II OSK 2055/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. i K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę skarżących na postanowienie Zachodniopomorskiego WINB o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia. Spór dotyczył sposobu załatwienia wniosku skarżących o wszczęcie postępowania w sprawie nieprawidłowości związanych z budową budynku mieszkalnego wielorodzinnego. PINB przeprowadził kontrolę i poinformował wnioskodawców o jej wynikach pismem, na które skarżący złożyli zażalenie. WINB stwierdził niedopuszczalność tego zażalenia, a WSA w Szczecinie oddalił skargę na to postanowienie. WSA uznał, że pismo PINB było czynnością wyjaśniająco-kontrolną, a nie postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania, ponieważ postępowanie w przedmiocie legalności budowy, zgodnie z art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego, wszczyna się z urzędu i nie podlega art. 61a § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Podkreślił, że art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym wobec art. 61 k.p.a. i w sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego nie stwierdza podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, może jedynie zawiadomić o tym stronę pismem. W związku z tym, zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego okazały się nieuzasadnione, a skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wszczynania postępowań administracyjnych w sprawach budowlanych, zwłaszcza gdy postępowanie jest obligatoryjnie wszczynane z urzędu, a strona wnosi o jego wszczęcie.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego przeprowadza czynności wyjaśniająco-kontrolne i stwierdza brak podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wniosek strony o wszczęcie postępowania w sprawie nieprawidłowości budowlanych, które z mocy prawa wszczynane jest z urzędu, może być zakończony pismem informującym o braku podstaw do wszczęcia, czy też wymaga wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek taki może być zakończony pismem informującym o braku podstaw do wszczęcia postępowania, jeśli organ uzna, że nie ma przesłanek do jego wszczęcia z urzędu.
Uzasadnienie
Postępowanie w przedmiocie legalności budowy, wszczynane z urzędu na podstawie art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego, stanowi lex specialis wobec art. 61 k.p.a. W sytuacji braku podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, organ może jedynie zawiadomić o tym stronę pismem, a nie wydawać postanowienia o odmowie wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Przepisy (16)
Główne
p.b. art. 53a § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowania w rozdziale 5a Prawa budowlanego wszczyna się z urzędu. Przepis ten stanowi lex specialis wobec art. 61 k.p.a.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydaje się, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W niniejszej sprawie nie miało zastosowania, gdyż postępowanie wszczynane jest z urzędu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej co do podstawy prawnej orzeczenia.
p.p.s.a. art. 144
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy, nie rozstrzygając sporów prawnych, które nie wchodzą w zakres kognicji sądu.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organy prowadzące postępowanie są obowiązane do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 7a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organy prowadzące postępowanie są obowiązane do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organy prowadzące postępowanie są obowiązane działać w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest ocenić na podstawie materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Enumeratywnie wyliczone przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawami skargi kasacyjnej mogą być naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, sąd orzeka jak w sentencji wyroku.
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, sąd orzeka jak w sentencji wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w przedmiocie legalności budowy, wszczynane z urzędu na podstawie art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego, może być zakończone pismem informującym o braku podstaw do wszczęcia, a nie postanowieniem o odmowie wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez oddalenie skargi zamiast jej uwzględnienia. • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 7a, 8 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organy ustaliły wszystkie okoliczności niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia. • Zarzut naruszenia art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwą ocenę jego zastosowania i wadliwe przyjęcie, że postępowanie może być wszczęte tylko z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie uregulowane w rozdziale 5a [Prawa budowlanego] wszczyna się z urzędu. Przepis ten stanowi lex specialis wobec przepisu art. 61 k.p.a. • W sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego po przeprowadzeniu kontroli dochodzi do wniosku, że roboty budowlane są zgodne z obowiązującymi przepisami, stwierdza brak podstaw do wszczęcia postępowania, o jakim mowa w rozdziale 5a p.b., o czym zawiadamia osobę interweniującą pismem. • Dopuszczalnym prawnie i akceptowalnym sposobem załatwienia stosownego pisma może też być rozpoznanie go w trybie skargowym, tj. Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący sprawozdawca
Jan Szuma
sędzia
Tomasz Zbrojewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wszczynania postępowań administracyjnych w sprawach budowlanych, zwłaszcza gdy postępowanie jest obligatoryjnie wszczynane z urzędu, a strona wnosi o jego wszczęcie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego przeprowadza czynności wyjaśniająco-kontrolne i stwierdza brak podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym, która może mieć znaczenie dla wielu stron postępowań administracyjnych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jej rozstrzygnięcie jest istotne dla praktyki prawniczej.
“Kiedy pismo o nieprawidłowościach budowlanych nie jest wnioskiem o wszczęcie postępowania? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.