II OSK 1998/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-24
NSAbudowlaneWysokansa
pozwolenie na budowęprawo budowlaneplan zagospodarowania przestrzennegowarunki techniczneprojekt budowlanydecyzja kasatoryjnaNSAWSAorgan odwoławczy

NSA uchylił wyrok WSA i decyzję Wojewody, uznając, że Wojewoda niezasadnie zastosował art. 138 § 2 K.p.a. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, podczas gdy Starosta prawidłowo odmówił pozwolenia na budowę z powodu niezgodności projektu z planem miejscowym i przepisami technicznymi.

NSA rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił sprzeciw od decyzji Wojewody. Wojewoda uchylił decyzję Starosty o odmowie pozwolenia na budowę i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenia przepisów postępowania i konieczność wyjaśnienia istotnych okoliczności. NSA uznał, że Wojewoda niezasadnie zastosował art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ projekt budowlany nadal zawierał istotne niezgodności z planem miejscowym i przepisami technicznymi, co uzasadniało odmowę pozwolenia przez Starostę. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i decyzję Wojewody.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił sprzeciw skarżącego od decyzji Wojewody Pomorskiego. Wojewoda uchylił decyzję Starosty Kościerskiego odmawiającą pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji oraz konieczność wyjaśnienia istotnych okoliczności. Skarżący zarzucił Wojewodzie naruszenie art. 138 § 2 K.p.a., argumentując, że stwierdzone przez Wojewodę braki projektu nie miały istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, a Starosta słusznie odmówił pozwolenia na budowę z powodu niezgodności projektu z planem miejscowym i przepisami technicznymi. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że Wojewoda niezasadnie zastosował art. 138 § 2 K.p.a. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego, organ odmawia wydania pozwolenia na budowę w przypadku niewykonania przez inwestora obowiązku usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym. W niniejszej sprawie Starosta prawidłowo nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w zakresie zgodności projektu z planem miejscowym, ustawą o ochronie zabytków, rozporządzeniami dotyczącymi projektu budowlanego i warunków technicznych oraz ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Inwestor przedłożył uzupełniony projekt, który jednak nadal zawierał istotne niezgodności z planem miejscowym (wysokość budynku, geometria dachu, nieprzekraczalna linia zabudowy, teren biologicznie czynny) oraz przepisami technicznymi. W tej sytuacji, zdaniem NSA, nie zachodziła przesłanka do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., a Wojewoda powinien był utrzymać w mocy decyzję Starosty lub ją uchylić na innej podstawie prawnej, a nie przekazywać sprawy do ponownego rozpatrzenia. NSA stwierdził, że Wojewoda nieprawidłowo ocenił, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, podczas gdy projekt budowlany wciąż zawierał wady uniemożliwiające wydanie pozwolenia na budowę. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję Wojewody, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania od Wojewody na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Wojewoda nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ stwierdzone przez organ I instancji wady projektu budowlanego, w tym niezgodność z planem miejscowym i przepisami technicznymi, nie wymagały dalszego postępowania wyjaśniającego, a uzasadniały odmowę wydania pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

NSA uznał, że jeśli projekt budowlany zawiera istotne wady uniemożliwiające wydanie pozwolenia na budowę, organ odwoławczy nie powinien stosować art. 138 § 2 K.p.a., lecz rozpoznać sprawę merytorycznie lub utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. W tym przypadku, mimo że inwestor otrzymał możliwość usunięcia wad, przedłożył projekt nadal niezgodny z przepisami, co oznaczało brak podstaw do uchylenia decyzji odmownej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

P.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Brak zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawą do odmowy wydania pozwolenia na budowę.

P.b. art. 35 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w projekcie budowlanym, określając termin ich usunięcia.

P.b. art. 35 § ust. 5 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na budowę w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości.

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Uchwała Rady Miasta z dnia 24 listopada 2021 r. nr XLVI/141/21 - Plan zagospodarowania przestrzennego obrębu wschodniej części miasta Kościerzyna pn. "Plebanka"

Projekt budowlany musi być zgodny z ustaleniami planu, w tym w zakresie wysokości zabudowy (§ 15 ust. 10 pkt 4 lit. a), geometrii dachu (§ 15 ust. 10 pkt 4 lit. a), nieprzekraczalnej linii zabudowy (§ 15 ust. 10 pkt 3 lit. a) oraz terenów biologicznie czynnych (20% powierzchni działki).

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 151a § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151a § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 64e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.z.i.o.z.

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

u.o.g.r.i.l.

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wojewoda niezasadnie zastosował art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ stwierdzone wady projektu budowlanego były istotne i uzasadniały odmowę wydania pozwolenia na budowę przez organ I instancji. Projekt budowlany nadal zawierał niezgodności z planem miejscowym i przepisami technicznymi, co wykluczało możliwość zastosowania art. 138 § 2 K.p.a.

Odrzucone argumenty

Decyzja Wojewody o uchyleniu decyzji Starosty i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia była prawidłowa, ponieważ organ I instancji naruszył przepisy postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie przepis art. 35 ust. 5 pkt 1 ma charakter związany nie ma mowy o naruszeniu prawa przez organ pierwszej instancji, a po drugie nie ma potrzeby prowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego nie zachodzi zatem przesłanka według której, 'konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie'

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 138 § 2 K.p.a. w kontekście Prawa budowlanego, zwłaszcza gdy organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji mimo istnienia wad projektu budowlanego, które powinny skutkować odmową wydania pozwolenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy błędnie stosuje art. 138 § 2 K.p.a. w sprawie pozwolenia na budowę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych, zwłaszcza art. 138 § 2 K.p.a., i jak błąd w tej materii może prowadzić do uchylenia decyzji organu odwoławczego i sądu niższej instancji. Jest to przykład na to, że nawet w sprawach budowlanych kluczowe są nie tylko kwestie merytoryczne, ale i formalne.

Błąd Wojewody w procedurze uchylenia decyzji budowlanej kosztował go wyrok NSA i zwrot kosztów.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1998/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Ciąglewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gd 276/24 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2024-04-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 276/24 w sprawie ze sprzeciwu S. E. od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 14 lutego 2024 r., nr Wl-1.7840.1.3.2024.ZK w przedmiocie pozwolenia na budowę. 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz S. E. kwotę 677 (sześćset siedemdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 276/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił sprzeciw S. E. od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 14 lutego 2024 r., nr Wl-1.7840.1.3.2024.ZK w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.
W dniu 16 czerwca 2023 r. Starosta Kościerski wszczął na wniosek M.U. postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego i niezbędnej infrastruktury technicznej na terenie działki nr 87/9 , położonej w obrębie ewidencyjnym 9 w Kościerzynie.
Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2023 r. Starosta nałożył na inwestora obowiązek usunięcia, w terminie do dnia 21 listopada 2023 r., w przedłożonym projekcie budowlanym stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie doprowadzenia do zgodności z: planem zagospodarowania przestrzennego obrębu wschodniej części miasta Kościerzyna pn. "Plebanka", zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta z dnia 24 listopada 2021 r., nr XLVI/141/21, dalej: "Plan",; ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego; rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich; ustawą z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W odpowiedzi, w dniu 21 listopada 2023 r. inwestor przedłożył uzupełniony projekt budowlany w trzech egzemplarzach.
Decyzją z dnia 4 grudnia 2023 r., nr AB.6740.380.4.2023, wydaną na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.), Starosta Kościerski odmówił udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...] w K.
Starosta stwierdził, że uzupełniony projekt nadal nie jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie Starosty, uzupełniony projekt nadal nie spełnia wymagań określonych w § 104 i 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zdaniem Starosty, projekt nie spełnia nadal wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
Decyzją z dnia 14 lutego 2024 r. Wojewoda Pomorski, po rozpatrzeniu odwołania M. U., uchylił decyzję Starosty Kościerskiego z dnia 4 grudnia 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wojewoda wskazał, że niewątpliwie organ I instancji zasadnie zakwestionował wysokość projektowanego budynku. Niemniej, biorąc pod uwagę, że niezgodność wysokości projektowanego budynku z parametrem wysokości zabudowy określonym w Planie miejscowym stanowi nową okoliczność, która powstała w wyniku przeprojektowania dachu po wydaniu postanowienia z dnia 28 kwietnia 2023 r. w ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji powinien zobowiązać inwestora do doprowadzenia projektowanego budynku do zgodności z § 15 ust. 10 pkt 4 lit. a Planu.
Wojewoda stwierdził, że podstawę odmowy przez organ I instancji stanowiła również niezgodność projektowanej inwestycji z wymaganiami planu miejscowego w zakresie kąta nachylenia dachu, zdefiniowanego w § 3 ust. 1 pkt 3 Planu i wskazał, że ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji powinien zobowiązać inwestora do przedstawienia rzutu dachu oraz stosownych oznaczeń i dokładanych wyliczeń, które nie będą obarczone takim błędem.
Ponadto, Wojewoda stwierdził, że projektowany budynek nie przestrzega oznaczonej na rysunku Planu nieprzekraczalnej linii zabudowy, określonej w § 15 ust. 10 pkt 3 lit. a planu i definiowanej w § 3 ust. 1 pkt 6 tego Planu.
Wątpliwości Wojewody wzbudziło również zaliczenie powierzchni dróg dojazdowych utwardzonych geokratą do terenów biologicznie czynnych.
Jednocześnie, Wojewoda nie podzielił oceny organu I instancji, że projektowany dojazd do miejsc postojowych zlokalizowanych na parterze projektowanego budynku nie spełnia wymogu § 104 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych, albowiem przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do stanowisk postojowych w garażu jednoprzestrzennym a zatem nieposiadającym żadnych przegród (boksów). W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji powinien zobowiązać inwestora do uzupełnienia projektu o charakterystyczne parametry drogi dojazdowej, tj. nachylenie podłużne i poprzeczne dojazdu oraz przekroje przez projektowany układ komunikacji wewnętrznej, pozwalające zweryfikować, czy użytkowanie projektowanego dojazdu do garażu będzie w ogóle możliwe oraz jak w tym obszarze zagospodarowane zostaną wody opadowe.
Wojewoda wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji powinien zweryfikować, czy szerokość dojścia do śmietnika spełnia warunki określone w § 16 i 22 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych a także, czy spełniony jest warunek określony w § 22 ust. 3 powołanego rozporządzenia.
Zdaniem Wojewody, podniesiona przez organ I instancji kwestia odległości pomiędzy projektowanym budynkiem a obiektem znajdującym się na sąsiedniej działce nr [...] i oznaczonym symbolem "ib", jako niespełniająca warunków określonych w § 271 ust. 1 warunków technicznych wymaga ponownego wyjaśnienia.
Wojewoda podzielił ponadto stanowisko organu I instancji, że przedłożona dokumentacja zawiera braki.
Wojewoda wskazał nadto, że nałożenie przez organ I instancji w postanowieniu z 2 sierpnia 2023 r. obowiązku uzgodnienia z zarządcą drogi zmiany zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego, polegającej na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, w zakresie możliwości włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowanego tą zmianą było nieuprawnione.
Podsumowując, Wojewoda wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji zobowiąże inwestora do doprowadzenia projektowanego zamierzenia do zgodności z przepisami Planu miejscowego w zakresie: wysokości zabudowy, geometrii dachu, nieprzekraczalnej linii zabudowy oraz terenu biologicznie czynnego a ponadto wyjaśni wskazane przez Wojewodę w decyzji nieścisłości przedłożonej dokumentacji projektowej. Ponadto, organ zobowiąże inwestora do doprowadzenia projektu do zgodności z wymogami rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Powyższe wady postępowania nie mogły zostać konwalidowane przez organ odwoławczy, ponieważ doprowadziłoby to do naruszenia określonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności.
We wniesionym do Sądu sprzeciwie skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody Pomorskiego, zarzucając, że wydana została ona z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. polegającym na uznaniu, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił sprzeciw.
Wskazując na naruszenia jakich dopuścił się organ pierwszej instancji, Sąd uznał, że Wojewoda stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ I instancji wydał swoją decyzję z naruszeniem art. 7 i art. 77 K.p.a. w zakresie braku zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i niewyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozpoznania sprawy. Organ odwoławczy szczegółowo i precyzyjnie opisał stwierdzone naruszenia w zakresie postępowania dowodowego i zagadnienia wymagające wyjaśnienia przez organ I instancji. W ocenie Sądu, treść art. 7 i art. 77 K.p.a. wskazuje na to, że ujawnione przez Wojewodę naruszenie przepisów postępowania polegało na nieprawidłowym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego.
Sąd podzielił stanowisko organu drugiej instancji w kwestii możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, prezentowane także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że wady projektu budowlanego, wymagające jego istotnej zmiany, należą do kompetencji organu I instancji.
Sąd uznał, że wydanie przez Wojewodę decyzji kasatoryjnej było prawnie uzasadnione i prawidłowe i nie stanowi o naruszeniu art. 138 § 2 K.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S. E.. Wyrok zaskarżył w całości i zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 151a § 2 P.p.s.a. - poprzez jego zastosowanie i oddalenie sprzeciwu oraz art. 151a § 1 P.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie i brak uchylenia skarżonej decyzji, w sytuacji, gdy skarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a. polegającym na uznaniu, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i w konsekwencji uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Staroście Kościerskiemu, podczas gdy określony przez Wojewodę Pomorskiego konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy wobec nieprawidłowości występujących w przedłożonych organowi I instancji przez inwestora dokumentach, zatem Starosta Kościerski słusznie odmówił inwestorowi pozwolenia na budowę, co oznacza, że brak było podstaw do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., lecz Wojewoda Pomorski winien zastosować art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., zaś pominięcie wymienionych uchybień przez WSA w Gdańsku oznacza, że zarzut naruszenia wyżej wymienionych przepisów należy odnieść także do tego Sądu i skarżonego wyroku;
2. naruszenie przepisu postępowania w postaci art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na braku odniesienia się w uzasadnieniu skarżonego wyroku do zarzutu, że określony przez Wojewodę Pomorskiego konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy wobec nieprawidłowości występujących w przedłożonych organowi I instancji przez inwestora dokumentach, zatem Starosta Kościerski słusznie odmówił inwestorowi udzielenia pozwolenia na budowę, że brak było podstaw do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., lecz Wojewoda Pomorski winien zastosować art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w razie należytego odniesienia się i rozważenia zarzutu skarżącego, skarżona decyzja powinna zostać uchylona.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 182 § 2a P.p.s.a., skarga kasacyjna od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym. W § 3 tego przepisu stwierdza się, że na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z powyższą regulacją wydał wyrok w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Odniesienie się do zarzutów kasacji rozpocząć trzeba od konstatacji, że zgodnie z art. 64e P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, wojewódzki sąd administracyjny ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Ponadto w myśl art. 151a § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. Z powołanych przepisów wynika, że sąd administracyjny w postępowaniu prowadzonym na skutek sprzeciwu ma ograniczony zakres kognicji. Jest uprawniony jedynie do oceny sprawy w zakresie zastosowania przez organ administracji art. 138 § 2 K.p.a. Oznacza to, że podstawowym zarzutem skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego sprzeciw powinien być zarzut naruszenia przepisów postępowania, polegającego na niewłaściwym zastosowaniu art. 151a § 2 P.p.s.a. poprzez oddalenie sprzeciwu i powiązany z nim zarzut niewłaściwego zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a.
W myśl art. 138 § 2 zdanie pierwsze K.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zastosowanie dyspozycji art. 138 § 2 zdanie pierwsze K.p.a. jest zatem uwarunkowane przesłankami procesowymi. Pierwsza polega na tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji, zaś druga sprowadza się do tego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ważne jest spostrzeżenie, że wykazanie zaistnienia tych przesłanek następuje na określonej podstawie materialnoprawnej. Tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (patrz: Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 728).
W ramach badania przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., do czego uprawnia art. 64e P.p.s.a., mieści się ocena materialnoprawna warunkująca przyjęcie, że zaistniała przesłanka konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie (patrz: wyrok NSA z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 132/19, ONSA i wsa 2020/2/95).
W myśl art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia.
Nieprawidłowości, o których mowa w art. 35 ust. 1, to m.in. brak zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu (art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego).
Według art. 35 ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w ust. 3.
Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2023 r. Starosta Kościerski nałożył na inwestora obowiązek usunięcia w przedłożonym projekcie budowlanych stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie doprowadzenia do zgodności z:
- miejscowym polanem zagospodarowania przestrzennego,
- ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami,
- rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego,
- rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
- ustawa z o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Starosta określił termin wykonania obowiązku do dnia 21 listopada 2023 r.
Następnie ocenił, że przedłożony przez inwestora w dniu 21 listopada 2023 r. projekt nie spełniał wymagań planu miejscowego w zakresie wysokości budynku (11,5 m zamiast dopuszczonej Planem maksymalnej wysokości do 10 m).
Projekt nie spełniał także, zdaniem Starosty, wymagań Planu co do geometrii dachu.
Skoro według organu, projekt nie został doprowadzony do zgodności z ustaleniami Planu, należało, na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1 w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, odmówić udzielenia pozwolenia na budowę. Przepis art. 35 ust. 5 pkt 1 ma charakter związany.
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że niezgodność projektu przedłożonego w wykonaniu obowiązku nałożonego postanowieniem wydanym na podstawie art. 35 ust. 3, rzeczywiście ma miejsce.
W tej sytuacji, w zakresie omawianej sprzeczności projektu budowlanego z Planem, po pierwsze nie ma mowy o naruszeniu prawa przez organ pierwszej instancji, a po drugie nie ma potrzeby prowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego. Nie zachodzi zatem przesłanka według której, "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie".
Nie ma istotnego znaczenia to, że niezgodność projektu z Planem jest nową okolicznością, powstałą po przeprojektowaniu dachu. Wykonując obowiązek określony w postanowieniu wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 inwestor powinien przedłożyć projekt pozbawiony naruszeń w zakresie określonym w art. 35 ust. 1. Oznacza to, że powinien usunąć niezgodności określone w postanowieniu.
Postanowienie nakładające obowiązek usunięcia nieprawidłowości w zakresie zgodności z ustaleniami planu miejscowego nie tylko zobowiązuje do usunięcia wskazanych szczegółowych nieprawidłowości w tym zakresie. Oznacza także, że projekt nie powinien zawierać żadnych rozwiązań sprzecznych z ustaleniami Planu.
Nie ma zatem, w sytuacji gdy inwestor przedkłada projekt obarczony kolejnymi, nowymi nieprawidłowościami w zakresie zgodności z planem miejscowym, podstaw do dalszego wzywania inwestora do usunięcia naruszeń w trybie art. 35 ust. 3.
Nadto, Wojewoda Pomorski stwierdził, że nie została usunięta sprzeczność projektu z Planem w zakresie geometrii dachu. Jak wskazał, zaprojektowanie attyki w budynku niweczy cel, któremu mają służyć ustalenia prawa miejscowego w zakresie geometrii dachu (§ 15 ust. 10 pkt 4 lit a Planu – nakaz stosowania dachów dwuspadowych lub wielospadowych, o kącie pochylenia połaci dachowej od 25° do 45°).
Organ odwoławczy ustalił, że dane podane przez inwestora w zakresie wymogu kąta nachylenia połaci dachu 25° na powierzchni 80% nie są spójne. Wojewoda Pomorski odnotował, że według organu pierwszej instancji wymóg ten, także dotyczący zgodności z ustaleniami Planu, nie został spełniony.
Według Wojewody, projektowany budynek nie spełnia także wymogu zgodności projektowanej inwestycji z wymogami Planu w zakresie nieprzekraczalnej linii zabudowy (§ 15 ust. 10 pkt 3 lit a uchwały).
Wojewoda stwierdził również, że jego wątpliwości budzi zaliczenie do powierzchni biologicznie czynnej, powierzchni dróg dojazdowych utwardzonych geokratą. Zdaniem Wojewody, nie jest to powierzchnia zapewniającą naturalną wegetację roślin. Wyraził wątpliwość co do zgodności tego rozwiązania z ustaleniami Planu w zakresie wymogu przeznaczenia 20% powierzchni działki na teren biologicznie czynny.
Niezależnie od tego, Wojewoda ustalił, że przedłożony w wykonaniu zobowiązania organu pierwszej instancji nowy projekt wymaga zbadania pod względem zgodności z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie m.in. dostępności dla osób niepełnosprawnych do budynku, dojścia do śmietnika i możliwości przemieszczania pojemników, dojazdu do miejsc postojowych, odległości od projektowanego budynku od obiektu usytuowanego na sąsiedniej działce nr 87/10.
Wojewoda odnotował także braki przedłożonej dokumentacji w zakresie wymogów stawianych przez przepisy rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Zgodnie z § 14 pkt 3 lit. e, część opisowa projektu zagospodarowania działki lub terenu zawiera projektowane zagospodarowanie działki lub terenu, w tym parametry techniczne sieci i urządzeń uzbrojenia terenu. Tymczasem, jak stwierdził organ pierwszej instancji, z czym Wojewoda zgodził się, zamieszczony opis dotyczący projektowanej kanalizacji deszczowej jest lakoniczny, nie zawiera bowiem żadnych parametrów tej kanalizacji, w skład której mają wchodzić także zbiorniki retencyjne.
Nawiązując do § 10 ust. 1 pkt 5 oraz § 7 ust. 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, Wojewoda stwierdził, że przedłożony projekt zagospodarowania terenu (strona tytułowa i część rysunkowa) zawiera wyłącznie podpis architekta. Powinien zaś zawierać podpisy wszystkich jego autorów, w tym projektantów odpowiednich specjalności w zakresie projektowanych instalacji.
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że postanowieniem wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego na inwestora nałożono także obowiązek usunięcia nieprawidłowości w zakresie doprowadzenia do zgodności z rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Podobnie jak w odniesieniu do braku zgodności z planem miejscowym, w związku z przedłożeniem projektu niezgodnego z wymaganiami obu wskazanych rozporządzeń, mimo obowiązku usunięcia nieprawidłowości, należało, na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1 w związku z art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, odmówić udzielenia pozwolenia na budowę. Przepis art. 35 ust. 5 pkt 1 ma charakter związany.
Podkreślić należy, że jak wskazano w poprzedzających rozważaniach, zakres kontroli sądowej w odniesieniu do decyzji kasacyjnej opartej na art. 138 § 2 K.p.a., jest ograniczony. Co do zasady nie obejmuje kontroli stosowania norm prawa materialnego. Niniejszy wyrok nie oznacza zatem akceptacji dla stanowiska organu pierwszej instancji co do nieprawidłowości projektu budowlanego. Jest to kwestia pozostająca poza kontrolą sądową, w tym poza kontrolą kasacyjną w niniejszej sprawie.
Niniejsze orzeczenie jest natomiast, jak wynika z całości rozważań, wyrazem braku akceptacji dla stanowiska organu odwoławczego i Sądu pierwszej instancji. Nie można przyjąć, że decyzja o odmowie pozwolenia na budowę została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, mimo potwierdzenia się ustaleń przyjętych przez organ pierwszej instancji, iż inwestor nie doprowadził projektu do zgodności z Planem, przepisami w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie oraz przepisami rozporządzenia w sprawie zakresu i formy projektu budowlanego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 P.p.s.a. zasądzono od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego S. E. kwotę 677 (sześćset siedemdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI