II OSK 206/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-01-30
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanenadzór budowlanysieci wodociągowesieci kanalizacyjnezakończenie budowyużytkowanie obiektuuprawnienia budowlanekierownik budowysprzeciwskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając zasadność sprzeciwu organu nadzoru budowlanego wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej z powodu braku wymaganych uprawnień kierownika budowy oraz wadliwego oświadczenia o braku sprzeciwu organów.

Spółka M. sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na decyzję WINB o sprzeciwie wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Głównymi przyczynami sprzeciwu były brak wymaganych uprawnień kierownika budowy oraz przedwczesne złożenie oświadczenia o braku sprzeciwu organów (Sanitarnej i Pożarnej). NSA uznał te argumenty za zasadne, oddalając skargę kasacyjną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki M. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o sprzeciwie wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania sieci wodociągowej oraz sieci kanalizacji sanitarnej. Powodem sprzeciwu było niewykonanie obowiązków wskazanych w postanowieniu organu, w tym nieprzedłożenie dokumentu potwierdzającego kierowanie budową przez osobę z wymaganymi uprawnieniami oraz przedwczesne złożenie oświadczenia o braku sprzeciwu organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Straży Pożarnej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego za niezasadne. Sąd podkreślił, że kierownik budowy nie posiadał wymaganych uprawnień do kierowania budową sieci, a jedynie instalacji w budownictwie jednorodzinnym. Ponadto, inwestor nie dochował 14-dniowego terminu na zajęcie stanowiska przez organy, co skutkowało wadliwością złożonego przez niego oświadczenia. Wobec powyższego, NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość zastosowania przepisów Prawa budowlanego przez sądy niższych instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak wymaganych uprawnień przez kierownika budowy do kierowania robotami budowlanymi przy wykonywaniu sieci stanowi uzasadnioną podstawę do wniesienia sprzeciwu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uprawnienia kierownika budowy były ograniczone i nie obejmowały kierowania budową sieci, a jedynie instalacji w budownictwie jednorodzinnym. Przepisy rozporządzeń jasno rozróżniają uprawnienia do kierowania budową sieci od uprawnień do kierowania budową instalacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (15)

Główne

P.b. art. 54 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Uprawnia organy nadzoru budowlanego do wniesienia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania sieci wodociągowej oraz sieci kanalizacyjnej.

Rozp. M.G.P.i B. art. 5 § ust. 5

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie

Precyzuje, że uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych stanowią podstawę do projektowania lub kierowania budową i robotami budowlanymi przy wykonywaniu instalacji wraz z przyłączami, a nie sieci.

Pomocnicze

P.b. art. 56 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy obowiązku zawiadomienia organów o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania obiektu.

P.b. art. 56 § ust. 1a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy sytuacji, gdy projekt budowlany wymaga uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej lub wymagań higienicznych i zdrowotnych.

P.b. art. 56 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Stanowi, że niezajęcie stanowiska przez organy w terminie 14 dni traktuje się jak brak sprzeciwu lub uwag.

P.b. art. 57 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakłada na inwestora obowiązek dołączenia oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów.

P.b. art. 29 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa przypadki, w których pozwolenie na budowę nie jest wymagane, w tym budowę sieci wodociągowych i kanalizacyjnych (pkt 19a).

P.b. art. 30 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa wymóg zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej budowy sieci wodociągowych i kanalizacyjnych.

P.b. art. 30 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa dokumenty, które należy dołączyć do zgłoszenia budowy.

u.P.I.S. art. 3 § pkt. 2 lit. a

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Określa zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie uzgadniania dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych.

u.P.S.P. art. 12 § ust. 5 pkt. 10

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej

Określa zadania komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w zakresie uzgadniania projektów budowlanych pod względem ochrony przeciwpożarowej.

Rozp. M.G.P.i B. art. 5 § ust. 2 pkt. 2

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie

Dotyczy uprawnień budowlanych w ograniczonym zakresie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 174 § pkt. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawę skargi kasacyjnej opartą na naruszeniu prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wymaganych uprawnień przez kierownika budowy do kierowania budową sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Przedwczesne złożenie przez inwestora oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Straży Pożarnej przed upływem ustawowego terminu 14 dni.

Odrzucone argumenty

Argumentacja spółki wskazująca, że wykonane obiekty stanowiły instalacje lub przyłącza, a nie sieci. Argumentacja spółki dotycząca spełniania wymagań technicznych i zgodności z przepisami. Argumentacja spółki dotycząca uprawnień kierownika budowy i przedłożonych oświadczeń organów.

Godne uwagi sformułowania

Uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w specjalności instalacyjnej [...] stanowią podstawę do projektowania lub kierowania budową i robotami budowlanymi przy wykonywaniu instalacji wraz z przyłączami [...] a nie sieci. Inwestor nie mógł zatem oświadczyć się w dniu 12 lutego 2019 r., że organy wymienione w art. 56 P.b. nie wniosły w ustawowym terminie sprzeciwu lub uwag, skoro w tej dacie jeszcze nie dokonał on wskazanych zawiadomień, a zatem termin ustawowy (14 dni), nie tylko nie upłynął, ale nawet nie zaczął biegu.

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący

Paweł Miładowski

sprawozdawca

Agnieszka Wilczewska - Rzepecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących uprawnień kierownika budowy przy budowie sieci oraz procedury zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uprawnień kierownika budowy i wadliwej procedury zgłoszenia zakończenia budowy sieci.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy częstego problemu w budownictwie – wątpliwości co do uprawnień kierownika budowy i prawidłowości procedury zgłoszenia zakończenia robót. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Kluczowe uprawnienia kierownika budowy: czy sieć to to samo co instalacja?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 206/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska - Rzepecka
Paweł Miładowski /sprawozdawca/
Robert Sawuła /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Wr 438/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2019-09-25
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 54 ust. 1, art. 56 ust. 1, 1a, 2, art. 57 ust.3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2021 poz 195
art. 3 pkt. 2 lit. a
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Dz.U. 2022 poz 1969
art. 12 ust. 5 pkt. 10
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - t.j.
Dz.U. 1995 nr 8 poz 38
par. 5 ust 2 pkt. 2 i ust. 5
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka Protokolant: referent stażysta Aleksandra Zbraniborska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt II SA/Wr 438/19 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 25 kwietnia 2019 r. nr 564/2019 w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiaru przystąpienia do użytkowania sieci wodociągowej oraz sieci kanalizacji sanitarnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 438/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na zaskarżoną decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", we Wrocławiu w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiaru przystąpienia do użytkowania sieci wodociągowej oraz sieci kanalizacji sanitarnej. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją z dnia 28 lutego 2019 r., nr 371/2019, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", dla miasta Wrocławia, na podstawie art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), zwanej dalej "P.b.", zgłosił sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania sieci wodociągowej oraz kanalizacji sanitarnej przy ul. [...], dz. nr [...],[...],[...],[...],[...], obręb [...], inwestycji budowlanej wykonanej na podstawie zgłoszenia robót z dnia 4 maja 2018 r.
Przyczyną wniesienia sprzeciwu było niewykonanie, w zakreślonym przez organ terminie 7 dni, obowiązków wskazanych w postanowieniu z 6 lutego 2019 r. Nadto inwestor nie przedłożył dokumentu potwierdzającego kierowanie budową sieci instalacyjnych przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Według organu, M. P. – składający oświadczenie kierownika budowy objętej zawiadomieniem budowy sieci wod.-kan., nie posiada wymaganych uprawnień budowlanych do kierowania tego rodzaju budową. Zgodnie z nadanymi uprawnieniami budowlanymi nr 89/97/UW może kierować budową i robotami budowlanymi przy wykonywaniu instalacji oraz przyłączy przy budynkach jednorodzinnych lub innych do kubatury 1000 m3. Z kolei przedmiotowa inwestycja i zgodnie z zaświadczeniem Prezydenta Wrocławia nr 7497/2018 z dnia 7 czerwca 2018 r. dotyczy budowy sieci: wodociągowej i kanalizacji sanitarnej. Nie przedłożono również właściwego oświadczenia o braku sprzeciwu organów wymienionych w art. 56 ust. 1 P.b., ponieważ inwestor, nie odczekując ustawowych 14 dni na reakcję organów, przedwcześnie złożył takie oświadczenie bez przedłożenia koniecznych w takiej sytuacji stanowisk tych organów.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła skarżąca Spółka.
Zaskarżoną decyzją Dolnośląski WINB utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji dotyczące wniesienia sprzeciwu. Za takim rozstrzygnięciem przemawiał brak kompletności dokumentacji przedłożonej wraz z zawiadomieniem o zakończeniu budowy, pomimo wezwania do jej uzupełnienia. Zgodnie z art. 57 ust. 3 P.b. inwestor jest obowiązany dołączyć do wniosku, o którym mowa w ust. 1, albo do zawiadomienia w przypadku, o którym mowa w art. 56 ust. 1a, oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56. W wyznaczonym w postanowieniu z 6 lutego 2019 r. terminie inwestor nie przedłożył stosownych oświadczeń organów określonych w art. 56 P.b., tj. Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Straży Pożarnej. Organ odwoławczy uznał, że oświadczenie złożone przez inwestora w tej kwestii było przedwczesne, bowiem złożone jeszcze przed upływem 14 dni – terminu na zajęcie stanowiska przez ww. organy. Ponadto inwestor nie przedłożył dokumentu potwierdzającego kierowanie budową przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca Spółka, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. W skardze sformułowano zarzut dotyczący naruszenia art. 54 ust. 1 P.b.
W odpowiedzi na skargę Dolnośląski WINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 438/19, oddalając skargę, wskazał, że znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma wydanie 6 lutego 2019 r. postanowienia nr 214/2019, którym organ nadzoru budowlanego nałożył na skarżącą Spółkę obowiązek uzupełnienia w terminie 7 dni zawiadomienia o zakończeniu budowy o wskazane dokumenty. W ocenie Sądu, przedstawione przez organy stanowisko potwierdziło w pełni zasadność sprzeciwu od zawiadomienia o zakończeniu budowy. Były tego dwa powody.
Pierwszy dotyczył uzupełnienia zawiadomienia o zakończeniu budowy z 25 stycznia 2019 r. oświadczeniem datowanym na dzień 12 lutego 2019 r. o zawiadomieniu o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania wybudowanej sieci wod.-kan. właściwych organów wymienionych w art. 56 P.b., które w ustawowym terminie nie wniosły sprzeciwu lub uwag. Problemem w przypadku takiej treści oświadczenia jest jednak to, że wskazane w nim zawiadomienia organów wymienionych w art. 56 P.b. miały miejsce dopiero w dniu 14 lutego 2019 r. Inwestor nie mógł zatem oświadczyć się w dniu 12 lutego 2019 r., że organy wymienione w art. 56 P.b. nie wniosły w ustawowym terminie sprzeciwu lub uwag, skoro w tej dacie jeszcze nie dokonał on wskazanych zawiadomień, a zatem termin ustawowy (14 dni), nie tylko nie upłynął, ale nawet nie zaczął biegu.
Drugi dotyczył wymaganego przez organ przedłożenia dokumentu potwierdzającego kierowanie budową sieci wod.-kan. przez osobę posiadającą wymagane w takim przypadku uprawnienia budowlane. W niniejszej sprawie nie wykazano zaś aby wskazywany kierownik budowy posiadał wymagane uprawnienia. Taką zaś ocenę potwierdza treść decyzji Wojewody Wrocławskiego z 28 maja 1997 r., nr GPINB-r/7342/416/97, o nadaniu ww. osobie stosownych uprawnień w ograniczonym zakresie oraz treść § 5 ust. 2 pkt 2 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 1995 r. Nr 8 poz. 38 ze zm.), obowiązującego w dniu wydania uprawnień, jak i § 14 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1278 ze zm.), obowiązującego w dniu składanych organowi oświadczeń i uchylonego z dniem 30 kwietnia 2019 r. Przepisy te zróżnicują zakres uprawień budowlanych w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych i kanalizacyjnych, w zależności od tego, czy dana osoba pełniąca samodzielne funkcje w budownictwie, posiada uprawnienia budowlane bez ograniczeń lub w ograniczonym zakresie. Tylko uprawnienia budowlane w tej specjalności bez ograniczeń uprawniają do kierowania robotami budowlanymi związanymi z obiektami budowlanymi takimi jak sieci. Dla tej oceny nie ma zaś znaczenia argumentacja skarżącej Spółki wskazująca, że ww. kierownik budowy prowadził roboty budowlane związane z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz prowadzenia związanych z tym robót zagłębionych nie więcej niż 4 m poniżej poziomu terenu. To, że kierownik budowy posiada uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej (§ 5 ust. 2 pkt 2 lit. c ww. rozporządzenia z 1994 r.), nie oznacza, że kierownik budowy może pełnić taką samodzielną funkcję techniczną w przypadku budowy sieci. W tym zakresie odrębną regulację zawiera § 5 ust. 5 ww. rozporządzenia z 1994 r. Ponadto w rozpatrywanym przypadku, wbrew stanowisku skarżącej Spółki, mamy do czynienia z siecią wodociągową oraz siecią kanalizacji sanitarnej, co nie jest tożsame z pojęciem instalacji, czy przyłącza. Wynika to z projektu budowlanego. Ponadto właściwy organ wydał zaświadczenie, stwierdzając brak podstaw do wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art 30 ust. 5c P.b. W podstawie prawnej tego zaświadczenia powołano art. 29 ust. 1 pkt 19a P.b. Zgodnie z tym przepisem pozwolenia na budowę nie wymaga budowa sieci: wodociągowych i kanalizacyjnych. Organ nie zakwalifikował zatem zgłoszonych robót jako budowy przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20 P.b. Z kolei z protokołów odbioru końcowego sieci i przekazania do eksploatacji i na majątek MPWiK wynika, że zrealizowana sieć wod.-kan. została przekazana odpłatnie na rzecz MPWiK. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, że wykonane przez inwestora obiekty nie stanowiły "sieci", ale "swoiste instalacje".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła skarżąca Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 54 ust. 1 P.b. wyrażające się w utrzymaniu w mocy decyzji wnoszącej sprzeciw co do zawiadomienia skarżącego inwestora o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania sieci wodociągowej oraz sieci kanalizacji sanitarnej, w sytuacji gdy nie istnieją przesłanki do wniesienia sprzeciwu, a wykonane instalacje spełniają wymagania techniczne, są zgodne z obowiązującymi przepisami oraz nie istnieją podstawy do zakwestionowania użytkowania tych obiektów, a w szczególności uprawnień kierownika budowy oraz przedłożonych oświadczeń ze strony organów, o których mowa w art. 56 P.b.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadny uznał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego.
Z uwagi na redakcję zarzutu skargi kasacyjnej należy wskazać, że strona skarżąca za jego pomocą de facto i de iure zmierza w okolicznościach niniejszej sprawy do zakwestionowania legalności zastosowania art. 54 ust. 1 P.b. Tak sformułowany zarzut, stosownie do art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (zgodnie z którym skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez m.in. niewłaściwe zastosowanie), należało więc zakwalifikować jako zarzut naruszenia prawa materialnego.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że wbrew jej twierdzeniom w okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo zastosowano art. 54 ust. 1 P.b., który uprawniał organy nadzoru budowlanego do wniesienia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania sieci wodociągowej oraz sieci kanalizacji sanitarnej.
Przede wszystkim w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie oceny, zgodnie z którą ww. kierownik budowy nie posiadał stosownych uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w odniesieniu do sieci wodnej i kanalizacyjnej. Z nadanych ww. kierownikowi budowy uprawnień wynika wprost, że są to uprawnienia w ograniczonym zakresie. Stosownie do treści § 5 ust. 5 ww. rozporządzenia z 1994 r. (obowiązującego w dacie nadania uprawnień) "uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych stanowią podstawę do projektowania lub kierowania budową i robotami budowlanymi przy wykonywaniu instalacji wraz z przyłączami (z wyłączeniem przyłączy gazowych) w budownictwie jednorodzinnym i zagrodowym oraz innych budynków o kubaturze do 1.000 m3 i prostej funkcji technologicznej, takich jak magazyny, niewielkie obiekty handlowe, warsztaty rzemieślnicze". Wprost z tego przepisu wynika, że ww. kierownik budowy nie posiada uprawnień do kierowania budową i robotami budowlanymi przy wykonywaniu sieci. Także z § 5 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia z 1994 r. nie można wywieść przeciwnych wniosków. Taką też ocenę potwierdza treść nadanego decyzją Wojewody Wrocławskiego z 28 maja 1997 r., nr GPINB-r/7342/416/97, uprawnienia. W decyzji tej taksatywnie wskazano zakres uprawnień i nie wynika z niej aby ww. kierownik budowy posiadał uprawnienia do kierowania budową i robotami budowlanymi przy wykonywaniu sieci. W tym miejscu należy wskazać, że zawarty w ww. decyzji tytuł uprawnienia nie pozwala na twierdzenie, iż ww. kierownik budowy posiada stosowne uprawnienia dotyczące sieci. Tytuł ten stanowi wyłączenie powtórzenie treści § 5 ust. 5 ww. rozporządzenia, który to przepis choć dotyczy "uprawnień budowlanych w ograniczonym zakresie w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych", jednak precyzuje w dalszej części na czym polega to uprawnienie, a mianowicie, że stanowi ono podstawę do "projektowania lub kierowania budową i robotami budowlanymi przy wykonywaniu instalacji wraz z przyłączami (z wyłączeniem przyłączy gazowych) w budownictwie jednorodzinnym i zagrodowym oraz innych budynków o kubaturze do 1.000 m3 i prostej funkcji technologicznej, takich jak magazyny, niewielkie obiekty handlowe, warsztaty rzemieślnicze" – a więc nie-sieci. Dla tej oceny nie ma znaczenia argumentacja skargi kasacyjnej odwołująca się do takich pojęć jak "wykonanie instalacji", "przyłącza kanalizacyjne", czy też "sieci kanalizacyjnej i wodociągowej", skoro, jak trafnie w sprawie wyjaśniono, przedmiotem postępowania była sieć wodno-kanalizacyjna, a nie przyłącze lub instalacja. Potwierdza to też treść decyzji lokalizacyjnych, które zostały dołączone do projektu budowlanego, tj. nr 888/2017 (dot. sieci wodociągowej) i nr 409/2018 (dot. sieci kanalizacji sanitarnej).
W tych warunkach pozbawiona jest także skuteczności argumentacja skargi kasacyjnej dotycząca dokonanego przez inwestora (skarżącą Spółkę) zawiadomienia organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Straży Pożarnej o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Dokonanie takiego zawiadomienia ma na celu zajęcie przez ww. organy stanowiska w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym (art. 56 ust. 1 P.b.). Niezajęcie stanowiska przez organy, wymienione w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, traktuje się jak niezgłoszenie sprzeciwu lub uwag (art. 56 ust. 2 P.b.). Dlatego Sąd I instancji zasadnie zaakceptował ocenę organów nadzoru budowlanego, że inwestor nie wyczekał ww. 14 dni na reakcję właściwych organów celem zajęcia stanowiska przed upływem tego terminu. Dlatego inwestor nie mógł przed upływem tego terminu złożyć zgodnie z art. 57 ust. 3 P.b. oświadczenia, że ww. organy nie wniosły w ustawowym terminie sprzeciwu lub uwag. To, że końcowo ww. organy rzeczywiście po upływie 14 dni nie wniosły w ustawowym terminie sprzeciwu lub uwag nie ma wpływu w okolicznościach niniejszej sprawy na ocenę, że działanie inwestora obarczone było wadami prawnymi, a wespół z brakiem wykazania, że ww. kierownik posiadał uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi przy budowie sieci – mogło stanowić podstawę do wniesienia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiaru przystąpienia do użytkowania sieci wodociągowej oraz sieci kanalizacji sanitarnej.
Dla tej oceny nie ma więc zasadniczo znaczenia argumentacja skargi kasacyjnej wskazująca, że w sprawie nie miał zastosowania art. 57 ust. 3 P.b., zgodnie z którym inwestor jest obowiązany dołączyć do wniosku, o którym mowa w ust. 1, albo do zawiadomienia w przypadku, o którym mowa w art. 56 ust. 1a, oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56. Nawet jeżeli inwestor nie dokonywał zgłoszenia dotyczącego obiektu, którego projekt wymagał uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej lub wymagań higienicznych i zdrowotnych (art. 56 ust. 1a P.b.), to i tak w dalszym ciągu w sprawie nie wykazano, że kierownik budowy posiadał stosowne uprawnienia.
Poza tym w odniesieniu do treści art. 56 ust. 1a P.b. argumentacja skargi kasacyjnej jest gołosłowna, ponieważ za jej pomocą nie wykazano aby projekt budowlany dotyczący przedmiotowej inwestycji, tj. budowy sieci wod.-kan., nie wymagał uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej lub wymagań higienicznych i zdrowotnych. Nie zakwestionowano zatem skutecznie w skardze kasacyjnej legalności ww. postanowienia organu I instancji, którym nałożono na inwestora obowiązek polegający m.in. na złożeniu oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56 P.b. (druk PINB-9). W tym też zakresie skarżąca Spółka, stosownie do pouczenia zawartego w tym postanowieniu, nie kwestionowała treści ww. obowiązku w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 19a lit. b i c P.b. (w brzmieniu na datę dokonanego zgłoszenia robót budowlanych) pozwolenia na budowę nie wymagała budowa sieci wodociągowych i kanalizacyjnych. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. tego rodzaju inwestycje wymagały zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Stosownie do art. 30 ust. 2 P.b. w zgłoszeniu należało określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należało dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. Z art. 3 pkt 2 lit. a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wynika, że do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy w szczególności uzgadnianie dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących budowy obiektów budowlanych. Obiektem budowlanym jest zaś budowla, do której zalicza się sieci uzbrojenia terenu, czy też budowla liniowa (patrz odpowiednio: art. 3 pkt 1, 3 i 3a P.b.), a do tego rodzaju obiektów zalicza się sieć wodno-kanalizacyjną. Z art. 12 ust. 5 pkt 10 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej wynika, że do zadań komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej należy kontrolowanie uzgadniania projektów budowlanych w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Mając zatem na względzie wskazane powyżej przepisy prawa, które obowiązywały w dniu 4 maja 2018 r., tj. dokonania przez inwestora zgłoszenia budowy ww. sieci, w skardze kasacyjnej nie wykazano skutecznie aby inwestor nie dokonywał zgłoszenia dotyczącego obiektu, którego projekt wymagał uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej lub wymagań higienicznych i zdrowotnych (art. 56 ust. 1a P.b.). Tym samym nie wykazano w skardze kasacyjnej aby wskazywany przez organ nadzoru przepis art. 57 ust. 3 P.b. nie miał zastosowania w sprawie i powoływanie się na jego treść jest, w tym przypadku, nieuprawnione.
Dlatego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. art. 54 ust. 1 P.b. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI