II OSK 207/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta zmieniała ostateczną decyzję nakładającą obowiązki budowlane w związku z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę, a konkretnie niwelacją terenu i podcięciem skarpy. Skarżący zarzucał sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę ekspertyzy stateczności skarpy oraz niewłaściwe zastosowanie art. 161 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że art. 161 § 1 k.p.a. reguluje nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej w celu ochrony życia, zdrowia ludzkiego lub ważnych interesów państwa, wymagając realnego i obiektywnie udowodnionego zagrożenia. W niniejszej sprawie, sąd uznał, że ekspertyza stateczności skarpy, mimo braku bezpośredniego zagrożenia utratą stateczności z głęboką powierzchnią poślizgu, wskazywała na możliwość utraty stateczności powierzchniowej skarpy w wyniku zmian wilgotności gruntu, co mogłoby zagrażać pobliskiemu budynkowi wielorodzinnemu. NSA uznał, że GINB prawidłowo zastosował art. 161 § 1 k.p.a., ponieważ nie istniała inna możliwość usunięcia potencjalnego zagrożenia, a organ nie mógł czekać na wystąpienie negatywnych skutków. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 161 § 1 k.p.a. w sprawach budowlanych, zwłaszcza gdy istnieje potencjalne zagrożenie dla życia i zdrowia, a także ocena dowodów z ekspertyz w kontekście nadzwyczajnych trybów postępowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zagrożenia związanego ze skarpą i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności faktycznych w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zastosowanie art. 161 § 1 k.p.a. do zmiany ostatecznej decyzji budowlanej jest uzasadnione, gdy ekspertyza wskazuje na potencjalne zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, mimo braku bezpośredniego stanu zagrożenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zastosowanie art. 161 § 1 k.p.a. jest uzasadnione, gdy istnieje realne, choćby potencjalne, zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a inne mechanizmy prawne nie pozwalają na jego usunięcie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ekspertyza stateczności skarpy, wskazująca na możliwość utraty stabilności w wyniku zmian wilgotności gruntu, uzasadniała zmianę ostatecznej decyzji budowlanej w trybie art. 161 § 1 k.p.a., ponieważ organ nie mógł czekać na wystąpienie negatywnych skutków, a inne środki prawne były niedostępne.
Czy błędna ocena dowodu z ekspertyzy stateczności skarpy przez sąd I instancji stanowi naruszenie przepisów postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd I instancji prawidłowo ocenił dowód z ekspertyzy, co nie stanowi naruszenia przepisów postępowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że Sąd I instancji zasadnie ocenił dowód z ekspertyzy stateczności skarpy, co potwierdziło zasadność zastosowania art. 161 § 1 k.p.a. przez organ nadzoru budowlanego.
Czy niewłaściwe zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przez organ nadzoru budowlanego uzasadnia uchylenie decyzji?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zmiana decyzji została dokonana w uzasadnionym trybie art. 161 § 1 k.p.a. w celu ochrony życia i zdrowia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b.) nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ kluczowe było zastosowanie art. 161 § 1 k.p.a. w celu usunięcia stanu zagrożenia.
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 161 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis reguluje nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej w celu ochrony życia, zdrowia ludzkiego lub ważnych interesów Państwa, wymagając realnego i obiektywnie udowodnionego zagrożenia oraz braku innych mechanizmów prawnych.
u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis ten nakłada obowiązki w związku z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę. W tej sprawie jego zastosowanie było przedmiotem oceny w kontekście zmiany decyzji ostatecznej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 154
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 163
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasadność zastosowania art. 161 § 1 k.p.a. ze względu na potencjalne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego wynikające ze stanu skarpy. • Prawidłowa ocena dowodu z ekspertyzy stateczności skarpy przez sąd I instancji. • Brak innych mechanizmów prawnych pozwalających na usunięcie stanu zagrożenia.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów postępowania przez błędną ocenę ekspertyzy. • Zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
nie można czekać na wystąpienie negatywnych skutków • stan zagrożenia dóbr nie może mieć charakteru hipotetycznego czy potencjalnego, musi być realny i obiektywnie sprawdzalny • nie każda więc decyzja ostateczna może być zmieniona w trybie art. 161 § 1 k.p.a., lecz tylko taka, która nie może być uchylona lub zmieniona na podstawie innych przepisów • organ nie mógł wyczekiwać na pierwsze negatywne skutki
Skład orzekający
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
sprawozdawca
Jacek Chlebny
przewodniczący
Mirosław Gdesz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 161 § 1 k.p.a. w sprawach budowlanych, zwłaszcza gdy istnieje potencjalne zagrożenie dla życia i zdrowia, a także ocena dowodów z ekspertyz w kontekście nadzwyczajnych trybów postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zagrożenia związanego ze skarpą i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności faktycznych w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak przepisy dotyczące nadzwyczajnych trybów postępowania (art. 161 k.p.a.) mogą być stosowane do ochrony życia i zdrowia, nawet jeśli zagrożenie jest potencjalne, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.
“Czy potencjalne zagrożenie skarpy może zmienić ostateczną decyzję budowlaną? NSA wyjaśnia zastosowanie art. 161 k.p.a.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.