II OSK 2072/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną H. S. i T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta uchylała ostateczną decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2002 r., nakazującą rozbiórkę tarasu wraz z zadaszeniem na budynku gospodarczo-garażowym. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 155 K.p.a. i art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, twierdząc, że wzruszenie decyzji w tym trybie może dotyczyć tylko decyzji uznaniowych i że zgoda wszystkich stron nie jest wymagana, jeśli nie nabyły one prawa z decyzji. Zarzucili również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez pominięcie naruszeń przepisów K.p.a. przez organ administracyjny. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 155 K.p.a., uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej wymaga zgody wszystkich stron, które nabyły prawo na mocy tej decyzji, a także przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W tej sprawie jedna ze stron, W. M., nie wyraziła zgody na zmianę decyzji. Ponadto, sąd uznał, że zmiana decyzji byłaby sprzeczna z interesem społecznym, ponieważ inwestycja była niezgodna z warunkami zabudowy i pozwoleniem na budowę, a skarżący przez wiele lat uchylali się od wykonania nałożonego obowiązku. NSA odrzucił również zarzuty procesowe, wskazując, że tryb z art. 155 K.p.a. nie służy do kwestionowania zgodności z prawem decyzji ostatecznej, a wcześniejsze postępowania sądowe i administracyjne potwierdziły prawidłowość wydanych decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 155 K.p.a. w kontekście zgody stron i interesu społecznego, a także dopuszczalność stosowania tego przepisu do decyzji związanych.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa budowlanego, ale zasady interpretacji art. 155 K.p.a. mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być uchylona lub zmieniona na podstawie art. 155 K.p.a. bez zgody wszystkich stron, które nabyły prawo z tej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgoda wszystkich stron, które nabyły prawo na mocy decyzji ostatecznej, jest podstawową przesłanką stosowania art. 155 K.p.a.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na gramatycznej wykładni art. 155 K.p.a. oraz ugruntowanym orzecznictwie, które zgodnie stanowi, że zgoda wszystkich stron mających przymiot strony w postępowaniu, w którym wydano decyzję, jest konieczna do jej uchylenia lub zmiany w tym trybie.
Czy uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 K.p.a. może nastąpić, gdy przemawia za tym interes społeczny, mimo braku zgody jednej ze stron?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak zgody strony wyklucza możliwość zastosowania art. 155 K.p.a., nawet jeśli istniałby interes społeczny.
Uzasadnienie
Zgoda stron jest podstawową przesłanką, a jej brak stanowi rażące naruszenie prawa. Nawet jeśli interes społeczny przemawiałby za zmianą, brak zgody strony uniemożliwia zastosowanie art. 155 K.p.a.
Czy postępowanie w trybie art. 155 K.p.a. może służyć kwestionowaniu zgodności z prawem decyzji ostatecznej, która ma być uchylona lub zmieniona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, tryb z art. 155 K.p.a. nie służy do kwestionowania zgodności z prawem decyzji ostatecznej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że tryb z art. 155 K.p.a. różni się od trybów wzruszania decyzji ostatecznych (art. 145 K.p.a., art. 156 K.p.a.) i nie pozwala na badanie prawidłowości merytorycznej decyzji, która ma być zmieniona lub uchylona.
Czy decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazująca doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, może być uznana za decyzję, z której inne strony niż adresat również nabyły prawa?
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach sprawy sąsiadująca strona (W. M.) mogła nabyć prawa z decyzji naprawczej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na fakcie, że W. M. uczestniczył w postępowaniu i był traktowany jako podmiot mający interes prawny, a jego nieruchomość sąsiadowała z terenem inwestycji, co mogło wpływać na jego prawa.
Przepisy (19)
Główne
K.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zgoda wszystkich stron, które nabyły prawo z decyzji, jest konieczna.
P.p.s.a. art. 184
Prawo procesowe cywilne
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Kodeks postępowania administracyjnego
Przywołany w kontekście zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię.
u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Prawo budowlane
Przywołany jako podstawa wydania decyzji naprawczej nakazującej rozbiórkę tarasu.
P.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Prawo procesowe cywilne
Wyłącza stosowanie wymogów dotyczących uzasadnienia wyroku NSA w sprawach, gdzie skarga kasacyjna jest oddalana.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo procesowe cywilne
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod uwagę nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo procesowe cywilne
Przywołany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów postępowania przez pominięcie przez Sąd naruszenia przepisów K.p.a. przez organ.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Przywołany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów postępowania przez organ.
K.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Przywołany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów postępowania przez organ.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Przywołany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów postępowania przez organ.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo procesowe cywilne
Przywołany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Przywołany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
K.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Przywołany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Prawo procesowe cywilne
Przywołany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
K.p.a. art. 147
Kodeks postępowania administracyjnego
Przywołany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
u.p.b. art. 51 § ust. 3 pkt 2
Prawo budowlane
Przywołany jako podstawa prawna decyzji PINB z 2013 r. nakazującej rozbiórkę w przypadku niewykonania obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 2.
K.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania.
u.p.b.
Prawo budowlane
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z 2002 r.).
P.p.s.a. art. 170
Prawo procesowe cywilne
Stwierdzenie WSA z innej sprawy nie ma charakteru wiążącego w rozumieniu tego przepisu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zgody jednej ze stron na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej. • Zmiana decyzji byłaby sprzeczna z interesem społecznym ze względu na niezgodność z warunkami zabudowy i pozwolenia na budowę oraz wieloletnie uchylanie się od wykonania obowiązku. • Tryb art. 155 K.p.a. nie służy do badania zgodności z prawem decyzji ostatecznej.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 155 K.p.a. i art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego przez Sąd I instancji. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 133 § 1 P.p.s.a., art. 7, 77, 80 K.p.a.) przez Sąd I instancji. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., art. 7, 8, 9 K.p.a., art. 145 § 1 pkt 5 P.p.s.a., art. 147 K.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
Zgoda stron stanowi podstawową przesłankę stosowania przepisu art. 155 K.p.a. • Uchylenie lub zmiana decyzji, na podstawie art. 155 K.p.a., bez zgody stron, stanowi rażące naruszenie prawa. • Tryb z art. 155 K.p.a., w przeciwieństwie do trybów wzruszania decyzji ostatecznej określonych w art. 145 K.p.a. oraz art. 156 K.p.a., nie służy do kwestionowania zgodności z prawem decyzji ostatecznej. • Uchylanie się od wykonania decyzji naprawczej przez wiele lat jest okolicznością determinującą ocenę o braku interesu społecznego w uchyleniu lub zmianie decyzji.
Skład orzekający
Tomasz Zbrojewski
przewodniczący
Roman Ciąglewicz
sprawozdawca
Andrzej Wawrzyniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 K.p.a. w kontekście zgody stron i interesu społecznego, a także dopuszczalność stosowania tego przepisu do decyzji związanych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa budowlanego, ale zasady interpretacji art. 155 K.p.a. mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy długotrwałego sporu o samowolę budowlaną i próby uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę, co pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i znaczenie zgody stron.
“Czy można uchylić decyzję o rozbiórce bez zgody sąsiada? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.