II OSK 2004/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-27
NSAnieruchomościŚredniansa
planowanie przestrzennezagospodarowanie przestrzenneprawo nieruchomościuchwała rady gminyskarga kasacyjnadroga publicznaprawo własnościstudium uwarunkowań

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przeznaczył działki pod drogę dojazdową, uznając plan za zgodny ze studium uwarunkowań i nie naruszający prawa własności.

Spółka cywilna zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznaczyła ich działki pod drogę dojazdową (KDD), mimo że studium uwarunkowań wskazywało na możliwość zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Sądy obu instancji uznały plan za zgodny ze studium i nie naruszający prawa własności, podkreślając, że plan uwzględniał istniejący parking i potrzeby komunikacyjne osiedla. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając argumentację skarżących za nieusprawiedliwioną.

Spółka cywilna I. s.c. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Śremie dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP). Skarżący zarzucili, że MPZP, przeznaczając ich działki nr [...] i [...] pod drogę publiczną klasy dojazdowej (KDD), narusza ustalenia Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy, które dla tego obszaru przewidywały tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (D3_M1). Podnosili również naruszenie prawa własności, zasady proporcjonalności i równości, a także przekroczenie granic władztwa planistycznego. WSA w Poznaniu oddalił skargę, uznając MPZP za zgodny ze studium i nie naruszający prawa własności, wskazując na świadomość skarżących co do zamiaru planistycznego gminy oraz możliwość dalszego użytkowania gruntu jako parkingu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, oddalił ją. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe i nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA stwierdził, że oznaczenie w MPZP terenu pod drogę dojazdową nie stanowiło naruszenia ustaleń Studium, które miało charakter ogólny i mogło być uszczegółowione w planie. Sąd podkreślił, że jednostka planistyczna w Studium obejmowała większy obszar, a MPZP doprecyzował przeznaczenie, uwzględniając również tereny komunikacyjne i parkingowe, co było zgodne z potrzebami osiedla i realizacją umowy sprzedaży działek. NSA uznał, że władztwo planistyczne gminy nie naruszyło istoty prawa własności ani zasady proporcjonalności, a argumentacja skarżących dotycząca faktycznego wykorzystania terenu czy procedowania wniosku o warunki zabudowy nie była wystarczająca do uwzględnienia skargi. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania od skarżących na rzecz Gminy Miasta Śrem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, MPZP nie narusza ustaleń Studium, ponieważ Studium ma charakter ogólny i może być uszczegółowione w planie, a przeznaczenie terenu pod drogę dojazdową i parking jest zgodne z potrzebami osiedla i nie narusza prawa własności.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Studium, jako akt o charakterze ogólnym, dopuszcza uszczegółowienie przeznaczenia terenu w MPZP, w tym pod drogi dojazdowe i parkingi, nawet jeśli pierwotnie wskazywało na zabudowę mieszkaniową. Plan uwzględniał istniejący stan faktyczny (parking) i potrzeby komunikacyjne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

Upzp art. 15 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Upzp art. 20 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Upzp art. 9 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Upzp art. 3 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Upzp art. 6 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Upzp art. 6 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Usg art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Ppsa art. 174 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 174 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 147 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 204 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 106 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

MPZP nie narusza ustaleń Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego. Przeznaczenie terenu pod drogę dojazdową i parking jest zgodne z potrzebami osiedla i nie narusza prawa własności. Uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe i nie naruszyło przepisów postępowania.

Odrzucone argumenty

MPZP narusza ustalenia Studium, przeznaczając działki pod drogę zamiast zabudowy mieszkaniowej. Nastąpiło naruszenie prawa własności, zasady proporcjonalności i równości. Gmina przekroczyła granice władztwa planistycznego. Uzasadnienie wyroku WSA pomijało istotne okoliczności sprawy.

Godne uwagi sformułowania

nie pozostaje z nim w wyraźnej sprzeczności trudno było w tej sytuacji uznać, że skarżący nie mieli świadomości, jaki jest zamiar planistyczny Gminy ważąc interes indywidualny z interesem ogólnym należy zachować odpowiednie i racjonalne proporcje celu i skutku nie sposób było oznaczyć chociażby terenów komunikacyjnych o charakterze uzupełniającym, np. dróg dojazdowych czy terenów parkingów sprzedając działki na rzecz skarżących na potrzeby urządzenia na nich parkingu, nie formułowano warunku tylko czasowego jego funkcjonowania

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Wawrzyniak

sędzia

Grzegorz Antas

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między Studium Uwarunkowań a Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego, zasada proporcjonalności w planowaniu przestrzennym, ochrona prawa własności w kontekście planowania przestrzennego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z przeznaczeniem terenu w planie miejscowym oraz ustaleniami studium.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między planowanym przeznaczeniem terenu a oczekiwaniami właścicieli, co jest częstym problemem w planowaniu przestrzennym. Pokazuje, jak sądy interpretują zgodność planu ze studium i równoważą interesy.

Czy plan zagospodarowania może zmienić przeznaczenie działki z mieszkaniowej na drogę?

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2004/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Grzegorz Antas
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
IV SA/Po 225/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-06-22
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 741
arty. 15 ust. 1, art. 20 ust. 1 i art. 9 ust. 4, art. 6 ust. 1 i 2 , art. 3 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Zbraniborska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.R., A.J. wspólników spółki cywilnej I. s.c. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 225/22 w sprawie ze skargi M.R., A.J. wspólników spółki cywilnej I. s.c. na uchwałę Rady Miejskiej w Śremie z dnia 7 lipca 2021 r. nr 323/XXIX/2021 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w Śremie przy ulicy Grunwaldzkiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M.R. i A.J. (solidarnie) kwotę (dwieście czterdzieści) 240 złotych na rzecz Gminy Miasta Śrem tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 22 czerwca 2022 r., IV SA/Po 225/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Poznaniu oddalił skargę M.R., A.J. – wspólników spółki cywilnej I. s.c. – na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z [...] lipca 2021 r. nr [...], w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w [...] przy ul. [...] (uchwała, plan, MPZP). Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
2.1. Wyrokując w sprawie wskazano, że M.R. i A.J., na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2018, poz. 994 ze zm., Usg) wnieśli skargę na powyższą uchwałę, w której zarzucili naruszenie:
1) art. 15 ust. 1, art. 20 ust. 1 i art. 9 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2021, poz. 741, Upzp) poprzez nieuwzględnienie zasady zgodności planu z ustaleniami uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] października 2018 r. w sprawie Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] (Studium),
2) art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 i 2 Upzp, a także art. 140 K.c. (Kodeksu cywilnego) oraz art. 21, art. 64 i art. 94 Konstytucji RP poprzez nadużycie przez organ władztwa planistycznego, przejawiającego się w nadmiernym i nieproporcjonalnym ograniczeniu prawa własności skarżących w postaci objęcia w MPZP działek ewidencyjnych nr [...] i [...] o łącznej pow. 0,0812 ha, symbolem KDD – tereny drogi publicznej klasy dojazdowej i ustalenia w ten sposób zakazu ich zabudowy.
2.2. W skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
2.3. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący są współwłaścicielami ww. działek, położonych na obszarze objętym MPZP. Skarżący wywodzą tym samym istnienie swojego interesu prawnego w zaskarżeniu wskazanej uchwały. Naruszenie tego interesu – w ocenie skarżących – polega przede wszystkim na nieproporcjonalnym ograniczeniu uprawnień im przysługujących, jako właścicielom nieruchomości objętych planem. W ocenie skarżących nowo uchwalone Studium dla działek stanowiących ich własność określiło przeznaczenie oznaczone symbolem D3 M1 - tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Tymczasem w MPZP ich działki zostały oznaczone symbolem KDD i przeznaczone pod teren drogi publicznej klasy dojazdowej.
Skarżący podnieśli, że nabyli działki [...] i [...] w celu ich wykorzystania pod zabudowę, gdyż prowadzą działalność inwestycyjną polegającą na budowie osiedli mieszkaniowych oraz domów jednorodzinnych. Nabycie nieruchomości było wynikiem przekonania skarżących wynikającego z treści Studium, że na wskazanych działkach istnieje możliwość zabudowy. Podkreślili, że spełnili obowiązek wynikający z umowy sprzedaży przedmiotowych działek, polegający na zabudowaniu ich w terminie 12 miesięcy od daty nabycia miejscami postojowymi (parkingami) dla samochodów osobowych. Po spełnieniu w/w obowiązku skarżący byli uprawnieni do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy.
2.4. Dalej w wyroku IV SA/Po 225/22 przywołano, że w odpowiedzi na skargę Burmistrz [...]u wniósł o jej oddalenie. Nadto organ w odpowiedzi na pismo skarżących będące ich repliką na odpowiedź na skargę, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę, podkreślając iż organ nadzoru nie doszukał się naruszenia prawa w podjęciu inkryminowanej uchwały.
3.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Poznaniu skargę oddalił.
3.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że MPZP nie narusza ustaleń Studium, bowiem nie pozostaje z nim w wyraźnej sprzeczności. Ponadto zawarta przez skarżących 10 grudnia 2019 r. umowa sprzedaży przedmiotowych działek (nr rep. [...]) obligowała nabywców do wykonania na terenie działek o nr ewid. [...] i [...] parkingu w terminie 12 miesięcy, co nabywcy uczynili. Powyższe wynikało również z treści ogłoszenia o przetargu na zabudowę nieruchomości miejscami parkingowymi. Zdaniem sądu a quo trudno było w tej sytuacji uznać, że skarżący nie mieli świadomości, jaki jest zamiar planistyczny Gminy odnośnie przedmiotowych działek.
3.3. Sąd pierwszej instancji zauważył, że ustalenia planu pozwalają skarżącym użytkować grunt w sposób dotychczasowy (parking) i pobierać z tego tytułu pożytki oraz wykorzystywać go w sposób zgodny z zawartą umową sprzedaży działek. Zdaniem tegoż sądu brak było podstaw do uznania, że ustaleniami planu doszło do naruszenia przepisów Konstytucji RP, w tym zawartej tam zasady ochrony własności. Sąd pierwszej instancji przypomniał w tym miejscu, że ważąc interes indywidualny z interesem ogólnym należy zachować odpowiednie i racjonalne proporcje celu i skutku. W ocenie tegoż sądu w niniejszej sprawie proporcje te zostały należycie wyważone i zachowane.
4.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli skarżący – reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając go w całości.
4.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuca się na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz.U. 2022, poz. 329; Ppsa) naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 15 ust. 1, art. 20 ust. 1 i art. 9 ust. 4 Upzp poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że oznaczenie w MPZP przeznaczenia działek ewidencyjnych nr [...] i [...] symbolem KDD - tereny drogi publicznej klasy dojazdowej, nie stanowi naruszenia zapisów uchwały nr [...] Rady Miejskiej [...] z [...].10.2018 r. w sprawie Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] (Studium), w której nieruchomości te objęte były symbolem D3_M1 – tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej;
2) art. 1 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 i 2 Upzp, a także art. 140 K.c. oraz art. 21, 31 ust. 3, art. 32, art. 64 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu okoliczności, że przy uchwalaniu MPZP istotnie naruszone zostały zasady jego sporządzania, co skutkowało przekroczeniem granic władztwa planistycznego poprzez:
a) uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dla celów kształtowania polityki przestrzennej, o czym stanowi art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 1 Upzp, ale w celu zniweczenia inwestycji skarżących,
b) naruszenie własności prywatnej (art. 1 ust. 2 pkt 7 Upzp), jak i potrzeby interesu publicznego (art. 1 ust. 2 pkt 9 Upzp), jak również ich nierozważenie (art. 1 ust. 3 Upzp), ponieważ interesowi skarżących został przeciwstawiony pozorny interes publiczny,
c) naruszenie zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) ze względu na brak jakiegokolwiek uzasadnienia (prócz rzekomej zgodności planu miejscowego ze Studium), że zasadne jest przeznaczenie działek nr ewid. [...] i [...] pod tereny objęte symbolem KDD – tereny drogi publicznej.
4.3. W skardze kasacyjnej zarzucono ponadto, na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa naruszenie prawa procesowego, tj.:
1) art. 141 § 4 w zw. z art. 151 Ppsa "poprzez mające istotny wpływ na wynik sprawy", tj.:
a) pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia okoliczności, iż działkami generującymi potrzebę lokalizacji miejsc postojowych są działki nr [...] i [...], na których terenie, zgodnie z treścią Studium, powinny być lokalizowane i urządzane miejsca postojowe,
b) pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia okoliczności, że bez znaczenia dla przedmiotu sprawy pozostaje fakt, iż w treści umowy sprzedaży z 10 grudnia 2019 r. skarżący zobowiązani zostali do zorganizowania miejsc postojowych,
c) pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia faktu, że skarżący nabyli działki w celach inwestycyjnych z uwagi na fakt, iż z treści Studium jednoznacznie wynikała możliwość ich zabudowy, o czym świadczyła możliwość zabudowy działek sąsiednich, tj. działki nr [...] i [...] przez innego inwestora, który przy tożsamym stanie prawnym jak w dniu nabycia przez skarżących działek [...] i [...] – brak planu przestrzennego – uzyskali pozwolenie na rozbudowę budynku wielorodzinnego o dwukondygnacyjny obiekt handlowo-usługowo-mieszkalny,
d) pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia faktu, że w piśmie z 15 listopada 2019 r. nr PAOOR.0003.37.2019.ML, skierowanym do K.S., Burmistrz [...]u poinformował, że dla działek stanowiących własność skarżących istnieje możliwość ustalenia warunków zabudowy na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, co świadczy o pozorności argumentacji Rady Miejskiej co do istnienia interesu publicznego,
e) pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia faktu, że skarżący 26 lutego 2020 r. złożyli do Burmistrza [...]u wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla działek nr [...] i [...], decyzją z 1 września 2020 r. Burmistrz odmówił ustalenia warunków zabudowy, a wskazana decyzja została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 22 października 2020 r., jednakże Burmistrz przez kolejnych kilka miesięcy nie wydał nowej decyzji, a postępowanie w tym zakresie zostało ostatecznie umorzone 13 lipca 2021 r. z uwagi na uchwalenie na nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Miejskiej w [...] planu miejscowego obejmującego działki skarżących, w którym ustalony został zakaz ich zabudowy;
2) naruszenie art. 147 § 1 Ppsa poprzez niestwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w ten sposób, że sąd oddalił skargę pomimo istnienia podstaw do uwzględnienia skargi ze względu na naruszenie przez organ zasad wskazanych w zarzutach.
4.4. Skarżący kasacyjnie wnieśli o: uchylenie zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części obejmującej działki o nr ewid. [...] i [...]; zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
4.5. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 Ppsa wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów: 1) decyzji nr AB.6740.291.2011 z 16 sierpnia 2011 r. Starosty [...] o zmianie pozwolenia na budowę na działkach [...] i [...] dla Wspólnoty Mieszkaniowej Właścicieli Lokali przy ul. [...] w [...], 2) decyzji z 25 stycznia 2012r Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie budynku dwukondygnacyjnego o funkcji handlowo- usługowo-mieszkalnej na działce [...] i [...] dla Wspólnoty Mieszkaniowej Właścicieli Lokali przy ul. [...] w [...], 3) mapy z oznaczeniem działek [...] i [...] jako działek sąsiednich do działek skarżących ([...] i [...]), 4) pisma Burmistrza z 10 września 2019 r. do Przewodniczącej Rady Miejskiej w [...], 5) pisma Burmistrza z dnia 15 listopada 2019 r. do Przewodniczącej Rady Miejskiej w [...], 6) operatu szacunkowego z 21 października 2018 r., 7) zdjęcia satelitarnego obszaru zlokalizowanego przy ul. [...] oraz ul. [...] w [...].
4.6. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że na działkach skarżących czasowo (12 miesięcy) miał znajdować się parking, co pozostaje bez znaczenia, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa ustalenia Studium była to okoliczność dla organu wiążąca podczas opracowywania treści MPZP. Zobligowanie skarżących w treści umowy sprzedaży z 10 grudnia 2019 r. do wykonania na terenie w/w działek czasowego parkingu przez okres 12 miesięcy, a także fakt, że powyższy wymóg przedstawiony został w treści ogłoszenia o przetargu, nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że MPZP nie narusza ustaleń Studium. Gdyby to rzeczywiste wykorzystanie terenu, a nie treść Studium miało przesądzać o przeznaczeniu terenu w MPZP, to takie działanie stanowiło usankcjonowanie naruszenia prawa, jakim jest wykorzystanie nieruchomości niezgodnie z jej przeznaczeniem.
Zdaniem skarżących sąd orzekający w niniejszej sprawie niezasadnie nie uwzględnił okoliczności, że w istocie uchwalony MPZP uniemożliwia gospodarcze wykorzystanie nieruchomości, których skarżący są właścicielami, za wyjątkiem budowy publicznej drogi dojazdowej (KDD).
4.7. W odpowiedzi pełnomocnika Gminy [...] na skargę kasacyjną wniesiono o: oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Strona przeciwna podziela stanowisko sądu pierwszej instancji. Zdaniem Gminy ustalenia Studium, te ogólne i szczegółowe dla jednostek przestrzennych, są ustaleniami, których uszczegółowienie i konkretyzacja może nastąpić dopiero w planie, co miało miejsce w omawianym przypadku. Dalej zwraca się uwagę, że osiedle, w obrębie którego znajdują się działki skarżących, powstało zasadniczo kilkadziesiąt lat temu. W tym czasie liczba samochodów osobowych zwiększyła się, pomimo praktycznie niezmiennej liczby lokali mieszkalnych, więc zaistniała potrzeba realizacji parkingów kosztem terenów o innych funkcjach, głównie zieleni. Postulowana liczba miejsc postojowych, ujęta w tabeli 3 kierunków zmian zagospodarowania przestrzennego Studium aktualnie jest zbyt mała. Normatyw parkingowy w planach ustalany jest na wyższym poziomie, odpowiadającym aktualnym potrzebom.
4.8. W replice skarżących w całości podtrzymano wnioski, zarzuty i twierdzenia skargi kasacyjnej. Skarżący podnoszą, że nigdy nie twierdzili, że na terenie obejmującym działki nr [...] i [...] nie jest możliwa lokalizacja funkcji towarzyszącej i uzupełniającej, a jedynie, że funkcja towarzysząca i uzupełniająca mają mieć charakter pomocniczy i nie mogą zmieniać podstawowego przeznaczenia terenu, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
4.9. Na rozprawę wyznaczoną w przedmiotowej sprawie nikt się nie stawił.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
5.2. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 151 Ppsa. Stosownie do cyt. przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Z naruszeniem art. 141 § 4 Ppsa mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie nie odpowiada wymogom tego przepisu, przy czym nie każde naruszenie art. 141 § 4 Ppsa może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej, a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Ppsa). Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem.
W przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 Ppsa. Sąd pierwszej instancji wskazał podstawę prawną wyroku (art. 151 Ppsa) i wyjaśnił w dostateczny i jednoznaczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Okoliczność, że oznaczone okoliczności miałyby zostać pominięte w motywach zaskarżonego wyroku, nie dowodzi naruszenia cyt. art. 141 § 4 Ppsa, nadto część z tych okoliczności – wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie – nie została pominięta przez sąd pierwszej instancji (np. kwestia zobowiązania skarżących do zabudowy nabytych od gminy działek – por. s. 2 i 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), część zaś ma charakter irrelewantny dla oceny legalności zaskarżonej uchwały (np. kwestia pisma Burmistrza do K.S. (Przewodniczącej Rady Miejskiej) z 15 listopada 2019 r., zatem nawet sprzed podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu; kwestia odrębnego postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy działek stanowiących własność skarżących). Z tych także względów nie uwzględniono wniosku o dopuszczenie dowodów ze wskazanych w skardze kasacyjnej dokumentów, albowiem – uwzględniając daty ich wytworzenia oraz ich treść – nie zachodzą w ocenie Sądu Naczelnego przesłanki z art. 106 § 3 Ppsa.
5.3. Nie jest trafny zarzut błędnej wykładni przepisów art. 15 ust. 1, art. 20 ust. 1 i art. 9 ust. 4 Upzp. Formułując ten zarzut skarżący kasacyjnie zarazem wywodzą, że określenie przeznaczenia ich działek nr [...] i [...] w treści MPZP jako tereny drogi publicznej klasy dojazdowej i oznaczenie ich symbolem KDD, ma skutkować naruszeniem zapisów Studium, skoro w nim znajdowały się w obszarze oznaczonym symbolem D3_M1 – tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Ze wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów wynika, że: "Wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem, wraz z uzasadnieniem. W uzasadnieniu przedstawia się w szczególności: 1) sposób realizacji wymogów wynikających z art. 1 ust. 2-4; 2) zgodność z wynikami analizy, o której mowa w art. 32 ust. 1, wraz z datą uchwały rady gminy, o której mowa w art. 32 ust. 2, oraz sposób uwzględnienia uniwersalnego projektowania; 3) wpływ na finanse publiczne, w tym budżet gminy" (art. 15 ust. 1 Upzp); "Plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały" (art. 20 ust. 1Upzp); "Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych" (art. 9 ust. 4). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnośnie tak skonstruowanego zarzutu błędnej wykładni tych przepisów nie wskazano prawidłowej – uznawanej za takową przez skarżących kasacyjnie – wykładni przywołanych przepisów, lektura tego uzasadnienia przekonuje zaś, że skarżącym kasacyjnie w istocie chodzi o niezastosowanie art. 9 ust. 4 Upzp oraz błędne zastosowanie art. 20 ust. 1 Upzp.
Sąd Naczelny nie podziela takiego rozumowania skarżących kasacyjnie, jakoby wskazanie w ustaleniach Studium obszaru, w którym zlokalizowane są działki skarżących jako terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej miało implikować, że w ustaleniach MPZP miały one obligatoryjnie uzyskać przeznaczenie wyłącznie pod zabudowę wielorodzinną. Trafnie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazuje się, że objęty uwagą sądu pierwszej instancji obszar objęty ustaleniami Studium ma pow. ok. 1 ha, uszczegółowienie przeznaczenia tego terenu także pod zabudowę usługowo-mieszkaniową, publicznego ciągu pieszego oraz drogi publicznej klasy dojazdowej nastąpiło właśnie w MPZP. Ponadto w wyroku wskazano, że jednostka oznaczona w Studium symbolem D3_M1 obejmuje blisko 10 ha gruntów. Słusznie Gmina [...] wskazuje także, że w ustaleniach Studium, z uwagi na skalę mapy stanowiącej załącznik graficzny do tego aktu, nie sposób było oznaczyć chociażby terenów komunikacyjnych o charakterze uzupełniającym, np. dróg dojazdowych czy terenów parkingów. Sąd pierwszej instancji nie naruszył uprzednio wskazanych przepisów Upzp, a dokonując analizy ustaleń MPZP doszedł do trafnego przekonania, że plan nie narusza ustaleń Studium. Przekonujące są te ustalenia sądu a quo, w których zwraca się uwagę na motywy podjęcia prac nad planem zagospodarowania przestrzennego, zawarte w uchwale Rady Miejskiej w [...] z [...] lipca 2020 r., w których eksponowano konieczność zachowania istniejących funkcji, przy uwzględnieniu, że w tym okresie czasu istniał już zrealizowany przez skarżących parking. Ponadto w odpowiedzi na skargę kasacyjną słusznie zwrócono uwagę, że sprzedając działki na rzecz skarżących na potrzeby urządzenia na nich parkingu, nie formułowano warunku tylko czasowego jego funkcjonowania. Trudno w tym przypadku akceptować tę argumentację skarżących kasacyjnie, jakoby przyjmując ustalenia w MPZP przeznaczenia obszaru spornych działek całkowicie zmieniono ich charakter na "funkcję pomocniczą".
5.4. Nie są usprawiedliwione zarzuty naruszenia art. 1 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 i 2 Upzp, a także art. 140 K.c. oraz art. 21, 31 ust. 3, art. 32, art. 64 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu okoliczności, że przy uchwalaniu MPZP istotnie naruszone zostały zasady jego sporządzania, co skutkowało przekroczeniem granic władztwa planistycznego. Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że ustalenia MPZP pozwalają nadal użytkować obszar spornych działek zgodnie z ich dotychczasowym faktycznym przeznaczeniem (parking), pobierać z tego tytułu pożytki. Słusznie ponadto wskazano, że władztwo planistyczne gminy i określenie przeznaczenia planistycznego obszaru spornych działek nie wkraczało w istotę prawa ich własności, nie doszło także do naruszenia zasady proporcjonalności i ważenia interesów prywatnego i publicznego.
Podnoszona w skardze kasacyjnej argumentacja odwołująca się do faktycznego wykorzystania terenu parkingu czy też przywoływanie okoliczności procedowania wniosku skarżących kasacyjnie o wydanie im decyzji o warunkach zabudowy dla spornych działek, nie niweczą – w ocenie Sądu Naczelnego w tym składzie – zasadności przekonania sądu pierwszej instancji o braku naruszenia przez organ planistyczny przepisów art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2 Upzp, jak również przepisów art. 21, art. 31 ust. 3, art. 64 i art. 94 Konstytucji RP. Kwestionowanie racjonalności w przeznaczeniu planistycznym obszaru spornych działek na cele parkingu nie dowodzi naruszenia powyższych przepisów, nadto nie może wchodzić w zakres oceny sądu administracyjnego. Zwrócić przy tym uwagę wypadnie, że w odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina [...] nie bez racji wskazuje na potrzeby parkingowe na terenie osiedla mieszkaniowego w związku z rosnącą ilością pojazdów jego użytkowników, a ponadto na faktyczny cel nabycia obszaru spornych działek na takie ich przeznaczenie, jak również zrealizowanie przedmiotowego parkingu na tym obszarzez.
5.5. W konsekwencji powyższych uwag i ocen, nie jest skuteczny zarzut naruszenia art. 147 § 1 Ppsa, skoro sąd pierwszej instancji cyt. przepisu nie stosował, dochodząc do przekonania o nieskuteczności skargi, którą zasadnie oddalił na podstawie art. 151 Ppsa.
6.1. Z wyłuszczonych względów i działając na podstawie art. 184 Ppsa orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej.
6.2. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 Ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI