II SA/Łd 364/05

II SA/Łd 364/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/
Joanna Sekunda-Lenczewska
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 203/06 - Wyrok NSA z 2007-01-19
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA: Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...], znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] znak: [...] odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego wraz z przyłączem wodociągowym na działce położonej w T. przy ul. A, nr ew. 14/1.
W uzasadnieniu, poza opisaniem stanu faktycznego sprawy, zauważył, iż nałożony na inwestora przez Starostę [...] postanowieniem z dnia 19 lipca 2004r. znak [...] w punkcie 7 obowiązek zwymiarowania grubości ściany piwnicy oraz na wyższych kondygnacjach, określenia przebiegu granicy podziału nieruchomości przez wspólną ścianę graniczną na poszczególnych kondygnacjach, nie został wykonany, co oznacza, iż nie są znane grubości ściany na poszczególnych kondygnacjach. Organ odwoławczy zauważył, iż na poszczególnych rysunkach przedstawiony został przebieg granicy przez tą ścianę, jednakże wobec braku grubości ściany na poszczególnych kondygnacjach i jednoznacznego wskazania przebiegu granicy przez tą ścianę nie jest możliwe ustalenie położenia ściany w stosunku do granicy pomiędzy nieruchomościami. Zdaniem tegoż organu, z rysunków tych wynika, iż granica w ścianie może przebiegać w połowie ściany pocienionej na parterze i na poddaszu budynku. Powołując się na wyrok Sądu Rejonowego w P. syg. akt. [...], stwierdził, że wskazana w odwołaniu przez R. S. granica pomiędzy nieruchomościami jest odmienna od określonej w tym wyroku, bowiem Sąd określił linię podziału budynku, która jednocześnie wyznacza granicę prawną pomiędzy działkami o nr 14/1 i 14/2 przebiegającą przez środek ściany nośnej. Skoro zatem w projekcie nie wskazano środka ściany nośnej, to tym samym, według organu, nie jest możliwe odniesienie się do prawidłowości zaprojektowanej nadbudowy ściany budynku pomiędzy tymi działkami, a granicę poprzez budynek winien określić geodeta. Brak ten powoduje, że zaprojektowane belki nowych stropów mogą swą długością naruszać prawo własności K. Z. Inwestor nie wykonał, co słusznie, zdaniem Wojewody [...], podkreślił organ pierwszej instancji, także nieprawidłowości wymienionych w pkt. 1, 4 i 6 postanowienia Starosty [...] z dnia 19 lipca 2004r.
Podkreślił nadto, iż z projektu budowlanego wynika, iż jeden przewód kominowy nie należy do R. S., a w projekcie nie wskazano włączenia tegoż przewodu do któregokolwiek budynku. Stwierdził nadto, iż przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne powinny spełniać warunki wymienione w przepisach § 140 i § 142 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz pkt 3.3 Polskiej Normy PN-89/B-10425.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie R. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, zaś rozstrzygnięciu temu zarzucił naruszenie art. 9, art. 7 i art. 77 oraz art. 75 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi podkreślił m.in. iż istota sporu sprowadza się do określenia przebiegu granicy pomiędzy nieruchomością inwestora a nieruchomością K. Z., a także ilości granic między tymi nieruchomościami. Oświadczył, iż między tymi nieruchomościami przebiega jedna granica, dzieląca budynek na dwie części i przebiega ona przez środek ściany nośnej, nie zaś tak jak przyjął organ pierwszej instancji część nieruchomości, na której stoi ściana wspólna jest odrębną nieruchomością. Podkreślił, iż nieprawidłowości projektu określone w pkt. 1, 4 i 6 postanowienia z dnia 19 lipca 2004r. zostały usunięte, a rzeczywistą przyczyną odmowy udzielenia pozwolenia na budowę jest naruszenie praw sąsiedzkich "poprzez oparcie części ściany granicznej, belek stropu nad pierwszym piętrem oraz kominów na części ściany określonej przez Starostę jako wspólna". Zdaniem skarżącego, nie uzyskał on "zgody na drodze sądowej na dysponowanie częścią wspólną nieruchomości na budowę, albowiem zdaniem Sądu część taka nie istnieje". Zauważył, iż jego wniosek dowodowy z opinii biegłego do spraw budownictwa na okoliczność ilości granic rozdzielających nieruchomości oraz określenia, czy "część granicznej ściany nośnej rozdzielającej przedmiotowy budynek na dwie części stanowi część wspólną współwłaścicieli sąsiednich działek" został uznany za bezzasadny, stwierdzając, iż do wyznaczenia przebiegu granicy poprzez budynek właściwy jest uprawniony geodeta. Z tego względu uznał on, iż inwestor winien zostać zobowiązany do przedłożenia mapy geodezyjnej. Zauważył nadto, iż przedmiotem badania Sądu Rejonowego nie był przebieg granicy przez ścianę nośną, lecz problem jej własności, a organy administracji publicznej błędnie interpretując ten wyrok w sposób dowolny rozstrzygają kwestię własności ściany granicznej. Podkreślił, iż od dłuższego czasu stara się o uzyskanie pozwolenia na budowę i rezygnuje, o czym świadczą poprawki projektu, z wielu swoich zamierzeń budowlanych, aby spełnić wszystkie żądania Starosty. Zarzucił także to, iż Starosta nie wezwał inwestora do złożenia oświadczenia sąsiada wyrażającego zgodę na dysponowanie częścią wspólną ściany na cele budowlane. Podkreślił nadto fakt długotrwałego i przewlekłego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie, skoro trwa ono od 2001r., a decyzje były kilkakrotnie uchylane. To zaś naraziło skarżącego na straty, gdyż wzrosły ceny materiałów budowlanych i robocizny, a inwestor nie mógł skorzystać z ulg podatkowych. Do skargi R. S. załączył "Szkic przebiegu granicy przez podzielony budynek mieszkalny".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podkreślił, iż załączony do skargi szkic nie został opatrzony datą jego wykonania, ze szkicu tego wynika nadto, iż "wewnętrzna krawędź ściany poprzecznej rozdzielającej budynek położona jest w odległości 38 cm od granicy pomiędzy działkami, co może oznaczać, iż ściana ta całą swoją grubością jest położona na działce 14/1. Zauważył nadto, iż w projekcie projektant nie określił faktycznej grubości spornej ściany, a organ administracji publicznej jest związany wyrokiem Sądu Rejonowego, zaś wniosek dowodowy, wobec wcześniejszego zobowiązania strony do złożenia takiego dowodu postanowieniem z dnia 19 lipca 2004r., nie został uwzględniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, a żaden z jej zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwanej dalej upsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu.
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez R. S. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] znak: [...] odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego wraz z przyłączem wodociągowym na działce położonej w T. przy ul. A, nr ew. 14/1, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności zauważyć należało, iż stosownie do obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000, Nr 106, poz. 1126 ze zm.) pozwolenie na budowę może być udzielone temu, kto złożył wniosek o pozwolenie na budowę w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeśli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, złoży wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwolenia, o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli jest ono wymagane oraz złoży oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zgodnie zaś z art. 35 ust. 1 przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W myśl ust. 3 i 4 przepisu art. 35 powołanej ustawy w razie stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin, a po jego bezskutecznym upływie, wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, nie może jednak odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w razie spełnienia wymagań określonych w powołanym wyżej art. 32 ust. 4 i ust. 1 art. 35.
Z powołanych przepisów wynika, iż pozwolenie na budowę może być udzielone jedynie wówczas, gdy wszystkie wymienione w powołanych przepisach warunki zostaną spełnione łącznie. Użyty w ust. 4 art. 35 powołanej ustawy zwrot "organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę" oznacza, że organ administracji architektoniczno – budowlanej w razie spełnienia tych przesłanek jest związany powyższymi przepisami i ma obowiązek podjąć rozstrzygnięcie zgodne z żądaniem wnioskodawcy. A contrario rozumując dopiero brak którejkolwiek z tych przesłanek uniemożliwia podjęcie decyzji o pozwoleniu na budowę.
W analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, iż R. S. podjął zamiar rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego posiadającego ścianę wspólną z budynkiem sąsiednim wraz z przyłączem wodociągowym na działce położonej w T. przy ul. A, nr ew. 14/1, a przedłożony przez niego projekt budowlany tejże rozbudowy i nadbudowy był niekompletny, zaś inwestor postanowieniem Starosty [...] z dnia 19 lipca 2004r. został zobowiązany do usunięcia nieprawidłowości tegoż projektu poprzez zinwentaryzowanie przewodów kominowych w ścianie granicznej między działkami 14/1 i 14/2, doprowadzenie do zgodności części architektonicznej i konstrukcyjnej w części dotyczącej kominów, zinwentaryzowanie więźby dachowej oraz pokrycia dachu, dostarczenie zgody sąsiada na dokonanie przebudowy, wskazanie głębokości oparcia belek na ścianie wspólnej o grubości 25 m, wskazanie sposobu nadbudowy ściany wspólnej, zgody sąsiada na rozbiórkę komina celem jego przesunięcia na działkę nr 14/1, zwymiarowanie grubości ściany w piwnicy oraz na wyższych kondygnacjach, odsunięcie tarasu od granicy z działką sąsiada o min. 1,5 m. Spór dotyczy natomiast tego, czy powyższe obowiązki zostały przez skarżącego wykonane, co w konsekwencji obligowałoby organ administracji publicznej do udzielenia pozwolenia na budowę.
W pierwszej kolejności zauważyć należało, iż bezsporną jest okoliczność, iż zaprojektowane przez R. S. roboty budowlane miały zostać wykonane nie tylko na nieruchomości będącej własnością skarżącego, ale także część tych robót miała zostać wykonana w usytuowanej w granicy ścianie nośnej, będącej ścianą wspólną dla istniejącego budynku skarżącego na nieruchomości 14/1 i budynku na nieruchomości nr ew. 14/2 stanowiącej własność K. Z. Skoro zatem roboty te miały zostać wykonane we wspólnej ścianie, to oczywistym jest, iż inwestor winien uzyskać zgodę współwłaściciela na wykonanie jakichkolwiek robót w tej ścianie. Z tegoż względu nie można uznać za wiarygodne złożone do akt administracyjnych oświadczenie skarżącego z dnia 19 grudnia 2003r. o posiadanym prawie do terenu, zwłaszcza wobec faktu, iż K. Z. nie wyraża zgody na obciążenie ściany nośnej dodatkowym stropem (np.odwołanie z 4 lipca 2001r.). To zaś oznacza, iż inwestor, w ocenie Sądu, nie posiada prawa do terenu na wykonanie wszystkich zaplanowanych robót.
W ocenie Sądu uzasadnione wątpliwości budzi także okoliczność, czy sporna ściana nośna o grubości 25 cm będzie w stanie utrzymać dodatkowe obciążenie powodowane przez wykonaną dodatkową kondygnacją, a także to, czy "wkucie się" w tą ścianę na głębokość 12,5 cm, jak to przewidziano w projekcie w części architektoniczno – konstrukcyjnej w pkt 4.2.3.1. zatytułowanym roboty budowlane prowadzone w obrębie ściany rozgraniczającej budynki, celem wykonania stropu będzie wystarczające do "uniesienia" dodatkowej kondygnacji. Z tego względu wydaje się, iż należałoby poszukać takiego rozwiązania konstrukcyjno – budowlanego, aby nie obciążać istniejącej ściany ponad miarę, a tym samym nie powodować ewentualnego niebezpieczeństwa niekorzystnego wpływu na sąsiedni budynek.
Dla rozpoznania niniejszej sprawy nie bez znaczenia jest również okoliczność, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] nr [...] ustalała warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji obejmującej rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego na nieruchomościach nr ew. 14/1 i 14/2, a warunki te ustalono dla R. S. i K. Z. W tym miejscu zauważyć należy, iż decyzja administracyjna jest aktem podwójnie konkretnym, dotyczy ona bowiem konkretnego podmiotu i konkretnego przedmiotu. W konsekwencji więc z wnioskiem o pozwolenie na budowę, w ocenie Sądu, winni bowiem wystąpić obaj inwestorzy, a wniosek powinien obejmować obie nieruchomości, wszak przedmiotem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu był budynek mieszkalny znajdujący się na tych działkach. Tymczasem z wnioskiem o pozwolenie na budowę wystąpił wyłącznie R. S., a wniosek ten dotyczył wyłącznie realizacji inwestycji na nieruchomości oznaczonej nr ew. 14/1. To zaś oznacza, biorąc pod uwagę treść powołanego wyżej przepisu art.32 ust. 4 pkt. 1, iż w niniejszej sprawie brak jest tożsamości podmiotu i przedmiotu między postępowaniem w sprawie ustalenia warunków dla tej inwestycji a postępowaniem w sprawie udzielenia pozwolenia na jej budowę. Wskazana okoliczność jest o tyle istotna, że umowa znosząca współwłasność ówczesnej nieruchomości nr ew. 14 poprzez wydzielenie nieruchomości o nr ew. 14/1 i 14/2 została zawarta przed datą wydania decyzji o warunkach, nastąpiło to bowiem w dniu 2 listopada 1999r. (akt notarialny z dnia 2 listopada 1999r. repertorium A nr [...]).
Na marginesie zauważyć należy, iż w decyzji tej wprowadzono także wymóg zgody sąsiadów na budowę w granicy. Oczywiście w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, tj. w dniu [...], wymóg takiej zgody nie obowiązywał. Stosownie bowiem § 330 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) przepisów rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeśli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów. Skoro zatem wniosek o pozwolenie na budowę złożono w dniu 20 września 2001r., to w sprawie zastosowanie miało rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 1999r., Nr 15, poz. 140 z póź. zm.), w szczególności § 12 ust. 6 rozporządzenia z 1994r. nie wprowadzający wymogu zgody sąsiada, nie zaś tak jak to stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy § 140 i § 142 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Wada ta, podobnie jak brak uzasadnienia prawnego decyzji spełniającego wymogi art. 107 § 3 k.p.a., nie ma jednak wpływu na legalność zaskarżonej decyzji, zaś organ administracji publicznej, jak i adresat aktu administracyjnego, którym w niniejszej sprawie jest decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] nr [...], są związani postanowieniami tegoż aktu tak długo, jak długo akt ten nie zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego.
Podkreślić nadto trzeba, iż kwestia usytuowania tarasu i przewodów kominowych nie została przez projektanta określona w sposób jednoznaczny.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż w toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...] jest zgodna z prawem.
Zwrotu kosztów w niniejszej sprawie nie zasądzono, o zwrocie kosztów Sąd orzeka bowiem jedynie między stronami, tj. organem administracji publicznej a skarżącym i to wyłącznie wówczas, gdy skargę uwzględnia. Stosownie do przepisu art. 200 u.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Tymczasem w niniejszej sprawie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Jednocześnie Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 wskazanej ustawy za zbędne.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.