II OSK 1997/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M. Ż. w sprawie pozbawienia go uprawnień kombatanckich, uznając brak podstaw prawnych do ich przyznania.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. Ż. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. M. Ż. utracił uprawnienia przyznane za "udział w walkach z reakcyjnym podziemiem", ponieważ ustalono, że jego służba wojskowa dotyczyła jedynie utrwalania władzy ludowej, a nie walk z UPA czy Wehrwolfem. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za nieopartą na usprawiedliwionych podstawach prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu M. Ż. uprawnień kombatanckich. Uprawnienia te zostały przyznane pierwotnie przez ZBOWiD z tytułu "udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem". W toku postępowania ustalono, że M. Ż. otrzymał uprawnienia wyłącznie z tytułu służby wojskowej po czerwcu 1947 r., mającej na celu utrwalanie władzy ludowej. Brak było dowodów na jego udział w walkach z UPA lub Wehrwolfem, co było warunkiem przyznania uprawnień na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Sąd administracyjny pierwszej instancji wskazał, że M. Ż. podawał informacje o walce z WIN i NSZ, ale nie z UPA czy Wehrwolfem, a twierdzenia o walce z Wehrwolfem w odwołaniu nie były poparte dowodami. Ponadto, M. Ż. nie mógł zachować uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 in fine ustawy, gdyż dotyczył on żołnierzy z poboru służących do 30 czerwca 1947 r., a jego służba rozpoczęła się później. M. Ż. w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy) oraz niewyjaśnienie istotnych okoliczności, w tym jego przynależności do Armii Krajowej. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał, że skarga nie spełnia wymagań materialnych. Wskazanie przepisu bez wykazania błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania nie stanowiło podstawy kasacyjnej. Nie wykazano również naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 PPSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taka służba nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich, jeśli nie towarzyszyły jej walki z UPA lub Wehrwolfem, lub jeśli służba nie mieściła się w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uprawnienia kombatanckie przyznawane są na podstawie konkretnych przesłanek ustawowych, takich jak udział w walkach z określonymi formacjami lub służba w określonym przedziale czasowym. Służba mająca na celu utrwalanie władzy ludowej, bez elementu walki zbrojnej z wrogimi formacjami, nie jest objęta zakresem ustawy o kombatantach w kontekście przyznawania uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.o.k. art. 25 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Przepis ten nie ma zastosowania do osoby, której służba wojskowa po 30 czerwca 1947 r. dotyczyła utrwalania władzy ludowej i nie wiązała się z walką z UPA lub Wehrwolfem.
Pomocnicze
u.o.k. art. 1 § ust. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Warunek przyznania uprawnień kombatanckich związany z udziałem w walkach z UPA lub Wehrwolfem nie został spełniony.
u.o.k. art. 25 § ust. 2 in fine
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Przepis ten dotyczy żołnierzy z poboru służących w Wojsku Polskim od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r., co nie miało zastosowania do skarżącego.
PPSA art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
PPSA art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga kasacyjna może być oparta na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania.
PPSA art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej nieopartej na usprawiedliwionych podstawach.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy o kombatantach) przez jego niewłaściwe zastosowanie. Zarzut niewyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przez zaniechanie objęcia kognicją sprawy przynależności skarżącego do Armii Krajowej.
Godne uwagi sformułowania
M. Ż. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby wojskowej pełnionej po [...] czerwca 1947 r. Nie stwierdzono dowodów jego udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem. Skarga kasacyjna nie spełnia wymagań materialnych. Wskazanie art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...) nie jest spełnieniem wymogu warunku materialnego przez wyprowadzenie błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania.
Skład orzekający
Barbara Adamiak
przewodniczący sprawozdawca
Maria Czapska - Górnikiewicz
członek
Leszek Kamiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kombatantach dotyczących podstaw przyznawania i pozbawiania uprawnień, a także wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i okresu historycznego; wymogi formalne skargi kasacyjnej są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy historycznego kontekstu PRL i uprawnień kombatanckich, co może być interesujące dla historyków prawa lub osób zainteresowanych okresem powojennym, ale jest rutynowa z punktu widzenia współczesnego prawa administracyjnego.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1997/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-02-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-12-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/ Leszek Kamiński Maria Czapska - Górnikiewicz Symbol z opisem 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach Hasła tematyczne Kombatanci Sygn. powiązane II SA/Kr 2429/00 - Wyrok WSA w Krakowie z 2004-04-21 Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 42 poz 371 art. 25 ust. 2 pkt 2 Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt II SA/Kr 2429/00 w sprawie ze skargi M. Ż. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2000 r. w przedmiocie pozbawienia M. Ż. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD z tytułu: "udział w walkach z reakcyjnym podziemiem" od [...] lipca 1947 r. do [...] grudnia 1947 r. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono na podstawie akt sprawy, że M. Ż. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby wojskowej pełnionej po [...] czerwca 1947 r. Nie stwierdzono dowodów jego udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem. Z tych względów na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) Kierownik Urzędu orzekł o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt II SA/Kr 2429/00, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. Ż. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] sierpnia 2000 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że jak wynika z akt b. ZBOWiDu, jedynym tytułem uprawnień kombatanckich M. Ż. była służba wojskowa w [...] oddziale WOP od [...] lipca 1947 r. do [...] września 1949 r. (zaświadczenie WKU w Kielcach z [...] czerwca 1978 r. k. 4 akt administracyjnych, życiorys – k. 3 akt administracyjnych). W deklaracji do ZBOWiDu oraz w życiorysie M. Ż. podaje informacje o tym, iż walczył z WIN i NSZ w baonie operacyjnym na terenie okręgu w. Nie podaje zatem informacji o walkach z UPA lub Wehrwolfem, co dawałoby mu tytuł do uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). O walkach z Wherwolfem pisze skarżący jedynie w odwołaniu, twierdzenia te są jednak niepoparte żadnymi dowodami. M. Ż. nie może również zachować uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 25 ust. 2 in fine tejże ustawy, gdyż daje ona taką możliwość wyłącznie żołnierzom z poboru, którzy służyli w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Natomiast skarżący rozpoczął służbę wojskową po tej dacie, tj. [...] lipca 1947 r. Z tego względu, że decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił. M. Ż. wniósł od wyroku skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na: 1) naruszeniu prawa materialnego: art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy o kombatantach przez ustalenie, że nie ma do niego zastosowania, co niezupełnie jest zgodne z rzeczywistością, 2) niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przez zaniechanie objęcia swoją kognicją sprawy jego przynależności w czasie służby do Armii Krajowej. Urząd nie ujawnił, że został złożony wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o kombatantach, udokumentowany oświadczeniami świadków, którzy są zweryfikowanymi kombatantami. Powoduje to niezgodność ustalonego stanu faktycznego sprawy. Na tych podstawach wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, który jest aktualnie właściwy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może sam wyprowadzać podstaw kasacyjnych ani też podstaw tych domniemywać. Sąd może brać zatem pod uwagę prawidłowo wywiedzione podstawy kasacyjne, z tego względu ustanowiony w zakresie sporządzenia skargi kasacyjnej przymus zastępstwa, nakłada na sporządzającego skargę kasacyjną - profesjonalnego pełnomocnika - obowiązek sporządzenia jej zgodnie z wymaganiami materialnymi. Zgodnie z art. 174 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowani; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Skarga nie spełnia wymagań materialnych. Wskazanie art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) nie jest spełnieniem wymogu warunku materialnego przez wyprowadzenie błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania. Wskazanie, że nie jest to zupełnie zgodne z rzeczywistością nie spełnia wymogu wyprowadzenia niewłaściwego zastosowania. Nie wykazano naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne, które zawarte są w powołanej ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które dałoby podstawę do wyprowadzenia niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego. Z tego względu, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI