II OSK 2083/17

Naczelny Sąd Administracyjny2019-06-19
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęobszar oddziaływaniainteres prawnystrona postępowaniasąsiadimmisjewznowienie postępowaniaKPAPPSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na budowę, potwierdzając prawo sąsiada do udziału w postępowaniu ze względu na potencjalny obszar oddziaływania inwestycji.

Skarga kasacyjna dotyczyła pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego. Spółka kwestionowała prawo sąsiada do udziału w postępowaniu, twierdząc, że jego działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a NSA w wyroku z 19 czerwca 2019 r. oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąsiad ma interes prawny wynikający z potencjalnego oddziaływania inwestycji (hałas, immisje) oraz z przepisów prawa sąsiedzkiego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2019 r. oddalił skargę kasacyjną Spółki [...] Sp. z o.o. Sp. Komandytowa od wyroku WSA w Kielcach, który wcześniej oddalił skargę na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 28 Prawa budowlanego, poprzez błędną wykładnię pojęcia obszaru oddziaływania obiektu i uznanie sąsiada za stronę postępowania. Kwestionowano również interpretację art. 148 § 2 K.p.a. dotyczącą terminu do wznowienia postępowania. NSA uznał zarzuty za bezzasadne. Wskazał, że interes prawny sąsiada może wynikać z przepisów prawa sąsiedzkiego (art. 140, 144 K.c.) oraz z faktu, że projektowana inwestycja może oddziaływać na sposób korzystania z jego nieruchomości, np. poprzez hałas czy immisje. Sąd podkreślił, że nawet jeśli przepisy techniczno-budowlane nie są przekroczone, właściciel sąsiedniej nieruchomości ma prawo brać udział w postępowaniu, gdy ustalane jest zachowanie tych wymogów. W kontekście wznowienia postępowania, NSA potwierdził, że dla zachowania terminu liczy się data faktycznego dowiedzenia się o treści decyzji, a nie tylko teoretyczna możliwość jej uzyskania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel działki sąsiedniej jest stroną w postępowaniu, ponieważ może mieć interes prawny wynikający z potencjalnego oddziaływania inwestycji na sposób korzystania z jego nieruchomości.

Uzasadnienie

Interes prawny sąsiada może wynikać z przepisów prawa sąsiedzkiego oraz z faktu, że projektowana inwestycja może wpływać na sposób korzystania z jego nieruchomości (np. poprzez hałas, immisje). Nawet jeśli przepisy techniczne nie są przekroczone, sąsiad ma prawo brać udział w postępowaniu, gdy ustalane jest zachowanie tych wymogów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.b. art. 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Właściciel działki sąsiedniej do działki inwestora, która znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę ze względu na swój interes prawny.

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § ust. 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definicja obszaru oddziaływania obiektu, który obejmuje sąsiednie nieruchomości, na które projektowana inwestycja może wpływać.

k.p.a. art. 148 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Prawo własności jako podstawa interesu prawnego sąsiada.

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Ograniczenie prawa własności w zakresie immisji jako podstawa interesu prawnego sąsiada.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów prawa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąsiad ma interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę, gdy projektowana inwestycja może oddziaływać na jego nieruchomość. Dla zachowania terminu do wznowienia postępowania liczy się faktyczne dowiedzenie się o decyzji, a nie tylko teoretyczna możliwość jej uzyskania.

Odrzucone argumenty

Działka sąsiednia nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Właściciel sąsiedniej działki nie jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Okoliczność dowiedzenia się o decyzji przez sąsiada nastąpiła wcześniej niż wskazywał na to termin do wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

dla zachowania terminu liczy się data faktycznego dowiedzenia się o treści decyzji, która jest okolicznością obiektywną. Zwrot 'strona dowiedziała się o decyzji' należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym na jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania. Czym innym jest teoretyczna możliwość zidentyfikowania decyzji przez stronę, będącą właścicielem nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, a czym innym jest rzeczywiste dotarcie przez stronę do informacji o decyzji.

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący sprawozdawca

Anna Łuczaj

sędzia

Kazimierz Bandarzewski

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, w szczególności prawa sąsiada do udziału w postępowaniu ze względu na obszar oddziaływania inwestycji oraz interpretacja terminu do wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z prawem budowlanym i KPA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawnego związanego z pozwoleniem na budowę i prawami sąsiadów, a także kwestii proceduralnych związanych z wznowieniem postępowania.

Czy sąsiad zawsze ma prawo głosu przy pozwoleniu na budowę? NSA wyjaśnia, kiedy inwestycja oddziałuje na Twoją działkę.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2083/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-06-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-08-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj
Kazimierz Bandarzewski
Roman Ciąglewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Ke 818/16 - Wyrok WSA w Kielcach z 2017-04-06
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 290
art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. Sp. Komandytowa z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 818/16 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. Komandytowa z siedzibą w R. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 818/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę [...] Sp. z o.o. Sp. Komandytowa z siedzibą w R. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z [...] lipca 2016 r., znak: [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Sp. z o.o. Sp. Komandytowa z siedzibą w R. Wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 tj.), poprzez błędną jego wykładnię przyjmującą, że w niniejszej sprawie właściciel działki sąsiedniej do działki inwestora, jest stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, ponieważ postępowanie to dotyczy jego interesu prawnego, bo należąca do niego działka ma znajdować się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu,
b) art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego, przez przyjęcie, że działka sąsiednia do działki, na której powstał projektowany obiekt, znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, którego pozwolenia na budowę dotyczy niniejsze postępowanie, a także przyjęcie, że oczywistym i nie wymagającym uzasadniania jest wbrew stanowisku projektanta i organu administracji architektoniczno-budowlanego, że projektowany obiekt będzie źródłem dodatkowych immisji na sąsiednią nieruchomość takich jak hałas, emisja spalin czy oświetlenie terenu, co prowadzi do uznania, że znajduje się ona w obszarze oddziaływania tego obiektu, a także przyjęcie, że przepisy odrębne o których mowa w tym przepisie, takie jak określające warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, są ograniczone innymi przepisami odrębnymi.
c) art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez błędną wykładnię tego przepisu prowadzącą do akceptacji udziału w sprawie właściciela nieruchomości, która nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu,
d) art. 148 § 2 K.p.a., przez przyjęcie, że okolicznością stanowiącą przesłankę wznowienia postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę jest zachowanie terminu dowiedzenia się o decyzji.
e) art. 140, 144 i 222 K.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że z ich treści wynika ograniczenie mające wpływ na kształt rozumienia obszaru oddziaływania obiektu
II. naruszenie przepisów prawa procesowego, których naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 148 § 2 K.p.a., przez przyjęcie, że okolicznością stanowiącą przesłankę wznowienia postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę jest zachowanie terminu dowiedzenia o decyzji.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów reprezentacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Bezzasadny jest zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, których naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 148 § 2 K.p.a., przez przyjęcie, że okolicznością stanowiącą przesłankę wznowienia postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę jest zachowanie terminu dowiedzenia o decyzji.
W myśl art. 148 § 1 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Reguła ta doznaje korekty w art. 148 § 2 K.p.a., zgodnie z którym, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Ograniczając się do opisu naruszenia sformułowanego w analizowanym zarzucie można by poprzestać na konstatacji, że stanowisko skarżącej Spółki stanowi zaprzeczenie brzmienia art. 148 § 2 K.p.a., na który wnosząca kasację powołuje się.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika natomiast, że wnosząca kasację poddaje w wątpliwość, czy rzeczywiście B. B. dowiedział się o decyzji w dacie przez siebie wskazanej. Zdaniem Spółki, wcześniejsza wiedza wnioskodawcy o decyzji wynika z tego, że wiedział, jako bezpośredni sąsiad, o trwającej budowie. U wejścia na teren budowy znajdowała się tablica informacyjna zawierająca również informację o decyzji o pozwoleniu na budowę. Informacje o budowie można było także zdobyć na podstawie mediów lokalnych.
Odnosząc się do tej argumentacji podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji. Dla zachowania terminu liczy się data faktycznego dowiedzenia się o treści decyzji, która jest okolicznością obiektywną. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym na jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt II OSK 674/13). Zaistnienie tej okoliczności nie jest uwarunkowane ewentualnymi obowiązkami jakie powinna podjąć strona aby uzyskać wiedzę o decyzji. Powołując się na okoliczności faktyczne towarzyszące procesowi budowlanemu, Spółka nie podważyła twierdzenia B. B. w rozważanym zakresie. Czym innym jest teoretyczna możliwość zidentyfikowania decyzji przez stronę, będącą właścicielem nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, a czym innym jest rzeczywiste dotarcie przez stronę do informacji o decyzji.
Niezależnie od tego zauważyć można, że w sytuacji procesowej którą kształtuje uchylenie decyzji o odmowie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, nie jest wykluczone ustalenie okoliczności uzasadniającej odmowę wznowienia postępowania. Jak wynika z art. 7 K.p.a., inwestorka nie jest pozbawiona inicjatywy dowodowej w tej mierze.
Nie są zasadne zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Interes prawny może być wywodzony z norm prawa sąsiedzkiego, tj. art. 140 i art. 144 K.c. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że projektowana inwestycja, budynek mieszkalny wielorodzinny wraz z garażem podziemnym i miejscami postojowymi, będzie oddziaływał na sposób korzystania z nieruchomości sąsiedniej zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym.
Odnosząc się do zagadnienia zachowania przepisów techniczno-budowlanych, należy opowiedzieć się za poglądem, według którego, o interesie prawnym właściciela sąsiedniej nieruchomości można mówić nie tylko wtedy, gdy normy techniczno-budowlane są przekroczone. Taki interes występuje także wtedy gdy w postępowaniu wyjaśniającym zachowanie wymogów wynikających z przepisów techniczno-budowlanych jest ustalane i rozważane. Właściciel sąsiedniej nieruchomości powinien mieć zagwarantowaną możliwość brania udziału w takim postępowaniu. W innym przypadku ocena o ewentualnej zgodności projektowanej budowy z przepisami pozostawała by poza jego kontrolą procesową.
W niniejszej sprawie takim spornym zagadnieniem jest sposób usytuowania miejsc parkingowych i jego zgodność z przepisem § 19 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zbadanie oddziaływania projektowanej inwestycji na sposób korzystania z nieruchomości sąsiedniej, w okolicznościach niniejszej sprawy, wymagało udziału właściciela tej nieruchomości.
Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że nieruchomość B. B., czyli działka nr [...], znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.
W konsekwencji nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 28 Prawa budowlanego. Postępowanie dotyczyło interesu prawnego właściciela działki nr [...].
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI