II OSK 1993/23

II OSK 1993/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Laskowska - Pietrzak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Kr 267/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-05-09
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20, art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 35 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 97 par. 7 pkt 4, art. 7, art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1225
par. 13, par. 57, par. 60
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.), Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA (del.) Marta Laskowska – Pietrzak, Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Pietraś - Skobel, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 267/23 w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 20 grudnia 2022 r. nr WI-I.7840.5.238.2021 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 9 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 267/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi A.W. na decyzję Wojewody Małopolskiego (dalej: "Wojewoda") z 20 grudnia 2022 r., nr WI-I.7840.5.238.2021 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddalił skargę.
Poddaną kontroli Sądu pierwszej instancji decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa (dalej: "Prezydent Miasta") z 2 listopada 2021 r., nr 1432/6740.1/2021 zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą inwestorowi – M.P. pozwolenia na budowę.
W skardze kasacyjnej A.W. (dalej skarżąca) zaskarżyła ww. wyrok w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), dalej: "p.p.s.a." – zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351), dalej: "p.b." w zw. z:
• § 8 ust. 9, ust. 11 oraz ust. 12 pkt 2 uchwały nr VI/lll/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 30 stycznia 2019 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Skotniki i Kostrze - Obszar Łąkowy" (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego z dnia 15 lutego 2019 r., poz. 1390), dalej: "mpzp" poprzez zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno - budowlanego pomimo jego niezgodności z ustaleniami ww. przepisów mpzp w zakresie występujących na terenie planowanej inwestycji spadków terenu, warunków gruntowych oraz sposobu odprowadzania wód opadowych,
• § 7 ust. 6 mpzp poprzez zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno - budowlanego pomimo jego niezgodności z ustaleniami ww. przepisu planu miejscowego w zakresie geometrii dachu,
• § 4 ust. 1 pkt 15 w zw. z § 17 ust. 2 pkt 4 mpzp poprzez zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno - budowlanego pomimo jego niezgodności z ustaleniami ww. przepisu planu miejscowego w zakresie maksymalnej wysokości budynku,
- art. 35 ust. 1 pkt 3a lit. a) p.b. w zw. z § 20 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1679), poprzez zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno - budowlanego pomimo, że stanowiąca jego część opinia geotechniczna została sporządzona w sposób nieprawidłowy i zawiera informacje sprzeczne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
- art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225), dalej: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych" poprzez zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno - budowlanego pomimo braku wykazania przez inwestora spełnienia wymagań określonych w ww. przepisach (brak analizy przesłaniania i nasłonecznienia),
- art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000), dalej: "k.p.a." w zw. z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483) w zw. z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. 2022 r., poz. 503), dalej: "u.p.z.p." w zw. z § 8 ust. 9 oraz § 8 ust. 11 oraz ust. 12 pkt 2 mpzp poprzez pominięcie przy rozstrzygnięciu sprawy treści ww. przepisów planu miejscowego, stanowiącego akt prawa powszechnie obowiązującego,
- art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w zw. z art. 293 ust. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1360), dalej: "kc" poprzez zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno - budowlanego w sytuacji, gdy działka, na której ma być zrealizowana inwestycja nie posiada dostępu do drogi publicznej, ponieważ służebność drogi koniecznej ustanowiona na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości wygasła na skutek jej niewykonywania przez lat 10,
- art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. poprzez nieprawidłowe ustalenie, że działki nr [...] i [...] obr. [...] P. nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, co skutkowało brakiem przyznania właścicielom ww. nieruchomości statusu stron postępowania.
2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi przez nieprawidłowe uznanie, że organ pierwszej instancji zasadnie odmówił zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa - Podgórza w Krakowie, I Wydział Cywilny sygn. akt I C 1143/21/P, podczas gdy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku ww. postępowania cywilnego,
- art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 293 ust. 1 kc poprzez nieuwzględnienie skargi przez poczynienie niewystarczających ustaleń faktycznych w szczególności brak ustalenia, że służebność drogi koniecznej, mająca zapewnić dostęp działki inwestycyjnej nr [...] do drogi publicznej wygasła z mocy prawa,
- art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a p.b. w zw. z § 8 ust. 11, ust. 9, § 7 ust. 6, § 4 ust. 1 pkt 15 w zw. z § 17 ust. 2 pkt 4 mpzp, poprzez nieuwzględnienie skargi przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie występujących na terenie planowanej inwestycji spadków oraz warunków gruntowych, brak wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy informacjami zawartymi w opinii geotechnicznej, a ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, brak wezwania inwestora do wyjaśnienia przedmiotowych rozbieżności,
- art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a p.b. w 3 zw. z § 13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez nieuwzględnienie skargi przez niewystarczające zbadanie stanu faktycznego sprawy, polegające na braku sprawdzenia, czy planowana inwestycja spełnia wymagania określone w ww. przepisach rozporządzenia,
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i sporządzenie lakonicznego i ogólnikowego uzasadnienia, opierającego się w całości na ustaleniach organu z pominięciem własnych ustaleń oraz zaniechanie badania, czy organ dokonując ustaleń faktycznych nie dopuścił się naruszenia przepisów, co stanowi naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, podczas gdy nieprawidłowości w decyzji organu pierwszej i drugiej instancji uzasadniały jej uchylenie oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez odmowę udzielenia pozwolenia na budowę, ewentualnie ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku, a także decyzji Wojewody i poprzedzającego ją rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta Krakowa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
W pierwszej kolejności skarżąca zwróciła uwagę na rozbieżności pomiędzy informacjami dotyczącymi spadków terenu na terenie planowanej inwestycji wskazanymi w opinii geotechnicznej (6-8%) oraz tymi wskazanymi w planie miejscowym (12%). Zdaniem skarżącej powyższa rozbieżność powoduje, że opinia jest niewiarygodna. Skarżąca wskazała, że błędne określenie poziomu spadków doprowadziło do nieprawidłowego wniosku, że na terenie inwestycji występują proste warunki gruntowe, podczas gdy plan miejscowy nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, że tereny te należy określić jako obszary o skomplikowanych warunkach gruntowych. Dalej skarżąca wskazała, że zatwierdzony projekt jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odnośnie geometrii dachów (nieprawidłowy kąt nachylenia dachu nad lukarną – 5o, podczas gdy w planie miejscowym określono przedział pomiędzy 25o, a 45o) oraz wysokości budynku, która winna być liczona od wejścia znajdującego się na poziomie garażu, a nie od stropu ponad garażem. W ocenie skarżącej projekt nie spełnia również wymagań określonych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, tj. dotyczących przesłaniania oraz nasłonecznienia (brak analizy) oraz dostępu do drogi publicznej z uwagi na wygaśnięcie służebności. Ponadto kwestia wygaśnięcia służebności – jako zagadnienie wstępne – winna powodować obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozpoznania sprawy przez sąd powszechny. Dalej zarzucono nieprawidłowe ustalenie obszaru oddziaływania obiektu bowiem zarówno właściciele działki nr [...] (możliwość zalania) jak i nr [...] (umiejscowienie muru oporowego w granicy co wiąże się z ograniczeniem przyszłej zabudowy) winni zostać uznani za stronę niniejszego postępowania. Podsumowując skarżąca wskazała, że powyższe nieprawidłowości – zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji – uzasadniają uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wydanych w sprawie decyzji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania – M.P. – wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed Sądem pierwszej instancji.
Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
W tak zakreślonych granicach wniesiona skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd pierwszej instancji właściwie ocenił niecelowość zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie ww. przepisu, zgodnie z którym, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa - Podgórza w Krakowie, I Wydział Cywilny prowadzonej pod sygn. akt I C 1143/21/P nie wypełniało znamion rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. W orzecznictwie wskazuje się, że samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet będzie miał wpływ na losy sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania jest możliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji (por., m.in. wyrok NSA z 11 października 2016 r., II OSK 549/15, LEX nr 2169188).
Analizując związek prowadzonego przez organy architektoniczno-budowlane postępowania administracyjnego z toczącym się przed sądem powszechnym postępowaniem o ustalenie wygaśnięcia służebności, nie sposób uznać, aby rozstrzygnięcie ww. sprawy cywilnej miało determinować rozpatrzenie i wydanie decyzji w niniejszym postępowaniu. Powództwo o ustalenie wygaśnięcia służebności jest powództwem o ukształtowanie prawa, a wyrok sądu cywilnego w tej mierze tworzy nowy lub zmienia istniejący stan prawny, a jeżeli tak, to nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania na mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje bowiem zasada stosowania stanu prawnego i faktycznego w dacie podejmowania decyzji. Oznacza to, że organy administracji są zobowiązane prowadzić postępowanie mając na uwadze istniejący stan prawny i faktyczny. Jeżeli z treści księgi wieczystej wynika, że istnieje służebność gruntowa, to brak jest podstaw do zawieszenia tego postępowania z uwagi na występowanie zagadnienia wstępnego w postaci powództwa o ustalenie wygaśnięcia służebności. Organy administracji publicznej nie mogą i nie mają takiego obowiązku aby oczekiwać na wynik spraw sądowych dotyczących prawa własności lub ograniczonych praw rzeczowych. Złożenie wniosku do sądu cywilnego o ustalenie wygaśnięcia służebności nie może stanowić zagadnienia wstępnego w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz podstawy do jego zawieszenia. Organ administracji nie ma obowiązku zawieszania postępowania administracyjnego, w którym dokonuje ustaleń na podstawie danych z ksiąg wieczystych, do czasu zakończenia postępowania, które może skutkować zmianą danych zawartych w księgach wieczystych. Organ administracji bierze pod uwagę te dane, które figurują w dacie wydania decyzji. Sąd pierwszej instancji zasadnie zatem stanął na stanowisku, że oczekiwanie na orzeczenie dotyczące służebności gruntowej nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok NSA z 15 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1364/08, LEX nr 597226 oraz wyrok NSA z 5 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 688/08, LEX nr 547171).
Za niezasadne uznać należy również zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a, które odnoszą się do wadliwego oddalenia skargi będącej wynikiem wadliwej kontroli legalności decyzji organu odwoławczego, która podjęta została w oparciu o nieprawidłowo przeprowadzoną ocenę materiału dowodowego, w toku której nie ustalono i nie oceniono istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych związanych z treścią projektu budowlanego.
Zauważyć należy, że sądowa kontrola działania organów w zakresie postępowania wyjaśniającego wyraża się w ocenie przez Sąd, czy organy w konkretnych realiach sprawy nie uchybiły przepisom postępowania, co oznacza ocenę pod względem legalności. Sąd administracyjny nie tyle dokonuje własnych ustaleń, co ocenia, czy organy zgodnie z przepisami postępowania zebrały materiał dowodowy i ustaliły stan faktyczny. Przede wszystkim chodzi tu o kontrolę, czy w procesie obejmującym dokonywanie ustaleń faktycznych organowi nie można przypisać dowolności. Chodzi o zweryfikowanie, czy ustalenia mają pokrycie w kompletnym i należycie zgromadzonym oraz w sposób wyczerpujący zbadanym materiale (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), ocenionym zgodnie z regułami prawidłowego rozumowania w całokształcie materiału konkretnej sprawy (art. 80 k.p.a.). Innymi słowy, w ramach oceny legalności badaniu podlega skonkretyzowany w realiach sprawy sposób, w jaki organy zgromadziły i zbadały materiał sprawy, a także, czy zaistniały warunki do wydania decyzji o określonej treści i kierunku rozstrzygnięcia.
Zakres koniecznych ustaleń faktycznych w sprawie jest zdeterminowany prawem materialnym, albowiem decyzja administracyjna stanowi formę, w której dokonują się akty stosowania prawa materialnego w wyniku rozpatrzenia konkretnej sprawy. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 k.p.a.) jest zatem obowiązkiem zrelatywizowanym do określonych norm prawa materialnego, które określają zakres relewantnych do jego stosowania ustaleń faktycznych. Kontrola prawidłowości zakresu ustaleń faktycznych niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dokonuje się w konsekwencji w odniesieniu do określonych norm prawa materialnego, które mogłyby mieć w sprawie zastosowanie. Powyższe oznacza, że, o ile zawsze pozostaje aktualny generalny obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, to w ramach kontroli legalności działania administracji przez sądy skarga może być uwzględniona zgodnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. tylko w sytuacji, gdy naruszenie tego obowiązku dokładności i uchybienie w ten sposób przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tych uwarunkowaniach prawnych Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty procesowe za nieusprawiedliwione, albowiem organ odwoławczy w stopniu niezbędnym wyjaśnił okoliczności faktyczne i prawne istotne dla wydania rozstrzygnięcia, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy, na podstawie materiału dowodowego dokonał ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy w administracyjnym toku instancji, którego specyfika polega na ponownym kompleksowym stosowaniu prawa administracyjnego, a nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy był zobowiązany do ponownego całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przekazanej wraz z odwołaniem przez organ pierwszej instancji. W procesie tym organ odwoławczy uwzględnił zarzuty odwołania odnosząc się do nich w sposób jasno odzwierciedlający jego stanowisko w sprawie znajdujące poparcie w materiale aktowym. W granicach wyznaczonych wyżej przywołanymi przepisami organy dokonały prawidłowych i niezbędnych ustaleń pozwalających na weryfikację zgodności z prawem inwestycji objętej wnioskiem. Prawidłowości tych ustaleń nie zdołał podważyć żaden z postawionych zarzutów procesowych.
Wobec powyższego, zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji i oddalił skargę. Skoro Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. podjął rozstrzygnięcie zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd normy prawnej.
Odnosząc się natomiast do kwestii naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy podnieść, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach, tj.: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem, a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. W judykaturze przyjmuje się, że orzeczenie sądu pierwszej instancji uchyla się spod kontroli instancyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu. Tylko wówczas, gdy konstrukcja uzasadnienia nie pozwoli na odtworzenie toku myślowego sądu pierwszej instancji, można mówić o skutkującym ewentualnym wzruszeniem orzeczenia uchybieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 30/21).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., nie zawiera również powyższych uchybień. Fakt, że skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie przesądza o skuteczności podniesionego zarzutu.
Za niezasadne Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a p.b. w zw. z § 8 ust. 9, ust. 11 oraz ust. 12 pkt 2 mpzp. Jak wynika z mpzp (§ 8 ust. 9) przedmiotowa nieruchomość stanowi teren o spadku powyżej 12 %. Jednakże z ekspertyzy geotechnicznej wynika, że w rzeczywistości teren działki ma mniejszy spadek (6-8%). Sąd podkreśla, że aktualne ukształtowanie terenu zostało zweryfikowane i odzwierciedlone na mapie do celów projektowych sporządzonej przez uprawnionego geodetę oraz w opracowaniu określającym geotechniczne warunki posadowienia, sporządzonym przez uprawnionego geologa. Wobec powyższego – jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji – wskazany powyżej § 8 ust. 9 mpzp nie może regulować obiektywnie istniejącego stanu nieruchomości. Wymogi wskazane w § 8 ust. 10, 11 i 12 dotyczą tych terenów, które w rzeczywistości spełniają warunki spadku powyżej 12 %. Ponadto należy zwrócić uwagę, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że inwestor – w odpowiedzi na wezwanie organu – dokonał uzupełnień złożonej wcześniej dokumentacji w zakresie zgodności projektowanego zamierzenia budowlanego z warunkami wynikającymi z § 8 ust. 10 mpzp oraz odniósł się do warunków wynikających z § 8 ust. 11 mpzp. Kwestia ta była zatem przedmiotem badania i wnikliwej oceny zarówno organu jak i Sądu pierwszej instancji. Wobec powyższego skarżąca niezasadnie zarzuca niezgodność projektu budowlanego z mpzp. Powyższe ustalenia przesadzają również o nieprawidłowości zarzutu dotyczącego przyjętego w projekcie sposobu odprowadzania wód opadowych. Skoro bowiem osoba o odpowiednich kompetencjach i uprawnieniach stwierdziła, że działka stanowi teren o prostych warunkach gruntowych, to nie mogą znaleźć zastosowania przepisy mpzp zawierające wymogi dla terenów o skomplikowanych warunkach geotechnicznych.
Nie jest także zasadny zarzut dotyczący naruszenia § 7 ust. 6 mpzp w związku z ustaloną w projekcie geometrią dachu. Z treści § 7 ust. 6 mpzp wynika, że dopuszcza się możliwość doświetlenia poddaszy poprzez lukarny. Jednocześnie w przepisie tym nie wprowadzono żadnych wymagań odnośnie kąta ich nachylenia. Kąt nachylenia został określony jedynie w odniesieniu do dachu (pomiędzy 25o a 45o) i nie ma zastosowania do zadaszenia facjaty. Powyższa okoliczność została wyjaśniona w piśmie inwestora z 23 września 2021 r., a przedstawione tam stanowisko podzielone przez organy i zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji.
Nie można również zgodzić się z zarzutem dotyczącym wysokości budynku (§ 4 ust. 1 pkt 15 w zw. z § 17 ust. 2 pkt 4 mpzp). Sąd wojewódzki prawidłowo przyjął, że nie ma racji skarżąca wskazując, że wysokość obiektu należy liczyć od najniżej położonego wejścia, tj. od wejścia do budynku znajdującego się na poziomie garażu. Skoro garaż został określony w projekcie jako kondygnacja podziemna – piwnica, to wysokość obiektu prawidłowo policzono od stropu ponad garażem, zgodnie z treścią § 4 ust. 1 pkt 15 mpzp.
Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia Sąd wskazuje, że nie jest prawdą jakoby przy rozstrzygnięciu sprawy pominięto treść ww. przepisów planu miejscowego, a wobec tego zarzuty naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 14 ust. 8 u.p.z.p. w zw. z § 8 ust. 9 oraz § 8 ust. 11 oraz ust. 12 pkt 2 mpzp są nieuzasadnione.
Bezpodstawny jest też zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z uwagi na brak analizy przesłaniania i nasłonecznienia. Sąd wskazuje, że odległość projektowanego wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego od budynku na sąsiedniej działce [...] wynosi 9,22 m, od granicy tej działki wynosi 6 m, od granicy działki [...] – 15,46 m, od granicy działki [...] wynosi 15,8 m, od granicy działki [...] – 9 m, a od budynku na działce nr [...] wynosi 16,75 m. Jednocześnie odległość od granic okapów, tarasów, daszków nad wejściem wynosi ponad 1,5 m. Natomiast odległość od granic okien umieszczonych w dachu zwróconych w stronę tej granicy to ponad 4 m. Zachowanie powyższych odległości podlegało weryfikacji i ocenie organu, a także znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem prawdą, że kwestia przesłaniania i nasłonecznienia nie była przedmiotem analizy. Spełnienie wymagań wynikających z § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie budziło wątpliwości Sądu pierwszej instancji, a ocenę tą należy uznać za prawidłową.
Skoro zatem analiza treści decyzji potwierdza, że usytuowanie inwestycji dokonane jest z zachowaniem wymaganych odległości, to zarzuty naruszenia § 13, § 57 i § 60 ww. rozporządzenia poprzez brak analizy nasłonecznienia oraz przesłaniania należy uznać za bezpodstawne.
Jako nieuzasadniony należało uznać również zarzut błędnego przyjęcia, że planowana inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej. Jak ustalił organ należąca do skarżącej działka nr [...] jest obciążona służebnością gruntową polegającą na prawie przejazdu, przechodu i przeprowadzania mediów pasem o szerokości 5 m wzdłuż jej wschodniej granicy z działką nr [...], na rzecz każdoczesnych właścicieli między innymi działki inwestycyjnej nr [...]. Skarżąca powołuje się na toczące się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa – Podgórza w Krakowie Wydział I Cywilny postępowanie sygn. I C 1143/21/P w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia służebności drogi koniecznej ustanowionej na rzecz każdoczesnego właściciela działki [...]. W księdze wieczystej nie ma jakiegokolwiek wpisu dotyczącego tego postępowania.
Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1916 z późn. zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, dla organów administracji publicznej wpis w księdze wieczystej jest wiążący oraz muszą one orzekać z uwzględnieniem stanu prawnego wynikającego z księgi wieczystej, nie mogą go oceniać i samodzielnie dokonywać innych ustaleń. Domniemanie wynikające z ksiąg wieczystych jest wzruszalne, a jego obalenie wymaga przeprowadzenia dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (w oparciu o art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), albo w każdym innym postępowaniu sądowym jako przesłanka rozstrzygnięcia sprawy (powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 kpc, czy w postępowaniu o zasiedzenie). Podsumowując zatem: wpis do księgi wieczystej jest orzeczeniem sądu cywilnego, zaś jego treść wiąże wszystkie inne sądy oraz organy. Wobec tego w toku postępowania prowadzonego przez organ administracji państwowej, jakie przed nim się toczy, nie ma on możliwości aby dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej.Skład orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że wpis do księgi wieczystej jest zgodnie z art. 6266 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U z 2018 r. poz. 1360 ze zm.) orzeczeniem sądu cywilnego, którego treść wiąże wszystkie inne sądy oraz organy. Dodatkowo – na zasadzie art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece – domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. W myśl zaś art. 5 tej ustawy, ustanawiającego rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych: "W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą ujawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe". Z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 1999 r. (sygn. akt IV SA 2338/98, LEX nr 47173), a który to pogląd podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie, zasada wyrażona w art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach. Nadmienić należy, że pogląd ten wprawdzie dotyczył prawa własności, ale nie ulega wątpliwości, że ma on również zastosowanie do innych praw ujawnionych w księdze wieczystej. Wobec powyższego nie ma racji skarżąca zarzucając błędne przyjęcie, że planowana inwestycja nie ma dostępu do drogi publicznej.
Sąd uznał za niezasadne zarzuty naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. Podnoszone przez skarżącą nieprawidłowe wyznaczenie obszaru oddziaływania, tj. z pominięciem działek nr [...] i [...] obr. [...] P., a w konsekwencji pominięcie współwłaścicieli tych działek jako uprawnionych stron postępowania, są okolicznościami, na które mogłyby się powoływać w ramach własnego, indywidualnego interesu podmioty pominięte w postępowaniu. Należy wskazać, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który również z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot niewnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (wyrok NSA z 13 grudnia 2019 r., II OSK 328/18, i cytowane tam orzeczenia). Wobec tego skarżąca nie może skutecznie podnosić zarzutu prowadzenia postępowania administracyjnego bez udziału innego podmiotu, skoro tylko on może stwierdzić, że został w nim pominięty i tylko on może na tę okoliczność się powołać.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.