Orzeczenie · 2025-10-09

II OSK 2074/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-09
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanenadzór budowlanystwierdzenie nieważnościrażące naruszenie prawaprawo procesowe administracyjnepostępowanie nadzorczeprawo do dysponowania nieruchomością

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzającą nieważność decyzji Mazowieckiego WINB. GINB utrzymał w mocy decyzję PINB z 2017 r. o odstąpieniu od nałożenia obowiązków w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne rozumienie pojęcia "rażącego naruszenia prawa", argumentując, że brak zbadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi takie naruszenie. WSA uznał, że postępowanie wyjaśniające było prawidłowe, a PINB słusznie stwierdził, że decyzja nie jest dotknięta wadą nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności koncentruje się na kwalifikowanych wadach prawnych. Sąd uznał, że rozbieżności w orzecznictwie dotyczące obowiązku badania prawa do dysponowania nieruchomością nie świadczą o rażącym naruszeniu prawa, gdyż takie naruszenie musi być oczywiste i niepodlegające wątpliwościom. Ponadto, NSA stwierdził, że przepisy art. 4 i art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego nie zawierają jednoznacznego nakazu badania prawa do dysponowania nieruchomością. Sąd oddalił również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając uzasadnienie wyroku WSA za wystarczające. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "rażącego naruszenia prawa" w kontekście postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach budowlanych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności w orzecznictwie i nie wyklucza stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w innych, oczywistych przypadkach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak zbadania przez organ nadzoru budowlanego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu naprawczym (art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego) stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rozbieżności w orzecznictwie dotyczące tego obowiązku nie pozwalają na stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, które musi być oczywiste i niepodlegające wątpliwościom.

Uzasadnienie

Rażące naruszenie prawa wymaga przepisu, którego treść jest jednoznaczna i nie wymaga wykładni. Rozbieżności interpretacyjne w orzecznictwie świadczą o braku oczywistości naruszenia. Ponadto, przepisy art. 4 i 51 ust. 1 Prawa budowlanego nie nakładają jednoznacznego obowiązku badania prawa do dysponowania nieruchomością.

Czy uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skargi lub wadliwe przedstawienie stanu sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne, przedstawia stan sprawy, zarzuty skargi i podstawę prawną rozstrzygnięcia, a sąd nie pominął istotnych argumentów.

Uzasadnienie

Uzasadnienie wyroku WSA zawierało zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron oraz podstawę prawną i jej wyjaśnienie, co jest zgodne z art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd nie miał obowiązku ustosunkowywania się do wszystkich zarzutów, jeśli nie pominął istotnych dla sprawy argumentów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa musi być oczywiste i niepodlegające wątpliwościom, co wyklucza sytuacje, gdy wykładnia przepisu jest niejednoznaczna lub wymaga analizy stanu faktycznego.

p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

Przepis ten nie nakłada jednoznacznego obowiązku badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 4

Ustawa Prawo budowlane

Formułuje zasadę wolności budowlanej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymaga, aby uzasadnienie wyroku zawierało zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną i jej wyjaśnienie.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 42

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 326

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozbieżności w orzecznictwie nie stanowią rażącego naruszenia prawa. • Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji koncentruje się na wadach prawnych, a nie na ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy. • Uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne i pozwala na kontrolę sądową.

Odrzucone argumenty

Brak zbadania przez PINB prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi rażące naruszenie prawa. • Uzasadnienie wyroku WSA jest wadliwe i nie odnosi się do wszystkich zarzutów skargi. • Niedostrzeżenie przez PINB naruszenia przepisów technicznych stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Rażące naruszenie prawa musi być stwierdzone w sposób oczywisty i nie może podlegać jakimkolwiek wątpliwościom. • W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. • Postępowanie nieważnościowe nie jest kolejną instancją, a zatem nie jest postępowaniem, w toku którego bada się sprawę merytorycznie, lecz wyłącznie rozstrzyga o ewentualnych wadach kontrolowanej decyzji.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

sprawozdawca

Jan Szuma

członek

Marzenna Linska - Wawrzon

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"rażącego naruszenia prawa\" w kontekście postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności w orzecznictwie i nie wyklucza stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w innych, oczywistych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji "rażącego naruszenia prawa" w postępowaniu nadzwyczajnym, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach administracyjnych, zwłaszcza budowlanych.

Kiedy brak sprawdzenia dokumentów przez urzędnika to "rażące naruszenie prawa"? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst