II OSK 2058/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA w Poznaniu, który stwierdził nieważność postanowień o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie robót rozbiórkowych. S. P. wnioskował o wstrzymanie robót budowlanych, twierdząc, że spowodowały one spękania jego budynku. Organy nadzoru budowlanego odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a § 1 K.p.a., wskazując m.in. na zakończenie robót rozbiórkowych. WSA uznał te postanowienia za nieważne, argumentując, że postępowanie w sprawach robót budowlanych wszczyna się z urzędu (art. 53a ust. 1 P.b.), a wniosek strony nie może wywołać skutku w postaci wszczęcia postępowania ani odmowy jego wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. jest dopuszczalna nawet w sytuacji, gdy postępowanie powinno być wszczęte z urzędu. Sąd podkreślił, że art. 61a § 1 K.p.a. może być szerzej interpretowany, obejmując sytuacje, gdy organ nie widzi podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, a jednocześnie nie może wszcząć go na wniosek strony. NSA stwierdził, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania miało podstawę prawną w art. 61a § 1 K.p.a., a tym samym wyrok WSA, który uznał je za nieważne, naruszał prawo. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja relacji między art. 61a § 1 K.p.a. a przepisami szczególnymi nakazującymi wszczęcie postępowania z urzędu (np. art. 53a P.b.) w kontekście wniosków stron.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ nie widzi podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, a jednocześnie nie może wszcząć go na wniosek strony. Może wymagać analizy w kontekście konkretnych przepisów szczególnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. jest dopuszczalne, gdy przepisy szczególne (art. 53a ust. 1 P.b.) stanowią, że postępowanie powinno być wszczęte z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalna jest szersza wykładnia art. 61a § 1 K.p.a., która obejmuje sytuacje, gdy organ nie widzi podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, a jednocześnie nie może wszcząć go na wniosek strony. Wniosek strony może stanowić podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 61a § 1 K.p.a. może być interpretowany szerzej, obejmując sytuacje, gdy organ nadzoru budowlanego nie widzi podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, a jednocześnie ze względu na art. 53a ust. 1 P.b. nie ma możliwości skutecznego wszczęcia postępowania na wniosek zainteresowanego podmiotu. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. jest formalnym wyrazem tego, że organ nie może z powodów prawnych prowadzić postępowania na wniosek.
Czy stwierdzenie nieważności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przez WSA było uzasadnione brakiem podstawy prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie nieważności było nieuzasadnione, ponieważ postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania miało podstawę prawną w art. 61a § 1 K.p.a.
Uzasadnienie
NSA uznał, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania miało podstawę prawną w art. 61a § 1 K.p.a., a tym samym wyrok WSA, który stwierdził nieważność tego postanowienia z powodu braku podstawy prawnej, naruszał prawo.
Przepisy (10)
Główne
P.b. art. 53a § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
K.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
P.b. art. 50 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 72a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
K.p.a. art. 61 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. jest dopuszczalne, nawet jeśli postępowanie powinno być wszczęte z urzędu na podstawie art. 53a ust. 1 P.b. • Wniosek strony może stanowić podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy organ nie widzi podstaw do wszczęcia go z urzędu.
Odrzucone argumenty
Postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania były wydane bez podstawy prawnej, co skutkuje ich nieważnością (argument WSA).
Godne uwagi sformułowania
stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o braku podstawy prawnej wydania przez organy nadzoru budowlanego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania naprawczego (...) jest zbyt daleko idące. • dopuszczalna jest nieco szersza wykładnia przesłanki przedmiotowej z art. 61a § 1 K.p.a.: "z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte" i objęcie nią sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego z jednej strony nie widzi podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, a zarazem daje wyraz temu, że ze względu na obowiązywanie art. 53a ust. 1 (czy art. 72a) P.b. nie ma możliwości skutecznego wszczęcia postępowania na wniosek zainteresowanego podmiotu. • Odmowa wszczęcia postępowania przez organ nadzoru budowlanego, wobec stanowczego żądania zainteresowanego podmiotu, nie niweczy wszakże sensu art. 53a ust. 1 (art. 72a) P.b., a wręcz poniekąd z nim koresponduje.
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
członek
Jan Szuma
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między art. 61a § 1 K.p.a. a przepisami szczególnymi nakazującymi wszczęcie postępowania z urzędu (np. art. 53a P.b.) w kontekście wniosków stron."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ nie widzi podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, a jednocześnie nie może wszcząć go na wniosek strony. Może wymagać analizy w kontekście konkretnych przepisów szczególnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym, która może mieć znaczenie dla wielu stron postępowań administracyjnych. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące inicjowania postępowań.
“Czy wniosek o wszczęcie postępowania zawsze musi być skuteczny? NSA wyjaśnia granice art. 61a K.p.a.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.