Orzeczenie · 2025-04-08

II OSK 2001/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-04-08

NSAnieruchomościWysokansa

planowanie przestrzennezagospodarowanie przestrzenneprawo nieruchomościochrona środowiskahodowla zwierzątprawo własnościswoboda działalności gospodarczejgminauchwałaskarga kasacyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. L. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w M. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący kwestionował § 6 pkt 7 lit. b planu, który ograniczał hodowlę zwierząt (do 10 DJP dla trzody chlewnej, 40 DJP dla pozostałych) oraz zakazywał hodowli zwierząt futerkowych. Zarzucał naruszenie procedury planistycznej, prawa własności (art. 140 KC, art. 64 Konstytucji) oraz swobody działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji, Prawo przedsiębiorców). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że władztwo planistyczne gminy nie jest nieograniczone i musi uwzględniać konstytucyjne prawa, w tym prawo własności, oraz zasadę proporcjonalności. Sąd uznał, że ograniczenia wprowadzone w planie miejscowym były uzasadnione ochroną środowiska, co potwierdzają dokumenty z postępowania planistycznego (wnioski Zarządu Województwa, Konserwatora Zabytków, RDOŚ, prognoza oddziaływania na środowisko). Wskazano, że ochrona środowiska jest wartością szczególnie chronioną konstytucyjnie i może uzasadniać ograniczenia w zabudowie i użytkowaniu terenów, w tym zakazy dotyczące uciążliwych inwestycji, jak hodowla zwierząt futerkowych. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, oddalając skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Uzasadnienie ograniczeń w planowaniu przestrzennym ze względu na ochronę środowiska, granice władztwa planistycznego gminy, wyważenie interesu publicznego i prywatnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji planu miejscowego z ograniczeniami w hodowli zwierząt, ale zasady ogólne mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy ograniczenia w hodowli zwierząt (ilość DJP, zakaz hodowli zwierząt futerkowych) wprowadzone miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego naruszają prawo własności i swobodę działalności gospodarczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczenia te są uzasadnione ochroną środowiska i stanowią wyważenie interesu publicznego z prywatnym, mieszcząc się w granicach władztwa planistycznego gminy.

Uzasadnienie

Ograniczenia w planie miejscowym są dopuszczalne w celu ochrony środowiska, co wynika z przepisów u.p.z.p. i Prawa ochrony środowiska. Gmina ma prawo kształtować politykę przestrzenną, uwzględniając potrzeby wspólnoty i chroniąc środowisko, nawet jeśli wiąże się to z ingerencją w prawo własności, o ile jest ona proporcjonalna.

Czy gmina przekroczyła granice władztwa planistycznego, wprowadzając zakaz hodowli zwierząt futerkowych i ograniczenia w hodowli trzody chlewnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, gmina działała w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego, uwzględniając aspekty środowiskowe i interes wspólnoty lokalnej.

Uzasadnienie

Władztwo planistyczne gminy pozwala na wprowadzanie ograniczeń w zagospodarowaniu terenów, w tym zakazów dotyczących uciążliwych inwestycji, jeśli jest to uzasadnione ochroną środowiska i interesem publicznym. Hodowla zwierząt futerkowych jest uznawana za źródło uciążliwości odorowych.

Czy uchwała rady gminy o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego musi wskazywać inicjatora i podstawę prawną ingerencji w prawo własności?

Odpowiedź sądu

Nie, sporządzenie planu miejscowego należy do sfery zastrzeżonej dla władztwa planistycznego gminy, która autonomicznie decyduje o jego uchwaleniu.

Uzasadnienie

Procedura planistyczna rozpoczyna się od uchwały rady gminy, która ma autonomię w decydowaniu o przystąpieniu do sporządzenia planu. Nie ma obowiązku wskazywania inicjatora ani szczegółowej podstawy prawnej ingerencji w prawo własności na tym etapie.

Czy brak odrębnej uchwały w sprawie zgodności planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego stanowi naruszenie prawa?

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie zgodności planu ze studium może być częścią uchwały w sprawie uchwalenia planu miejscowego.

Uzasadnienie

Przepis art. 20 ust. 1 u.p.z.p. nie nakazuje ani nie zakazuje podejmowania odrębnej uchwały w sprawie zgodności planu ze studium. Stwierdzenie to może mieć charakter normatywny i być zawarte w uchwale uchwalającej plan.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (15)

Główne

u.p.z.p. art. 1 § 2 pkt 3, 7, 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa wymogi ładu przestrzennego, ochrony środowiska, zdrowia i bezpieczeństwa, które należy uwzględniać w planowaniu przestrzennym.

u.p.z.p. art. 9 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.

u.p.z.p. art. 15 § 2 pkt 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan miejscowy zawiera warunki zagospodarowania terenów i ograniczenia w ich użytkowaniu spowodowane wymogami ochrony środowiska.

u.p.z.p. art. 28 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Stwierdzenie nieważności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego następuje w razie stwierdzenia określonych, stypizowanych naruszeń prawa.

Pomocnicze

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Podstawa prawna zaskarżenia planu miejscowego.

u.s.g. art. 101a

Ustawa o samorządzie gminnym

P.p.s.a. art. 151