II OSK 203/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-22
NSAbudowlaneŚredniansa
inwestycje drogowezezwolenie na realizację inwestycji drogowejprawo budowlanezarządca infrastruktury kolejowejopinieuzgodnieniatermin ważnościprawo procesowe administracyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, uznając, że opinia zarządcy infrastruktury kolejowej była ważna w dacie wydania decyzji.

Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA w Krakowie oddalającego skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących opinii zarządcy infrastruktury kolejowej oraz zgody na odstępstwo od warunków usytuowania budowli w sąsiedztwie linii kolejowej, wskazując na nieaktualność wymaganych opinii. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że opinia PKP PLK była ważna w dacie wydania decyzji, a postanowienie o zgodzie na odstępstwo zostało wydane w terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, głównie dotyczące braku wymaganych opinii zarządcy infrastruktury kolejowej oraz zgody na odstępstwo od warunków usytuowania budowli w sąsiedztwie linii kolejowej, wskazując na nieaktualność tych dokumentów w dacie wydania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA nie zawierało wad uniemożliwiających kontrolę kasacyjną, a zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 106 § 3 p.p.s.a. nie znalazły potwierdzenia. Sąd podkreślił, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest ograniczone do oceny zgodności z prawem aktu administracyjnego. Odnosząc się do kluczowego zarzutu dotyczącego opinii PKP Polskich Linii Kolejowych S.A., NSA uznał, że opinia z 2 lipca 2020 r. była ważna w dacie wydania decyzji Wojewody, a wskazany przez skarżącego termin ważności nie wpływał na obowiązywanie tej opinii. Podobnie, postanowienie Prezydenta Miasta o zgodzie na odstępstwo od warunków usytuowania budowli, wydane w oparciu o ważną opinię, było skuteczne. NSA oddalił również zarzut dotyczący braku rozstrzygnięcia o kosztach zastępstwa procesowego z urzędu, wyjaśniając, że kwestia ta należy do referendarza sądowego po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, opinia zarządcy infrastruktury kolejowej jest ważna w dacie wydania decyzji, jeśli została wydana przed upływem wskazanego terminu, a organ administracji architektoniczno-budowlanej wydał postanowienie o zgodzie na odstępstwo w tym terminie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wskazany przez zarządcę infrastruktury kolejowej termin ważności opinii ma na celu sprecyzowanie, w jakim czasie warunki realizacji inwestycji mogą stanowić podstawę do przyjęcia, że wniosek posiada pozytywną opinię. Upływ tego terminu po wydaniu postanowienia o zgodzie na odstępstwo pozostaje bez wpływu na obowiązywanie tego aktu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (28)

Główne

z.r.i.d. art. 11a § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

z.r.i.d. art. 11f § ust. 1 pkt 8

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

z.r.i.d. art. 11d § ust. 1 pkt 8 lit. g i h

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.k. art. 57 § ust. 1 i 2

Ustawa o transporcie kolejowym

Pomocnicze

z.r.i.d. art. 12 § ust. 1-4, 4c, 4d

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

z.r.i.d. art. 16 § ust. 2

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

z.r.i.d. art. 23

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

u.g.n. art. 123 § ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 124 § ust. 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 104 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1-3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 136 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § § 2 pkt 8

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1 zd. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 6

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.k. art. 53 § ust. 2

Ustawa o transporcie kolejowym

u.t.k. art. 54

Ustawa o transporcie kolejowym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych art. 4 § § 4 ust. 1

z.r.i.d. art. 11d § ust. 1 pkt 8 lit. a

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

z.r.i.d. art. 11i § ust. 2

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 11a ust. 1 w zw. z art. 11f ust. 1 pkt 8 oraz art. 11d ust. 1 pkt 8 lit. g i h z.r.i.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie i niezastosowanie przepisów, co doprowadziło do oddalenia skargi mimo braku określenia szczególnych warunków zabezpieczenia terenu i robót budowlanych oraz braku aktualnej opinii zarządcy infrastruktury kolejowej. Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 136 § 1 i art. 15 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę decyzji i niedostrzeżenie braku spełnienia ustawowych przesłanek do wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo istnienia podstaw do jej uwzględnienia z uwagi na wydanie decyzji bez wymaganej prawem opinii. Naruszenie art. 134 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. poprzez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i pominięcie w uzasadnieniu faktu braku aktualności opinii oraz nieodniesienie się do stanowiska pełnomocnika. Naruszenie art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia w wyroku o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd i instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Pozbawiony skuteczności jest zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do wniosków dowodowych skarżącego. Nie jest usprawiedliwiony w sprawie zarzut naruszenia prawa procesowego - art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 136 § 1 i art. 15 k.p.a., a także art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny powyższego zapatrywania skarżącego jednakże nie podziela, jest on bowiem wynikiem dokonania nieprawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego obejmującego dokumentację towarzyszącą wnioskowi z 23 lutego 2018 r., który zainicjował postępowanie. Skuteczność prawna powyższego postanowienia w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości.

Skład orzekający

Grzegorz Antas

sprawozdawca

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący

Robert Sawuła

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ważności opinii zarządcy infrastruktury kolejowej w kontekście zezwoleń na realizację inwestycji drogowych oraz zakresu postępowania dowodowego przed sądami administracyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji drogowej w sąsiedztwie linii kolejowej i interpretacji przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w kontekście inwestycji infrastrukturalnych, a mianowicie interpretacji ważności opinii i uzgodnień. Jest to interesujące dla prawników procesowych i specjalistów od prawa budowlanego.

Ważność opinii kluczowa dla inwestycji drogowych – co mówi NSA?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 203/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas /sprawozdawca/
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/
Robert Sawuła
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 228/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-09-28
II OZ 56/23 - Postanowienie NSA z 2023-02-14
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1363
art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1 pkt 8, 11d ust. 1 pkt 8 lit. g i h
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 106 § 3 i 5, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 250 § 1,  art. 258 § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 15, art. 136 § 1,  art. 145 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1984
art. 57 ust. 2
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 września 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 228/22 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 23 grudnia 2021 r., znak WI-VI.7821.1.42.2021.MMa w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 28 września 2022 r., II SA/Kr 228/22 oddalił skargę J.S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z 23 grudnia 2021 r. znak: WI-VI.7821.1.42.2021.MMa uchylającą decyzję Prezydenta Miasta [...] z 7 stycznia 2021 r. nr 1/6740.4.2021, którą wskazany organ na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1, art. 11i ust. 1, art. 12 ust. 1-4, 4c, 4d, art. 16 ust. 2 oraz art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1363 ze zm.), dalej: z.r.i.d., art. 123 ust. 2 i art. 124 ust. 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.), dalej: u.g.n., a także art. 104 § 1 i 2 oraz art. 107 § 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a., zatwierdził na wniosek Prezydenta Miasta [...] działającego przez Dyrektora Zarządu Dróg Miasta [...] projekt budowlany i udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn. rozbudowa ul. [...] wraz z budową ul. [...] (bocznej) jako dróg klasy D - dojazdowa w km [...] oraz przebudową skrzyżowania z ul. [...] wraz z budową i przebudową infrastruktury technicznej, w części określonej w punktach I-XII i w to miejsce orzekającą co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymującą tę decyzję Prezydenta Miasta [...] w mocy.
J.S. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
I. prawa materialnego - art. 11a ust. 1 w zw. z art. 11f ust. 1 pkt 8 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz art. 11d ust. 1 pkt 8 lit. g i h z.r.i.d. poprzez ich niezastosowanie, prowadzące do oddalenia skargi na decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w sytuacji braku określenia szczególnych warunków zabezpieczenia terenu i prowadzenia robót budowlanych oraz braku uzyskania opinii właściwego zarządcy infrastruktury kolejowej wymaganego przepisami z.r.i.d., a co za tym idzie poprzez bezpodstawne przyjęcie, że do wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej doszło na podstawie pełnej i spełniającej wymogi ustawowe dokumentacji, podczas gdy stanowiąca podstawę wydanej decyzji opinia - uzgodnienie PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych w [...] z 2 lipca 2020 r. znak IZDK 3-505-69/20 było ważne rok (12 miesięcy), co zostało wprost określone w tym uzgodnieniu, a zatem w dacie wydawania decyzji Wojewody Małopolskiego z 23 grudnia 2021 r. opinia ta (uzgodnienie) nie była aktualna, a co za tym idzie w sprawie nie było wymaganej prawem opinii właściwego zarządcy infrastruktury kolejowej, a dodatkowo postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 18 września 2020 r. znak AU-O1-6.6740.6.67.2020.AP o udzieleniu zgody na odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1984 ze zm.), dalej: u.t.k., a także warunków wykonywania robót ziemnych określonych na podstawie art. 54 u.t.k. w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1247) dla inwestycji oparte było na nieaktualnym uzgodnieniu;
II. przepisów postepowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w zw. z art. 136 § 1 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez wadliwie dokonaną ocenę zaskarżonej decyzji i niedostrzeżenie, że w dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy nie były wypełnione ustawowe przesłanki dotyczące wniosku o udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej określone w art. 11d ust. 1 pkt 8 lit. g i h z.r.i.d. oraz art. 57 ust. 2 u.t.k., a decyzja organu odwoławczego została wydana w oparciu o nieaktualną opinię, pomimo że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i organ powinien ponownie rozpatrzyć sprawę w całości, tj. orzekać na podstawie stanu faktycznego i prawnego ustalonego w momencie wydawania zaskarżonej decyzji, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji pomimo braku spełnienia ustawowych wymagań dotyczących wniosku o udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej;
2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez oddalenie skargi (niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), pomimo że ziściła się podstawa do jej uwzględnienia z uwagi na naruszenie prawa stanowiące przesłankę wznowienia postępowania, to jest okoliczność, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, albowiem w momencie orzekania przez Wojewodę Małopolskiego opinia z 2 lipca 2020 r. znak IZDK 3-505-69/20 nie była już ważna, zatem do wniosku nie była dołączona opinia właściwego zarządcy infrastruktury kolejowej, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji, pomimo braku spełnienia ustawowych wymagań dotyczących wniosku o udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej;
3) art. 134 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym oraz pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku faktu braku aktualności opinii z 2 lipca 2020 r. znak IZDK 3-505-69/20, jak również poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu wyroku do uzupełniającego stanowiska pełnomocnika skarżącego przedstawionego w pismach wnoszonych w toku postępowania, co w konsekwencji uniemożliwiło stronie skarżącej wywiedzenie wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej, gdyż strona nie zna motywów, jakimi w tym zakresie kierował się Sąd I instancji, oddalając skargę i nie uwzględniając tego stanowiska (w tym doprecyzowania zarzutów skargi oraz złożonych wniosków dowodowych);
4) art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia w wyroku odnośnie do przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu za zastępstwo prawne na zasadzie prawa pomocy oraz brak orzeczenia co do wydania na posiedzeniu niejawnym postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi za zastępstwo prawne na zasadzie prawa pomocy, pomimo złożenia stosownego wniosku w toku postępowania.
Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie wyroku wraz z uchyleniem decyzji organu odwoławczego, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które nie zostały pokryte w całości ani w części, oświadczając, że zrzeka się w sprawie przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącego na uzasadnionych podstawach.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd i instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przyjąć należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu. Uzasadnienie wyroku z 28 września 2022 r. nie posiada wskazanej wadliwości, zostało bowiem sporządzone w sposób, który ujawnia, dlaczego Sąd I instancji uznał zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego za zgodną z prawem, wraz z równoczesnym wyjaśnieniem w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z art. 141 § 4 p.p.s.a., powodów niepodzielenia stanowiska zajętego w sprawie przez skarżącego. W uzasadnieniu wyroku Sąd odniósł się do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, poddana ocenie w nim została również kwestia spełnienia w sprawie wszystkich warunków do wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Stan sprawy w tym zakresie nie został przedstawiony niezgodnie ze stanem rzeczywistym. W kontekście zarzutu podnoszącego brak odniesienia się przez Sąd I instancji do twierdzeń i wniosków zamieszczonych przez skarżącego w uzupełniających skargę pismach z 10 i 16 sierpnia 2022 r. należy przypomnieć, że wymaganie wynikające z w art. 141 § 4 p.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku szczegółowego odnoszenia się do wszystkich podniesionych przez skarżącego zarzutów, a jedynie do tych, które miały znaczenie dla sprawy. W skardze kasacyjnej skarżący nie wykazał, by ten warunek z uwagi na charakter podniesionych w ww. pismach uwag został w sprawie spełniony. W rozpoznawanej sprawie zastrzeżenie dotyczące znaczenia prawnego art. 141 § 4 p.p.s.a. jest o tyle istotne, że zastrzeżenia zgłoszone przez skarżącego w pismach procesowych z 10 i 16 sierpnia 2022 r. w znacznej części miały wymiar ogólny, co było konsekwencją wskazania przez skarżącego, że pozostaje on reprezentantem "interesu całej społeczności lokalnej", a jego dążenie do podważenia zaskarżonej decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej nie wynika wyłącznie z uznania, że narusza ona jego interes prawny, ale wypływa z potrzeby zablokowania inwestycji nie odznaczającej się, jak przyjmuje strona, bezpieczeństwem, celowością, jak też użytecznością dla mającej z niej korzystać społeczności sąsiedzkiej.
Pozbawiony skuteczności jest zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do wniosków dowodowych skarżącego. Według art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc rozpatruje sprawę co do zasady na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W drodze wyjątku, zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zakres postępowania dowodowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest dostosowany do funkcji tego postępowania, której celem jest ocena zgodności z prawem procesu zastosowania przez organy administracji publicznej norm prawa do określonego stanu faktycznego. Postępowanie dowodowe i dokonywanie w jego trakcie ustaleń faktycznych przez sąd administracyjny jest dopuszczalne jedynie w powyższym zakresie. Tym samym w postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, że sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny sprawy (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2023 r., II OSK 2687/21; wyrok NSA z 15 czerwca 2021 r., II OSK 337/21). Podzielić należy przy tym ten pogląd prezentowany w dotychczasowym orzecznictwie, zgodnie z którym z przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem a nie obowiązkiem sądu, stąd brak przeprowadzenia dowodu nie może być traktowany jako naruszenie prawa procesowego ważące na wyniku sprawy. Argumentacja dostrzegająca w zaniechaniu Sądu I instancji wadliwość, która powinna prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku, pomija powyższe, abstrahuje przy tym od oceny, czego zgłoszone wnioski dowodowe dotyczyły i czy w świetle dyspozycji art. 106 § 3 p.p.s.a. mogły podlegać one uwzględnieniu, jako że powinny być uznane za niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości zaistniałych w sprawie, nie powodując nadmiernego przedłużenia postępowania. Skarżący odstąpił od dokonania wskazanej analizy, pomimo że była ona konieczna, jeżeli art. 11i ust. 2 z.r.i.d. przyjmuje, iż w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a żądanie skarżącego obejmowało m.in. przeprowadzenie przed Sądem dowodu z załącznika graficznego nr 1 do uchwały Nr [...] (błędnie określonej przez skarżącego jako noszącej numer [...]) Rady Miasta [...] z dnia 10 kwietnia 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2013 r. poz. 3009) na "okoliczność planowanego przebiegu drogi uwzględniającego interes lokalnej społeczności", czy też skarżący w celu zweryfikowania istniejącego uzbrojenia terenu wystąpił o przeprowadzenie dowodu "z oględzin terenu inwestycji w obecności biegłego geodety".
Nie jest usprawiedliwiony w sprawie zarzut naruszenia prawa procesowego - art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 136 § 1 i art. 15 k.p.a., a także art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., co jest konsekwencją niepodzielenia przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska skarżącego, że Wojewoda Małopolski, rozpatrując ponownie sprawę w toku instancji, nie zweryfikował, przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe, czy w momencie wydania zaskarżonej decyzji spełnione zostały wszystkie wymagania stanowiące podstawę uwzględnienia wniosku o udzielenie zezwolenia na realizację planowanej inwestycji drogowej. Temu uchybieniu skarżący nadał rangę wady kwalifikowanej stanowiącej przyczynę wznowienia postępowania (145 § 1 pkt 6 k.p.a.).
W przytoczonej podstawie kasacyjnej obejmującej naruszone przez Sąd I instancji przepisy prawa materialnego skarżący wskazał, że zgodnie z art. 11a ust. 1 z.r.i.d., wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący zadania zlecone z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych, zobowiązani są wydać decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi, przy czym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej powinna zawierać w razie potrzeby ustalenia dotyczące określenia szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych (art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. a z.r.i.d.). W rozpoznawanej sprawie, zdaniem skarżącego, powyższy wymóg nie został w sposób właściwy spełniony, co jest następstwem wadliwości obarczającej złożony wniosek o wydanie decyzji w zakresie, w jakim organ odwoławczy powinien poddać kontroli to, czy zawierał on opinię właściwego zarządcy infrastruktury kolejowej - w odniesieniu do linii kolejowej (art. 11d ust. 1 pkt 8 lit. g z.r.i.d.), a także w ramach opinii "innych organów wymaganych przepisami szczególnymi" (art. 11d ust. 1 pkt 8 lit. h z.r.i.d.) – stanowisko Prezydenta Miasta [...] jako organu administracji architektoniczno-budowlanej właściwego w przedmiocie udzielenia w trybie art. 57 ust. 1 i 2 u.t.k. zgody na odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 u.t.k. oraz wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej określonych na podstawie art. 54 u.t.k. W ocenie skarżącego, o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji przesądza nie tyle niezastosowanie się w sprawie przez zarządcę drogi do obowiązku złożenia wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wraz z wszystkimi wymaganymi opiniami, ile fakt ich dezaktualizacji wynikającej z upływu terminu ich ważności.
Naczelny Sąd Administracyjny powyższego zapatrywania skarżącego jednakże nie podziela, jest on bowiem wynikiem dokonania nieprawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego obejmującego dokumentację towarzyszącą wnioskowi z 23 lutego 2018 r., który zainicjował postępowanie. Wbrew odmiennemu twierdzeniu skarżącego, wyrazem spełnienia wymagania dotyczącego dołączenia do wniosku opinii właściwego zarządcy infrastruktury kolejowej było uzyskanie przez zarządcę drogi opinii PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych w [...] z 2 lipca 2020 r. znak IZDK3-505-45/20 (k. 150). To powyższa opinia z uwagi na sąsiedztwo projektowanej inwestycji z linią kolejową nr [...]-[...] km [...] powinna być postrzegana jako realizująca warunek, o którym mowa w art. 11d ust. 1 pkt 8 lit. g z.r.i.d., co oznacza, że odwołanie się przez skarżącego do wydanej przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych w [...] innej opinii z tego samego dnia (znak IZDK 3-505-69/20), wraz ze wskazaniem, iż opinia ta jest ograniczona terminem ważności, nie może stanowić potwierdzenia dopuszczenia się przez Wojewodę Małopolskiego uchybienia, którego niedostrzeżenie przez Sąd I instancji miało wpływ na wynik dokonanej kontroli sądowej decyzji z 23 grudnia 2021 r.
Podobnie ocenić należy również wnioski, jakie skarżący wywiódł względem kwestii zastosowania w sprawie przez organ odwoławczy art. 57 ust. 2 u.t.k. w zw. z art. 11d ust. 1 pkt 8 lit. h z.r.i.d. Niesporny charakter ma ustalenie, zgodnie z którym Prezydent Miasta [...] wydał postanowienie z 18 września 2020 r. znak AU-O1-6.6740.6.67.2020.AP, którym w wyniku rozpoznania wniosku Zarządu Dróg Miasta [...] z 29 lipca 2020 r. udzielił zgody na odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 ust. 2 u.t.k. oraz warunków wykonywania robót ziemnych określonych na podstawie art. 54 u.t.k. w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów [...] (bocznej) jako dróg klasy D - dojazdowa w km [...] oraz przebudową skrzyżowania z ul. [...] wraz z budową i przebudową infrastruktury technicznej według załącznika graficznego stanowiącego część tego aktu na warunkach uzgodnienia z PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych w [...] (k. 138).
Skuteczność prawna powyższego postanowienia w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości. Zostało ono wydane, jak tego wymaga art. 57 ust. 2 u.t.k., po uzyskaniu przez Prezydenta Miasta [...] opinii właściwego zarządcy infrastruktury kolejowej (opinia z 2 lipca 2020 r. znak IZDK 3-505-69/20). Jakkolwiek zgodzić się należy z twierdzeniem skarżącego, że ww. opinia zawiera zastrzeżenie o treści: "uzgodnienie jest ważne: 1 rok (12 miesięcy)", niemniej nie ma powodów, by podanemu terminowi przypisywać inne znaczenie, niż funkcję sprecyzowania przez zarządcę infrastruktury kolejowej, w jakim czasie podane w opinii warunki realizacji inwestycji w zbliżeniu z osią skrajnego toru linii kolejowej nr [...] mogą stanowić dla organu udzielającego zgody na odstępstwo podstawę do przyjęcia, iż wniosek posiada pozytywną opinię, a w konsekwencji jako zaopiniowany może stać się przedmiotem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 57 ust. 2 u.t.k. Jeżeli przed podanym przez zarządcę infrastruktury kolejowej terminem, tak jak to miało miejsce w kontrolowanej sprawie, organ administracji architektoniczno-budowlanej wydał postanowienie o udzieleniu zgody na odstępstwo, to upływ tego terminu pozostaje bez wpływu na obowiązywanie omawianego aktu, którego wydanie organy, o których mowa w art. 11a ust. 1 z.r.i.d., powinny uwzględnić w toku rozpatrzenia wniosku dotyczącego udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi.
Przytoczona w skardze kasacyjnej podstawa obejmująca zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. dotyczy zagadnienia przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu za zastępstwo prawne świadczone na zasadzie prawa pomocy, nie mieści się ona zatem w granicach przeprowadzanej przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, którym Sąd orzekł o oddaleniu skargi wniesionej przez skarżącego. Należy jedynie wyjaśnić, że w zaskarżonym orzeczeniu nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu z uwagi na to, iż stosownie do art. 250 oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy przyznaje się za wykonane zastępstwo prawne, co oznacza, że następuje to po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Wydawanie postanowienia o przyznaniu adwokatowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy należy do (starszego) referendarza sądowego wojewódzkiego sądu administracyjnego i wzgląd na tę okoliczność decydował również o niezaistnieniu warunków, by zgłoszony w rozpatrywanej skardze kasacyjnej wniosek pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które nie zostały pokryte w całości ani w części, mógł podlegać rozpatrzeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI