II OSK 2071/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki budynku gospodarczego, uznając jego lokalizację za niezgodną z planem zagospodarowania przestrzennego i stanowiącą samowolę budowlaną.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. M. i W. M. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił ich skargę na decyzję WINB nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego. Sąd administracyjny uznał, że budynek został wzniesiony na niewłaściwej działce i w odległości naruszającej przepisy planu zagospodarowania przestrzennego, co stanowiło samowolę budowlaną. NSA potwierdził prawidłowość tej oceny, oddalając skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. M. i W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który utrzymał w mocy decyzję o nakazie rozbiórki budynku gospodarczego. Sprawa wywodziła się z decyzji PINB nakazującej rozbiórkę obiektu zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości G., obłożonego płytami warstwowymi, z zadaszeniem. Organy administracji uznały, że budynek został wzniesiony na działce innej niż wskazana w zgłoszeniu, co w połączeniu z naruszeniem przepisów dotyczących odległości od granicy działki, stanowiło samowolę budowlaną uniemożliwiającą legalizację. WSA w Bydgoszczy podzielił to stanowisko, podkreślając, że jest związany wcześniejszym orzeczeniem w tej sprawie, które potwierdziło istnienie samowoli budowlanej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarówno ustalenia faktyczne, jak i interpretacja przepisów prawa budowlanego oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez sądy niższych instancji były prawidłowe. Sąd podkreślił, że budowa na innej działce niż zgłoszona stanowi istotne naruszenie, a lokalizacja budynku gospodarczego w odległości 1,3 m od granicy działki naruszała przepisy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, budowa na innej działce niż wskazana w zgłoszeniu stanowi istotne naruszenie, które może prowadzić do uznania obiektu za samowolę budowlaną, nawet jeśli działki należą do tej samej nieruchomości.
Uzasadnienie
Wskazanie konkretnego numeru działki w zgłoszeniu budowy jest wiążące. Organ ocenia zgodność z prawem planowanej inwestycji uwzględniając jej planowane usytuowanie. Zmiana lokalizacji obiektu na inną działkę, nawet w obrębie tej samej nieruchomości, jest istotnym odstępstwem od zgłoszenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (17)
Główne
u.p.b. art. 49b § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.b. art. 29 § 1 pkt 2c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 30 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 49b § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 50 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. ws. warunków technicznych art. 3 § pkt 8
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. ws. warunków technicznych art. 12
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek gospodarczy został wzniesiony na działce innej niż wskazana w zgłoszeniu, co stanowi samowolę budowlaną. Lokalizacja budynku gospodarczego w odległości 1,30 m od granicy działki sąsiedniej narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan zagospodarowania przestrzennego rozróżnia garaż od budynku gospodarczego i dopuszcza budowę garażu na granicy działek w zabudowie bliźniaczej, ale nie budynku gospodarczego w tej lokalizacji. Postępowanie w sprawie samowoli budowlanej nie podlega zawieszeniu z powodu toczącego się postępowania o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego.
Odrzucone argumenty
Działki nr [...] i [...] stanowią jedną nieruchomość, więc budowa na innej działce jest jedynie odstępstwem od zgłoszenia. Przedmiotowy budynek pełni funkcje garażu, a nie budynku gospodarczego. Wykładnia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez organy jest błędna, gdyż plan dopuszcza budowę budynku gospodarczego do 35 m2, skoro dopuszczalne jest wybudowanie garażu. Organy ograniczyły wolność budowlaną skarżących. Sąd był związany wcześniejszym orzeczeniem WSA, mimo że art. 49b Prawa budowlanego został uchylony.
Godne uwagi sformułowania
Trudno uznawać w takiej sytuacji, że przedmiotowy obiekt powstał jedynie z przekroczeniem zakresu dokonanego 14 lipca 2017 r. zgłoszenia. Jasny jest bowiem zamiar inwestora ominięcia nałożonego na niego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Słusznie Inspektor Wojewódzki za istotną uznał okoliczność, że przedmiotowy obiekt powstał na działce nr [...] a nie na działce nr [...]. Wskazanie numeru działki ewidencyjnej jest jednoznaczne z dość dokładnym określeniem miejsca, w którym ma powstać dany obiekt. Nie ma zatem znaczenia, że działki te wchodzą w skład tej samej nieruchomości. Prawodawca lokalny rozróżnia zabudowę w postaci garażu od zabudowy w postaci budynku gospodarczego i wprowadza dla nich odrębne reguły.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
sprawozdawca
Magdalena Dobek-Rak
członek
Zdzisław Kostka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących samowoli budowlanej, budowy na innej działce niż zgłoszona, lokalizacji budynków gospodarczych względem granic działek oraz stosowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów obowiązujących w danym czasie, w tym brzmienia art. 49b Prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowe problemy związane z samowolą budowlaną i interpretacją przepisów planistycznych, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej.
“Budowa na złej działce: jak samowola budowlana prowadzi do nakazu rozbiórki mimo posiadania jednej nieruchomości.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2071/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Magdalena Dobek-Rak
Zdzisław Kostka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Bd 1106/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2021-03-10
II OSK 2072/21 - Wyrok NSA z 2024-05-15
II SA/Bd 431/17 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2020-10-14
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 29 ust. 1 pkt 2c, art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 49b ust. 1, art. 49b ust. 2, art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 125 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 153, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska-Karwecka po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. i W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 1106/20 w sprawie ze skargi J. M. i W. M. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2020 r. nr WINB-WOP.7721.742020.PJ w przedmiocie rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 1106/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę J. M. i W. M. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 24 września 2020 r. nr WINB-WOP.7721.74.2020.PJ w przedmiocie rozbiórki.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Toruniu decyzją z 4 sierpnia 2020 r., na podstawie art. 49b ust. 1 oraz art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r – Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) nakazał W. M. rozbiórkę obłożonego płytami warstwowymi budynku gospodarczego o wymiarach 7,20 m x 4,85 m i średniej wysokości 3,25 m na działce nr [...] w miejscowości G.
W wyniku rozpatrzenia odwołania J. M. i W. M. (tj. skarżących) Kujawsko – Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy (zwany dalej w skrócie "WINB") decyzją z 24 września 2020 r. nr WINB-WOP.7721.74.2020.PJ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu WINB wskazał, że na skutek wniosku z 6 lutego 2019 r. wnoszącego o interwencję i przeprowadzenie kontroli dotyczącej prowadzenia uciążliwej działalności gospodarczej przez W. M. w miejscowości G. przy ul. [...], PINB 21 marca 2019 r. dokonał kontroli na ww. nieruchomości.
PINB ustalił, że na działce nr [...] usytuowany jest obiekt o wymiarach 7,20 m x 4,85 m i wysokości średniej 3,25 m. Ściany i dach spadkiem skierowanym do działki nr [...], obłożony jest płytami warstwowymi. W ścianie od strony działki nr [...] zlokalizowane są wrota (brama podnoszona) o wymiarach 2,63 m x 3,0 m. Od strony działki nr [...] widnieje okno, a od strony działki nr [...] drzwi wejściowe i okno. W pomieszczeniu znajduje się paleta z cementem, styropian, stół z płytą kamienną. Obiekt wyposażony jest w instalację elektryczna wewnętrzną. Brak jest widocznych mocowań do posadzki i brak widocznej konstrukcji - ściany i dach obłożone płytą warstwową. Z dachem ww. budynku o wymiarach 4,85 m x 7,20 m połączone jest zadaszenie ze spadkiem w kierunku działki nr [...]. Jedna połać z płyt warstwowych jest o wymiarach 4,8 m x 7,35 m i wys. od 3,0 m do 3,50 m. Natomiast zadaszenie o wymiarach 4,8 m x 7,35 m wsparte jest na konstrukcji stalowej i sześciu słupach o profilu zamkniętym o boku 8 cm. Słupy te mocowane są za pomocą śrub do posadzki betonowej poprzez marki stalowe. Posadzka betonowa wystaje 12 cm ponad grunt. Wymiary wewnętrzne pomiędzy słupami stalowymi to 4,57 m, a od strony działki nr [...] to 4,0 m i 2,85 m. Dwa słupy zadaszenia zlokalizowane są bezpośrednio przy budynku z płyt warstwowych. Posadzka betonowa jest o wymiarach około 4,8 m x 7,35 m. Pod zadaszeniem składowana jest wełna i płyty granitowe.
Stwierdzono również, że ww. obiekt zlokalizowany jest od strony działki nr [...] na linii budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] i [...] w odległości 6,58 m mierzonej od tegoż budynku. Ponadto przedmiotowy budynek znajduje się w odległości 1,30 m od granicy z działką nr [...]. Podczas kontroli inwestor W. M. oświadczył, że ww. obiekt wykonał na podstawie zgłoszenia do organu architektoniczno-budowlanego w lutym 2019 r.
Starostwo Powiatowe w Toruniu zaświadczeniem z 26 lipca 2017 r. potwierdziło brak podstaw do wniesienia sprzeciwu w przedmiocie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o wymiarach 7 m x 5 m przewidzianego na działce nr [...]. Natomiast PINB podczas ww. kontroli ustalił, że inwestor wykonał roboty budowlane objęte ww. zgłoszeniem z przekroczeniem jego zakresu.
Z dołączonej do ww. zgłoszenia (z 14 lipca 2017 r.) kopii mapy zasadniczej z zaznaczoną lokalizacją budynku gospodarczego oraz z załączonych szkiców wynika, że przewidziany do realizacji na działce nr [...] obiekt zaprojektowano jako wolnostojący o wym. 7 m x 5 m, podczas gdy z dokonanych przez organ I instancji ustaleń wynika, iż kwestionowany obiekt wzniesiono na sąsiedniej działce nr [...] i ma on wymiary w rzucie poziomym 7,20 m X 4,85 m wraz z zadaszoną wiatą o wymiarach 7,35 m x 4,8 m i wys. do 3,5 m.
W związku z powyższym PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonywanych na budowie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] na podstawie zgłoszenia z 14 lipca 2017 r. z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Postanowieniem z 29 kwietnia 2019 r. PINB nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem WINB z 12 czerwca 2019 r. nr WINB-WOP.7722.35.2019.PJ ze względu na nieprawidłową klasyfikację wykonanych robót budowlanych.
W toku dalszego postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Bydgoszczy wyrokiem z 19 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Bd 730/19 oddalił skargę na ww. postanowienie WINB z 12 czerwca 2019 r. nr WINB-WOP.7722.35.2019.PJ.
Z kolei postanowieniem z 15 lipca 2019 r. PINB nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do 30 września 2019 r. określonych dokumentów, tj. zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; projektu zagospodarowania działki nr [...]; szkiców lub rysunków budynku gospodarczego na działce nr [...].
W wyniku rozpatrzenia złożonego zażalenia, organ odwoławczy postanowieniem z 29 sierpnia 2019 r., znak: WINB.WOP.7722.54.2019.PJ uchylił ww. postanowienie PINB z 15 lipca 2019 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji ze względu na brak możliwości legalizacji przedmiotowego budynku gospodarczego z uwagi na jego lokalizację, tj. naruszenie przepisów dotyczących usytuowania obiektu względem granic sąsiednich działek.
W wyniku dalszego postępowania PINB wydał 4 sierpnia 2020 r. wskazaną na wstępie decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego na działce nr [...].
Rozpatrując sprawę WINB zauważył, że budynek wolnostojący nie musi być całkowicie niezależny od innych budynków stojących na tej samej działce, co oznacza, że za budynek gospodarczy wolnostojący może być uznany również budynek, który jest przystawiony do innego budynku w taki sposób, iż się z nim w pewnych miejscach styka, o ile jego budowa nie polegała na konstrukcyjnym powiązaniu obu budynków (por. wyrok NSA W Warszawie z dnia 24 listopada 2017 r. sygn. II OSK 210/17). Wobec tego WINB odnośnie do wiaty wzniesionej przez inwestora na działce nr [...] uznał, że w świetle art. 29 ust. 1 pkt 2c w zw. z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, ze względu na powierzchnię zabudowy i usytuowanie na działce, która w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ma przeznaczenie: budownictwo mieszkaniowe, wiata ta nie wymagała uzyskania ani pozwolenia na budowę ani uprzedniego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Natomiast odnośnie do budynku gospodarczego WINB stwierdził, że przed jego budową inwestor winien był dokonać, zgodnie z ww. art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgłoszenia do właściwego organu. Ponieważ takiego zgłoszenia nie dokonał, należało uznać, iż obiekt ten powstał w warunkach samowoli budowlanej. WINB podzielił przy tym stanowisko organu I instancji, że zachodzą przesłanki do uznania, że doszło do obejścia prawa w związku z czym obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej. WINB podkreślił, że takie stanowisko wynika wprost z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 10 grudnia 2019 r. (sygn. akt ll SA/Bd 730/19). W wyroku tym Sąd wskazał, iż skarżący wzniósł przedmiotowy obiekt na działce nr [...], tj. w miejscu co do którego organ architektoniczno-budowlany 15 marca 2017 r. zgłosił sprzeciw odnośnie budowy tego samego rodzaju i tej samej wielkości obiektu budowlanego, jednocześnie nakazując inwestorowi uzyskanie pozwolenia na budowę. Trudno uznawać w takiej sytuacji, że przedmiotowy obiekt powstał jedynie z przekroczeniem zakresu dokonanego 14 lipca 2017 r. zgłoszenia. Ponadto lokalizacja przedmiotowego budynku gospodarczego na działce nr [...] tj. na innej działce niż w zgłoszeniu z 14 lipca 2017 r. (w którym wskazano działkę nr [...]) spowodowała, że to zgłoszenie nie wywołuje skutków prawnych, wobec objętego niniejszym postępowaniem obiektu. WINB uznał, że dokonane przez inwestora zgłoszenie z 14 lipca 2017 r. jest nieskuteczne, a wykonany przedmiotowy budynek gospodarczy na działce nr [...] został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej, co wymaga doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 49b ustawy Prawo budowlane.
Wskazując na treść art. 49b Prawa budowlanego (w brzmieniu sprzed 18 września 2020 r.) WINB podniósł, że aby wdrożyć procedurę legalizacyjną, obiekt budowlany powinien być zgodny z przepisami zagospodarowania przestrzennego oraz nie powinien naruszać przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika jednak, iż przedmiotowy budynek gospodarczy posadowiony jest w odległości 1,30 m od granicy sąsiedniej działki (tj. dz. nr [...]), co jest niezgodne z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. poz. 1422 z późn. zm)..
Biorąc pod uwagę lokalizację przedmiotowego budynku gospodarczego w odległości 1,30 m od granicy z działką nr [...] oraz ww. przepisy dotyczące usytuowania obiektu względem granic sąsiednich działek budowlanych, jak i wypis z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi G. uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] ([...]), który nie przewiduje innych założeń dla rzeczonego terenu dotyczących budynków gospodarczych WINB uznał, iż powyższe uniemożliwia przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego przedmiotowego obiektu budowlanego. Wobec tego organ I instancji nie miał innej możliwości i nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu w oparciu o art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu sprzed 18 września 2020 r.).
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że przedmiotowy budynek nie jest budynkiem gospodarczym, lecz pełni funkcję garażu – WINB wskazał, że zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Natomiast zgodnie z definicją znajdującą się w Leksykonie architektoniczno-budowlanym pod redakcją W. Skowrońskiego, garaż to pomieszczenie do przechowywania i bieżącej niezawodowej obsługi samochodów, motocykli, rowerów. Garaż stanowią jednostanowiskowe lub wielostanowiskowe boksy bądź ich zgrupowania, a także wielostanowiskowe budowalne halowe, podziemne lub naziemne, stanowiące samodzielny obiekt budowlany lub część innego obiektu z zewnętrzna obudową pełną, częściową lub ażurową. Podobne określenie garażu zawarte jest w treści § 102 ww. warunków technicznych. Wobec powyższego nie należy utożsamiać budynku gospodarczego z budynkiem garażowym.
Biorąc powyższe pod uwagę WINB wskazał, iż przedmiotowy obiekt budowlany pełni funkcję budynku gospodarczego. Potwierdzają to ustalenia dokonane podczas kontroli 21 marca 2019 r.: w pomieszczeniu znajdowała wówczas się paleta z cementem, styropian oraz stół z płytą kamienną.
Odnośnie do podnoszonego w odwołaniu zarzutu nieprawidłowej wykładni planu zagospodarowania przestrzennego WINB wskazał, że obiekt budowlany objęty niniejszym postępowaniem znajduje się w granicach jednostki planistycznej DMN8 o przeznaczeniu podstawowym zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, o czym stanowi § 56 pkt 1 ww. planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, zgodnie z § 56 pkt 5 ww. planu na każdej działce budowlanej dopuszcza się lokalizację jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego; garażu wbudowanego, dobudowanego lub wolnostojącego. Natomiast w myśl § 56 pkt 7 tego planu dopuszcza się formę zabudowy bliźniaczej dla garażu i budynku gospodarczego na granicy działek sąsiednich. Tak więc w przypadku garażu, dopuszcza się wyłącznie możliwość jego realizacji jako obiektu wolnostojącego, dobudowanego lub wbudowanego uzupełniającego lokalizację jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jednocześnie dopuszczając formę zabudowy bliźniaczej dla garażu na granicy działek sąsiednich. Oznacza to, iż ustawodawca dopuszcza wyłącznie sytuowanie budynku gospodarczego na granicy działek sąsiednich w formie zabudowy bliźniaczej. Natomiast nie przewiduje wolnostojącego budynku gospodarczego ścianą bez okien i drzwi zwróconą w stronę granicy w odległości 1,3 m od granicy działek sąsiednich.
W ocenie organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom skarżących, sentencja zaskarżonej decyzji pozwala na identyfikację przedmiotowego obiektu budowlanego, mianowicie wynika z niej kto jest zobowiązanym oraz co i gdzie ma wykonać. Możliwe jest także ewentualne egzekwowanie kwestionowanej decyzji, na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
WINB uznał za niezasadny wniosek o zawieszenie postepowania do czasu zakończenia postepowania dotyczącego zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż procedura zmiany tegoż planu nie ma charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Nie są także spełnione przesłanki zawieszenia wymienione w art. 98 § 1 K.p.a.
W skardze do sądu administracyjnego na ww. decyzję WINB J. M. i W. M. podnieśli zarzuty naruszenia:
1. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez przyjęcie przez organ, że zachodzą przesłanki do uznania, że obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, bowiem zbudowany został na działce nr [...] podczas gdy miał być posadowiony na działce o numerze [...] podczas gdy działki te składają się na jedną nieruchomość w sensie prawnym i faktycznym ponieważ sąsiadują ze sobą i objęte są jedną księgą wieczystą o numerze [...];
2. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie wszystkich dowodów i w konsekwencji błędne ustalenie przez organ, że przedmiotowy budynek stanowi budynek gospodarczy w rozumieniu przepisów, w tym uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] nr [...], podczas gdy pełni on funkcje garażu i jako taki winien być rozpatrywany;
3. art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na wydaniu decyzji kasatoryjnej, w sytuacji gdy nie zostały spełnione przesłanki do jej wydania;
4. art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, W sytuacji gdy organ odwoławczy zobowiązany był do uchylenia postanowienia i umorzyć postępowanie w pierwszej instancji;
5. art. 49b ust. 1, 81 ust. 1 pkt 2 oraz 83 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez ich zastosowanie w sytuacji gdy nie zachodziły ku temu przesłanki prawa materialnego tj. uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] nr [...] poprzez jej błędną wykładnię powodująca uznanie, że plan zagospodarowania przestrzennego nie pozwala na usytuowanie budynku gospodarczego do 35 m2, skoro jest dopuszczalne wybudowanie garażu;
6. art. 4 Prawa budowlanego poprzez ograniczenie wolności budowalnej Skarżącego poprzez uznanie, że Skarżący nie mógł wybudować obiektu budowalnego będącego przedmiotem sprawy na należącej do niego nieruchomości gruntowej, o jakiej mowa w tym przepisie, bowiem doszło zmiany "działki" przez Skarżącego, mimo że działka ta była częścią tej samej nieruchomości gruntowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wyrokiem z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 1106/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 24 września 2020 r. w przedmiocie rozbiórki.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że słusznie organy sprawę rozstrzygnęły w trybie przewidzianym dla samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zarówno organy jak też Sąd w niniejszej sprawie są zatem związane oceną prawną wyrażoną w wyroku Sądu z 10 grudnia 2019 r. (sygn. II SA/Bd 730/19) zapadłym w toku postępowania dotyczącego niniejszego budynku. We wskazanym wyroku Sąd oddalając skargę na ww. postanowienie WINB z 12 czerwca 2019 r. za zgodną z prawem uznał ocenę WINB, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z realizacją budynku gospodarczego w warunkach samowoli budowlanej oraz za zgodną z prawem uznał ocenę WINB co do kierunku prowadzenia postępowania tj. co do konieczności prowadzenia postępowania w trybie przepisanym w prawie w sprawie budynku zrealizowanego bez pozwolenia na budowę.
We wskazanym wyroku Sąd wyraził także pogląd, że przedmiotowy budynek nie powstał jedynie z przekroczeniem zakresu zgłoszenia dokonanego przez inwestora 14 lipca 2017 r. Tak jak wskazał Sąd w ww. wyroku - skarżący wzniósł go na działce nr [...] tj. w miejscu odnośnie do którego organ architektoniczno-budowlany 15 marca 2017 r. zgłosił sprzeciw co do budowy tego samego rodzaju i tej samej wielkości obiektu budowlanego, jednocześnie nakazując inwestorowi uzyskanie pozwolenia na budowę. Sąd stwierdził, że trudno było uznawać w takiej sytuacji, że przedmiotowy obiekt powstał jedynie z przekroczeniem zakresu dokonanego 14 lipca 2017 r. zgłoszenia. Jasny jest bowiem zamiar inwestora ominięcia nałożonego na niego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Wobec powyższego Sąd nie uwzględnił zarzutów skargi dotyczących trybu postępowania. W szczególności nie został uwzględniony zarzut wskazujący, że zarówno działki nr [...] jak też działka [...] tworzą jedną nieruchomość, a zatem zmiana miejsca posadowienia budynku w obrębie nieruchomości jest jedynie odstępstwem od zgłoszenia. Zarzut ten w istocie jest argumentem przemawiającym za stanowiskiem, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Tak jak wyżej wskazano – ocena prawna, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną została wyrażona w wyroku z 10 grudnia 2019 r. i wiąże organy oraz Sąd w niniejszej sprawie. Sąd na marginesie wskazał, że także tą kwestią zajmował się Sąd w wyroku z 10 grudnia 2019 r. stwierdzając, że "Słusznie Inspektor Wojewódzki za istotną uznał okoliczność, że przedmiotowy obiekt powstał na działce nr [...] a nie na działce nr [...]. Jak wynika z akt sprawy (por. k. 12 akt organu I instancji) działki te są tak położone, że wskazanie jako terenu budowy działki nr [...] powoduje, że obiekt będzie znajdował się blisko ul. [...], natomiast wskazanie jako miejsca budowy działki nr [...] powoduje, że wznoszony obiekt znajdzie się w głębi nieruchomości, z dala od ul. [...] (działka nr [...] nie ma granicy z ul. [...] – od ul. [...] oddziela ją działka nr [...]). Innymi słowy – w przedmiotowej sprawie wskazanie numeru działki ewidencyjnej jest jednoznaczne z dość dokładnym określeniem miejsca, w którym ma powstać dany obiekt. Nie ma zatem znaczenia, że działki te wchodzą w skład tej samej nieruchomości. Kwestia, że inwestor jest właścicielem i jednej i drugiej działki (a więc ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) jest odrębna od kwestii jak jest położony dany obiekt budowlany i czy ze względu na to właśnie położenie przepisy prawa pozwalają na wzniesienie tegoż obiektu."
Sąd zauważył, że jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w przywołanym w skardze wyroku z 19 października 2018 r. (sygn.. II SA/Ol 672/18) także w przypadku prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego nie budzi wątpliwości okoliczność, że "przepisy", o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego to także postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu właściwego organu w żadnym razie nie oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie może podjąć i przeprowadzić tzw. postępowania naprawczego w trybie art. 51 P.b. Co więcej WSA w Olsztynie wskazał, że nawet legitymowanie się przez stronę ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdyby została ona wydana wbrew zapisom planu miejscowego, nie chroniłoby skutecznie inwestora przed wszczęciem postępowania naprawczego i orzeczeniem o nakazie rozbiórki.
Wobec powyższego Sąd przyjął, że istotną kwestią pozostawała ocena zgodności przedmiotowej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jak słusznie bowiem wskazał organ w zaskarżonej decyzji – z treści art. 49b Prawa budowlanego wynika, że aby wdrożyć procedurę legalizacyjną obiekt budowlany powinien być zgodny z przepisami zagospodarowania przestrzennego. Słusznie także organ wskazał, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 49b Prawa budowlanego, jako że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 ze zm.) do spraw wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym tj. sprzed 18 września 2020 r.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi WINB dokonał zarówno prawidłowej wykładni miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jak też kwalifikacji przedmiotowego obiektu.
Organ, odwołując się do treści § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, prawidłowo ustalił, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem gospodarczym. Zgodnie z definicją zawartą w tym przepisie przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Kwalifikacja danego obiektu jako określonego rodzaju budynku następuje na podstawie ustaleń faktycznych. Z akt przedmiotowej sprawy (por. protokół kontroli k. 14 – 24) jasno wynika, że cała przestrzeń budynku jest wykorzystywana jako warsztat służący wytwarzaniu nagrobków. Z żadnego dokumentu zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika, że przedmiotowy budynek jest wykorzystywany jako garaż. Faktu, że przedmiotowy budynek posiada wrota typowe dla garaży nie można oceniać w oderwaniu od innych ustaleń poczynionych w sprawie. Słusznie organ zwrócił uwagę, na to jak jest wykorzystywana przestrzeń budynku – w dniu kontroli znajdowała się w nim paleta z cementem, styropian oraz stół z kamienną płytą. Skarżący nie kwestionowali tych ustaleń, nie przedstawili żadnych dowodów kwestionujących te ustalenia ani w toku sprawy nie wskazali na potrzebę przeprowadzenia dowodów w tym zakresie. Dokonując zatem oceny, że przedmiotowy budynek jest budynkiem gospodarczym organ nie dopuścił się naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a ocena ta pozostaje w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.)
Organ prawidłowo ustalił, że przedmiotowy obiekt budowlany znajduje na terenie objętym przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] (Dz. U. [...]), w obrębie jednostki strukturalnej D, w części oznaczonej na rysunku planu symbolem D MN8. Ustalenia dotyczące tego terenu znajdują się w § 56 przedmiotowej planu. Zgodnie z tym przepisem jednostka strukturalna D to tereny oznaczone na rysunku planu symbolami D MN1÷13, dla których ustala się:
1) przeznaczenie podstawowe: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna;
5) na każdej działce budowlanej dopuszcza się lokalizację jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego; garażu wbudowanego, dobudowanego lub wolnostojącego;
7) dopuszcza się formę zabudowy bliźniaczej dla garażu i budynku gospodarczego na granicy działek sąsiednich.
Z treści cytowanego przepisu wynika przede wszystkim, że prawodawca lokalny rozróżnia zabudowę w postaci garażu od zabudowy w postaci budynku gospodarczego i wprowadza dla nich odrębne reguły. Nie można zatem – jak wskazują skarżący, przyjmować, że skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zezwala w określnych przypadkach na budowę garażu, to w tych samych przypadkach możliwa jest budowa budynku gospodarczego. Gdyby tak było, to regulacja dotycząca budynków gospodarczych byłaby zbędna.
Z § 56 pkt 5 uchwały wynika, że garaż może być albo integralną częścią budynku mieszkalnego ("garaż wbudowany"), budynkiem przylegającym do budynku mieszkalnego (garaż "dobudowany") albo budynkiem wolnostojącym. Prawodawca lokalny dopuścił ponadto aby garaż stanowił część zabudowy bliźniaczej – ale tylko w przypadku umieszczenia owej zabudowy bliźniaczej na granicy sąsiednich działek (§ 56 pkt 7 uchwały). Innymi słowy – budynek stanowiący część "bliźniaka" musi mieć jedną ścianę przylegająca do granicy działki. Odnośnie do budynku gospodarczego prawodawca lokalny wypowiedział się tylko w § 56 pkt 7 uchwały. Dopuścił tym samym możliwość budowy budynku gospodarczego tylko o ile budynek ten będzie stanowił część zabudowy bliźniaczej, zlokalizowanej na granicy sąsiednich działek. Tak więc budynek gospodarczy stanowiący część "bliźniaka" musi mieć jedną ścianę przylegająca do granicy działki.
W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane, że przedmiotowy budynek gospodarczy nie przylega ścianą do granicy działki. Jego lokalizacja jest zatem niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem Sądu, nawet gdyby przedmiotowy budynek kwalifikować jako garaż zachodziłaby ta sama niezgodność jego lokalizacji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Uwzględniając powyższe Sąd wskazał, że negatywna ocena organu w zakresie zgodności przedmiotowego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym musiała skutkować wydaniem decyzji nakazującej jego rozbiórkę. Jeśli bowiem legalizacja a priori nie jest możliwa z uwagi na zawarte w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane obwarowania, wydanie decyzji o rozbiórce jest obligatoryjne.
Odnośnie do zarzutu braku zawieszenia postępowania ze względu na toczące się postępowanie w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sąd podzielił wyrażany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym przepisy ustawy Prawo budowlane (art. 48-49) nie uzależniają wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej od uprzedniego rozstrzygnięcia wniosku inwestora o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź też od zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Procedura uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którą poprzedza sporządzenie studium jest elementem tworzenia prawa miejscowego i strona nie ma możliwości wpływu na fakt jej podjęcia, może jedynie wystąpić z inicjatywą do organu uchwałodawczego gminy o podjęcie prac zmierzających do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednakże nie stanowi to zagadnienia wstępnego określonego w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż brak jest związku przyczynowego pomiędzy prowadzonym postępowaniem administracyjnym a ewentualnym, uchwalonym w przyszłości planem zagospodarowania przestrzennego. Identycznie ocenić należy inicjatywę podjęcia prac w zakresie zmiany studium bądź planu (por. np. wyroki: z 14 listopada 2018 r., II OSK 2819/18, z 30 października 2018 r., II OSK 2869/18, z 24 października 2018 r., II OSK 2722/18).
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę kasacyjną wnieśli J. M. i W. M. podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 49b ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organów, z uwagi na wadliwe przyjęcie przez Sąd, że zastosowanie wskazanych przepisów prawa budowlanego przez organy było zasadne podczas gdy nie zachodziły ku temu przesłanki;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy P.p.s.a w zw. z uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] nr [...] przez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organów wynikające z uznania, że wykładnia ww. uchwały dokonana przez organy jest prawidłowa podczas gdy plan zagospodarowania przestrzennego pozwala na usytuowanie budynku gospodarczego do 35 m2, skoro jest dopuszczalne wybudowanie garażu;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy P.p.s.a w zw. z art. 4 ustawy Prawo budowlane przez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organów poprzez uznanie, że organy orzekające w sprawie nie ograniczyły wolności budowalnej skarżących, mimo że skarżący nie mogli wybudować obiektu budowalnego będącego przedmiotem sprawy na należącej do nich nieruchomości gruntowej, o jakiej mowa w tym przepisie, bowiem doszło zmiany "działki" przez inwestora, mimo że działka ta była częścią tej samej nieruchomości gruntowej;
4. art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli, wyrażające się w nierozpoznaniu istoty sprawy i dokonaniu oceny prawnej bez uwzględnienia w sposób wszechstronny akt sprawy, a także polegające na powielaniu stanowiska organów w uzasadnieniu wyroku;
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a. w zw. z art. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. przez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu, z uwagi na wadliwe przyjęcie przez Sąd, że organ nie naruszył przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji uznał, że organ dokonał prawidłowych ustaleń i konsekwencji przyjęcie, że organ, prawidłowo stwierdził, że zachodzą przesłanki do uznania, że obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, bowiem zbudowany został na działce nr [...] podczas gdy miał być posadowiony na działce o numerze [...] podczas gdy działki te składają się na jedną nieruchomość w sensie prawnym i faktycznym ponieważ sąsiadują ze sobą i objęte są jedną księgą wieczystą o numerze [...];
6. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. przez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organów, z uwagi na wadliwe przyjęcie przez Sąd, że organ prawidłowo zebrały i wszystkie dowody i w konsekwencji przyjęcie przez Sąd, że organy prawidłowo uznały, że przedmiotowy budynek stanowi budynek gospodarczy w rozumieniu przepisów, w tym uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] nr [...], podczas gdy pełni on funkcje garażu i jako taki winien być rozpatrywany;
7. art. 151 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy złożona w niniejszej sprawie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zasługiwała na uwzględnienie;
8. art. 153 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie był w niniejszej sprawie związany orzeczeniem WSA w Bydgoszczy z dnia 10 grudnia 2019 r. (II SA/Bd 730/19), bowiem doszło do zmiany przepisów tj. uchylenia art. 49b, który został uchylony;
9. art. 125 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nie zawieszenie postępowania mimo trwającego postępowania w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego tereny działek, na których posadowiono obiekt, którego dotyczy sprawa, co w konsekwencji spowoduje rozbiórkę budynku, mimo że zmiana planu umożliwi jego zalegalizowanie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżących kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez J. M. i W. M. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania. W sytuacji gdy skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz zarzuty naruszenia tych przepisów postępowania, których stosowanie warunkuje prawidłowość ustaleń faktycznych, w pierwszej kolejności rozpoznane muszą być zarzuty związane z naruszeniem przepisów postępowania. Zastosowanie przez organ administracji lub sąd administracyjny przepisów prawa materialnego polega na ocenie prawnej określonego stanu faktycznego. O zarzucie naruszenia prawa materialnego można mówić wówczas, gdy nie jest kwestionowany ustalony w sprawie stan faktyczny, tylko jego ocena prawna. Nie jest możliwe dokonanie oceny zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przy jednoczesnym kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Nie wiadomo bowiem wówczas w odniesieniu do jakich ustaleń oceniać prawidłowość zastosowania tych przepisów.
Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a. w zw. z art. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie wymagał uzupełnienia. Ocena tego materiału dokonana przez organy administracji i zaakceptowana przez Sąd I instancji jest prawidłowa i nie nosi cech dowolności. Brak jest tym samym podstaw do kwestionowania prawidłowości poczynionych na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów ustaleń faktycznych.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ma żadnych podstaw do podważania stanowiska Sądu I instancji, że zrealizowany budynek jest budynkiem gospodarczym.
Za niezasadny uznać również należy zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny należycie wywiązał się z obowiązku kontroli decyzji wydanych przez organy administracji. W sytuacji, gdy ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji były prawidłowe nie ma podstaw do czynienia Sądowi zarzutu, że ustalenia te zostały przez Sąd zaakceptowane.
Nie znajduje uzasadnienia podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Przepis ten ma więc charakter swoistej "instrukcji" dla Sądu, jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać, gdy uzna, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Może on tym samym być naruszony tylko wówczas, gdy Sąd uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie wydaje orzeczenie oddalające skargę lub gdy Sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie uwzględnia ją. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i w konsekwencji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie polegające na jej oddaleniu.
Bezpodstawny, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 153 P.p.s.a. Art. 49b ustawy Prawo budowlane w czasie orzekania przez Sąd I instancji już nie obowiązywał jednakże jego treść została powtórzona w art. 48 ust.1 i art. 49e ww. ustawy. W istocie nie doszło więc do wyeliminowania z ustawy Prawo budowlane rozwiązań prawnych zawartych w art. 49b tej ustawy i pogląd wyrażony na tle tego przepisu przez WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 730/19 zachował swą moc wiążącą.
Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 125 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nie zawieszenie postępowania mimo trwającego postępowania w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
WSA w uzasadnieniu wyroku szczegółowo ustosunkował się do tego zarzutu (str. 13 uzasadnienia wyroku) wskazując trafne argumenty przemawiające za brakiem podstaw do zawieszenia postępowania. Argumentację tę należy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w pełni podzielić. Ponowne przytaczanie tej argumentacji jest niecelowe.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 49b ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W świetle zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd I instancji słusznie zaakceptował stanowisko organów nadzoru budowlanego, że zaistniały podstawy do zastosowania art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, to jest do wydania nakazu rozbiórki.
Za niezasadny uznać także należy zarzut naruszenia przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy P.p.s.a w zw. z uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił szczegółową i wnikliwą analizę przepisów miejscowego planu. Analizę tę, zdaniem NSA, należy w pełni podzielić i ponowne jej przytaczanie jest zbędne. Słusznie Sąd I instancji uznał, że w świetle przepisów miejscowego planu budowa budynku gospodarczego, na terenie, na którym został on wzniesiony, jest niedopuszczalna. Sam skarżący kasacyjnie ma tego świadomość skoro domagał się zawieszenia postępowania do czasu zmiany miejscowego planu.
Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy P.p.s.a w zw. z art. 4 ustawy Prawo budowlane.
Przez prawo zabudowy nieruchomości należy rozumieć prawo zabudowy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W przypadku budynku skarżących kasacyjnie taka sytuacja nie miała miejsca. Twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że zbudowania budynku na innej działce niż ta, która wskazana została w zgłoszeniu jest nieistotnym uchybieniem, gdyż działka stanowi cześć większej nieruchomości, jest twierdzeniem bezpodstawnym. Skoro w zgłoszeniu wskazano określony numer działki, to inwestycję należało realizować na tej działce, gdyż organ administracji oceniając, czy planowana inwestycja jest zgodna z prawem bierze pod uwagę także planowane usytuowanie budynku. Inwestor ma obowiązek wskazać w zgłoszeniu działkę lub działki, na których planuje zrealizować inwestycję nie zaś nieruchomość, której działka może być częścią.
Podkreślić należy, że inwestor miał świadomość, że realizacja budynku na działce o nr [...] będzie niezgodna z prawem gdyż organ architektoniczno-budowlany 15 marca 2017 r. zgłosił sprzeciw co do budowy tego samego rodzaju i tej samej wielkości obiektu budowlanego, jednocześnie nakazując inwestorowi uzyskanie pozwolenia na budowę.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI