II OSK 205/05

II OSK 205/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Jerzy Bujko
Zygmunt Zgierski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Kombatanci
Sygn. powiązane
SA/Rz 1620/01 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2004-04-01
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Zygmunt Zgierski (spr.), Protokolant Anna Wieczorek, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 1 kwietnia 2004r., sygn. akt SA/Rz 1620/01 w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie uprawnień kombatanckich postanawia 1. uchylić zaskarżony wyrok i umorzyć postępowanie 2. odstąpić od zasądzenia od T. M. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi T. M., uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie uprawnień kombatanckich, a także stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] w przedmiocie uchylenie wyżej opisanych decyzji i odmowy przyznania uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przywołał motywy decyzji z dnia [...] oraz z dnia [...], w których organ stwierdził, iż T. M. wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich złożył po upływie ustawowego terminu określonego w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj.: Dz.U. Nr 142, poz. 950 ze zm.). Przepis ten stanowił, iż wnioski o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w ustawie osoby zamieszkałe na stałe w Polsce mogą składać do dnia 31 grudnia 1998 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał dalej, iż w swojej skardze T. M. przyznał, że wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich złożył do Kierownika Urzędu w maju 2000 r. Przyczyną opóźnienia była jego choroba, uniemożliwiająca zachowanie ustawowego terminu do złożenia podania.
W dalszej części uzasadnienia wyroku Sąd I instancji ustalił, iż po złożeniu skargi, pismem procesowym z dnia 23 października 2003 r., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o umorzenie postępowania sądowego. Skarżący złożył bowiem wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Wskazany wniosek skierowany został do Kierownika Urzędu po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r., mocą którego stwierdzona została niezgodność art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z art. 2 i 32 Konstytucji RP. W związku z tym organ postanowieniem z dnia 10 lipca 2003 r. wznowił postępowanie administracyjne, a następnie decyzją z dnia [...] uchylił decyzję z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] oraz odmówił przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Z pisma Kierownika Urzędu z dnia 6 lutego 2004 r. wynika, iż T. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] i wniosek ten nie został rozpatrzony, gdyż akta sprawy znajdują się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie.
Uwzględniając skargę T. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, iż w pierwszym rzędzie podlega rozważeniu, czy na kanwie art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dopuszczalne jest wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania wznowieniowego, po wniesieniu skargi w tej samej sprawie do sądu administracyjnego oraz czy wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę na ostateczną decyzję administracyjną, wydaną w postępowaniu zwykłym, może na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera b) ww. ustawy uchylić zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyny określonej w art. 145a § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przywołał w uzasadnieniu wyroku treść art. 56 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym to przepisem, w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Przepis ten odpowiada w swej treści regulacji zawartej w nieobowiązującym od 1 stycznia 2004 r. art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Zgodnie z nią, nie można wnieść skargi do Sądu, jeżeli toczy się postępowanie w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności aktu albo innej czynności.
Na tle art. 35 ust. 4 ustawy o NSA dominowało stanowisko, że w przypadku wniesienia skargi do Sądu w trakcie toczącego się postępowania w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności lub wznowienia postępowania, skarga wniesiona do Sądu podlegała odrzuceniu na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Art. 56 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmiennie reguluje tę kwestię i stanowi, iż w takiej sytuacji postępowanie sądowe podlega zawieszeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, powołując się na orzecznictwo i poglądy doktryny, wyraził pogląd, iż w sytuacji, gdy na skutek skargi decyzja poddana została już sądowej kontroli, organ administracji publicznej nie może wszczynać konkurencyjnego postępowania w trybach nadzwyczajnych. Na skutek bowiem wniesienia skargi do Sądu, organ administracji traci swą właściwość do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie objętej skargą, za wyjątkiem kompetencji samokontrolnych. Wobec powyższego organ, po wniesieniu skargi do sądu, nie jest już właściwy do wszczęcia z urzędu, czy też na wniosek, postępowania wznowieniowego i w takiej sytuacji powinien umorzyć postępowanie wznowieniowe.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie organ, wznawiając postępowanie administracyjne, naruszył art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Sąd I instancji zaznaczył również, iż na mocy art. 135 może wydać orzeczenie również w stosunku do aktów innych, niż zaskarżona decyzja, jeśli mieszczą się w granicach danej sprawy. Wprawdzie od decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], której nieważność sąd stwierdził w wyroku, strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakowoż przepisy nie wyłączają możliwości stwierdzenia nieważności takiej decyzji.
Z kolei decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] i z dnia [...] należało, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, uchylić, z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o uznaniu art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach (...) za niezgodny z Konstytucją RP. Podstawą takiego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 1 kwietnia 2004 r. skargę kasacyjną wniósł Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, wnosząc o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, a szczególności:
- art. 56 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez błędne przyjęcie, iż z treści tego przepisu wywieść można tezę o niedopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego po zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego; zarzucono również niezastosowanie art. 54 § 3 ww. ustawy, w sytuacji, gdy treść obu przepisów czytana w łączności prowadzi do wniosku, iż po zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego, wznowienie postępowania w tej sprawie jest dopuszczalne;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na uchyleniu decyzji administracyjnych w sytuacji nieistnienia przesłanek wznowienia postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego;
- art. 161 § 1 pkt 3) ustawy, polegające na wydaniu wyroku o uchyleniu decyzji administracyjnych w sytuacji, gdy postępowanie sądowe, wskutek braku przedmiotu zaskarżenia, stało się bezprzedmiotowe;
- art. 145 § 1 pkt 2) ustawy, polegające na stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej w sytuacji nieistnienia przyczyn stwierdzenia nieważności postępowania określonych w art. 156 k.p.a. lub przepisach szczególnych.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, przywołując w skardze kasacyjnej treść art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, iż po wniesieniu skargi do sądu organ może podjąć każdą decyzję i w każdym trybie należącym do jego właściwości. Organ zatem jest uprawniony do uchylenia, zmiany decyzji albo stwierdzenia jej nieważności, jeżeli według przepisów k.p.a. jest do ich wydania właściwy. Uprawnienia samokontrolne pozwalają organowi, w odniesieniu do zaskarżonego aktu, dokonać czynności w ramach dostępnych instytucji procesowych oraz jego właściwości miejscowej, rzeczowej i instancyjnej.
W dalszej części motywów skargi kasacyjnej podniesiono, iż art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozwala sądowi na uchylenie decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z kolei art. 145a § 1 k.p.a. stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Omawiane przepisy dotyczą jednak aktów prawnych istniejących. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził zatem, iż skoro decyzje zostały skutecznie wyeliminowane z obrotu prawnego, postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe. Sąd winien zatem, w ocenie organu, umorzyć postępowanie.
Następnie podniesiono w skardze kasacyjnej, iż Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jest uprawniony do wydawania decyzji w sprawach dotyczących uprawnień kombatanckich, nie doszło zatem do naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Odnosząc się do drugiej podstawy stwierdzenia nieważności (pkt 2 § 1 art. 156 k.p.a.), organ podniósł, iż rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Tymczasem do konkluzji, iż organ nie był uprawniony do wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, sąd doszedł po dokonaniu skomplikowanej operacji myślowej, z zaangażowaniem poglądów odpowiadających na wątpliwości doktryny i judykatury. Dlatego, przyjmując nawet, iż organ dopuścił się naruszenia prawa, nie budzi wątpliwości Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, iż takie naruszenie nie miało rażącego charakteru.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem po myśli art. 183 § 1 ww. ustawy rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna spełnia przedstawione wymogi, a przytoczone podstawy kasacyjne zasługują na uwzględnienie.
Należy przede wszystkim podzielić zaprezentowany w skardze kasacyjnej pogląd Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wydając zaskarżony wyrok, naruszył art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, iż organ administracji, wydając decyzję z dnia [...], naruszył art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Stanowiska takiego Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela.
Stosownie do treści ww. przepisów organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości (pkt 1), bądź bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego żadna z przytoczonych podstaw stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, a wymienionych przez sąd I Instancji, nie wystąpiła w toku postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postawił w zaskarżonym wyroku błędną tezę, iż Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych był organem niewłaściwym do wydania po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, w wyniku wznowionego postępowania, decyzji w sprawie uprawnień kombatanckich. Właściwość to nic innego jak zdolność prawna organu do rozpoznawania i rozstrzygania określonego rodzaju spraw w postępowaniu administracyjnym. W zależności od tego, na jakiej podstawie organ administracji publicznej nabył zdolność do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, można wyróżnić właściwość ustawową, tj. wynikającą wprost z przepisów ustawy, a także właściwość delegacyjną, czyli wynikającą z delegacji, a to ze względu na przekazanie danej sprawy lub czynności procesowej w sprawie jednemu organowi administracji publicznej przez drugi organ administracji publicznej. Rozważania na temat właściwości delegacyjnej można z całą pewnością, z przyczyn oczywistych, pominąć.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest jednak wystarczających podstaw do przyjęcia, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył jakiekolwiek przepisy o właściwości ustawowej. Art. 19 k.p.a. stanowi o dwóch rodzajach właściwości ustawowej: rzeczowej, rozumianej jako zdolność prawna organów administracji publicznej do rozpoznawania i załatwiania spraw danej kategorii i miejscowej, rozumianej z kolei jako zdolność prawna organu administracji publicznej do rozpoznania i załatwienia spraw danej kategorii na obszarze określonej jednostki podziału terytorialnego kraju. Właściwość rzeczową należy ustalać na podstawie przepisów ustaw materialnoprawnych oraz tych przepisów ustaw ustrojowych, które dotyczą kompetencji organów administracji publicznej. W polskim systemie prawnym, o właściwości organu do rozpoznawania i załatwiania określonej kategorii spraw, stanowią przepisy prawne regulujące kompetencje, które są zawarte w ustawach o charakterze materialnoprawnym. W przedmiotowej sprawie chodzi o ustawę z dnia z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2002 Nr 42, poz. 371 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 tej ustawy, tworzy się Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jako centralny organ administracji państwowej. Urzędem kieruje powoływany przez Prezesa Rady Ministrów Kierownik Urzędu (ust. 3 art. 7 ustawy o kombatantach), w randze ministra (art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a.). W oparciu o delegację ustawową, zawartą w ust. 4 art. 7 ustawy o kombatantach, Prezes Rady Ministrów wydał w dniu 10 października 2001 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu działania i organizacji Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U. Nr 118, poz. 1257). Stosownie do § 1 ust. 3 pkt 1 powołanego rozporządzenia Urząd zapewnia wykonywanie zadań Kierownika Urzędu, wynikających z ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Skoro zatem, stosownie do treści art. 1 pkt 1 k.p.a., Kodeks ten normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, a Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jest centralnym organem administracji publicznej, uprawnionym do orzekania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, uznać należy, iż wydając decyzję z dnia [...] organ ten działał w ramach przysługującej mu właściwości rzeczowej.
W sprawie nie doszło również do naruszenia właściwości miejscowej. Zasady ustalania właściwości miejscowej, określone w art. 21 k.p.a., ustanawiającym kryteria kwalifikowania spraw do kompetencji organów administracji publicznej, nie będą miały w niniejszej sprawie zastosowania. Właściwość miejscowa Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, jako centralnego organu administracji państwowej, rozciąga się bowiem na terytorium całego kraju.
Nie sposób też uznać, iż w sprawie naruszona została właściwość instancyjna, rozumiana jako zdolność prawna organu administracji publicznej do przeprowadzania weryfikacji decyzji w drodze administracyjnej. Decyzja z dnia [...] nie była decyzją wydaną w drodze kontroli, po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zapadła w trybie nadzwyczajnym, po uprzednim wznowieniu postępowania administracyjnego.
Mając na względzie powyższe rozważania nie sposób zgodzić się z oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, iż w sprawie zaszły okoliczności wymienione w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Nie doszło bowiem do naruszenia jakiegokolwiek przepisu o właściwości. Przepisem takim nie jest z pewnością art. 56 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, normujący sytuację odwrotną, od zaistniałej w niniejszej sprawie. Stosownie do jego treści, w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. W rozpoznawanej sprawie organ wszczął nadzwyczajne postępowanie administracyjne już po złożeniu przez stronę skargi do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wywiódł w motywach wyroku, iż na kanwie art. 56 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych traci swoją właściwość do orzekania w trybie nadzwyczajnym, w sprawie, w której przed wznowieniem postępowania administracyjnego, złożona została skarga do sądu administracyjnego. Tezy takiej Naczelny Sąd Administracyjny podzielić nie mógł, bowiem stan faktyczny sprawy był odmienny od określonego w art. 56, zaś z przyczyn powyżej omówionych nie doszło do utraty właściwości organu.
Drugą podstawą stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nieważności decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stanowił pkt 2 § 1 art. 156 k.p.a. Sąd I instancji uznał, iż wznawiając postępowanie administracyjne i uchylając w wyniku wznowionego postępowania zaskarżoną decyzję, organ administracji rażąco naruszył prawo. Zapatrywania tego nie sposób podzielić, co skutkować musi uznaniem, iż Sąd I instancji dopuścił się obrazy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie utrwalony jest już podgląd, iż dla przyjęcia, że naruszenie prawa ma charakter rażący, niezbędne jest naruszenie oczywiste, widoczne już przy prostym zestawieniu przepisów prawa z rozstrzygnięciem zawartym w indywidualnym akcie administracyjnym. Jednolicie przyjmowane jest również stanowisko, że jako rażące naruszenie prawa nie może być traktowany błąd w wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyroki NSA z dnia 10 września 1997 r. III SA 1148/96, z dnia 27 października 1998 r. II SA 1202/98, z dnia 18 czerwca 1997 r. III SA 422/96, z dnia 9 marca 2000 r. I SA/Ka 1582/98). Nie może też stanowić rażącego naruszenia prawa sytuacja, gdy zastosowano przepis wadliwie odczytywany w drodze jego wykładni.
Jak zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nie wskazał wprost obowiązującego przepisu prawa, zakazującego organowi wznowienia postępowania administracyjnego, po wniesieniu w tej samej sprawie skargi do sądu administracyjnego. Zakaz taki sąd I instancji wywiódł po analizie poglądów doktryny i orzecznictwa, próbujących rozwikłać wątpliwości, odnośnie niewskazanej dwutorowości toku postępowania, prowadzonego jednocześnie przez sąd administracyjny i organ administracji publicznej. Wątpliwości orzecznictwa i doktryny, choćby usprawiedliwione, nie mogą jednak stanowić podstawy do uznania, iż w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Z tych przyczyn, za uzasadniony należy uznać zarzut skargi kasacyjnej, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, stwierdzając nieważność decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], naruszył art. 56 oraz art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skoro zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, stwierdzając w pkt II wyroku nieważność decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], naruszył przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, uznać należy, iż również w sposób wadliwy uchylił zaskarżoną decyzję tego samego organu z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich. Decyzje te bowiem wyeliminowane zostały z obrotu prawnego, właśnie decyzją z dnia [...]. Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
W rozpatrywanej sprawie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił w wyniku wznowionego postępowania decyzję własną z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]. Zasadnie zatem Kierownik Urzędu wywiódł w skardze kasacyjnej, iż w tej sytuacji postępowanie sądowe, wszczęte skargą T. M. na decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego, stało się bezprzedmiotowe. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, nie umarzając, mimo bezprzedmiotowości, postępowania sądowoadministracyjnego, naruszył art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tych względów, na podstawie art. 189 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 postanowienia.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 207 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 2 postanowienia).