III OSK 1326/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że pięcioletni termin na uchylenie decyzji w trybie wznowienia postępowania upłynął, co stanowi bezwzględną przesłankę negatywną.
Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA, który oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury stwierdzającą wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Skarżący kwestionował prawidłowość doręczenia pierwotnej decyzji i bieg terminu do jej wznowienia. NSA uznał, że pięcioletni termin z art. 146 § 1 k.p.a. od doręczenia decyzji stronom postępowania upłynął, co uniemożliwia uchylenie decyzji, nawet jeśli skarżący nie był prawidłowo powiadomiony o pierwotnym postępowaniu. Skarga kasacyjna została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury. Decyzja Ministra stwierdzała wydanie pierwotnej decyzji Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 2016 r. (udzielającej pozwolenia wodnoprawnego) z naruszeniem prawa, ponieważ skarżący, jako właściciel działki, nie brał udziału w postępowaniu. Skarżący domagał się wznowienia postępowania. NSA rozpoznał skargę kasacyjną, opierając się na naruszeniu przepisów postępowania. Kluczowym zagadnieniem było zastosowanie art. 146 § 1 k.p.a., który stanowi o pięcioletnim terminie na uchylenie decyzji w trybie wznowienia postępowania od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. NSA uznał, że termin ten, liczony od doręczenia decyzji stronom postępowania (niezależnie od tego, czy skarżący kasacyjnie był stroną w pierwotnym postępowaniu), upłynął. Sąd podkreślił, że upływ tego terminu stanowi bezwzględną przesłankę negatywną, uniemożliwiającą merytoryczne orzekanie w sprawie, nawet jeśli pierwotne postępowanie było wadliwe. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, upływ pięcioletniego terminu od dnia doręczenia decyzji stronom postępowania stanowi bezwzględną przesłankę negatywną, która uniemożliwia uchylenie decyzji w trybie wznowienia postępowania, niezależnie od wadliwości pierwotnego postępowania czy braku udziału strony w tym postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 146 § 1 k.p.a. ustanawia pięcioletni termin na uchylenie decyzji w trybie wznowienia postępowania, liczony od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Upływ tego terminu oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie, co ma na celu ochronę trwałości decyzji administracyjnej. Termin ten ma charakter materialny, nie podlega przerwaniu ani przywróceniu, a jego upływ sąd uwzględnia z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (26)
Główne
k.p.a. art. 146 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa pięcioletni termin na uchylenie decyzji w trybie wznowienia postępowania od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, stanowiący bezwzględną przesłankę negatywną.
k.p.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 49
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy doręczania pism w drodze publicznego ogłoszenia.
k.p.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § §1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 80
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 81a § §1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 49
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § §1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 572 art. 49
Dz.U. 2024 poz 572 art. 81a
Dz.U. 2024 poz 572 art. 146 § § 1
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez uznanie, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, mimo niezebrania i nierozpatrzenia wyczerpującego materiału dowodowego w zakresie przesłanek uchylenia decyzji ostatecznej. Niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 81a §1 k.p.a. poprzez uznanie, że nie istnieją niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, w tym co do terminu doręczenia decyzji poprzez obwieszczenie. Niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 49 k.p.a. w zw. z art. 146 §1 k.p.a. poprzez uznanie, że termin doręczenia decyzji nastąpił po upływie 14 dni od publicznego ogłoszenia, a tym samym upłynął 5-letni termin na uchylenie decyzji, podczas gdy publiczne ogłoszenie nie miało podstawy prawnej w tej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
upływ pięcioletniego terminu od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie zasada ochrony trwałości decyzji administracyjnej termin ten ma charakter materialny, a zatem jego biegu nie przerywa żadna czynność procesowa, nie może być on przywrócony, a jego upływ organ zobligowany jest uwzględnić z urzędu.
Skład orzekający
Rafał Stasikowski
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
sprawozdawca
Ireneusz Dukiel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 146 § 1 k.p.a. w kontekście wznowienia postępowania administracyjnego, zwłaszcza w przypadkach, gdy strona nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z terminami wznowienia postępowania i nie odnosi się bezpośrednio do meritum pierwotnej decyzji wodnoprawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – terminów wznowienia postępowania administracyjnego, które ma kluczowe znaczenie praktyczne dla prawników i stron postępowań. Pokazuje, jak rygorystycznie sądy podchodzą do kwestii przedawnienia.
“Termin na wznowienie postępowania administracyjnego: czy upływ czasu zamyka drogę do sprawiedliwości?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1326/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-01-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Ireneusz Dukiel Rafał Stasikowski /przewodniczący/ Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane VII SA/Wa 1894/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-18 Skarżony organ Minister Infrastruktury Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 49, art. 81a, art. 146 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1894/22 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 4 lipca 2022 r., znak: DOK-3.7709.2.2022 w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1894/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, ze skargi M. G. (dalej także jako: "skarżący", strona skarżąca", "skarżący kasacyjnie") na decyzję Ministra Infrastruktury (dalej także jako: "Minister", "organ") z dnia 4 lipca 2022 r., znak: DOK-3.7709.2.2022 w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa: oddalił skargę. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Zaskarżoną decyzją z 4 lipca 2022 r., znak: DOK-3.7709.2.2022, Minister, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z 4 kwietnia 2022 r., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej własną decyzją z 17 marca 2022 r., znak: DOK-4.7709.12.2021, stwierdzającą wydanie decyzji z naruszeniem prawa - utrzymał w mocy ww. własną decyzję. Minister w uzasadnieniu rozstrzygnięcia opisał przebieg postępowania. Podniósł, że Marszałek Województwa Wielkopolskiego (dalej: "Marszałek Województwa Wielkopolskiego") decyzją z 14 września 2016 r., znak: DR- IV.7322.24.2016, udzielił Marszałkowi Województwa Opolskiego (dalej: "Marszałek Województwa Opolskiego") pozwolenia wodnoprawnego na likwidację i wykonanie urządzeń wodnych. Skarżący wnioskiem z 7 grudnia 2016 r. wystąpił do Marszałka Województwa Wielkopolskiego o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją z 14 września 2016 r., w związku z zaistnieniem przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. twierdząc, że jako właściciel działki nr [...] w obrębie [...], gmina [...] oraz urządzeń wodnych - pięciu stawów rybnych - zlokalizowanych na tej działce, powinien być stroną przedmiotowego postępowania, ale nie był o nim powiadomiony i nie brał w nim udziału. Marszałek Województwa Wielkopolskiego postanowieniem z 20 stycznia 2017 r., znak: DR-IV.7322.2.2017, wznowił postępowanie w sprawie. Następnie decyzją z 19 grudnia 2017 r., znak: DR- IV.7322.2.2017(1), stwierdził, że ww. decyzja z 14 września 2016 r., została wydana z naruszeniem prawa ze względu na niesłuszne pominięcie strony w postępowaniu oraz stwierdził, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Od powyższej decyzji, skarżący wniósł odwołanie. W dniu 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 z późn. zm.; dalej: "p.b. z 2017 r."), która całkowicie zmieniła organizację i kompetencje organów administracyjnych właściwych w sprawach pozwoleń wodnoprawnych. Prezes Wód Polskich (dalej: "Prezes WP") (po rozpatrzeniu odwołania), decyzją z 4 czerwca 2019 r., znak: KUZ.052.374.2018.LC, utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 19 grudnia 2017 r., stwierdzającą wydanie decyzji z 14 września 2016 r., z naruszeniem prawa. Na powyższą decyzję Prezesa WP z 4 czerwca 2019 r., skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 4 grudnia 2020 r. (sygn. akt. IV SA/Wa 2093/19) uchylił zaskarżoną decyzję z 4 czerwca 2019 r. i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 19 grudnia 2017 r. Minister Infrastruktury decyzją z 17 marca 2022 r., znak: DOK-4.7709.12.2021 po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 14 września 2016 r., znak: DR-IV.7322.24.2016) - stwierdził, że ww. decyzja z 14 września 2016 r., udzielająca pozwolenia wodnoprawnego została wydana z naruszeniem prawa. Od powyższej decyzji, skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Infrastruktury decyzją z dnia 4 lipca 2022 r., znak: DOK-3.7709.2.202 utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z 17 marca 2022 r. Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1894/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, skarżący zaskarżając go w całości i zarzucając przedmiotowemu orzeczeniu, na podstawie art. 176 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie: 1. art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Sąd I instancji, iż postępowanie zostało przeprowadzone przez organ w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem zasady praworządności i pogłębiania zaufania a w konsekwencji oddalenie przez Sąd I instancji skargi oraz nieuchylenie decyzji organu II instancji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana bez zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w zakresie zbadania przesłanek umożliwiających uchylenie decyzji ostatecznej; 2. art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 81a §1 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie a w konsekwencji oddalenie przez Sąd I instancji skargi oraz nieuchylenie decyzji organu II instancji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, podczas gdy w niniejszej sprawie istnieją niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, które winny być rozstrzygane na korzyść strony, wobec istnienia wątpliwości co do terminu doręczenia stronie - skarżącemu decyzji poprzez obwieszczenie; 3. art. 151 p.p.s.a w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 49 k.p.a. w zw. z art. 146 §1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Sąd I instancji, iż termin doręczenia decyzji nastąpił po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia, zatem 5 letni termin na uchylenie decyzji w wyniku wznowionego postępowania upłynął dnia 6 października 2021 r. podczas gdy publiczne ogłoszenie jako specyficzny sposób doręczania pism, który znajduje zastosowanie w postępowaniu administracyjnym wyłącznie w sytuacji istnienia dodatkowej podstawy prawnej, nie znajduje uzasadnienia w przedmiotowej sprawie, ze względu na brak dodatkowej podstawy prawnej - określonej w przepisach szczególnych. Wskazując na ww. zarzuty kasacyjne strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1894/22 i utrzymaną nim w mocy decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 4 lipca 2022 r. znak DOK-3.7709.2.2022 i poprzedzającą decyzję z dnia 17 marca 2022 r. znak: DOK-4.7709.12.2021 w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1894/22 w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie, każdorazowo, skarżący kasacyjnie wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Nadto strona skarżąca oświadczyła, że zrzeka się rozpoznania wywiedzionej skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w ocenie skarżącego, zastosowanie przez organ art. 49 k.p.a. i uznanie, iż wobec ogłoszenia w dniu 21 września 2016 r. na stronie podmiotowej BIP Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego decyzji Marszałka z dnia 14 września 2016 r. nastąpiło doręczenie decyzji stronom i uczestnikom postępowania jest nieuzasadnione. W niniejszej sprawie nie istniała dodatkowa podstawa prawna, która stanowiłaby uzasadnienie dla zastosowania specyficznego sposobu doręczania pism - poprzez obwieszczenie. Zatem konsekwentnie należy wskazać, iż nie wystąpiła tzw. przesłanka negatywna związana z upływem terminu, o którym mowa w art. 146 §1 k.p.a. wobec braku skutecznego doręczenia decyzji stronie postępowania - skarżącemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku postępowania zaniechał rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w zakresie zbadania przesłanek umożliwiających uchylenie decyzji ostatecznej. Dalej wskazano, że w niniejszej sprawie nie nastąpił upływ terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. wobec niedoręczenia stronie decyzji, który uzasadnia zakaz merytorycznego orzekania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku nie podjął niezbędnych działań celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego mając na względzie m.in. słuszny interes obywatela - skarżącego. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jak wskazano, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Dalej, wskazać należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA). W rozpatrywanej sprawie skarżący kasacyjnie oparł skargę kasacyjną, wskazując wyłącznie na podstawę w postaci naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Wskazać należy, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2469/22, Legalis). Dalej, o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. W konsekwencji, dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Trzeba zatem wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z tych przepisów, który w ocenie skarżącego kasacyjnie naruszył Sąd pierwszej instancji. Ponadto w treści samego zarzutu – niezależnie od obowiązku wyjaśnienia zajętego stanowiska w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – konieczne jest wskazanie, na czym polegało naruszenie konkretnego przepisu, oraz przedstawienie prawidłowej – w ocenie autora skargi kasacyjnej – wersji wykładni lub zastosowania danego przepisu, a także określenie wpływu zarzucanego naruszenia na treść rozstrzygnięcia (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2024 r., II GSK 666/24, Legalis). W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna jest niezasadna. Tytułem przypomnienia wskazać należy, że skarżący pismem z 7 grudnia 2016 r. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 14 września 2016 r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazując, w swym piśmie z 7 grudnia 2016 r., że o decyzji dowiedział się 21 listopada 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1894/22, oddalił skargę na decyzję Ministra z dnia 4 lipca 2022 r., znak: DOK-3.7709.2.2022 w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu I instancji, zasadnie przyjął organ, że decyzja Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 14 września 2016 r. została wydana z naruszeniem prawa procesowego (w związku z zaistnieniem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), ponieważ strona postępowania (skarżący) bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jednocześnie po przeprowadzeniu postępowania organ prawidłowo uznał, że zaistniała w sprawie przesłanka negatywna określona w art. 146 § 1 k.p.a., tj. upływ pięcioletniego terminu od dnia doręczenia tej decyzji stronom biorącym udział w postępowaniu. W konsekwencji należało wydać decyzję, o której mowa w art. 151 § 2 k.p.a. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, zaskarżona decyzja była prawidłowa, albowiem uwzględniała negatywną przesłankę uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania, wynikającą z art. 146 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Powołany przepis zawiera przesłankę negatywną uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Upływ terminu przedawnienia określony w art. 146 § 1 k.p.a. oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie i to niezależnie od tego jak długo toczyłoby się postępowanie administracyjne, po wszczęciu wznowienia. Wskazać należy, że podstawową funkcją art. 146 § 1 k.p.a. jest zasada ochrony trwałości decyzji administracyjnej. Możliwość uchylenia badanej we wznowionym postępowaniu decyzji i ponowne rozstrzygnięcie istoty sprawy jest możliwe tylko w czasie określonym w tym przepisie. We wniosku o wznowienie postępowania powołano przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co do której obowiązuje pięcioletni termin przedawnienia z art. 146 § 1 k.p.a. Przy czym prawidłowo Sąd I instancji uznał, że upływ terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a., należy liczyć od dnia ostatniego doręczenia decyzji osobom biorącym udział w postępowaniu administracyjnym jako strony, nie zaś osobie pominiętej w postępowaniu, która na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. domaga się wznowienia postępowania i której decyzja w postępowaniu, którego dotyczy wniosek o wznowienie postępowania nie była doręczona. Nie ma zatem znaczenia dla ustalenia upływu terminu przedawnienia w niniejszej sprawie, czy i kiedy doręczono decyzję skarżącemu kasacyjnie. Również nieistotne jest podnoszenie zarzutu dotyczącego trybu dokonywania doręczeń na podstawie art. 49 k.p.a., choć publiczne ogłoszenie jako specyficzny sposób doręczania pism, który znajduje zastosowanie w postępowaniu administracyjnym ma zastosowanie w sytuacji istnienia dodatkowej podstawy prawnej, to ten tryb doręczenia nie miał zastosowania do skarżącego kasacyjnie, gdyż jemu przysługiwał przymiot strony, która została pominięta, i której decyzja winna być doręczona, dlatego doszło do wznowienia postępowania. Doręczanie pism i decyzji w trybie ogłoszeń ma na celu zabezpieczenie interesu jak najszerszej grupy osób potencjalnie mających interes prawny w postępowaniu i po jego wykazaniu wstąpienia do postępowania, z uwagi ma potencjalne szerokie skutki oddziaływania inwestycji. Wiązanie tej wadliwości procesowej, podniesionej w skardze kasacyjnej ze skutkiem w postaci nie wystąpienia negatywnej przesłanki procesowej z art. 146 § 1 k.p.a. nie zasługuje na aprobatę. Argumentacja skarżącego kasacyjnie, sprowadza się w istocie do tego, że termin, o którym mowa art. 146 § 1 k.p.a. w ogóle nie rozpoczął biegu. Jest ona błędna, gdyż jak wskazano decyzja była doręczona stronom postępowania w drodze tradycyjnego doręczenia i w trybie ogłoszeń. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymienił podmioty, którym została doręczona decyzja Marszałka z dnia 14 września 2016 r. Stronom, podmiotom pominiętym przysługiwała skarga o wznowieniem postępowania, z której skorzystał przecież skarżący. W sprawie nie ulega też wątpliwości, że w dacie zaskarżonej decyzji upłynął pięcioletni letni okres przedawnienia możliwości jej wznowienia z uwagi na przesłankę negatywną z art. 146 § 1 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że termin, w którym możliwe jest uchylenie badanej we wznowionym postępowaniu decyzji i ponowne rozstrzygnięcie istoty sprawy jest terminem ustawowym, którego sąd nie może przedłużyć. Termin ten ma charakter materialny, a zatem jego biegu nie przerywa żadna czynność procesowa, nie może być on przywrócony, a jego upływ organ zobligowany jest uwzględnić z urzędu. Upływ terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. powoduje skutek w postaci niemożności uchylenia decyzji badanej we wznowionym postępowaniu. (porównaj też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 5 grudnia 2023 r. II OSK 711/21, z 9 stycznia 2023 r. II OSK 2375/21, z 26 maja 2022 r. II OSK 1748/19 - wszystkie w CBOSA). Mając powyższe na względzie, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI