II OSK 2036/21

II OSK 2036/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Bąkowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gl 33/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-05-12
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 28 ust. 1, art. 48 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. S. i S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 33/21 w sprawie ze skargi R. S. i S. G. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 30 października 2020 r. nr WINB-WOA.7721.424.2020.RL w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 33/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę R. S. i S. G. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", w Katowicach z dnia 30 października 2020 r., nr WINB-WOA.7721.424.2020.RL, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", dla Miasta R. z dnia 27 sierpnia 2020 r., nr 130/20, nakazującą skarżącym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej "P.b.", rozbiórkę budynku mieszkalnego o powierzchni zabudowy ok. 85 m2, usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w R..
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 1a tej ustawy budowa wolnostojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub na działkach, na których zostały zaprojektowane nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, realizacji tego typu obiektu podlega jednak obowiązkowi uprzedniego zgłoszenia w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu w dniu 26 maja 2020 r. kontroli ww. działki stwierdził prowadzenie na niej robót budowlanych związanych z realizacją budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego (obiektu jednokondygnacyjnego, niepodpiwniczonego konstrukcji drewnianej), pomimo, iż wniosek w sprawie udzielania pozwolenia na budowę tej inwestycji jest w toku rozpatrywania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Konsekwencją tych ustaleń było wszczęcie postępowania w trybie art. 48 P.b., wobec potwierdzonej samowoli budowlanej.
Ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz innych ustaw, przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane zostały zmienione. Zmieniona została treść art. 48, dodany został art. 48a oraz art. 48b. Zmienione przepisy weszły w życie w dniu 19 września 2020 r., a to wobec treści art. 39 ustawy zmieniającej – ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, które nastąpiło w dniu 18 marca 2020 r. Zgodnie jednak z treścią art. 25 ustawy zmieniającej do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
Tak więc wobec wszczęcia niniejszego postępowania pismem z dnia 7 lipca 2020 r. i jego niezakończeniu do dnia wejścia w życie przepisów w nowym brzmieniu, stwierdzony przez orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego stan faktyczny sprawy uzasadniał zastosowanie wobec skarżących procedury określonej w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r. Nie jest zatem zasadny zarzut skargi, iż naruszony został przepis art. 48 P.b. przez niewydanie przez organ postanowienia o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych oraz niewdrożeniu procedury naprawczej pozwalającej na legalizację budowy.
Sąd wyjaśnił, że art. 48 w brzmieniu przed zmianą stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Przy czym jeżeli powyższa budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i nakłada obowiązek przedłożenia określonych dokumentów – tj. zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy.
Z treści powyżej przytoczonego przepisu wynika więc, że nakaz rozbiórki obiektu budowalnego nie jest orzekany bezwzględnie. Stwierdzenie samowoli budowlanej, jak w niniejszym przypadku, nie implikuje wprost nałożenia na stronę obowiązku rozbiórki danego obiektu. Przed orzeczeniem rozbiórki organ nadzoru ma bowiem obowiązek zbadania możliwości legalizacji danego obiektu budowlanego. W tym celu w pierwszej kolejności winien ustalić, czy budowa zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W tych warunkach prawnych Sąd ocenił, że zasadnie został orzeczony nakaz rozbiórki, przez pryzmat przesłanek legalizacjach z art. 48 ust. 2 P.b., ponieważ budowa przedmiotowego budynku jest niezgodna z uchwałą Rady Miasta R. nr [...] z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. (Dz. Urz. Woj. Śląskiego [...]), zwanej dalej "MPZP". Treść § 13 ust. 1 pkt 3, § 5 ust. 1 pkt 15, § 5 ust. 2 pkt 14 MPZP nie pozwala na odmienną ocenę. Przedmiotowa działka położona jest w obszarze oznaczonym symbolem T R – tereny rolnicze oraz częściowo symbolem TKDX – tereny publicznych ciągów pieszo-jezdnych, przy czym przedmiotowy obiekt – budynek jednorodzinny położny jest na terenach "T" (symbol literowy jednostki strukturalnej miasta – tu: S. – załącznik nr 21) "R" (oznaczenie literowe przeznaczenia podstawowego terenu – tu: tereny rolnicze). Dla terenów oznaczonych symbolem R – terenów rolnych w MPZP ustala się zakaz realizacji zabudowy. Wyjątki przewiduje § 5 ust. 1 pkt 15 wskazujący przeznaczenie i użytkowanie dopuszczalne dla tego terenu, tj. - drogi gospodarcze i ścieżki rowerowe,
- sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, - zadrzewienia śródpolne. Z kolei jako zabronione przeznaczenie i użytkowanie w § 5 ust. 2 pkt 14 planu wskazano:
- wszelkiego rodzaju obiekty budowlane, za wyjątkiem obiektów stanowiących element: - infrastruktury sieciowej, - zalesienia, - dróg o trwalej nawierzchnia, placów utwardzonych, parkingów, - eksploatacji surowców, - podnoszenia i obniżania poziomu gruntów o charakterze trwałym.
Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że świadomość niezgodności przedmiotowej inwestycji z planem miejscowym musiał mieć także sam skarżący występując pismem z dnia 5 kwietnia 2019 r. do Urzędu Miasta w R. o dokonanie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wnioskując o przeznaczenie tego terenu pod zabudowę siedliskową wraz z działalnością rolniczą musiał zdawać sobie sprawę z faktu, iż bez wnioskowanej zmiany taka zabudowa na tym terenie jest niedopuszczalna.
Wobec zatem ustalenia, że nie jest możliwa legalizacja stwierdzonej samowoli budowlanej, lokalizacja jakiegokolwiek obiektu budowlanego kubaturowego na przedmiotowej działce pozostaje w sprzeczności z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Prowadzenie dalszego postępowania legalizacyjnego m.in. poprzez wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 2 P.b. – m.in. nałożenia na inwestora określonych obowiązków – dostarczenia niezbędnych dokumentów – tj. zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy, było zbędnym. Nie można przyjąć za zasadną argumentacji strony skarżącej, iż przedmiotowy obiekt stanowi zabudowę zagrodową, czego organy orzekające w sprawie nie uwzględniły, pomijając także fakt prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego. Okoliczności te, jakkolwiek mogą utrudniać skarżącemu prowadzenie działalności rolniczej, to jednak wobec oczywistych zapisów obowiązującego planu miejscowego uniemożliwiają wznoszenie na tym terenie wszelkiej zabudowy. Inaczej mówiąc, bez wcześniejszej zmiany obecnie obowiązującego planu miejscowego, planowana przez skarżącego zabudowa na ww. działce rolnej nie będzie możliwa. Nie może bowiem być najmniejszych w wątpliwości, że projektowana zabudowa nie mieści się w przeznaczeniu dopuszczonym dla tego terenu określonym w § 5 ust. 1 pkt 15. Wbrew stanowisku skarżącego obowiązujący plan w sposób wyraźny stanowi zakaz zabudowy tego terenu, określając w § 5 ust. 2 pkt 14 zabronione przeznaczanie i użytkowanie tego terenu.
W zakresie zarzutów skarżącego skierowanych w stosunku do postanowień wymienionego powyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sąd wskazał, że w tym postępowaniu nie mógł ich uwzględnić. Jest to bowiem odrębna sprawa, wymagająca odrębnego postępowania.
Podsumowując Sąd stwierdził, że skoro organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie w trybie art. 48 P.b., oceniając, że postępowanie legalizacyjne nie mogło być wdrożone wobec braku zgodności przedmiotowego budynku mieszkalnego z obowiązującymi dla miejsca jego lokalizacji przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, brak było podstaw do dalszego badania, czy obiekt nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Sąd podzielił twierdzenia organów, że przesłanki umożliwiające wdrożenie trybu legalizacyjnego w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione. Skoro w rozpatrywanym przypadku lokalizacja jakiegokolwiek obiektu budowlanego kubaturowego na przedmiotowej działce byłaby sprzeczna z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, nie było podstaw do wszczynania procedury legalizacyjnej i zgodnie z art. 48 ust. 1 P.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r. powiatowy organ nadzoru zobowiązany był orzec nakaz rozbiórki. Zasadnie organ drugiej instancji utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyli skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Ponadto zawnioskowano o wydanie przez Sąd postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania nakazu rozbiórki na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.; zwrócenie się do Prezydenta Miasta R. o dostarczenie dokumentacji budowlanej prowadzonej dla działki nr [...] położonej w obrębie Stodoły (identyfikator działki [...]) w szczególności wydanego pozwolenia na budowę, w oparciu o art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. dla wykazania faktu: dopuszczenia przez organy administracji zabudowy na terenach zakwalifikowanych w MPZP jako tereny rolnicze.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7a, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. przez oddalenie skargi z uwagi na uznanie, że ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonana przez organy administracji polegająca na przyjęciu, iż okoliczność legitymowania się przez skarżącego R. S. statusem rolnika pozostaje bez znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia jest prawidłowa;
- art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 5 pkt 17, § 5 ust. 1 pkt 15, § 5 ust. 2 pkt 14 oraz § 13 ust. 1 i 2 MPZP pozostające w związku z art. 1 ust. 2 pkt 3 i 7 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293), art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1161) oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP przez zaniechanie dokonania oceny rozstrzygnięć organów administracji pod kątem zgodności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami powszechnie obowiązującymi, zgodnie z którymi postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinny uwzględniać min. wymagania ochrony środowiska w tym ochrony gruntów rolnych i leśnych określone w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a także nie ograniczać nadmiernie i bez wyraźnej potrzeby chronionego przez Konstytucję prawa własności;
- art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP polegające na zaniechaniu dokonania oceny rozstrzygnięć organów administracji pod kątem zasady równości wobec prawa, poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki wzniesionej konstrukcji podczas gdy w najbliższym sąsiedztwie działki pozostającej własnością skarżących, na działce nr [...] w czasie obowiązywania MPZP na terenach sklasyfikowanych jako tereny rolnicze (R) został wzniesiony inny obiekt budowlany.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 i 2 P.b. przez jego błędne zastosowanie polegające przyjęciu, iż w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do wydania przez organ administracji postanowienia w przedmiocie wstrzymania prowadzonych robót budowlanych oraz niewdrożeniu tzw. procedury naprawczej pozwalającej na legalizację budowy.
Zgodnie z zarządzeniem z dnia 4 marca 2024 r. termin rozprawy został wyznaczony na 15 maja 2024 r., o czym miał być zawiadomiony pełnomocnik skarżących. Zawiadomienie o terminie rozprawy zostało wysłane na adres wskazany przez pełnomocnika w skardze kasacyjnej. Przesyłka powróciła do Sądu w dniu 4 kwietnia 2024 r. jako podwójnie awizowana. Jak okazało się w toku dalszego postępowania, pełnomocnik w piśmie procesowym z dnia 15 marca 2024 r. (wniosek o zawieszenie postępowania), które zostało złożone do Sądu w dniu 16 kwietnia 2024 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) wskazał nowy adres Kancelarii, co oznacza, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego dopiero w tym piśmie pełnomocnik ujawnił nowy swój adres. Wynika z tego, że w świetle art. 70 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o terminie rozprawy skierowane do pełnomocnika skarżących należało uznać za skutecznie doręczone. Pomimo tego Naczelny Sąd Administracyjny telefonicznie poinformował pełnomocnika o terminie rozprawy. Następnie pełnomocnik skarżących w dniu 14 maja 2024 r. złożył wniosek o odroczenie terminu rozprawy z powodu zwolnienia lekarskiego skarżącego R. S.. Na rozprawie w dniu 15 maja 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił rozprawę odroczyć na dzień 25 czerwca 2024 r. godz. 13:45 z powodu zwolnienia lekarskiego R. S.. W związku z tym zgodnie z zarządzeniem z dnia 15 maja 2024 r. zawiadomienie o nowym terminie rozprawy zostało skierowane do pełnomocnika skarżących. W dniu 29 maja 2024 r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżących, w którym zawiadomił o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez obojga skarżących.
W związku z powyższym zawiadomienia o terminie rozprawy zostały skierowane bezpośrednio do skarżących i skutecznie doręczone: R. S. w dniu 5 czerwca 2024 r., a S. G. w dniu 6 czerwca 2024 r.
W dniu 24 czerwca 2024 r. do Sądu wpłynął wniosek nowego pełnomocnika skarżących z 17 czerwca 2024 r. o odroczenie terminu rozprawy, w którym wskazano na działania podjęte przez Komitet Inicjatywy Uchwałodawczej "Aktualizacji Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla części dzielnicy Stodoły" w R. Ponadto we wniosku wskazano, że w przedmiocie ww. MPZP toczy się postępowanie przed NSA pod sygn. akt II OSK 1708/23. Nowy pełnomocnik skarżących, mając świadomość bardzo krótkiego terminu do wyznaczenia rozprawy oraz kolizji terminu z innymi wcześniej wyznaczonymi rozprawami, wniósł o uwzględnienie wniosku, co miałoby umożliwić reprezentację skarżących na rozprawie.
Na rozprawie w dniu 25 czerwca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił:
1) nie uwzględnić wniosku zawartego w ww. piśmie pełnomocnika skarżących kasacyjnie o odroczenie rozprawy;
2) oddalić wniosek z dnia 15 marca 2024 r. strony skarżącej kasacyjnie o zawieszenie postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego. Ponadto bezprzedmiotowym było rozpoznanie najpóźniej w dniu rozprawy wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o nakazie rozbiórki, ponieważ Sąd I instancji postanowieniem z dnia 8 lutego 2021 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji o nakazie rozbiórki, a zgodnie z art. 61 § 6 pkt 2 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.
Także wniosek o odroczenie rozprawy nie był zasadny, ponieważ pełnomocnik skarżących nie wykazał aby wyznaczenie rozprawy w niniejszej sprawie stanowiło kolizję z terminami innych rozpraw, jak i aby nie miał możliwości ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 107 p.p.s.a. nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.
Nadto wniosek strony skarżącej o zawieszenie postepowania nie zasługiwał na uwzględnienie z przyczyn wskazanych poniżej.
W skardze kasacyjnej nie wykazano skutecznie aby status rolnika jaki posiada skarżący, uprawniał do legalizacji samowoli budowlanej. W tym zakresie argumentacja skargi kasacyjnej bazuje nie na prawnych przesłankach, które umożliwiałyby legalizację samowoli budowlanej, lecz na okolicznościach faktycznych związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa rolnego. W skardze kasacyjnej nie wykazano aby istniały materialnoprawne podstawy, które umożliwiałyby stwierdzenie, że w tym zakresie sprawa nie została należycie wyjaśniona przez organy nadzoru budowlanego. Przepisy Prawa budowlanego oraz z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego nie przyznają rolnikom specjalnej pozycji jeśli chodzi o możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Należy stronie skarżącej wyjaśnić, że organy administracyjne orzekają w ramach zasady legalizmu, tj. pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że ich ocena opiera się wyłącznie na zgodności danej inwestycji z prawem. Nie mają przy tej ocenie znaczenia klauzule generalne, czy też oparcie się na zasadach słuszności, np. dobrych chęciach inwestora celem zapewnienia rozwoju gospodarstwa rolnego. Taki rozwój w demokratycznym państwie prawnym może następować tylko w granicach i na podstawie obowiązującego prawa.
Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7a, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Kolejny zarzut skargi kasacyjnej, tj. dotyczący naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 5 pkt 17, § 5 ust. 1 pkt 15, § 5 ust. 2 pkt 14 oraz § 13 ust. 1 i 2 MPZP pozostające w związku z art. 1 ust. 2 pkt 3 i 7 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, w istocie stanowi próbę podważenia legalności ustaleń planu miejscowego. W tym zakresie Sąd I instancji trafnie wyłożył, że zarzuty skarżącego skierowane w stosunku do postanowień wymienionego powyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w niniejszym postępowaniu nie mogły zostać uwzględnione. Ma rację Sąd, że jest to odrębna sprawa, wymagająca odrębnego postępowania. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wiadome jest, że strona skarżąca wniosła skargę na ww. plan miejscowy, jednak wyrokiem z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1794/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, a od tego wyroku została wywiedziona skarga kasacyjna, która została zarejestrowana pod sygn. akt II OSK 1908/23. Wynika z tego dotychczas strona skarżąca nie uzyskała w odpowiednim trybie rozstrzygnięcia sądowego, które podważałoby legalność planu miejscowego, w tym w zakresie nadmiernej ingerencji norm planistycznych w przysługujące stronie skarżącej prawo własności. Przypomnijmy, że zasada legalności determinuje ocenę zaskarżonej decyzji na stan prawny obowiązujący w dacie wydania tej decyzji. Stąd konieczność oceny legalności decyzji o nakazie rozbiórki przez pryzmat przepisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które – jak trafnie ocenił Sąd I instancji – wykluczają możliwość legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej, co poniekąd potwierdza omawiany zarzut skargi kasacyjnej, który stanowi próbę zakwestionowania postanowień planu miejscowego, które właśnie zawierają normę prawną o zakazie zabudowy przedmiotowej nieruchomości m.in. budynkiem mieszkalnym. W tym zakresie wniosek skarżących o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się postępowanie sądowoadministracyjne nie zasługiwał na uwzględnienie.
Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 5 pkt 17, § 5 ust. 1 pkt 15, § 5 ust. 2 pkt 14 oraz § 13 ust. 1 i 2 MPZP pozostające w związku z art. 1 ust. 2 pkt 3 i 7 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP – nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Ponadto bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy jest wskazywana w skardze kasacyjnej okoliczność, że w najbliższym sąsiedztwie działki pozostającej własnością skarżących, na działce nr [...], w czasie obowiązywania MPZP na terenach sklasyfikowanych jako tereny rolnicze (R), został wzniesiony inny obiekt budowlany. Taka bowiem okoliczność nie wyjaśnia, czy w istocie obowiązujący plan miejscowy umożliwia legalną realizację zabudowy na działkach znajdujących się na terenie o symbolu "R", czy też legalizację samowoli budowlanej. W polskim systemie prawnym strony postępowania nie mogą podnosić skutecznie argumentacji dotyczącej nieruchomości innych osób, a więc powoływać się na istnienie "jakiegoś" precedensu. Każda sprawa administracyjna jest indywidualnie rozpatrywana (w odróżnieniu od systemu common law), choć z uwzględnieniem zasady wynikającej z art. 8 § 2 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Istniejący zaś na sąsiedniej nieruchomości stan faktyczny nie oznacza, że na omawianym terenie w związku z postanowieniami planu miejscowego wykształciła się określona praktyka orzecznicza, która umożliwia zalegalizowanie obiektu budowlanego, w sytuacji gdy plan miejscowy wprost przewiduje zakaz zabudowy. W tych warunkach nie podlegał uwzględnieniu wniosek dowodowy, tym bardziej, że istota zastosowania na wniosek strony postępowania art. 106 § 3 p.p.s.a. wymaga przedstawienia Sądowi Administracyjnemu dowodów z dokumentów, czego w niniejszej sprawie w zakresie złożonego wniosku nie uczyniono, a najpóźniej w dniu rozprawy.
Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W konsekwencji, skoro w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie oceny Sądu I instancji, który zaakceptował stanowisko organów nadzoru budowlanego, że przedmiotowy obiekt budowlany (budynek mieszkalny) jest sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, brak było podstaw do przyjęcia, że możliwe było wdrożenie postępowania tzw. legalizacyjnego, o którym mowa w art. 48 ust. 2 w zw. z art. 48 ust. 1 P.b. W tych warunkach brak było podstaw do wstrzymania budowy i nałożenia na inwestora określonych obowiązków w trybie legalizacji. Artykuł 48 ust. 2 P.b. (w brzmieniu, które znalazło zastosowanie w niniejszej sprawie), wyraźnie uzależniał możliwość wdrożenia procedury legalizacyjnej od zgodności budowy m.in. z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który to warunek w okolicznościach niniejszej sprawy nie został spełniony.
Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 48 ust. 1 i 2 P.b. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.