II OSK 2052/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne L. R. i E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych. Decyzja ta odmawiała uchylenia decyzji Wojewody Małopolskiego stwierdzającej utratę obywatelstwa polskiego przez L. L. (zmarłego w 1986 r.), który nabył obywatelstwo polskie na podstawie ustawy z 1920 r. i utracił je najpóźniej z dniem 1 stycznia 1950 r. z powodu nabycia obywatelstwa izraelskiego (od 15 maja 1948 r.) i zwolnienia z obowiązku wojskowego. Skarżący zarzucali sądowi I instancji błędną interpretację art. 11 pkt 1 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego, twierdząc, że nabycie obywatelstwa obcego nie nastąpiło automatycznie i niezależnie od woli osoby. Kwestionowali również ustalenia faktyczne dotyczące opuszczenia Polski i osiedlenia się w Izraelu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skarg kasacyjnych za nieusprawiedliwione. Podkreślił, że sprawy obywatelstwa należą do wyłącznej kompetencji państwa, które zgodnie z własnym ustawodawstwem decyduje o nabyciu obywatelstwa i jego dacie. Powołał się na Konwencję Haską z 1930 r. oraz orzecznictwo, zgodnie z którym zaświadczenie władz izraelskich o nabyciu obywatelstwa w dniu 15 maja 1948 r. jest dla organów polskich wiążące i może być podważone tylko przed organami Izraela. Sąd uznał, że dla ustalenia utraty obywatelstwa polskiego nie miała znaczenia wola wyzbycia się go, jeśli nastąpiło nabycie obywatelstwa obcego zgodnie z prawem tego państwa. Wobec powyższego, NSA oddalił skargi kasacyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 11 pkt 1 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego w kontekście nabycia obywatelstwa obcego (w szczególności izraelskiego) i jego wpływu na obywatelstwo polskie, a także wiążącego charakteru zaświadczeń zagranicznych władz w sprawach obywatelstwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji historycznej i prawnej związanej z obywatelstwem polskim i izraelskim w okresie powojennym. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do współczesnych spraw obywatelskich.
Zagadnienia prawne (3)
Jak należy interpretować art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego w kontekście nabycia obywatelstwa obcego i automatycznej utraty obywatelstwa polskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nabycie obywatelstwa obcego w rozumieniu art. 11 pkt 1 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego należy odnosić do sytuacji nabycia obywatelstwa zgodnie z przepisami obowiązującymi w państwie, którego obywatelstwo jest nabywane. Sprawy obywatelstwa należą do wyłącznej kompetencji państwa, które decyduje o tym, którym osobom obywatelstwo przysługuje i jaki jest sposób jego nabycia, w tym data powstania więzi prawnej.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zgodnie z prawem międzynarodowym i Konwencją Haską, kwestia posiadania obywatelstwa danego państwa jest rozstrzygana zgodnie z ustawodawstwem tego państwa. Zaświadczenie władz izraelskich o nabyciu obywatelstwa w dniu 15 maja 1948 r. jest wiążące dla polskich organów. Utrata obywatelstwa polskiego następuje automatycznie z mocy prawa w przypadku nabycia obywatelstwa obcego, niezależnie od woli osoby.
Czy zaświadczenie władz izraelskich o nabyciu obywatelstwa izraelskiego przez L. L. w dniu 15 maja 1948 r. jest wiążące dla polskich organów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zaświadczenie wydane przez władze państwowe Izraela potwierdzające nabycie obywatelstwa izraelskiego jest dla organów polskich wiążące i może być podważone tylko przed właściwymi organami państwa Izrael.
Uzasadnienie
NSA powołał się na wyrok z dnia 23 lipca 2010 r. sygn. II OSK 1143/09, zgodnie z którym zaświadczenie o nabyciu obywatelstwa izraelskiego jest wiążące dla organów polskich, a wyłączną kompetencję do jego weryfikacji posiada państwo Izrael.
Czy dla ustalenia utraty obywatelstwa polskiego na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego istotna jest wola osoby wyzbycia się obywatelstwa polskiego, jeśli nastąpiło nabycie obywatelstwa obcego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku osób posiadających obywatelstwo polskie, które nie podlegały powszechnemu obowiązkowi wojskowemu, przepisy ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego nie łączyły z nabyciem obywatelstwa obcego innego skutku prawnego aniżeli automatyczna (ex lege) utrata obywatelstwa polskiego. Z tego względu nie miały znaczenia ustalenia dotyczące woli wyzbycia się obywatelstwa polskiego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skutki prawne nabycia obywatelstwa obcego są niezależne od woli osoby w kontekście utraty obywatelstwa polskiego, jeśli nastąpiło to zgodnie z prawem państwa obcego i w okresie, gdy osoba nie podlegała już obowiązkowi wojskowemu.
Przepisy (7)
Główne
Dz.U. 1920 nr 7 poz 44 art. 11 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego
Nabycie obywatelstwa obcego powoduje automatyczną utratę obywatelstwa polskiego, o ile osoba nie podlegała powszechnemu obowiązkowi wojskowemu.
Pomocnicze
Dz. U. Nr 25, poz. 220 art. 12 § ust. 1
Ustawa z dnia 9 kwietnia 1938 r. o powszechnym obowiązku wojskowym
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 146 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie obywatelstwa izraelskiego przez L. L. w dniu 15 maja 1948 r. jest faktem wiążącym dla polskich organów, potwierdzonym przez władze izraelskie. • Utrata obywatelstwa polskiego następuje automatycznie z mocy prawa w przypadku nabycia obywatelstwa obcego, zgodnie z art. 11 pkt 1 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwa interpretacja art. 11 pkt 1 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego przez sąd I instancji. • Brak ustaleń dotyczących opuszczenia Polski i osiedlenia się w Izraelu oraz woli nabycia obywatelstwa izraelskiego. • Naruszenie art. 7, 77 i 107 k.p.a. przez organ poprzez niejednoznaczne i wybiórcze ustalenia.
Godne uwagi sformułowania
Nabycie obywatelstwa obcego to nic innego jak uzyskanie statusu obywatela innego państwa. • Kwestia bycia obywatelem innego państwa wynika z sytuacji panującej w poszczególnych państwach oraz przepisów tych państw. • Państwo Izrael w okresie od 1948 r. do 1952 r. funkcjonowało jako państwo bez obywateli. • Zaświadczenie o nabyciu przez osobę narodowości żydowskiej obywatelstwa izraelskiego w dniu 15 maja 1948 r. jest dla organów polskich wiążące.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący sprawozdawca
Robert Sawuła
członek
Sławomir Pauter
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 11 pkt 1 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego w kontekście nabycia obywatelstwa obcego (w szczególności izraelskiego) i jego wpływu na obywatelstwo polskie, a także wiążącego charakteru zaświadczeń zagranicznych władz w sprawach obywatelstwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji historycznej i prawnej związanej z obywatelstwem polskim i izraelskim w okresie powojennym. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do współczesnych spraw obywatelskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii obywatelstwa i jego utraty w kontekście historycznym, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i imigracyjnym, a także dla osób zainteresowanych historią.
“Utrata polskiego obywatelstwa z powodu nabycia izraelskiego – NSA wyjaśnia zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.