II OSK 208/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-09
NSAAdministracyjneWysokansa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowyinteres prawnyprzymiot stronypostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając prawo właścicieli lokali do odwołania się od decyzji o warunkach zabudowy, nawet jeśli zarząd wspólnoty mieszkaniowej nie wniósł odwołania.

Spółka A. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach, kwestionując legitymację procesową osób, które odwołały się od decyzji o warunkach zabudowy. Spółka argumentowała, że osoby te nie wykazały interesu prawnego, a wspólnota mieszkaniowa nie złożyła odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że właściciele lokali sąsiednich budynków wykazali swój indywidualny interes prawny, który może być odrębny od interesu wspólnoty, a tym samym posiadają przymiot strony w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił sprzeciw spółki od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Głównym zarzutem spółki było naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 151a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. i art. 28 k.p.a., poprzez niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu II instancji, mimo rzekomego braku posiadania interesu prawnego przez osoby wnoszące odwołania. Spółka argumentowała, że wspólnota mieszkaniowa nie złożyła odwołania, a właściciele poszczególnych lokali nie wykazali swojego indywidualnego interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił legitymację procesową odwołujących się osób, opierając się na danych z ewidencji gruntów i analizie potencjalnych oddziaływań planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości. NSA przywołał ugruntowaną linię orzeczniczą, zgodnie z którą właściciele poszczególnych lokali mogą wykazać własny interes prawny, odrębny od interesu wspólnoty mieszkaniowej, zwłaszcza gdy planowana inwestycja może w różny sposób oddziaływać na poszczególne części budynków. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciele poszczególnych lokali mogą wykazać własny interes prawny, odrębny od interesu wspólnoty mieszkaniowej, zwłaszcza gdy planowana inwestycja może oddziaływać na ich prawa w zakresie korzystania z własności lokali.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił legitymację procesową odwołujących się osób, opierając się na analizie danych z ewidencji gruntów i potencjalnych oddziaływań inwestycji. Podkreślono, że interes prawny właścicieli lokali może być odrębny od interesu wspólnoty, a charakter i wielkość planowanych budynków mogą wpływać na sąsiednie nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151a § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściciele lokali sąsiednich budynków wykazali swój indywidualny interes prawny, odrębny od interesu wspólnoty mieszkaniowej, co daje im przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy.

Odrzucone argumenty

Brak posiadania interesu prawnego przez osoby wnoszące odwołania od decyzji o warunkach zabudowy. Niewłaściwe uznanie przez organ odwoławczy przymiotu strony dla osób wnoszących odwołanie. Niewystarczające postępowanie wyjaśniające organu II instancji w zakresie ustalenia przymiotu strony.

Godne uwagi sformułowania

charakter i wielkość planowanych budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami i garażami podziemnymi pozwalają przyjąć, że wystąpią potencjalne oddziaływania na budynki sąsiednie zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej nie złożył odwołania od decyzji ustalającej warunki zabudowy, natomiast właściciele poszczególnych lokali podnieśli w odwołaniach konkretne merytoryczne zarzuty pozwalające przyjąć, że wykazali swój indywidualny interes prawny zasadą jest reprezentowanie Wspólnoty Mieszkaniowej przez zarząd, to właściciele poszczególnych lokali mogą w danej sprawie wykazać własny interes prawny, odrębny od Wspólnoty Mieszkaniowej celem art. 28 k.p.a. jest umożliwienie udziału w postępowaniu administracyjnym tym wszystkim, których interesu prawnego lub obowiązku to postępowanie dotyczy po to, aby mieli oni możliwość obrony swoich praw przed ewentualnym ich naruszeniem przez wydanie decyzji niezgodnej z prawem.

Skład orzekający

Marzenna Linska - Wawrzon

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących warunków zabudowy, w szczególności w kontekście interesu prawnego właścicieli lokali w budynkach sąsiednich oraz relacji między interesem indywidualnym a interesem wspólnoty mieszkaniowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustalania warunków zabudowy i może wymagać analizy kontekstu faktycznego w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków prawa nieruchomości i administracyjnego. Pokazuje, jak indywidualny interes prawny może być odrębny od interesu grupy.

Czy właściciel mieszkania może zablokować budowę obok? NSA wyjaśnia, kto jest stroną w sprawie warunków zabudowy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 208/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Ke 312/22 - Wyrok WSA w Kielcach z 2022-08-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 184, 151a § 1 i § 2,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138 § 2, art. 28 , art. 134, art. 7, art. 77 § 1, art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Ke 312/22 oddalającego sprzeciw A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 26 maja 2022 r. znak: ... w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Ke 312/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 151a § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił sprzeciw A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 26 maja 2022 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
W skardze kasacyjnej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w K. (dalej: "Spółka A." lub " skarżąca Spółka") zaskarżyła powyższy wyrok w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 151 a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 127 §1 k.p.a. przez niezastosowanie w sprawie, tj. nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości w sytuacji, gdy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. bez skutecznego zainicjowania postępowania odwoławczego ze względu na brak posiadania interesu prawnego po stronie wnoszących odwołania,
- art. 151a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. przez niezasadne uznanie, że o przymiocie strony w przypadku wspólnoty mieszkaniowej decyduje sam fakt posiadania tytułu prawnego do lokalu i części wspólnych nieruchomości,
- art. 151a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a. przez niezastosowanie w sprawie, tj. nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości w sytuacji, gdy organ II instancji nie stwierdził w drodze postanowienia niedopuszczalności odwołań, podczas gdy powinien to uczynić,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez niezastosowanie w sprawie, tj. nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ II instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, czy osoby składające odwołanie mają przymiot strony,
- art. 151a § 2 p.p.s.a. przez oddalenie sprzeciwu w sytuacji; gdy powinien on zostać uwzględniony.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprzeciwu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W piśmie z dnia 14 listopada 2022 r. sprostowano oczywistą omyłkę w podstawie kasacyjnej wskazując, że zamiast "art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez niezastosowanie w sprawie, tj. nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy Organ II instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, czy osoby Składające odwołanie mają przymiot strony" powinno być "art. 151a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez niezastosowanie w sprawie, tj. nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy Organ II instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie i ustalenia, czy osoby składające odwołanie mają przymiot strony."
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazała na niezasadność skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy.
Wbrew zarzutom kasacyjnym, Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku zawarł prawidłową ocenę w zakresie legitymacji procesowej osób, których odwołania zostały rozpoznane i uwzględnione decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 26 maja 2022 r., od której sprzeciw wniosła Spółka A.
Zarówno w sprzeciwie, jak też w skardze kasacyjnej, przedstawione zostały zarzuty koncentrujące się na podmiotowej niedopuszczalności odwołań złożonych od decyzji Prezydenta Miasta K. z 18 stycznia 2022 r., bowiem zdaniem skarżącej Spółki brak było przesłanek do przyznania odwołującym się osobom statusu strony na podstawie art. 28 k.p.a.
W tej kolejności należy wskazać na niezasadność zarzutu kasacyjnego podnoszącego, iż Sąd Wojewódzki wadliwie zweryfikował kontrolowaną decyzję w sytuacji, gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przeprowadziło czynności wyjaśniających celem ustalenia, czy osobom składającym odwołanie przysługuje przymiot strony.
Tymczasem z akt wynika, że organ odwoławczy uzupełniając materiał dowodowy uzyskał z ewidencji gruntów wykaz potwierdzający, które osoby wnoszące odwołanie są właścicielami lokali w budynkach na działce nr ... przy ul. C. ... i ... Ponadto dokumentacja zgromadzona w aktach postępowania świadczy o tym, że budynki nr ... i ... położone są w bezpośrednim sąsiedztwie działek stanowiących teren przedmiotowej inwestycji.
Niewątpliwie charakter i wielkość planowanych budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami i garażami podziemnymi pozwalają przyjąć, że wystąpią potencjalne oddziaływania na budynki sąsiednie położone na działce nr ... w zakresie związanym z ewentualnym ograniczeniem dostępu do światła, naruszeniem warunków gruntowych, bądź utrudnieniami dotyczącymi obsługi komunikacyjnej.
Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej "G." nie złożył odwołania od decyzji ustalającej warunki zabudowy, natomiast właściciele poszczególnych lokali podnieśli w odwołaniach konkretne merytoryczne zarzuty pozwalające przyjąć, że wykazali swój indywidualny interes prawny w niniejszej sprawie.
Zarówno organ odwoławczy, jak też Sąd Wojewódzki zaznaczyły trafnie, że chociaż zasadą jest reprezentowanie Wspólnoty Mieszkaniowej przez zarząd, to właściciele poszczególnych lokali mogą w danej sprawie wykazać własny interes prawny, odrębny od Wspólnoty Mieszkaniowej, której budynki sąsiadują z przedmiotową inwestycją. Takie stanowisko ma oparcie w ugruntowanej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z 13 kwietnia 2016 r. II OSK 1325/15 i II OSK 892/15, 25 listopada 2011 r. II OSK 1693/10).
Ponadto należy wskazać, że nie we wszystkich sytuacjach można utożsamiać interes prawny Wspólnoty Mieszkaniowej z interesem prawnym właścicieli konkretnych lokali, gdyż różne części budynków wielomieszkaniowych mogą nie być narażone na jednakowe oddziaływanie przyszłej inwestycji.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, zważywszy na wzajemne usytuowanie planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego oraz budynków, w których znajdują się lokale osób odwołujących się od decyzji o warunkach zabudowy.
W takim stanie sprawie zgodzić się należało z oceną Sądu Wojewódzkiego, że podmioty, które złożyły odwołania, wykazały swą legitymację procesową do występowania w charakterze stron (art. 28 k.p.a.), skoro w przedmiotowym postępowaniu są ustalane parametry dla przyszłej zabudowy mogącej oddziaływać na ich prawa w zakresie korzystania z własności lokali.
W tym miejscu warto przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2019 r. II OSK 514/17, w którym wskazano, że celem art. 28 k.p.a. jest umożliwienie udziału w postępowaniu administracyjnym tym wszystkim, których interesu prawnego lub obowiązku to postępowanie dotyczy po to, aby mieli oni możliwość obrony swoich praw przed ewentualnym ich naruszeniem przez wydanie decyzji niezgodnej z prawem.
Z tych wszystkich względów niezasadne okazały się zarzuty dotyczące art. 151a § 1 i § 2 p.p.s.a., w powiązaniu z przepisami art. 138 § 2 w zw. z art. 28 i 134 k.p.a., a także art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
-----------------------
4

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI