II OSK 2052/12

Naczelny Sąd Administracyjny2014-02-27
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na użytkowaniedecyzja administracyjnaplan zagospodarowania przestrzennegoNSAWSAnadzór budowlanyterminyprzepisy przejściowe

NSA oddalił skargę kasacyjną F.K. w sprawie pozwolenia na użytkowanie samowolnie dobudowanego budynku gospodarczego, uznając, że nie zachodzą przesłanki do rozbiórki ani nakazania zmian.

Sprawa dotyczyła samowolnie dobudowanego budynku gospodarczego z piwniczką, który nie był objęty pozwoleniem na budowę. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i sądowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę F.K. na decyzję nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, również oddalił ją, uznając, że organy prawidłowo ustaliły, iż nie zachodzą przesłanki do rozbiórki ani nakazania zmian w obiekcie, a zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. było uzasadnione.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną F. K. od wyroku WSA w Kielcach, który z kolei oddalił skargę na decyzję Świętokrzyskiego WINB nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie dobudowanego budynku gospodarczego z piwniczką. Sprawa miała długą historię, obejmującą wielokrotne decyzje, uchylenia i postępowania sądowe, dotyczące obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie daty zakończenia prac budowlanych, co determinowało zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. NSA, podobnie jak WSA, uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, iż obiekt nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie stwarza zagrożenia i nie wymaga rozbiórki ani przeróbek. W związku z tym, nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie było zasadne, a skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli nie zachodzą przesłanki do rozbiórki lub nakazania zmian, a zastosowanie przepisów z 1974 r. jest uzasadnione ze względu na datę rozpoczęcia postępowania legalizacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. ze względu na datę rozpoczęcia postępowania legalizacyjnego. Stwierdzono, że obiekt nie narusza planu zagospodarowania przestrzennego, nie stwarza zagrożenia i nie wymaga rozbiórki ani przeróbek, co uzasadniało nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

Prawo budowlane z 1974 r. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane z 1974 r. art. 40

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane z 1974 r. art. 42

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

Prawo budowlane z 1994 r. art. 103 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis intertemporalny, stosowany gdy postępowanie w sprawie samowolnej budowy nie zostało zakończone przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samowolnie dobudowane pomieszczenie nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obiekt nie stwarza zagrożenia dla ludzi ani mienia, ani nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. było uzasadnione ze względu na datę rozpoczęcia postępowania legalizacyjnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 37 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez niewykonanie obowiązku sprawdzenia wymogów prawa, co powinno skutkować orzeczeniem rozbiórki. Kwestionowanie ustalonego stanu faktycznego, w tym daty zakończenia budowy i charakteru obiektu (garaż). Zarzut niespełnienia warunków nałożonych decyzjami Burmistrza Pińczowa i Wojewody Kieleckiego.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem sprawy niewątpliwie jest samowola budowlana organ ma jednak obowiązek ustalenia daty zakończenia wszystkich prac przy wznoszonym obiekcie, aby zastosować właściwe przepisy konstrukcja stalowej zadaszenia nad stropodachem samowolnie dobudowanej części, może być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego nie można stwierdzić niezgodności przedmiotowego pomieszczenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie można również było stwierdzić istnienia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Skład orzekający

Maria Czapska - Górnikiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Jurkiewicz

sędzia

Janina Kosowska

sędzia del. NSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie budowlanym, zasady legalizacji samowoli budowlanych, znaczenie daty zakończenia budowy dla zastosowania przepisów, ocena zgodności obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. oraz 1994 r., co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do nowszych stanów prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje długotrwały i skomplikowany proces legalizacji samowoli budowlanej, pokazując zawiłości polskiego prawa budowlanego i procedury administracyjnej.

Wieloletnia batalia o legalizację samowolnej dobudówki: kiedy prawo budowlane z lat 70. spotyka się z XXI wiekiem.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2052/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Janina Kosowska
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6011 Nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, rozbiórkę lub użytkowanie
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Ke 65/12 - Wyrok WSA w Kielcach z 2012-03-20
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 37 ust. 1 art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Dnia 27 lutego 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska -Górnikiewicz /spr./ sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 65/12 w sprawie ze skargi F. K. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
II OSK 2052 / 12
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę F. K. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Powyższe rozstrzygnięcie Sądu zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 1994 r. Burmistrz Miasta i Gminy Pińczów udzielił H. i R. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego (na działce nr [...]), stanowiącego plombę pomiędzy istniejącymi budynkami przy ul. [...] w P.
Na skutek interwencji F. K. organ ustalił, że inwestor wykonał dodatkowe pomieszczenie pomiędzy realizowanym budynkiem mieszkalnym, a budynkiem gospodarczym na działce sąsiedniej od strony wschodniej, które nie było objęte pozwoleniem na budowę. W związku z tym Burmistrz Miasta i Gminy w Pińczowie decyzją z dnia [...] sierpnia 1994 r. nakazał wstrzymanie robót budowlanych polegających na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego o pomieszczenie garażowe z kanałem rewizyjnym oraz określił warunki, które należy spełnić dla wznowienia robót budowlanych. Rozstrzygnięcie to w zakresie tychże warunków zostało następnie uchylone przez Wojewodę Kieleckiego decyzją z dnia [...] grudnia 1994 r., który zobowiązał inwestorów do wystąpienia z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na kontynuację budowy, do którego oprócz dokumentów wymienionych w decyzji organu I instancji winni oni dołączyć także dowód dysponowania nieruchomością.
Pismem z dnia 15 lutego 1995 r. R. S. wystąpił "o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego wraz z piwniczką na warzywa dobudowanego do budynku mieszkalnego przy ul. [...]", załączając inwentaryzację z opinią techniczną, kopię wyciągu z ksiąg wieczystych i kopie map sytuacyjnych. W odpowiedzi Burmistrz Miasta i Gminy Pińczów pismami z dnia 9 marca i 18 kwietnia 1995 r. wezwał inwestora do uzupełnienia wniosku.
Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. Starosta Pińczowski na podstawie art. 42 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym z 1974 r.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym z 1994 r.) udzielił R. S. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego wraz z piwniczką na warzywa, dobudowanego samowolnie do budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w P. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] kwietnia 2003 r., jednak obie powyższe decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II SA/Kr 1148/03) celem ustalenia, czy obiekt został wzniesiony przed 1 styczna 1995 r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. umorzył postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego, ale rozstrzygnięcie to zostało uchylone w całości przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] marca 2008 r., a sprawa przekazania organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. organ I instancji ponownie umorzył prowadzone postępowanie, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Decyzje z dnia [...] sierpnia 2008 r. i z dnia [...] lipca 2008 r. zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 28 listopada 2008 r. (sygn. akt II SA/Ke 537/08). Jak uznał Sąd, przedmiotem sprawy niewątpliwie jest samowola budowlana, której dopuścili się inwestorzy poprzez dobudowanie do budynku mieszkalnego budynku gospodarczego, w związku z czym już w sierpniu 1994 r. zapadła decyzja Burmistrza Pińczowa wstrzymująca roboty budowlane, zreformowana decyzją organu II instancji z dnia [...] grudnia 1994 r. Tym samym zdaniem Sądu, organ powinien po wydaniu decyzji opartej na art. 36 Prawa budowlanego z 1974 r. rozważyć zastosowanie art. 37 lub art. 40 tej ustawy, względnie zakończenie postępowania na podstawie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. W pierwszej kolejności organ ma jednak obowiązek ustalenia daty zakończenia wszystkich prac przy wznoszonym obiekcie, aby zastosować właściwe przepisy.
Ponownie prowadząc postępowanie, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. organ I instancji na mocy art. 59 ust. 5 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. odmówił R. S. udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego wraz z piwniczką. Powyższa decyzja została uchylona przez organ odwoławczy, który decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. także umorzył postępowanie organu I instancji wszczęte wnioskiem R. S. z dnia 15 lutego 1995 r. Na skutek wniesionych do Sądu skarg, decyzją z dnia [...] października 2009 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) uchylił decyzje z dnia [...] sierpnia 2009 r. i z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz zawiesił postępowanie przed organem I instancji wszczęte wnioskiem R. S. z dnia 15 lutego 1995 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie samowolnie wykonanej rozbudowy. Skargi na decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. zostały odrzucone postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 listopada 2009 r. (sygn. akt II SA/Ke 631/09), z dnia 26 lutego 2010 r. (sygn. akt II SA/Ke 630/00), z dnia 26 lutego 2010 r. (sygn. akt II SA/Ke 732/09).
Kolejną decyzją z dnia [...] września 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał P. S. wykonanie przeróbek w przedmiotowym budynku, ale rozstrzygniecie to zostało uchylone decyzją organu II instancji z dnia [...] listopada 2010 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] marca 2011 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r.
W tym stanie sprawy, decyzją z dnia 20 października 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pinczowie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej rozbudowy przez H. i R. S. budynku mieszkalnego.
Na skutek odwołania R. S. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. na mocy art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił decyzję organu I instancji z dnia 20 października 2011 r. w całości i orzekł w to miejsce na podstawie art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. o nałożeniu na P. S. obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie dobudowanej do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce Nr [...] przy ul. [...] w P. jego części, w postaci pomieszczenia wraz z podpiwniczeniem, usytuowanej na działce nr [...]. Odwołując się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 listopada 2008 r., organ odwoławczy stwierdził, że samowolna rozbudowa budynku mieszkalnego realizowanego na działce nr [...] w oparciu o decyzję z dnia [...] kwietnia 1994 r., polegająca na dobudowie do niego podpiwniczonego pomieszczenia o wymiarach w rzucie 6,22 x 3,67m, usytuowanego w poprzek działki nr [...] - nastąpiła w 1994 r. Potwierdza to opracowana w styczniu 1995 r. inwentaryzacja z opinią techniczną, z których to dokumentów wynika, że przedmiotowe pomieszczenie pokryte było stropodachem (warstwę wierzchnią stanowiły płytki ceramiczne) z zamontowaną na nim balustradą. W związku z tym zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., zastosowanie w stosunku do przedmiotowego pomieszczenia mają przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., w tym art. 37, art. 40 i art.42 tej ustawy.
Badając przesłanki wynikające z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. organ odwoławczy stwierdził, że w dacie dobudowy przedmiotowego pomieszczenia, tj. w 1994 r. obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Pińczowa, zatwierdzony uchwałą Nr X/48/90 Rady Miejskiej w Pińczowie z dnia 29 grudnia 1990 r. (Dz. Urz. Woj. Kielec. nr 4 poz. 62), zgodnie z którym teren, na którym znajduje się to pomieszczenie oznaczony był symbolem A88MW i został opisany jako: "Teren istniejącej zabudowy wielorodzinnej. Użytkowanie bez zmian. Dopuszcza się uzupełnienia, rozbudowy i modernizacje zabudowy celem uporządkowania. Można ewentualnie zlokalizować budynek administracyjno-usługowy dla Spółdzielni Rzemieślniczej". Natomiast w obecnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta Pińczowa, zatwierdzonym uchwałą Nr XL/372/09 Rady Miejskiej w Pińczowie z dnia 25 listopada 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Świętokrz. Nr 72, poz. 536) teren, na którym znajduje się przedmiotowe pomieszczenie, oznaczony jest symbolem A MS 7, dla którego w § 8 pkt 3 lit. g zawarto następujący zapis: dopuszcza się lokalizację budynków gospodarczych i garażowych wbudowanych w budynek mieszkalny lub integralnie z nim związanych oraz wolnostojących o maksymalnej wysokości 5 m, dachach dwu lub jednospadowych oraz kątach pochylenia połaci dachowych do 30°, dopuszcza się ich lokalizację przy granicy z sąsiednią działką. Takie ustalenie powoduje, że nie można stwierdzić niezgodności przedmiotowego pomieszczenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie jego budowy, jak również obowiązującym obecnie. Przesądza to o braku podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. i nakazania jego rozbiórki.
Nie można również było zdaniem organu odwoławczego stwierdzić istnienia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Przedmiotowe pomieszczenie jest murowane, jego ściana usytuowana przy granicy działki, przylega do budynku istniejącego na działce sąsiedniej F. K. ścianą pełną (bez otworów) i stanowi wystarczającą przegrodę ppoż., a jednospadowy stropodach (pokryty płytkami ceramicznymi) posiada spadek w kierunku własnej działki (odprowadzenie wód z dachu na teren własnej działki). Usytuowanie tego pomieszczenia bezpośrednio przy budynku istniejącym na działce F. K. nie powoduje pogorszenia warunków użytkowych tego budynku. W obrębie bowiem ww. działek istnieje ścisła zabudowa uliczna, tzw. pierzejowa, do której nie mają zastosowania przepisy techniczno- budowlane dotyczące odległości od granic. Dobudowane pomieszczenie jest w stanie technicznym dobrym i spełnia warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określone w rozporządzeniu w/s warunków technicznych. Dlatego brak jest podstaw do nakazania zmian i przeróbek na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.
Ponadto Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż sprawa zamontowanej w 1999 r. konstrukcji stalowej stanowiącej zadaszenie nad stropodachem samowolnie dobudowanej części, może być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Konstrukcja ta nie determinuje użytkowania części przekrytej stropodachem.
Skargę na powyższą decyzję złożył F. K., wnosząc o uchylenie jej i oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego przedmiotowa samowolna trwała do 1999 r. i w jej wyniku nastąpiło pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Nadto zarzucił, iż dobudowane pomieszczenie wykorzystywane jest jako garaż, co narusza ustalenia obowiązującego w dacie rozbudowy miejscowego planu § 13 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz nie spełnia ono warunków określonych w decyzjach Burmistrza Pińczowa z dnia [...] sierpnia 1994 r. i Wojewody Kieleckiego z dnia [...] grudnia 1994 r. Zdaniem skarżącego rozbudowa, nadbudowa, przebudowa oraz zmiana przeznaczenia budynku powinny być poprzedzone ekspertyzą techniczną stanu konstrukcji i elementów budynku, z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego, a samowolna rozbudowa przedmiotowego domu mieszkalnego na etapie wykopów pod fundament, spowodowała osłabienie fundamentów domu skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W oparciu o art. 153 P.p.s.a. oraz zapadłe uprzednio w sprawie wyroki, Sąd pierwszej instancji uznał za konieczne odniesienie się do oceny prawnej i wskazań zawartych w tamtych wyrokach. W obu wyrokach Sądy uznały za konieczne ustalenie niewątpliwej daty zakończenia samowolnej dobudowy, która determinuje zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego. Konieczność ta wynika z treści art. 103 § 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Akceptując dokonane przez organ II instancji ustalenia, Sąd podzielił przede wszystkim pogląd, że sprawa zamontowanej w 1999 konstrukcji stalowej stanowiącej zadaszenie nad stropodachem samowolnie dobudowanej części, może być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, gdyż konstrukcja tego zadaszenia nie determinuje użytkowania części przykrytej stropodachem. Dobudowane pomieszczenie z podpiwniczeniem przykryte tym stropodachem, może funkcjonować bez stalowego zadaszenia i to mimo przyznanych przez inwestora niedogodności w użytkowaniu tego pomieszczenia związanych z przeciekaniem stropodachu. Stropodach, czyli strop nad ostatnią kondygnacją budynku pełniący funkcję dachu, stanowi jedną z typowych konstrukcji dachu zabezpieczającą budynek przed opadami atmosferycznymi. Nie traci on swego charakteru również, gdy jest użytkowany jako taras.
Konsekwencją powyższego ustalenia jest przede wszystkim to, że istotną dla stwierdzenia daty zakończenia wszystkich prac przy wznoszonym obiekcie - co nakazano ustalić w wyroku z dnia 28 listopada 2008 r. - była data zakończenia wszystkich prac przy dobudowie pomieszczenia z podpiwniczeniem przykrytego stropodachem, a nie data zakończenia prac przy stalowym zadaszeniu, które niespornie powstało po 1 stycznia 1995 r. Odnośnie tak sprecyzowanego przedmiotu sprawy, zasadnie organy nadzoru przyjęły, że wszystkie prace przy dobudowie pomieszczenia z podpiwniczeniem zostały zakończone przed 1 stycznia 1995 r. Przekonuje o tym znajdująca się w aktach sprawy inwentaryzacja i opinia sporządzone już w styczniu 1995 r. Dokumenty te zostały dołączone do wniosku z dnia 15 lutego 1995 r., w którym to stwierdzono, że budowę zakończono przed 1 stycznia 1995 r. Przywołana dokumentacja i wynikające z niej wnioski nie zostały skutecznie podważone w toku całego postępowania, dlatego mogły być podstawą poczynionych przez organy ustaleń co do daty zakończenia wszystkich prac przy dobudowie pomieszczenia z podpiwniczeniem przykrytego stropodachem. Nadto z utrwalonych poglądów orzecznictwa wynika, iż w uznaniu budowy za zakończoną nie powinien przeszkadzać częściowy brak wykonania robót wykończeniowych, wyposażeniowych lub innych o podobnym. Dlatego nawet przy przyjęciu, że powoływane przez skarżącego roboty budowlane przy przedmiotowej dobudowie rzeczywiście miały miejsce po 1 stycznia 1995 r., nie można uwzględnić zarzutu dotyczącego zastosowanych przepisów. Zastosowanie w sprawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. zamiast przepisu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., uzasadnione było treścią art. 103 ust. 2 tej ustawy. Jak zauważył Sąd, niniejsza sprawa była kontynuacją postępowania legalizacyjnego objętego decyzjami z dnia [...] sierpnia 1994 r. i [...] grudnia 1994 r. Postępowanie w stosunku do przedmiotowego obiektu budowlanego zostało więc wszczęte jeszcze przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r. i nie zostało ostatecznie zakończone aż do daty zaskarżonej decyzji, co wypełnia hipotezę normy intertemporalnej zawartej w art. 103 ust. 2 zd. 1 in fine tej ustawy.
W wyroku z dnia 28 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał za niesporne, że małżonkowie S. dopuścili się samowoli budowlanej polegającej na dobudowaniu do budynku mieszkalnego budynku gospodarczego, w związku z czym już w sierpniu 1994 r. zapadła decyzja Burmistrza Pińczowa wstrzymująca roboty budowlane, zreformowana decyzją organu II instancji z dnia [...] grudnia 1994 r. Po wydaniu decyzji na mocy art. 36 Prawa budowlanego z 1974 r. organ powinien zatem rozważyć zastosowanie art. 37 tej ustawy tj. nakazanie rozbiórki lub w przypadku braku przesłanek z art. 37, możliwość legalizacji według art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez wcześniejsze nakazanie wykonania zmian i przeróbek, o ile zachodzi taka potrzeba, względnie zakończenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, o jakiej mowa w art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r., po wcześniejszym stwierdzeniu, że obiekt spełnia wszystkie wymogi, od których uzależnione jest wydanie takiej decyzji. Wykonując takie właśnie wiążące wytyczne, organ nadzoru budowlanego II instancji dokonał analizy, wysnuwając z niej niewadliwe wnioski.
Prawidłowe było w szczególności ustalenie, że dobudowane pomieszczenie z podpiwniczeniem nie spełnia przesłanek rozbiórki określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekt ten znajduje się na terenie, który zgodnie zarówno z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie jego budowy, jak i w dacie orzekania, przeznaczony jest pod tego rodzaju uzupełniającą zabudowę. Sąd nie zgodził się przy tym z zarzutem skargi sprowadzającym się do twierdzenia, że dobudowane pomieszczenie stanowi garaż, co widać na dołączonym do akt zdjęciu i co jest sprzeczne z przeznaczeniem tego terenu przewidzianym w planie zagospodarowania przestrzennego miasta Pińczowa. Sposób, bowiem wykorzystywania tego obiektu przed legalizacją, nie miał znaczenia dla oceny zgodności obiektu z miejscowymi planami, ponieważ żadna jego funkcja nie była prawnie dopuszczona.
Za trafne uznał również Sąd ustalenie organu, że dobudowany obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi ani mienia, ani też niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.). W tym zakresie Sąd powtórzył ustalenia organu odwoławczego odnośnie materiałów, z których zostało wykonane przedmiotowe pomieszczenie oraz jego usytuowanie w tzw. zabudowie pierzejowej.
Sąd uznał, że większość z zarzutów skargi nie dotyczy bezpośrednio dobudowanego pomieszczenia z podpiwniczeniem, ale stalowej konstrukcji zadaszenia nad tym pomieszczeniem, która przedmiotem kontrolowanego postępowania nie była. Odnosząc się do kolejnego zarzutu dotyczącego nie spełnienia przez inwestora warunków nałożonych na niego decyzjami Burmistrza Pińczowa z dnia [...] sierpnia 1994 r. i Wojewody Kieleckiego z dnia [...] grudnia 1994 r., Sąd stwierdził, że organy miały wynikający z wiążących wskazań zawartych w wyroku Sądu w Kielcach obowiązek sprawdzenia istnienia wymogów określonych w art. 37 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r., a nie zaleceń zawartych w powołanych decyzjach. Takiego sprawdzenia dokonał organ II instancji, a jego wynik nie budzi zastrzeżeń Sądu. Nadto zalecenia zawarte w ww. decyzjach stały się w istotnej części bezprzedmiotowe. Przykładowo wymóg przedstawienia projektu na kontynuację robót z opinią Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego dotyczącą możliwości lokalizacji spornego pomieszczenia był związany z ówczesną oceną, że dobudowany obiekt będzie użytkowany jako garaż. Skoro ta funkcja nie jest obecnie według deklaracji inwestora planowana, a sposób przyszłego użytkowania dobudowanego pomieszczenia będzie określony w pozwoleniu na użytkowanie, to składanie takiej opinii nie jest obecnie potrzebne, a jej niezłożenie nie może rodzić dla inwestora negatywnych konsekwencji.
Nadto Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd organu II instancji, co do braku potrzeby uzyskania ekspertyzy technicznej stanu konstrukcji i elementów budynku, z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego, o jakiej mowa w § 206 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Przywołany przepis został zamieszczony w dziale V, który odnosi się do bezpieczeństwa konstrukcji w fazie projektowania i wykonywania budynków, a więc ekspertyza z tego przepisu konieczna jest w wypadku obiektów planowanych do rozbudowy, nadbudowy, przebudowy oraz w przypadku zmiany ich przeznaczenia. Nie dotyczy zatem obiektów wznoszonych samowolnie, tj. takich jak przedmiotowy.
Podsumowując, Sąd pierwszej instancji uznał, że skoro w zaskarżonej decyzji zasadnie uznano, że nie zachodzą w sprawie przesłanki z art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. ani też nie zachodzi potrzeba nakazania wykonania zmian lub przeróbek, o jakich mowa w art. 40 tej ustawy, to wykonując zalecenia zawarte w wyroku z dnia 28 listopada 2008 r., Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie zakończył postępowanie decyzją opartą na art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. i orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył F. K., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie: art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez niewykonanie obowiązku sprawdzenia istnienia wymogów tego prawa, co powinno spowodować orzeczenie rozbiórki samowolnej rozbudowy, co wykluczyłoby nałożony obecnie na P. S. obowiązek uzyskania zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, co do którego Sąd uznał, że stanowi samowolę budowlaną.
Wskazując na powyższy zarzut kasacji, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach w celu ostatecznego ustalenia, czy stwierdzona samowola budowlana zakończyła się ostatecznie przed dniem 01.01.1995 r. uznając, że konstrukcja zadaszenia nad pomieszczeniem gospodarczym stanowi konieczny element tego budynku oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu kasacji stwierdzono, iż obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę oraz zakwestionowano ustalony w sprawie stan faktyczny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami kasacji. Związanie granicami skargi oznacza zaś związanie podstawami zaskarżenia przedstawionymi w kasacji.
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. zauważyć trzeba przede wszystkim wadliwą konstrukcję przedstawionej podstawy kasacji. Po pierwsze autor kasacji wymieniając przepisy prawa materialnego nie wskazał, której formy naruszenia przytoczona podstawa kasacji dotyczy. Po drugie, przepis art. 37 składa się z jednostek redakcyjnych (ustępów, punktów), których nie uwzględniono w kasacji pomimo, że rozważania Sądu pierwszej instancji odnosiły się tylko do niektórych z nich. Po trzecie wreszcie, stwierdzić trzeba, że co prawda w uzasadnieniu kasacji przedstawiono szereg okoliczności, które ocenie skarżącego świadczą o tym, iż stan faktyczny jest odmienny od przyjętego za organami administracyjnymi przez Sąd pierwszej instancji, jednak brak przedstawienia jakiegokolwiek zarzutu w tym zakresie wyklucza ocenę kasacyjną sprawy pod tym kątem. Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczała się tym samym do oceny, czy w oparciu o ustalony w sprawie stan faktyczny, Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował stanowisko organu odwoławczego, iż przepis art. 37 ust. 1 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie.
Stwierdzić trzeba, iż Sąd pierwszej instancji szczegółowo wykazał, dlaczego powyższe przepisy nie miały zastosowania w sprawie, czego dowodzi szczegółowe uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Wskazując na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz na charakter, usytuowanie i sposób budowy omawianego obiektu budowlanego, ustosunkowując się w tym zakresie również do zarzutów podniesionych w skardze, a także uwzględniając znajdującą się w aktach sprawy dokumentację, Sąd pierwszej instancji prawidłowo wykluczył, iż obiekt ten winien podlegać nakazowi rozbiórki lub że istnieje konieczność dokonania jakichkolwiek zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia tegoż obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Czyniło to bezzasadnym zarzut naruszenia art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., których zasadności nie zastosowania w sprawie skarżący nie zdołał podważyć.
Mając powyższe względy na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI