II OSK 1999/10

II OSK 1999/10 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-09-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Jerzy Stelmasiak
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 502/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2010-05-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 132 par. 1, art. 133
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Konrad Młynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 502/10 w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę. 2. zasądza od W. P. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 534 (pięćset trzydzieści cztery) złote, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 maja 2010 roku, sygn. akt IV SA/Wa 502/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi W. P. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia
[...] stycznia 2010 roku, Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Józefowa z dnia [...] sierpnia 2009 roku, Nr [...].
Wymienionym wyżej wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił także decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie z dnia [...] stycznia 2010 roku, Nr [...].
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] marca 2009 roku, Nr [...] Burmistrz Miasta Józefowa ustalił dla W. i B. P. – zbywców nieruchomości położonej
w Józefowie przy ul. Rolniczej, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ew. [...] obręb 90 o powierzchni 2637 m2 – jednorazową opłatę w wysokości 40 741,65 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wskazał, iż wyżej wymieniona nieruchomość, zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Józefowa zatwierdzonym uchwałą nr 35A/I/89 Miejskiej Rady Narodowej w Józefowie z dnia 29 marca 1989 roku, (Dz. Urz. WSW nr 12/1989, poz. 89) ze zmianami zawartymi w aneksie do Tekstu Planu zatwierdzonymi przez Radę Miejską w Józefowie uchwałą nr 52/II/94 z dnia 28 listopada 1994 roku (Dz. Urz. Woj. Warszawskiego nr 24, poz. 832) położona była na terenie lasów ochronnych, wyłączonych z zainwestowania – teren oznaczony symbolem RLOu/w. Zgodnie
z uchwałą nr 69/IV/03 Rady Miasta Józefowa z dnia 9 maja 2003 roku w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Józefowa etap INA (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego nr 190, poz. 4787) nastąpiła zmiana przeznaczenia tej nieruchomości. Obecnie działka jest położona na terenie lasu
z możliwością zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej realizowanej w formie zabudowy wolnostojącej lub bliźniaczej – teren oznaczony symbolem RLz-36. Uchwała ta weszła w życie w dniu 15 lipca 2003 roku.
Zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego spowodowała wzrost wartości nieruchomości, co potwierdza opinia rzeczoznawcy majątkowego
z dnia 24 października 2008 roku, sporządzona na zlecenie Urzędu Miasta Józefowa. Zgodnie z opinią rzeczoznawcy różnica pomiędzy wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po zmianie planu miejscowego a jej wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu przed zmianą planu wynosi 271 611,00 zł i odzwierciedla wzrost wartości nieruchomości. Procentowa stawka wzrostu wartości nieruchomości została uchwalona na poziomie 15%, co stanowi opłatę w wysokości 40 741,65 zł. Zbycie nieruchomości nastąpiło w dniu 12 lipca 2006 roku, a więc przed upływem 5 lat od dnia wejścia w życie zmiany planu miejscowego.
W odwołaniu od Burmistrza Miasta Józefowa decyzji W. P. wniósł o obniżenie renty planistycznej i "uznanie za wartość działki ceny realnej,
za którą działka została sprzedana aktem notarialnym". Jest to – jak wskazał odwołujący się – "jedyna cena prawdziwa, a nie cena szacunkowa przyjęta
w operacie szacunkowym".
Odwołujący się podniósł też, że działka została sprzedana po trzech latach podejmowania prób jej zbycia. Działka ta położona jest w niebezpiecznej okolicy,
w której zdarzały się kradzieże i podpalenia. Z tego powodu cena, za którą działka została sprzedana (260 000, 00 zł) odbiega zasadniczo od ceny przyjętej w operacie szacunkowym (460 098,00 zł). Na uzyskaną cenę działki wpłynęła również jej powierzchnia – 2637 m2. Nieruchomości tej nie można było podzielić, ponieważ plan miejscowy dopuszcza minimalną powierzchnię działki 1500 m2 dla zabudowy mieszkaniowej.
W wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 roku Burmistrz Miasta Józefowa, na podstawie art. 104 k.p.a. i 132 k.p.a., zmienił własną decyzję z dnia [...] marca 2009 roku, Nr [...] w ten sposób, iż jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości – działki nr ew. [...] obręb 90
w Józefowie – spowodowanego zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustalił na kwotę 35 599,50 zł.
