Orzeczenie · 2025-08-19

II OSK 2085/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
przewody kominoweochrona przeciwpożarowaPaństwowa Straż Pożarnazagrożenie pożarowetlenek węgladecyzja administracyjnakontrolastan technicznybezpieczeństwo budynków

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. B. i G. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję zakazującą używania przewodów kominowych w budynku mieszkalno-usługowym. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów K.p.a. poprzez ogólnikowe ustalenia faktyczne, brak weryfikacji protokołu kominiarskiego, brak powołania biegłego, a także niewykonalność decyzji i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Sąd kasacyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie dokumentów urzędowych, w tym protokołu kontrolno-rozpoznawczego Państwowej Straży Pożarnej. Podkreślono, że stwierdzone nieszczelności, uszkodzenia i zagruzowanie przewodów kominowych stwarzały bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru oraz zagrożenie dla życia ludzkiego w postaci zatrucia tlenkiem węgla, co uzasadniało zastosowanie art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o PSP. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów proceduralnych ani materialnoprawnych, uznając, że protokół kominiarski był dowodem posiłkowym, a powołanie biegłego nie było konieczne ze względu na specjalistyczne kompetencje funkcjonariuszy PSP i korelację z innymi dowodami. Zarzut niewykonalności decyzji został odrzucony, a sąd podkreślił, że celem przepisów przeciwpożarowych jest zapobieganie zagrożeniom.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie mocy dowodowej protokołów kontrolnych PSP, ocena stanu technicznego przewodów kominowych jako podstawy do wydania zakazu, interpretacja pojęcia niewykonalności decyzji administracyjnej w kontekście przepisów przeciwpożarowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji technicznej i prawnej związanej z przewodami kominowymi i przepisami o ochronie przeciwpożarowej. Interpretacja niewykonalności decyzji może być stosowana w innych kontekstach administracyjnych.

Zagadnienia prawne (6)

Czy protokół kontrolno-rozpoznawczy sporządzony przez funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej jest dokumentem urzędowym w rozumieniu K.p.a. i czy korzysta z domniemania zgodności z prawdą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, protokół kontrolno-rozpoznawczy sporządzony przez funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej jest dokumentem urzędowym i korzysta z domniemania zgodności z prawdą, chyba że zostanie skutecznie obalony przez stronę.

Uzasadnienie

Sąd uznał protokół za dokument urzędowy na mocy art. 76 § 1 K.p.a., podkreślając, że został sporządzony przez uprawniony organ państwowy w ramach jego kompetencji. Domniemanie to nie zostało przez skarżących obalone.

Czy protokół okresowej kontroli przewodów kominowych sporządzony przez mistrza kominiarskiego może stanowić dowód w sprawie, nawet jeśli zawiera braki formalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, protokół kominiarski może być dopuszczony jako dowód na mocy art. 75 § 1 K.p.a., a ewentualne braki formalne nie dyskwalifikują jego merytorycznej wartości, jeśli koreluje z innymi dowodami.

Uzasadnienie

Sąd uznał protokół kominiarski za dowód posiłkowy, który w połączeniu z innymi dowodami tworzył spójny obraz stanu technicznego przewodów. Braki formalne nie dyskwalifikowały dowodu, zwłaszcza gdy skarżący nie przedstawili przeciwdowodu o równorzędnej wartości.

Czy brak precyzyjnego opisu wad poszczególnych przewodów kominowych dyskwalifikuje decyzję zakazującą ich używania, jeśli stwierdzono systemowy problem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli ustalenia organów wskazują na systemowy problem dotyczący wszystkich przewodów, szczegółowość w opisie wad poszczególnych przewodów może być zbędna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nieszczelności, uszkodzenia i zagruzowanie przewodów wskazują na wadliwy stan całego układu kominowego, co uzasadnia zakaz używania bez konieczności szczegółowego analizowania każdego przewodu z osobna.

Czy brak wykrycia tlenku węgla lub pożaru podczas jednorazowej kontroli neguje istnienie zagrożenia i uzasadnienie zakazu używania przewodów kominowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak wykrycia zagrożenia w danym momencie nie neguje istnienia samego ryzyka, które jest przesłanką zastosowania przepisów o zakazie używania instalacji stwarzających zagrożenie.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że brak pożaru lub zatrucia w danym momencie nie wyklucza istnienia ryzyka, które może ujawnić się w różnych warunkach eksploatacyjnych. Celem przepisów jest zapobieganie zagrożeniom.

Czy w sprawie dotyczącej stanu technicznego przewodów kominowych konieczne jest powołanie biegłego, jeśli organ posiada wyspecjalizowane kompetencje?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, powołanie biegłego nie jest konieczne, jeśli organ (np. Państwowa Straż Pożarna) jest wyspecjalizowany i posiada odpowiednie kompetencje do oceny stanu technicznego w kontekście zagrożenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Państwowa Straż Pożarna jest organem wyspecjalizowanym, a jej funkcjonariusze posiadają niezbędne kwalifikacje. Dodatkowo, protokół kominiarski potwierdzał ustalenia, co czyniło opinię biegłego zbędną.

Czy decyzja zakazująca używania przewodów kominowych, w tym wentylacyjnych, może być uznana za niewykonalną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zakaz używania przewodów kominowych, obejmujący również wentylacyjne, nie jest niewykonalny, ponieważ środkiem wykonania jest powstrzymanie się od działań powodujących wykorzystywanie instalacji w warunkach zagrażających bezpieczeństwu.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że zakaz dotyczy eksploatacji instalacji w sytuacji zagrożenia, a twierdzenie o niemożności zaprzestania użytkowania przewodów wentylacyjnych z uwagi na naturalny ciąg powietrza nie dowodzi niewykonalności w rozumieniu K.p.a.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję zakazującą używania przewodów kominowych.

Przepisy (20)

Główne

u.PSP art. 26 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

Upoważnia do zakazania używania maszyn, urządzeń, środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub niebezpieczeństwo powstania pożaru.

r.ws.o.p.b. art. 4 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Generalny zakaz użytkowania instalacji, urządzeń i narzędzi niesprawnych technicznie, jeżeli może to przyczynić się do powstania pożaru lub wybuchu.

Pomocnicze

K.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Protokół czynności kontrolno-rozpoznawczych sporządzony przez funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej jest dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania zgodności z prawdą.

K.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem.

u.PSP art. 26 § ust. 2

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

Określa tryb wykonania decyzji wydanej na podstawie ust. 1.

u.PSP art. 13 § ust. 6 pkt 11

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

Nadzorowanie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych należy do zadań komendanta powiatowego.

u.PSP art. 23 § ust. 13

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

Obowiązek utrwalenia ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych w protokole.

u.PSP art. 23 § ust. 14

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

Uprawnienia kontrolowanego do zgłaszania zastrzeżeń przed podpisaniem protokołu.

u.o.p.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej

Obowiązek właściciela budynku przestrzegania przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych.

u.o.p.p. art. 4 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej

Obowiązek właściciela budynku zapewnienia bezpieczeństwa osób przebywających w obiekcie.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia, gdy naruszono przepisy postępowania.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub postanowienia.

P.p.s.a. art. 156 § § 1 pkt 5

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wada powodująca nieważność decyzji – decyzja obarczona wadą niewykonalności.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania.

P.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania na rzecz organu w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość oceny dokumentów przez NSA bez wydawania postanowienia dowodowego.

k.p.c. art. 243² § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu cywilnym

Stosowanie przepisów K.p.c. do postępowania przed NSA w kwestiach nieuregulowanych P.p.s.a.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Podstawa do ustalenia wysokości opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protokół kontrolno-rozpoznawczy Państwowej Straży Pożarnej jako dokument urzędowy. • Stwierdzone nieszczelności i zagruzowanie przewodów kominowych stwarzają bezpośrednie zagrożenie pożarowe i zatrucia tlenkiem węgla. • Brak konieczności powoływania biegłego ze względu na specjalistyczne kompetencje organu i korelację dowodów. • Decyzja zakazująca używania przewodów kominowych jest wykonalna i służy zapobieganiu zagrożeniom.

Odrzucone argumenty

Ogólnikowość ustaleń dotyczących poszczególnych przewodów kominowych. • Nieweryfikowalność protokołu kominiarskiego z uwagi na rzekome braki formalne. • Konieczność powołania biegłego do oceny stanu technicznego przewodów. • Niewykonalność decyzji zakazującej używania przewodów wentylacyjnych. • Brak przesłanek do zastosowania przepisów ustawy o PSP i rozporządzenia ws. ochrony przeciwpożarowej.

Godne uwagi sformułowania

domniemanie zgodności z prawdą co do okoliczności w nim stwierdzonych • nie dyskwalifikowały jego merytorycznej zawartości • brak pożaru lub zatrucia w danym momencie nie neguje istnienia samego zagrożenia • Państwowa Straż Pożarna jest organem wyspecjalizowanym • nierzetelność bądź nieprawdziwość, czego nie uczynili • nie mają charakteru punktowego i nieznaczącego, lecz wskazują na wadliwy i niebezpieczny stan całego układu kominowego • zasada prewencji znajduje wyraz w przepisach ustawy o ochronie przeciwpożarowej • nie sposób przyjąć, że decyzja była trwale niewykonalna • ratio decyzji porządkowych [...] polega na natychmiastowym wyeliminowaniu źródła ryzyka • zmierza ona w istocie do odmiennej oceny dowodów i ustaleń faktycznych oraz do zastąpienia oceny ryzyka dokonanej przez wyspecjalizowany organ własną, mniej rygorystyczną oceną dopuszczalnego poziomu bezpieczeństwa pożarowego.

Skład orzekający

Leszek Kiermaszek

przewodniczący

Tomasz Zbrojewski

członek

Jan Szuma

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie mocy dowodowej protokołów kontrolnych PSP, ocena stanu technicznego przewodów kominowych jako podstawy do wydania zakazu, interpretacja pojęcia niewykonalności decyzji administracyjnej w kontekście przepisów przeciwpożarowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji technicznej i prawnej związanej z przewodami kominowymi i przepisami o ochronie przeciwpożarowej. Interpretacja niewykonalności decyzji może być stosowana w innych kontekstach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa przeciwpożarowego w budynkach, jakim są przewody kominowe. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i rolę Państwowej Straży Pożarnej w egzekwowaniu norm bezpieczeństwa.

Nieszczelne kominy to nie tylko problem z ogrzewaniem, ale realne zagrożenie pożarem i zatruciem. NSA potwierdza podstawy do zakazu ich używania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst