II OSK 2072/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Rady Miasta L. Uchwała ta dotyczyła rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa wniesionego przez T. A. w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda uznał uchwałę za nieważną, argumentując, że po nowelizacji art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (od 1 czerwca 2017 r.) Rada nie miała podstaw prawnych do rozpatrzenia takiego wezwania. WSA uznał, że sankcja nieważności nie może być zastosowana, a rozpatrzenie wezwania jako wniosku (art. 241 k.p.a.) nie stanowi naruszenia prawa, zwłaszcza w kontekście konstytucyjnego prawa do składania wniosków. NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że choć obowiązek wezwania do usunięcia naruszenia prawa został zniesiony dla aktów podjętych po 1 czerwca 2017 r., to rozpatrzenie takiego wezwania przez organ gminy nie stanowi naruszenia prawa, a wręcz świadczy o realizacji zasad dobrej administracji i pogłębianiu zaufania obywateli do organów władzy. NSA odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnego i proceduralnego, wskazując, że interpretacja przepisów intertemporalnych oraz kompetencje rady gminy w zakresie planowania przestrzennego zostały prawidłowo ocenione przez Sąd I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów intertemporalnych po nowelizacji art. 101 ust. 1 u.s.g., dopuszczalność rozpatrywania przez organy samorządu wezwań do usunięcia naruszenia prawa jako wniosków, kompetencje rady gminy w zakresie planowania przestrzennego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wezwania do usunięcia naruszenia prawa w kontekście zmiany przepisów, a nie ogólnej dopuszczalności takich wezwań.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozpatrzenie przez radę gminy wezwania do usunięcia naruszenia prawa w zakresie uchwały podjętej po dacie wejścia w życie nowelizacji art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi naruszenie prawa kwalifikujące do stwierdzenia nieważności uchwały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozpatrzenie takiego wezwania przez radę gminy nie stanowi naruszenia prawa, a może być traktowane jako wniosek o zmianę uchwały i jest zgodne z zasadami dobrej administracji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że choć obowiązek wezwania do usunięcia naruszenia prawa został zniesiony dla aktów podjętych po 1 czerwca 2017 r., to organ gminy może rozpatrzyć takie wezwanie, traktując je jako wniosek o zmianę uchwały. Jest to zgodne z konstytucyjnym prawem do składania wniosków i zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy.
Czy art. 241 k.p.a. (wnioski) ma zastosowanie do wezwań do usunięcia naruszenia prawa w kontekście przepisów odrębnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji gdy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie stanowi już elementu procedury wniesienia skargi do sądu administracyjnego, może być ono potraktowane jako wniosek o zmianę uchwały na podstawie art. 241 k.p.a.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skoro wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie było już wymagane jako przesłanka skargi do sądu administracyjnego po nowelizacji, to potraktowanie go przez Radę Miasta jako wniosku o zmianę Studium nie narusza art. 241 k.p.a., zwłaszcza gdy dotyczy ochrony prawa własności.
Czy rada gminy ma kompetencje do rozpatrywania wniosków o zmianę studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rada gminy ma kompetencje do uchwalania studium, a tym samym do rozpatrywania wniosków o jego zmianę, co wynika z domniemania kompetencji rady do rozpatrywania wszystkich spraw pozostających w zakresie działania gminy.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym przyznaje radzie gminy kompetencje do uchwalania studium, a domniemanie kompetencji rady (art. 18 ust. 1 u.s.g.) obejmuje rozpatrywanie wniosków w tym zakresie, nawet jeśli przepisy szczególne (jak art. 32 u.p.z.p.) określają procedurę oceny aktualności studium przez organ wykonawczy.
Przepisy (15)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Po nowelizacji od 1 czerwca 2017 r. zniesiono obowiązek wezwania do usunięcia naruszenia prawa jako przesłanki skargi do sądu administracyjnego, jednakże rozpatrzenie takiego wezwania przez organ gminy nie stanowi naruszenia prawa.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Sankcja nieważności może być zastosowana tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do orzekania przez NSA.
Pomocnicze
k.p.a. art. 241
Kodeks postępowania administracyjnego
Przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności. Sąd przyjął szeroką definicję wniosku.
k.p.a. art. 242 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wnioski składa się do organów właściwych ze względu na przedmiot wniosku.
u.p.z.p. art. 27
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zmiana studium następuje w trybie jego uchwalania.
u.p.z.p. art. 9
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa procedurę uchwalania studium.
u.p.z.p. art. 12 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Studium uchwala rada gminy.
u.p.z.p. art. 32 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa obowiązkową procedurę oceny aktualności studium przez organ wykonawczy gminy.
Konstytucja RP art. 63
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do składania petycji, wniosków i skarg.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do działań organów władzy publicznej.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy działają na podstawie i w granicach prawa.
p.p.s.a. art. 148
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do kontroli rozstrzygnięć nadzorczych.
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw art. 17 § 2
Przepisy intertemporalne dotyczące stosowania nowelizacji.
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw art. 2 § 1
Zmiana art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpatrzenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez radę gminy, mimo nowelizacji art. 101 ust. 1 u.s.g., nie stanowi naruszenia prawa. • Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa może być traktowane jako wniosek o zmianę uchwały na podstawie art. 241 k.p.a. • Rada gminy posiada kompetencje do rozpatrywania wniosków o zmianę studium uwarunkowań przestrzennych.
Odrzucone argumenty
Uchwała Rady Miasta L. była nieważna, ponieważ została podjęta w oparciu o nieobowiązujący już przepis (art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu sprzed nowelizacji) lub bez podstawy prawnej. • Rozpatrzenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały. • Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwą kontrolę uchwały i błędne ustalenia faktyczne.
Godne uwagi sformułowania
nie można w ogóle mówić o naruszeniu prawa przez Radę, a nie tylko o naruszeniu nieistotnym • prawo do składania wniosków jest uprawnieniem gwarantowanym w Konstytucji RP (art. 63) • rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane z naruszeniem prawa • nie stanowi naruszenia prawa merytoryczne rozpatrzenie przez organ gminy wezwań do usunięcia naruszenia prawa w odniesieniu do aktów i czynności podjętych od 1 czerwca 2017 r., w sytuacji gdy obowiązek wystąpienia z takim wezwaniem został z tą datą zniesiony • w praktyce świadczącą o realizacji zasad dobrej administracji, w tym zasady pogłębiania zaufania obywateli do działań organów władzy publicznej (art. 2 Konstytucji RP)
Skład orzekający
Zofia Flasińska
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Piotr Korzeniowski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych po nowelizacji art. 101 ust. 1 u.s.g., dopuszczalność rozpatrywania przez organy samorządu wezwań do usunięcia naruszenia prawa jako wniosków, kompetencje rady gminy w zakresie planowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wezwania do usunięcia naruszenia prawa w kontekście zmiany przepisów, a nie ogólnej dopuszczalności takich wezwań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze zmianą przepisów i tym, jak organy samorządu powinny reagować na pisma obywateli po nowelizacji. Pokazuje praktyczne skutki zmian prawnych.
“Czy rada gminy musi ignorować pisma mieszkańców po zmianie prawa? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.