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wskazał, iż w dniu 9 kwietnia 2009 roku sporządzona została przez rzeczoznawcę majątkowego aktualizacja operatu szacunkowego z dnia 24 października 2008 roku, która wykazała możliwość zmiany opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 40 741,65 zł na 35 599,50 zł. W aktualizacji uwzględniona została duża odległość działki nr [...] od centrum miasta Józefowa, niska renoma miejsca do zamieszkania oraz sposób zagospodarowania nieruchomości (ruiny spalonego domku letniskowego),
co wpłynęło na zmniejszenie wartości przedmiotowej działki z 406 098,00 zł na 371 817,00 zł.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2009 roku Burmistrz zwrócił się do B. P. – jako drugiej strony postępowania administracyjnego – o wyrażenie zgody na zmianę decyzji z dnia [...] marca 2009 roku, Nr [...] w zakresie pkt 1) sentencji decyzji dotyczącym ustalenia jednorazowej opłaty we wskazanej wyżej wysokości.
W dniu 11 maja 2009 roku strona ta wyraziła zgodę na zmianę ww. decyzji we wskazanym zakresie.
W odwołaniu od powyższej decyzji W. i B. P. podnieśli argumentację analogiczną do argumentacji wskazanej w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta Józefowa z dnia [...] marca 2009 roku, Nr [...].
Odwołujący się wskazali, że wartość nieruchomości po zmianie planu miejscowego jest równa cenie sprzedaży działki uwidocznionej w akcie notarialnym
z dnia 25 maja 2006 roku i z uwzględnieniem tej wielkości winna być obliczona kwota tzw. renty planistycznej.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie na podstawie art. 138 § 2 pkt 1 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie zmiany, w trybie art. 132 k.p.a., decyzji Burmistrza Miasta Józefowa nr [...] z dnia [...] marca 2009 roku.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż możliwość zastosowania autokontroli na podstawie art. 132 k.p.a. przez organ pierwszej instancji jest uzależniona nie tylko od spełnienia warunku wniesienia odwołania przez wszystkie strony (przesłanka formalna), lecz także od uznania przez ten organ, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie (przesłanka materialna). Uwzględnienie odwołania w całości, to uwzględnienie, co do treści żądania zawartego w odwołaniu oraz uwzględnienie żądania, co do zakresu zmiany.
Zdaniem Kolegium rozstrzygnięcie podjęte przez organ I instancji w trybie art. 132 k.p.a. nie pokrywa się z żądaniem strony, która domagała się nowego wyliczenia wysokości renty planistycznej, ale przy uwzględnieniu "ceny realnej" (260 000,00 zł), jako wartości działki po zmianie jej przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Kolegium podkreśliło, iż w sytuacji niemożności uwzględnienia odwołania
w całości (braku podstaw do wydania decyzji zgodnej z żądaniem zawartym
w odwołaniu), organ I instancji winien przekazać, w trybie art. 133 k.p.a., odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu.
Jednocześnie, wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Burmistrza Miasta Józefowa z dnia [...] sierpnia 2009 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzyło odwołanie W. P. od decyzji Burmistrza Miasta Józefowa nr [...] z dnia [...] marca 2009 roku.
W następstwie powyższego, decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 roku, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Józefowa nr [...] z dnia [...] marca 2009 roku.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały przesłanki, określone w art. 36 i 37 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), warunkujące ustalenie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zaznaczono, iż podstawę ustalenia wzrostu wartości nieruchomości na skutek zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi operat szacunkowy z dnia 24 października 2008 roku. W rozpatrywanej sprawie wycenę przeprowadzono w oparciu o podejście porównawcze, w oparciu o metodę korygowania ceny średniej zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 21 września 2004 roku, w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, poz. 2109 ze zm.). Analizą objęto rynek lokalny nieruchomości położonych w Józefowie i na przyległych terenach Falenicy oraz Emowa, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane były ceny transakcyjne. Dokładna analiza operatu szacunkowego, zdaniem Kolegium, prowadzi do wniosku, iż został on sporządzony na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów i nie był kwestionowany w toku postępowania przed organem I instancji.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem Kolegium, zaistniały przesłanki (ustalona zmiana planu miejscowego, która wpłynęła na wzrost wartości nieruchomości oraz zbycie nieruchomości przed upływem pięciu lat od daty wejścia w życie uchwalonego planu) do ustalenia w wymienionym wyżej trybie tzw. renty planistycznej.
Kolegium stwierdziło również, że wysokość jednorazowej opłaty
w przedmiotowej sprawie została ustalona z zachowaniem zasad określonych
w art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w oparciu
o wycenę nieruchomości należycie sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego.
Z powyższych względów, zdaniem Kolegium, decyzja organu I instancji nie budzi zastrzeżeń, a okoliczności podniesione w odwołaniu nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2010 roku,
Nr [...] wniósł W. P..
Skarżący podniósł, że działka nr [...] została sprzedana została za 260 000,00 zł i ta właśnie kwota winna zostać uwzględniona dla ustalenia renty planistycznej. Kwota 406 098,00 zł wskazana w operacie szacunkowym, mająca odzwierciedlać wartość nieruchomości po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest, zdaniem skarżącego, całkowicie nierealna
i nie uwzględnia dwóch zasadniczych czynników, to jest lokalizacji działki na krańcach Józefowa, gdzie nie ma kanalizacji i wody, a okolica należy do niebezpiecznych oraz powierzchni działki (2637 m2), której nie można podzielić
z tego względu, że plan miejscowy przewiduje minimalną powierzchnię działki pod zabudowę – 1500 m2. Czynniki te miały bezpośredni wpływ na cenę uzyskaną przy sprzedaży – znacznie niższą aniżeli przyjęta w operacie szacunkowym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując, iż okoliczności podniesione w skardze nie wskazują na wadliwość zaskarżonej decyzji bowiem nie dotyczą kwestii zastosowania autokontroli na podstawie art. 132 k.p.a.
Wyrokiem z dnia 31 maja 2010 roku, sygn. akt IV SA/Wa 502/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2010 roku, Nr [...]
i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Józefowa z dnia [...] sierpnia 2009 roku,
Nr [...].
Wyrokiem tym Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił także decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie z dnia [...] stycznia 2010 roku,
Nr [...].
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził,
że z okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy wynika, że Burmistrz Miasta Józefowa decyzją z dnia [...] marca 2009 roku, Nr [...] ustalił skarżącemu oraz B. P. jednorazową opłatę w wysokości 40 741,65 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W następstwie wniesionego odwołania od powyższej decyzji Burmistrz Miasta Józefowa decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 roku, Nr [...] zmienił własną decyzję w ten sposób, iż jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości ustalił na kwotę 35 599,50 zł. Od decyzji organu
I instancji skarżący oraz B. P. wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, które zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia
[...] stycznia 2010 roku, Nr [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta Józefowa z [...] sierpnia 2009 roku i umorzyło postępowanie w sprawie zmiany,
w trybie art. 132 k.p.a., decyzji ustalającej jednorazową opłatę. Równolegle SKO wydało decyzję z dnia [...] stycznia 2010 roku, Nr [...], którą utrzymało
w mocy decyzję Burmistrza Miasta Józefowa z [...] marca 2009 roku, Nr [...] ustalającą jednorazową opłatę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 132 § 1 k.p.a. jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Przepis
§ 1 stosuje się także w przypadku, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, a pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem odwołania. Od nowej decyzji służy stronom odwołanie (§ 2 i § 3 art. 132 k.p.a.).
Instytucja samokontroli organu i instancji uregulowana w powołanym art. 132 k.p.a. nie pozwala na częściowe uwzględnienie żądania strony zawartego
w odwołaniu. Jeżeli w ocenie organu, który wydał decyzję, odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie w całości, to organ ten nie może wydać decyzji w trybie art. 132 k.p.a. Innymi słowy organ nie może częściowo uwzględnić żądania zawartego
w odwołaniu i wydać w tym zakresie decyzji. Powinien wówczas przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie 7 dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie (art. 133 k.p.a.).
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzja Burmistrza Miasta Józefowa z [...] sierpnia 2009 roku, Nr [...] o zmianie decyzji ustalającej wysokość tzw. "renty planistycznej" wydana została z naruszeniem art. 132 k.p.a. Nie uwzględniała ona bowiem w całości żądania strony zawartego w odwołaniu, sprowadzającego się do przyjęcia w sprawie – jako podstawy ustalenia tzw. renty planistycznej – różnicy między ceną transakcyjną przedmiotowej działki, wynikającą
z aktu notarialnego Rep. A nr 2074/2006 z dnia 12 lipca 2006 roku a ceną odzwierciedlającą wartość nieruchomości przed zmianą planu miejscowego. Zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia
[...] stycznia 2010 roku, Nr [...] trafnie wskazało na naruszenie przez organ I instancji art. 132 k.p.a. W sytuacji nieuwzględnienia w całości żądania strony zawartego w odwołaniu, brak było podstaw prawnych do wydawania przez Burmistrza Miasta Józefowa decyzji w trybie autokontroli. Okoliczności te, zdaniem Sądu I instancji, nie upoważniały jednak Kolegium do wydania decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania w sprawie zmiany – w trybie art. 132 k.p.a. – decyzji Burmistrza Miasta Józefowa z dnia [...] marca 2009 roku, Nr [...] ustalającej rentę planistyczną.
Zdaniem Sądu I instancji, zauważyć należy, że art. 138 k.p.a. – który zawiera katalog rozstrzygnięć, jakie mogą zostać wydane przez organ odwoławczy (w tym
o uchyleniu decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji – art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a nie – jak omyłkowo wskazało Kolegium - art. 138 § 2 pkt 1 k.p.a.) – nie określa przesłanek umorzenia postępowania.
Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechny jest pogląd, że umorzenie postępowania przez organ odwoławczy w wypadku uchylenia decyzji organu 1 instancji jest dopuszczalne tylko w związku z art. 105 k.p.a. Oznacza to, że dla oceny zasadności umorzenia postępowania przez organ odwoławczy właściwe jest odniesienie się do przesłanki umorzenia postępowania przewidzianej
w art. 105 k.p.a. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, że gdy postępowanie
z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest
to sprzeczne z interesem społecznym (art. 105 § 2 k.p.a.). Wobec tego,
że postępowanie w przedmiocie ustalenia renty planistycznej wszczęte zostało
z urzędu ocena trafności umorzenia postępowania przez organ odwoławczy
w sytuacji uchylenia decyzji organu I instancji sprowadza się do ustalenia, czy
w sprawie rzeczywiście zachodziła bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła jednak "bezprzedmiotowość" z powołanego powyżej przepisu, która uzasadniałaby umorzenie postępowania w sprawie ewentualnej zmiany w trybie art. 132 k.p.a. decyzji o ustaleniu renty planistycznej. Zastosowanie instytucji autokontroli organu
I instancji uzależnione jest od skutecznego wniesienia odwołania od decyzji.
W rozpatrywanej sprawie odwołanie wniesione zostało z zachowaniem wymaganego przez k.p.a. terminu przez skarżącego, który był stroną postępowania administracyjnego. Odwołanie to nie zostało cofnięte przez skarżącego,
co spowodowałoby bezprzedmiotowość postępowania i w konsekwencji uzasadniałoby umorzenie postępowania. W tej sytuacji nieuzasadnione było wydanie decyzji orzekającej – w części – o umorzeniu postępowania w przedmiocie zmiany decyzji w trybie art. 132 k.p.a. Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Burmistrza Miasta Józefowa nr [...] z dnia
[...] sierpnia 2009 roku, wydanej w trybie art. 132 k.p.a., powinno wydać decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. o uchyleniu decyzji Burmistrza i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wprawdzie z literalnego brzmienia art. 138 § 2 k.p.a. wynika, że przepis ten ma zastosowanie do sytuacji wymagających uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w części, jednak przy uwzględnieniu wyjątkowego charakteru postępowania w trybie autokontroli i przy braku bezprzedmiotowości postępowania, takie właśnie rozstrzygnięcie, zdaniem Sądu, byłoby właściwe. Wówczas rzeczą organu I instancji byłaby ponowna ocena zasadności odwołania na gruncie art. 132 k.p.a.
Przedstawiając powyższe Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została z naruszeniem art. 138
§ 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Decyzja Burmistrza Miasta Józefowa nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 roku, zmieniająca decyzję ustalającą wysokość jednorazowej opłaty wydana została
z naruszeniem art. 132 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy. W zaistniałej sytuacji i w konsekwencji uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz powyższej decyzji Burmistrza Miasta Józefowa, zdaniem Sądu, za przedwczesne należało uznać rozpatrzenie przez Kolegium odwołania od decyzji Burmistrza Miasta Józefowa z dnia [...] marca 2009 roku, Nr [...] ustalającej rentę planistyczną
i utrzymanie w mocy tej decyzji decyzją Kolegium z dnia [...] stycznia 2010 roku,
Nr [...]. Decyzja ta, zdaniem Sądu, narusza zastosowany przedwcześnie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Narusza ona także art. 132 k.p.a. gdyż pozbawiła organ I instancji możliwości skorzystania
z trybu samokontroli, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powrót sprawy na etap odwołania z otwartą możliwością dla organu I instancji do ewentualnego zastosowania instytucji samokontroli, oczywiście w zgodzie z art. 132 k.p.a.,
w ocenie Sądu, uzasadniał uchylenie również decyzji SKO z [...] stycznia 2010 roku, nr [...].
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Warszawie podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 132 k.p.a. w zw. z art. 133 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Kolegium wskazało, że organ I instancji może zastosować art. 132 k.p.a. tylko pod warunkiem dochowania terminu określonego w art. 133 k.p.a. Po upływie tego terminu uprawnienie organu I instancji wynikające z art. 132 k.p.a. wygasa
i kompetencje do rozpoznania sprawy posiada wyłącznie organ odwoławczy. Skoro
w przedmiotowej sprawie brak było podstaw w oparciu o materiał dowodowy do zmiany decyzji w sposób uwzględniający w całości żądanie zawarte w odwołaniu, to tym samym brak było podstaw do przekazania sprawy organowi I instancji w celu ponownego skorzystania z trybu autokontroli.
Nadto zdaniem Kolegium, nie zaistniały przesłanki zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., gdyż jest to uzależnione do konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części przy jednoczesnym braku możliwości zastosowania art. 136 k.p.a.
W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji zamiast dokonania czynności materialno – technicznej przesłania akt organowi I instancji wydał decyzję w trybie autokontroli, do wydania której nie istniały podstawy, zdaniem Kolegium zaistniały podstawy do umorzenia postępowania.
Po uchyleniu decyzji Burmistrza Miasta Józefowa z dnia [...] sierpnia 2009 roku, Nr [...] i umorzeniu postępowania do rozpoznania pozostało odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta Józefowa z dnia [...] marca 2009 roku, Nr [...]. Twierdzenie Sądu I instancji, iż nastąpiło to przedwcześnie, zdaniem Kolegium nie znajduje uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną W. P. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a,
z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna wniesiona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Warszawie ma usprawiedliwione podstawy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za zasadny uznać należy, podniesiony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 k.p.a.
Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli
w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132 k.p.a., to jest gdy nie wydał decyzji w trybie tzw. autokontroli. Wymieniony wyżej termin jest terminem zawitym
i skutkiem jego przekroczenia jest niemożność wydania przez organ administracji decyzji, o której mowa w art. 132 k.p.a. Jedyną czynnością, jaką organ I instancji może podjąć po upływie tego terminu jest czynność materialno – techniczna przekazania odwołania wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu.
Z akt sprawy wynika, że odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2009 roku,
Nr [...] wpłynęło do organu I instancji w dniu 23 marca 2009 roku. Termin do wydania decyzji, o której mowa w art. 132 k.p.a. upływał więc w dniu 30 marca 2009 roku. Tymczasem decyzja ta wydana została w dniu [...] sierpnia 2009 roku. Zasadnie w tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję z dnia
[...] sierpnia 2009 roku wydaną w trybie art. 132 k.p.a. i umorzyło postępowanie autokontrolne. Organ I instancji po uchyleniu decyzji z dnia [...] stycznia 2010 roku nie mógłby bowiem po raz kolejny rozpatrywać możliwości wydania decyzji w trybie tzw. autokontroli, gdyż upłynął już termin, o którym mowa w art. 133 k.p.a. Podkreślić należy, iż termin ten upłynął zanim sprawa wpłynęła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Termin te nie został bowiem zachowany już w dacie wydawania decyzji autokontrolnej. W przypadku uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 roku do ponownego rozpatrzenia organ I instancji nie mógłby kontynuować postępowania autokontrolnego i wydać kolejnej decyzji w trybie autokontroli, tak jak to wskazał
w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji. Skutkiem uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 roku i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia byłaby konieczność umorzenia tego postępowania przez organ I instancji i przekazania organowi odwoławczemu odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2009 roku, Nr [...]. Postępowania autokontrolne z uwagi na upływ terminu, o którym mowa w art. 133 k.p.a. stało się niedopuszczalne, a w konsekwencji bezprzedmiotowe. Tym samym za niezasadne uznać należy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego,
że Organ odwoławczy uchylając decyzje organu I instancji wydana w trybie autokontroli i umarzając postępowanie autokontrole naruszył art. 105 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny twierdząc, iż nie zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości tego postępowania nie wziął bowiem pod uwagę konsekwencji płynących z upływu terminu wskazanego w art. 133 k.p.a.
Wobec faktu, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia
[...] stycznia 2010 roku, Nr [...] nie narusza prawa, niezasadnym było uchylenie przez Sąd I instancji, w trybie art. 135 p.p.s.a. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2010 roku, Nr [...]. Wydanie przez Kolegium tej decyzji nie było przedwczesne. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2010 roku, Nr [...], uchylająca decyzję wydaną w trybie autokontroli i umarzająca postępowanie autokontrolne była decyzja ostateczną, gdyż Kolegium wydało ją, działając jako organ odwoławczy. Po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji wydanej w trybie autokontroli nie było już przeszkód w rozpatrzeniu przez Kolegium odwołania od decyzji Burmistrza Józefowa z dnia [...] sierpnia 2009 roku, Nr [...].
Mając na uwadze fakt, iż stan faktyczny i prawny w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Sądu
I instancji i oddalił skargę.
Zarzuty podniesione w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez W. P. nie mogłyby skutkować wydaniem przez Samorządowego Kolegium Odwoławcze rozstrzygnięcia innej treści niż to, które zawarte jest w decyzji z dnia z dnia [...] stycznia 2010 roku, Nr [...]. Skarżący podniósł bowiem zarzuty o charakterze merytorycznym dotyczące prawidłowości ustalenia wysokości opłaty planistycznej. Tymczasem powodem uchylenia przez Kolegium decyzji autokontrolnej oraz umorzenia postępowania autokontrolnego były kwestie związane z naruszeniem prawa procesowego. Decyzja wydana w trybie autokontroli powinna w całości uwzględniać żądanie odwołującego się. Porównanie treści decyzji wydanej w trybie autokontroli z treścią żądań zawartych w odwołaniu jednoznacznie zaś wskazuje, iż decyzja ta żądań tych w całości nie uwzględniała. Taki też zarzut skarżący w istocie podnosił w skardze na tę decyzję. Nawet więc, gdyby organ I instancji wydał decyzję autokontrolną w terminie określonym w art. 133 k.p.a., to i tak na skutek skargi do sądu administracyjnego decyzja ta zostałaby uchylona. Po uchyleniu tej decyzji dalsze postępowanie autokontrole nie mogłoby się natomiast toczyć, gdyż upłynął już termin do załatwienia sprawy przez organ I instancji w trybie autokontroli.
Wskazać należy, iż kwestia obowiązku uiszczenia opłaty planistycznej i jej wysokości została rozstrzygnięta w decyzji Burmistrza Józefowa z dnia [...] sierpnia 2009 roku, Nr [...]. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie. Odwołanie to zostało rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które decyzją dnia
[...] stycznia 2010 roku, Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Józefowa z dnia [...] sierpnia 2009 roku, Nr [...]. Jeśli skarżący kwestionował prawidłowość decyzji Kolegium z dnia [...] stycznia 2010 roku, Nr [...], to przysługiwało mu praw wniesienia skargi na tę decyzję o czym w treści tej decyzji został pouczony.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na gruncie wskazanego wyżej art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.