Orzeczenie · 2024-09-10

II OSK 2088/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-09-10

NSAAdministracyjneWysokansa

PESELdane osobowespadkobiercywierzycielegzekucjainteres prawnyrejestr mieszkańcówustawa o ewidencji ludności

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Spółdzielnia M. zwróciła się do organów administracji o udostępnienie danych z rejestru PESEL dwóch synów zmarłej dłużniczki, W. K., w celu ustalenia spadkobierców i możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, odmówiły udostępnienia danych, uznając, że spółdzielnia nie wykazała wystarczającego interesu prawnego. Sąd administracyjny argumentował, że spółdzielnia nie wykazała bezpośredniej relacji materialnoprawnej z potencjalnymi spadkobiercami i że zamiar wystąpienia o stwierdzenie nabycia spadku nie kreuje takiego interesu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną spółdzielni, uchylił wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji. NSA uznał, że spółdzielnia wykazała interes prawny w uzyskaniu danych, ponieważ jest pierwotnym wierzycielem zmarłej dłużniczki, a dane te są niezbędne do ustalenia spadkobierców i kontynuowania postępowania egzekucyjnego na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących przejścia obowiązków na spadkobierców. Sąd podkreślił wyjątkowy charakter sprawy i brak ryzyka obejścia prawa lub nadużycia przepisów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie interesu prawnego wierzyciela w uzyskaniu danych z rejestru PESEL spadkobierców dłużnika w celu prowadzenia egzekucji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wierzyciela będącego spółdzielnią mieszkaniową, który znał sytuację dłużnika i dąży do kontynuowania pierwotnej wierzytelności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy spółdzielnia, jako wierzyciel zmarłego dłużnika, ma interes prawny w uzyskaniu danych osobowych synów zmarłej z rejestru PESEL w celu ustalenia spadkobierców i prowadzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spółdzielnia ma interes prawny w uzyskaniu danych osobowych synów zmarłej dłużniczki z rejestru PESEL, ponieważ są one niezbędne do ustalenia spadkobierców i kontynuowania postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Spółdzielnia, jako pierwotny wierzyciel, wykazała, że zmarła dłużniczka pozostawiła synów jako potencjalnych spadkobierców. Dane te są niezbędne do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku lub ustalenia, czy takie postępowanie miało miejsce, co jest konieczne do kontynuowania egzekucji na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego.

Czy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 7a, 81a k.p.a.) miały zastosowanie w sprawie o udostępnienie danych z rejestru PESEL na wniosek wierzyciela?

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie miały zastosowania, ponieważ postępowanie nie polegało na nałożeniu na stronę obowiązku, ograniczeniu lub odebraniu uprawnienia, a także występowały sporne interesy stron.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 7a i 81a k.p.a. dotyczą sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest nałożenie obowiązku lub ograniczenie uprawnienia, co nie miało miejsca w tej sprawie. Ponadto, oba przepisy wyłączają zastosowanie w przypadkach spornych interesów lub gdy wynik postępowania ma wpływ na interesy osób trzecich.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok WSA w Bydgoszczy oraz decyzje organów obu instancji dotyczące udostępnienia danych z rejestru PESEL.

Przepisy (23)

Główne

u.e.l. art. 46 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o ewidencji ludności

Dane z rejestru PESEL mogą być udostępnione osobom, które wykażą interes prawny. W przypadku wierzyciela zmarłego dłużnika, interes prawny polega na konieczności ustalenia spadkobierców w celu kontynuowania egzekucji.

Pomocnicze

u.e.l. art. 47 § ust. 1 i 3

Ustawa o ewidencji ludności

k.c. art. 922 § § 1

Kodeks cywilny

Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców.

k.c. art. 924

Kodeks cywilny

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

k.c. art. 926 § § 2

Kodeks cywilny

Powstanie do spadku wynika z ustawy lub testamentu; dziedziczenie ustawowe następuje, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy lub gdy powołani nie chcą lub nie mogą dziedziczyć.

k.c. art. 1025 § § 1

Kodeks cywilny

Powstanie do spadku wymaga potwierdzenia postanowieniem sądu lub aktem poświadczenia dziedziczenia.

k.c. art. 1027

Kodeks cywilny

Spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia względem osoby trzeciej tylko stwierdzeniem nabycia spadku lub zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia.

k.p.c. art. 779 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli tytuł egzekucyjny był wydany przeciwko spadkodawcy, przejście obowiązków na spadkobierców następuje stosownie do art. 788 k.p.c.

k.p.c. art. 788

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku przejścia uprawnienia lub obowiązku na inną osobę po powstaniu tytułu egzekucyjnego, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście zostanie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

W razie wątpliwości co do stanu prawnego lub faktycznego, organ powinien wyjaśnić wątpliwości na korzyść strony, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

k.p.a. art. 81a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

W razie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, organ powinien ustalić stan faktyczny zgodny z tym, co wynika z dowodów, lub w razie braku możliwości ustalenia stanu faktycznego, zastosować wykładnię na korzyść strony, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

k.p.a. art. 81a § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis § 1 nie ma zastosowania, gdy w sprawie uczestniczą strony o spornych interesach lub wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy osób trzecich.

k.p.a. art. 81a § § 2 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis § 1 nie ma zastosowania, gdy przepisy odrębne wymagają od strony wykazania określonych faktów.

p.p.s.a. art. 183 § § 1