do obrotu środek zastępczy (tzw. "dopalacz"). W konsekwencji prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej, organ inspekcji sanitarnej ustala i ocenia, czy doszło do "wprowadzenia do obrotu", czyli do udostępnienia w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie, środka zastępczego oraz czy miało miejsce "wytwarzanie" takiego środka. Bez znaczenia przy tym pozostają kwestie związane ze sposobem korzystania z tych środków, jak również woli władania lub korzystania z tych środków, które to okoliczności nie mają wpływu na ocenę zaistnienia przesłanek wymierzenia kary na podstawie art. 52a ust. 1 powołanej ustawy. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę