II OSK 202/20

II OSK 202/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska - Rzepecka
Paweł Miładowski
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Wr 329/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2019-08-27
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 i art. 36
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka Protokolant: referent stażysta Aleksandra Zbraniborska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. R. i R. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wr 329/19 w sprawie ze skargi M. R. i R. R. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 21 marca 2019 r. nr O-186/19 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z instalacjami zewnętrznymi bez przyłączy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 27 sierpnia 2019 r., II SA/Wr 329/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) we Wrocławiu oddalił skargę M. R. i R. R. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z 21 marca 2019 r., nr O-186/19, w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z instalacjami zewnętrznymi bez przyłączy. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, decyzją z 14 września 2018 r., Nr 4759/2018, Prezydent Wrocławia, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2018, poz. 1202 ze zm., uPb) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016, poz. 1257 ze zm., K.p.a.), art. 92 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. 2018, poz. 995), zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. P. (inwestor) pozwolenia na budowę, obejmującego budowę wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z instalacjami zewnętrznymi bez przyłączy przy ul. [...] we W. (oznaczenie geodezyjne: działka nr [...], [...], obręb [...]). Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że w ocenie organu administracji architektoniczno-budowlanej I instancji projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla wnioskowanej inwestycji w projekcie przedłożonym do zatwierdzenia zachowano obowiązującą linię zabudowy, spełniono wymagania planu odnośnie ilości miejsc postojowych dla samochodów, kąta nachylenia połaci dachowej, wymiaru pionowego budynku, ilości kondygnacji, powierzchni przeznaczonej na zieleń. Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że inwestycja jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi, szczególnie w zakresie przesłaniania, zacieniania, odległości budynku od granic działki i odprowadzania wód opadowych, a przedłożony z wnioskiem projekt budowlany jest kompletny, sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu zaświadczeniami.
Wyrokując w sprawie II SA/Wr 329/19 kolejno wskazano, że od opisanej powyżej decyzji odwołanie wnieśli M. R. i R. R. Zdaniem odwołujących się projektowany budynek nie spełniał wymogów zawartych w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015, poz. 1422, rozp. MI 2002) i będzie zacieniał budynek na ich sąsiedniej działce nr [...]. W ocenie odwołujących się naruszono art. 35 ust. 3 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 uPb. Ponadto odwołujący wnieśli o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez Wojewodę odwołania A. P. od decyzji Prezydenta Wrocławia Nr 1603/2018, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej R. R. i M. R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego, na sąsiedniej do działki inwestycyjnej działce gruntu o numerze ewid. [...], [...], obręb [...]. W toku postępowania odwoławczego inwestor dowodził, że odwołanie jest bezzasadne, ponieważ projektowany jego budynek spełnia wymogi obowiązujących przepisów budowlanych oraz nie ogranicza zabudowy sąsiednich działek.
Dalej w wyroku II SA/Wr 329/19 przywołano, że po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Wojewoda Dolnośląski powołaną na wstępie decyzją z 21 marca 2019 r., w której jako podstawę prawną powołano art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 82 ust. 3 uPb, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W wyroku zrekapitulowano argumentację organu odwoławczego, który przedłożony projekt budowlany uznał za zgodny z uchwałą Nr XIX/541/08 Rady Miejskiej Wrocławia z 13 marca 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części obszaru Jagodno I we Wrocławiu (Dz. Urz. Woj. Doln. Nr 121, poz. 1422; plan, MPZP). Zamierzenie budowlane inwestora obejmujące wolnostojący budynek mieszkalny jednorodzinny zostało przewidziane na terenie oznaczonym w planie symbolem 9.MNU. Zachowane zostały wymagania § 18 ust. 2 pkt 1 MPZP odnośnie obowiązującej linii zabudowy od strony ul. [...]. W garażu i przed garażem zlokalizowano 2 miejsca postojowe dla samochodów, zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 1 lit. a MPZP. Kąt nachylenia połaci dachowej wynosi 35° (wg § 5. pkt 2 planu dach nie może mieć spadku mniejszego niż 30°). Wymiar pionowy budynku mierzony od poziomu istniejącego terenu do najwyższego punktu dachu wynosić będzie 7,09 m (wg § 5 pkt 1 MPZP wysokość budynków mieszkalnych jednorodzinnych nie może być większa niż 12 m). Projektowany budynek będzie parterowy z poddaszem nieużytkowym (wg § 5 pkt 2 MPZP liczba kondygnacji nadziemnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych nie może być większa niż trzy, przy czym trzecią kondygnację dopuszcza się wyłącznie w formie poddasza). Projektowana powierzchnia przeznaczona na zieleń wynosi około 62,02 %, podczas gdy zgodnie z § 5 pkt 9 lit. a planu obowiązuje przeznaczenie co najmniej 40% powierzchni działki budowlanej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na zieleń.
W ocenie Wojewody projekt zagospodarowania terenu jest także zgodny z rozp. MI 2002, jest kompletny, a projektant przedłożył oświadczenie, że sporządzony został zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt zawiera opinię Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu w zakresie ochrony zabytków archeologicznych, decyzję Prezydenta Wrocławia zezwalającą na wyłączenie z produkcji rolniczej użytków rolnych położonych na działce inwestycyjnej, uzgodnienie zjazdu i warunki przyłączenia do sieci gazowej, energetycznej, wodnej i kanalizacyjnej oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia.
M.R. i R. R. wnieśli skargę do WSA we Wrocławiu na w/w decyzję Wojewody Dolnośląskiego, zarzucając naruszenie:
1. art. 35 ust. 3 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 uPb poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że projektowany budynek nie spełnia warunków dotyczących nasłonecznienia, w szczególności gdy z samego projektu i ze stanowiska wnioskodawcy prezentowanego w toku postępowania przed organem I instancji wynika, że nie spełnia wymogów określonych w przepisach techniczno-budowlanych (w odniesieniu do budynku zaprojektowanego na działce nr [...], którego dotyczy pozwolenie na budowę udzielone decyzją Prezydenta Wrocławia z 6 kwietnia 2018 r. nr 1603/2018, czego skutkiem powinno być wydanie decyzji uchylającej decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę;
2. § 13 ust. 1 w zw. z § 60 rozp. MI 2002 – z opisu technicznego zatwierdzonego projektu, jak również ze stanowiska inwestora przedstawionego w piśmie do Wojewody Dolnośląskiego z 19 września 2018 r. wynika, że zaprojektowany budynek, którego dotyczy skarżone pozwolenie na budowę, nie spełnia wymogów w zakresie zapewnienia odpowiedniego oświetlenia naturalnego pomieszczeń (w odniesieniu do budynku zaprojektowanego na działce nr [...], którego dotyczy pozwolenie na budowę udzielone decyzją Prezydenta Wrocławia nr 1603/2018, utrzymaną w mocy decyzją Wojewody Dolnośląskiego z 14 listopada 2018 r., nr O-653/18;
3. art. 7 i 77 § 1 w zw. z 107 § 3 K.p.a. poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy z powodu nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie (dotyczącym nasłonecznienia) i w konsekwencji niewskazanie na jakim dowodzie oparł się organ stwierdzając, że wskazanie projektanta dot. braku wymaganego nasłonecznienia jest nieistotne, a normy dotyczące nasłonecznienia są spełnione w pomieszczeniach innych niż pokój dzienny, podczas gdy organ nasłonecznienia w ogóle nie zbadał, natomiast tylko pokój dzienny, co do którego projektant złożył oświadczenie o braku wymaganego przepisami nasłonecznienia mógł takie wymogi spełniać - w ostatniej wersji projektu wnioskodawca zrezygnował z okien na południe i zachód w innych pokojach, od wschodu jest projektowany jedynie garaż i kuchnia, zaś pomieszczenia z ekspozycją północną z oczywistych względów nie mogą być naturalnie nasłonecznione;
4. art. 10 K.p.a. poprzez niezawiadomienie stron o zebraniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z aktami postępowania, jest to o tyle istotne, że kilka dni przed wydaniem decyzji skarżący otrzymali odpis skargi na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z 14 listopada 2018 r. złożonej przez wnioskodawcę, a z załączników do tej skargi wynika, że budynek projektowany przez wnioskodawcę nie będzie spełniał wymogów dotyczących nasłonecznienia, zaś przedłożenie tych dokumentów, które obecnie załączane są do skargi, dowodziłoby braku wymaganego nasłonecznienia budynku wnioskodawcy (skarżący otrzymali te dokumenty w połowie marca, a decyzję wydano 21 marca 2019 r., nie zdążyli oni złożyć ich do akt postępowania, zwłaszcza, że nie wiedzieli o zaniechaniu przez organ II instancji przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego).
Powołując się na tak sformułowane zarzuty oraz art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302, Ppsa) skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie.
A. P. wniósł o oddalenie skargi, prezentując obszerną argumentację odnoszącą się do zarzutów i twierdzeń skargi.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA we Wrocławiu skargę oddalił.
W motywach tego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy orzekające przedstawiły szczegółową analizę dokumentacji projektowej, nie dopatrując się uchybień, czy naruszenia przepisów prawa. Sąd wojewódzki zaakceptował tę ocenę, wyczerpująco umotywowaną w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej i decyzji zaskarżonej, nie znajdując w materiale sprawy podstaw do jej zakwestionowania. Co się tyczy powołania w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uznano to za oczywistą omyłkę organu wojewódzkiego.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i zasadami władzy technicznej, nie narusza norm określonych w § 12 rozp. MI 2002, a ponadto zawiera analizę zacienienia i analizę nasłonecznienia sporządzone w warunkach § 13 ust. 1 i § 60 ust. 1 wskazanego powyżej rozporządzenia, które szczegółowo omówiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a wyprowadzone z nich wnioski nie zostały w sposób wiarygodny podważone. Wynika z nich, że zamierzona zabudowa zachowuje wymogi w zakresie ewentualnego zacieniania budynku usytuowanego na sąsiedniej działce budowlanej oraz wymogi w zakresie minimalnego czasu nasłonecznienia w mieszkaniach wielopokojowych w dniach równonocy w określonym przedziale czasowym. Opracowanie projektowe przewiduje również zgodnie z § 28 rozp. MI 2002 rozwiązanie dotyczące odprowadzania wód opadowych z terenu przedmiotowej nieruchomości nie powodujące zmiany stanu wód na gruncie, zmiany kierunku ich spływu ani spadku wód na teren działek sąsiednich.
Sąd wojewódzki wskazał także, że w aktach sprawy znajdują się również wszystkie ustawowo określone oświadczenia, uzgodnienia i informacje, od których ustawodawca uzależnia udzielenie pozwolenia na budowę w warunkach konkretnej sprawy, dotyczącej konkretnego zamierzenie budowlanego. W ocenie tegoż sądu w obowiązujących warunkach prawnych określonych przepisem art. 35 ust. 1 uPb i wobec spełnienia przez inwestora wymagań w nim zawartych oraz wobec związanego charakteru decyzji o pozwoleniu na budowę, Wojewoda Dolnośląski, a wcześniej organ I instancji były zobowiązane zastosować się do dyspozycji ustawodawcy wynikającej z art. 35 ust. 4 uPb i udzielić inwestorowi wnioskowanego pozwolenia na budowę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli M. R. i R. R. – zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając to orzeczenie w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucili:
1. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. przez zaaprobowanie błędnych i niepełnych ustaleń stanu faktycznego sprawy przez organy obu instancji oraz zaniechania przeprowadzenia przez nie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do dowolnego przyjęcia, że projektowany budynek rzekomo spełnia wymogi dotyczące nasłonecznienia, podczas gdy okoliczności te w ogóle nie stanowiły przedmiotu badania w toku postępowania administracyjnego;
b) "art. 145 § 1 pkt 1 lit. b" w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. przez niedostrzeżenie naruszenia w toku postępowania administracyjnego przed organem II instancji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przez zaniechanie zawiadomienia stron o zebraniu materiału dowodowego i zapoznania się z aktami sprawy, co w konsekwencji uniemożliwiło skarżącym złożenie do akt sprawy - załączonych do skargi - dokumentów graficznych i tekstowych, z których wynikało, że projektowany budynek nie spełnia wymogów dotyczących nasłonecznienia, podczas gdy w toku każdego postępowania administracyjnego organy mają obowiązek zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu;
c) art. 106 § 3 Ppsa przez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżących w zakresie dowodów z dokumentów załączonych do skargi (a ściślej - niewypowiedzenie się co do nich przez sąd pierwszej instancji), podczas gdy dowody te stanowiły istotne dla sprawy dokumenty graficzne i tekstowe, z których wynikało, że projektowany budynek nie spełnia wymogów dotyczących nasłonecznienia, co implikowało konieczność uwzględnienia ww. dowodów w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji;
2. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 35 ust. 3 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz 2 uPb (Dz. U. 2019, poz. 1186 ze zm.) w zw. z § 12 w zw. z § 13 ust. 1 w zw. z § 60 ust. 1 rozp. MI 2002 przez przyjęcie, że projektowany budynek rzekomo spełnia wymogi dotyczące nasłonecznienia, podczas gdy należało dojść do przeciwnego wniosku i przyjąć, że zaprojektowany budynek wymogów tych nie spełnia, w szczególności w odniesieniu do zapewnienia odpowiedniego oświetlenia naturalnego pomieszczeń.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wnoszą o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji;
- ewentualnie, z daleko idącej ostrożności procesowej, wnoszą o:
2. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji;
- w obu wskazanych wyżej przypadkach wnoszą o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, za obie instancje solidarnie od organu na rzecz skarżących wg norm przepisanych.
Ponadto, na podstawie art. 176 § 2 in fine Ppsa, wnieśli o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Skarżący podkreślają, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że projektowany budynek nie spełnia warunków dotyczących nasłonecznienia. Ich zdaniem sąd pierwszej instancji bezkrytycznie zaaprobował w tym zakresie stanowisko procesowe organów obu instancji, przyjmując je za własne.
W odpowiedzi A. P. na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie w całości, podnosząc że WSA we Wrocławiu zasadnie uznał, że organy orzekające w postępowaniu administracyjnym prawidłowo zastosowały w rozpoznawanej sprawie przepisy prawa materialnego, nie naruszając przy tym zasad procedury administracyjnej.
W piśmie procesowym, określonym jako uzupełnienie odpowiedzi na skargę kasacyjną, A. P. naprowadza, że WSA we Wrocławiu wyrokiem z 28 maja 2019 r., II SA/Wr 64/19, uchylił decyzję Wojewody Dolnośląskiego wydaną w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...], należącej do skarżących kasacyjnie, następnie Wojewoda Dolnośląski uchylił udzielone skarżącym kasacyjnie pozwolenie na budowę. Rozpoznając ponownie sprawę Prezydent Miasta Wrocławia decyzją z 24 sierpnia 2021 r. udzielił skarżącym kasacyjnie pozwolenia na budowę na działce nr [...] i zatwierdził nowy projekt budowlany dla budynku mieszkalnego. Z kolei inwestor uzyskał zmianę udzielonego mu pozwolenia na budowę wobec rezygnacji z garażu i dodania zadaszenia nad wejściem projektowanego budynku.
Podczas rozprawy on-line pełnomocnik skarżących kasacyjnie podtrzymał podstawy kasacyjne i argumentację zawartą w skardze kasacyjnej.
Uczestnik A. P. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, poinformował że nie odwoływał się od decyzji Prezydenta Miasta Wrocławia z 24 sierpnia 2021 r. udzielającej skarżącym pozwolenia na budowę na ich działce nr [...].
Skarżący R. R. podtrzymując skargę kasacyjną oświadczył, że zatwierdzony decyzją ostateczną projekt budowlany na działce nr [...] nie jest satysfakcjonujący, a działania uczestnika nie miały charakteru koncyliacyjnego. Skarżąca M.R. przyłączyła się do stanowiska R. R.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów.
W ocenie Sądu skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
A. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. Wbrew zarzutowi kasacyjnemu stan faktyczny sprawy w postępowaniu administracyjnym został ustalony w sposób jednoznaczny i prawidłowy, co trafnie stwierdził sąd pierwszej instancji. Słusznie także sąd a quo ocenił, że materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący, a jego ocena została dokonana bez przekroczenia granic swobodnej oceny w tym zakresie, również ocena uzasadnienia zaskarżonej decyzji jako spełniającego wymogi zawarte w art. 107 § 3 K.p.a. została przez sąd wojewódzki trafnie zaaprobowana. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej nie jest tak, jakoby organy obu instancji zaniechać miały "całkowicie" ustaleń odnośnie nasłonecznienia w projektowanym budynku inwestora, nadto okoliczności te "w ogóle" nie stanowić miały przedmiotu badania w toku postępowania administracyjnego. Przeczy temu treść decyzji organu I instancji (s. 5 i n.), treść zaskarżonej decyzji (s. 3 i n.). W zaskarżonym wyroku sporo miejsca poświęcono rozważaniom odnośnie kwestii naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku inwestora (s. 12 i n.), nie jest więc trafny zarzut naruszenia tych przepisów postępowania administracyjnego wyłuszczonych w pierwszej z podstaw kasacyjnych, a dotyczących realizacji w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy materialnej.
B. Zarzut naruszenia "art. 145 § 1 pkt 1 lit. b" w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. nie poddaje się kontroli. Po to ustawodawca przyjął konstrukcję przymusu adwokacko-radcowskiego odnośnie sporządzenia skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego od wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji, aby zapewnić należyty poziom nie tylko merytoryczny, ale i formalny dla sporządzenia tego środka zaskarżenia. Nie jest rzeczą Sądu domyślanie się intencji strony, nie jest zaś możliwe, aby takie oznaczenie przepisu mającego być naruszonym – "art. 145 § 1 pkt 1 lit. b" – odnosić się miało do K.p.a., Kodeks nie posiada takiej jednostki organizacyjnej, jaką wskazuje się w skardze kasacyjnej. Co się zaś tyczy zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. w postępowaniu odwoławczym, które miało nie zostać dostrzeżone przez sąd wojewódzki, to Sąd Naczelny nie uznaje trafności takiego zarzutu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik celnie zauważył, że Wojewoda Dolnośląski zawiadomieniem z 1 lutego 2019 r. powiadomił strony, a zatem także skarżących kasacyjnie obecnie, o planowanym – maksymalnym – terminie załatwienia sprawy. Wydanie decyzji w postępowaniu odwoławczym w dniu 21 marca 2019 r. w konsekwencji uprzedniego pisma organu wojewódzkiego wskazuje, że strony miały realną możliwość składania wniosków dowodowych i innych pism procesowych, zatem nie naruszono zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym.
C. Nie jest skuteczny zarzut naruszenia art. 106 § 3 Ppsa poprzez nie odniesienie się do wniosków dowodowych skarżących, a ściślej niewypowiedzenie się co do nich, podczas gdy dowody dołączone do skargi miały dowodzić, że projektowany budynek nie spełnia wymogów nasłonecznienia. W myśl art. 106 § 3 Ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W piśmiennictwie nie budzi wątpliwości, że dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji (por. J. P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, s. 265). Wedle art. 133 § 1 zd. 1 Ppsa sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc rozpatruje sprawę co do reguły na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W drodze wyjątku, zgodnie z art. 106 § 3 Ppsa, sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, "jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Zakres postępowania dowodowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest dostosowany do funkcji tego postępowania, której celem jest ocena zgodności z prawem procesu zastosowania przez organy administracji publicznej norm prawa do określonego stanu faktycznego. Postępowanie dowodowe i dokonywanie w jego trakcie ustaleń faktycznych przez sąd administracyjny jest dopuszczalne jedynie w powyższym zakresie. W judykaturze trafnie zauważa się, że celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 Ppsa jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To zaś oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do ustalania stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Tym samym w postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, iż sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 sierpnia 2016 r., II OSK 2747/14, LEX nr 2119358). Z art. 106 § 3 Ppsa wynika, że postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów. Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów, np. dowodu ze zdjęć, opinii biegłego czy też oględzin, jest niedopuszczalne.
WSA we Wrocławiu w motywach swego wyroku nie odnosił się do wniosków dowodowych, bo takich wniosków dowodowych w skardze po prostu nie sformułowano. Do skargi dołączono oznaczone dokumenty (fotokopie części projektu budowlanego budynku inwestora, analiza nasłonecznienia działki nr [...] wykonana na zlecenie uczestnika), które już znajdowały się w aktach administracyjnych, na co trafnie naprowadza uczestnik w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Do tych dokumentów, jako tworzących akt sprawy, na podstawie których wyrokuje sąd administracyjny, sąd wojewódzki odnosił się w motywach swego wyroku rozpatrując zasadniczy zarzut odnośnie braku nasłonecznienia projektowanego budynku inwestora. Co się zaś tyczy fotokopii pisma A. P. z 19 września 2018 r. do Wojewody Dolnośląskiego, to odnosiło się ono do sprawy zaskarżenia decyzji tegoż organu wojewódzkiego w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę skarżącym kasacyjnie na ich działce nr [...]. Tym samym nie doszło do naruszenia przepisu art. 106 § 3 Ppsa w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Podzielić należy ten pogląd prezentowany w orzecznictwie, wedle którego z przepisu art. 106 § 3 Ppsa wynika, że dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem sądu. Brak przeprowadzenia dowodu (czy z urzędu, czy na wniosek) nie może być postrzegane jako naruszenia prawa procesowego, w rozumieniu wskazanego przepisu. Zarzut naruszenia art. 106 § 3 Ppsa może być skutecznie podniesiony tylko wówczas, gdy sąd administracyjny pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, a zastosowane przez sąd kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2017 r., II FSK 3680/14, LEX nr 2253672).
D. Nie jest trafny zarzut niewłaściwego zastosowania art. 35 ust. 3 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz 2 uPb w zw. z § 12 w zw. z § 13 ust. 1 w zw. z § 60 ust. 1 rozp. MI 2002 przez przyjęcie, że projektowany budynek spełnia wymogi dotyczące nasłonecznienia. Sposób rozwinięcia tego zarzutu wskazuje, że skarżący kasacyjnie formułując zarzut naruszenia tych przepisów odnosili go do stanu faktycznego, w którym eksponowali w dacie wydania zaskarżonej decyzji uzyskanie przez nich uprzednio ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Innymi słowy skarżący kasacyjnie oczekiwali, aby to uczestnik (inwestor) dostosował swój projekt budynku na działce nr [...] do usytuowania i projektu ich budynku mieszkalnego na działce nr [...] tak, aby spełniał on wymogi przepisów rozp. MI 2002 odnośnie nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
E. Węzłowe znaczenie ma zarzut naruszenia § 13 ust. 1 w zw. z § 60 ust. 1 rozp. MI 2002. Trafnie sąd wojewódzki uwypuklił, że akta sprawy zawierają analizę zacieniania oraz nasłonecznienia budynku inwestora, a wnioski odnośnie spełnienia przez zatwierdzony projekt budynku mieszkalnego trafnie zostały zaakceptowane zaskarżonym wyrokiem, jako spełniające wymogi z § 13 ust. 1 w zw. z § 60 ust. 1 rozp. MI 2002. Niesporne jest, że w projekcie budynku inwestora zlokalizowanym 3 m od granicy z działką nr [...] należącą do skarżących kasacyjnie, nie zostały zaprojektowane otwory okienne. Na ścianie zachodniej budynku inwestora przewidziano drzwi balkonowe w podcieniu, zlokalizowane 7,20 m od granicy z działką skarżących kasacyjnie. Sporządzona w postępowaniu administracyjnym analiza wykazała, że spełniony jest wymóg ujęty w § 13 ust. 1 rozp. MI 2002. Organy przyjęły, że budynek inwestora należy potraktować jako mieszkanie wielopokojowe w rozumieniu § 60 ust. 2 rozp. MI 2002, naruszenia tego zaś przepisu w skardze kasacyjnej nie podniesiono. W postępowaniu administracyjnym przeto uznano następnie, iż warunek nasłonecznienia będzie spełniony przynajmniej dla jednego pokoju, a sąd wojewódzki uznał tę argumentację za prawidłową. To stanowisko zasługuje na akceptację ze strony Sądu Naczelnego, skarżący kasacyjnie tego ustalenia skutecznie nie podważyli. Nie jest bowiem skuteczne eksponowanie uwagi poczynionej przez projektanta odnośnie braku stosownego nasłonecznienia pokoju dziennego (oznaczonego na projekcie na s. 40 cyfrą 4 – por. motywy zaskarżonej decyzji, s. 4, uwaga Sądu), skoro warunek nasłonecznienia będzie spełniony dla innego pokoju w zaprojektowanym budynku inwestora.
F. Zarzut naruszenia § 12 rozp. MI 2002 nie poddaje się kontroli, a to z tego względu, że jest to przykład regulacji rozbudowanej, w skardze kasacyjnej brak zaś wskazania przepisu (przepisów) tegoż § 12 rozp. MI 2002, który miał zostać naruszony, nadto brak uzasadnienia w tym aspekcie nie pozwala ustalić stanowiska stron skarżących kasacyjnie. W judykaturze zgodnie podkreśla się, że w odniesieniu do regulacji normatywnej, która nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów lub ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2012 r., I OSK 2001/12, LEX nr 1291371, z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882, z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809, z dnia 17 maja 2019 r., II OSK 1665/17, CBOSA.nsa.gov.pl). § 12 rozp. MI 2002 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji składał się z dziesięciu ustępów, obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest jednoznaczne wskazanie przepisów, których naruszenie strona podnosi, to wskazanie ma być na tyle precyzyjne, że nie powinno prowadzić do wątpliwości, o który przepis (przepisy) chodzi stronie korzystającej ze środka odwoławczego. Tymczasem w przedmiotowej sprawie takiej precyzji brak, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie precyzować za stronę podstawy kasacyjnej, zaprezentowane zaś w przedmiotowej sprawie uzasadnienie skargi kasacyjnej nie pozwala na usunięcie pojawiających się wątpliwości.
G. Z powyżej wyłożonych względów nie jest również skuteczny zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 uPb, skoro organ I instancji zbadał zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także wymaganiami ochrony środowiska (w skardze kasacyjnej nie wskazano na jakiekolwiek uchybienia udzielonego uczestnikowi pozwolenia na budowę w tym aspekcie – uwaga Sądu), nadto zbadana została zgodność zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, czemu dał wyraz organ II instancji w zaskarżonej decyzji. W konsekwencji chybiony jest zarzut naruszenia art. 35 ust. 3 uPb, brak było podstaw do nakładania na inwestora obowiązku usunięcia nieprawidłowości, skoro tych właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej się nie dopatrzył.
H. Nie mogły odnieść żadnego skutku retoryczne uwagi zawarte w skardze kasacyjnej, a odnoszące się do przyczyn uwzględnienia skargi uczestnika przez WSA we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem II SA/Wr 64/19. Wyroku tego wszak skarżący kasacyjnie – jak wynika z powszechnie dostępnych danych – nie zaskarżyli.
I. Skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlegała oddaleniu na zasadzie art. 184 Ppsa.