II OSK 1992/13

Naczelny Sąd Administracyjny2015-03-19
NSAbudowlaneWysokansa
pozwolenie na budowęstwierdzenie nieważnościprawo budowlanestrona postępowaniaobszar oddziaływaniawody opadoweinteres prawnyNSA

NSA uchylił wyrok WSA i decyzję GINB, uznając, że należy ponownie zbadać, czy skarżąca ma status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę, ze względu na potencjalne oddziaływanie inwestycji na jej nieruchomość.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej G. J. od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). G. J. domagała się stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę wydanego dla sąsiedniej działki. GINB uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając, że G. J. nie jest stroną postępowania, ponieważ jej działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. WSA podtrzymał to stanowisko. NSA uznał jednak, że GINB przedwcześnie umorzył postępowanie, nakazując ponowne zbadanie, czy projekt budowlany nie przewiduje prac skutkujących zalewaniem działki skarżącej wodami opadowymi, co mogłoby nadać jej status strony.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). G. J. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej dla sąsiedniej działki, twierdząc, że jest stroną postępowania. GINB, a następnie WSA, uznali, że G. J. nie posiada przymiotu strony, gdyż jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, co skutkowało uchyleniem decyzji organu I instancji i umorzeniem postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak skargę kasacyjną za zasadną. Sąd wskazał, że GINB przedwcześnie umorzył postępowanie, nie badając wystarczająco dokładnie, czy projekt budowlany nie przewiduje prac skutkujących zalewaniem działki skarżącej wodami opadowymi. Taka okoliczność mogłaby nadać G. J. status strony postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. NSA nakazał GINB ponowne zbadanie projektu budowlanego pod tym kątem, a także odniesienie się do twierdzeń skarżącej o podniesieniu poziomu terenu inwestycji. Dopiero po tych ustaleniach możliwe będzie rozstrzygnięcie, czy G. J. przysługuje przymiot strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli projekt budowlany przewiduje prace skutkujące zalewaniem sąsiedniej nieruchomości wodami opadowymi, właściciel takiej nieruchomości może posiadać przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Uzasadnienie

NSA uznał, że GINB przedwcześnie umorzył postępowanie, nie badając wystarczająco dokładnie, czy projekt budowlany nie przewiduje prac skutkujących zalewaniem działki skarżącej wodami opadowymi. Taka okoliczność mogłaby nadać G. J. status strony postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i § 11 ust. 1 rozporządzenia ws. warunków technicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.p.b. art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

rozp. ws. war. techn. art. 11 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych, przy czym dopuszcza się wznoszenie budynków w tym zasięgu pod warunkiem zastosowania środków technicznych zmniejszających uciążliwości poniżej poziomu ustalonego w tych przepisach bądź zwiększających odporność budynku na te zagrożenia i uciążliwości, jeżeli nie jest to sprzeczne z warunkami ustalonymi dla obszarów ograniczonego użytkowania, określonych w przepisach odrębnych. Do uciążliwości, o których mowa w ust. 1, zalicza się m.in. zalewanie wodami opadowymi.

k.p.a. art. 138 § par. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy lub uchylając decyzję – umorzyć postępowanie pierwszej instancji.

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie odrębnych przepisów wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.

u.p.b. art. 52

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

rozp. ws. war. techn. art. 36 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3 powinna wynosić w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej co najmniej: 1) od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - 5 m, przy czym nie dotyczy to dołów ustępowych w zabudowie jednorodzinnej, 2) od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 2 m.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i do czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania.

k.p.a. art. 77 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 156 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przypadku uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który przedwcześnie uznał, że skarżącej kasacyjnie nie przysługuje status strony postępowania i umorzył postępowanie administracyjne. Niewystarczające zbadanie przez organy i WSA, czy projekt budowlany nie przewiduje prac skutkujących zalewaniem działki skarżącej wodami opadowymi, co mogłoby nadać jej status strony.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA i GINB, że działka skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, co skutkowało umorzeniem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawczyni nie jest stroną wskazanego postępowania, a w konsekwencji powoduje to konieczność uchylenia decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...] i umorzenia postępowania organu I instancji. NSA uznał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przedwcześnie uznał, że skarżącej kasacyjnie nie przysługuje status strony postępowania i umorzenie postępowanie administracyjne należy umorzyć. Zapis ten nie został wzięty pod uwagę przez Sąd I instancji oraz organ odwoławczy przy ocenie, czy skarżącej kasacyjnie przysługuje status strony postępowania o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę.

Skład orzekający

Anna Szymańska

sędzia del. WSA

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, zwłaszcza w kontekście potencjalnego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie (np. poprzez wody opadowe)."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe jest dokładne zbadanie projektu budowlanego pod kątem wpływu na sąsiednie nieruchomości. Wynik sprawy zależy od dalszych ustaleń faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie projektu budowlanego i jego potencjalnego wpływu na sąsiednie nieruchomości, aby prawidłowo ustalić krąg stron w postępowaniu administracyjnym. Podkreśla złożoność definicji 'obszaru oddziaływania'.

Czy projekt budowlany zaleje sąsiada? NSA każe sprawdzić, kto jest stroną w sporze o pozwolenie na budowę.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1992/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2015-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-08-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Szymańska
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2569/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-04-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2, art. 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
par. 11 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Dz.U. 2013 poz 267
art. 7, art. 28, art. 77 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 156 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 188, art. 203 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2569/12 w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz G. J. kwotę 657 (sześćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2569 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr 30/2012, Wojewoda Mazowiecki, na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 K.p.a. zwanej dalej "K.p.a.", odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty Grodziskiego z dnia [...] listopada 2008 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi – B. R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku usługowego oraz trzech szamb szczelnych na terenie działki nr ew. [...] we wsi K., gmina J.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu [...] października 2008 r. do Starosty Grodziskiego wpłynął wniosek z dnia [...] września 2008 r. B. R. o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, szamba szczelnego oraz budynku usługowego na działce nr ew. [...] gmina J. Starosta Grodziski decyzją Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji.
W dniu [...] kwietnia 2009 r. do Wojewody Mazowieckiego wpłynął wniosek z dnia [...] marca 2009 r. G. J. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty Grodziskiego, w którym domagała się ona uznania jej za stronę przedmiotowego postępowania oraz stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty Grodziskiego.
Wojewoda Mazowiecki w piśmie z dnia [...] maja 2009 r. zawiadomił o wszczęciu, na ww. wniosek G. J., postępowania administracyjnego, a następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...], zawiesił z urzędu postępowanie nieważnościowe do czasu zakończenia postępowania wznowionego przez Starostę Grodziskiego postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...], w sprawie przedmiotowej ostatecznej decyzji Starosty Grodziskiego Nr [...]. Zawieszone postępowanie zostało podjęte postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...], po wydaniu przez Starostę Grodziskiego decyzji z dnia [...] września 2009 r., Nr [...], odmawiającej uchylenia ww. ostatecznej decyzji Nr [...].
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], Wojewoda Mazowiecki odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Starosty Grodziskiego.
Od powyższej decyzji G. J. wniosła odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...], uchylił decyzję Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę Mazowieckiego.
Wojewoda Mazowiecki, ponownie rozpatrując sprawę, uznał G. J. za stronę przedmiotowego postępowania. Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, w trybie art. 64 § 2 K.p.a., o odpis Księgi wieczystej i wypis z rejestru gruntów. Uzupełnienie dokumentów nastąpiło przy piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r., które wpłynęło do urzędu w dniu [...] grudnia 2011 r.
Organ I instancji wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że decyzja Starosty Grodziskiego Nr [...], nie narusza w sposób rażący art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 256, poz. 1118 ze zm.). W ocenie organu, inwestor przy wniosku o pozwolenie na budowę złożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną (dz. nr ew. [...]) na cele budowlane. Decyzja o warunkach zabudowy nie była wymagana, gdyż dla tego terenu w czasie wydania kwestionowanej decyzji obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Nr IV/23/2007 Rady Gminy Jaktorów z dnia [...] lutego 2007 r., w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Jaktorów Kolonia w granicach administracyjnych, Gmina Jaktorów, opublikowanego w Dz. Urz. Województwa Mazowieckiego Nr 78 poz. 1782, z wyłączeniem terenów objętych granicami miejscowych planów: uchwała Nr XXIII/120/2000 Rady Gminy Jaktorów z dnia 22 listopada 2000 r., uchwała Nr XXXV/198/2001 Rady Gminy Jaktorów z dnia 18 grudnia 2001 r., uchwała Nr XLII/236/2002 Rady Gminy Jaktorów z dnia 10 września 2002 r.
Z analizy dokumentacji technicznej oraz wyjaśnień złożonych przez projektanta i inwestora, zawartych w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r., jak wskazał organ I instancji, wynika, że zatwierdzony projekt dotyczy usług świadczonych bezpośrednio na rzecz ludzi. W miejskim planie zagospodarowania przestrzennego użyto sformułowania "oraz inne usługi" nie precyzując, o jakie usługi chodzi. Bezsprzecznie usługi dotyczące klimatyzacji i wentylacji są usługami świadczonymi bezpośrednio na rzecz ludzi. Z projektu budowlanego wynika, że parametry i cechy przedsięwzięcia odpowiadają warunkom określonym w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Montaż elementów wentylacyjnych na terenie działki inwestycyjnej nie jest tożsamy z pojęciem "produkcja". Niefortunne użycie nazwy "Hala produkcyjna" nie jest równoznaczne z produkcyjnym charakterem świadczonych usług. Uchybienie, polegające na użyciu przez projektanta niewłaściwej nazwy, zdaniem organu I instancji, nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Dodatkowo projektant w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. potwierdził, że budynek nie został zaprojektowany, jako obiekt produkcyjny. Ponadto badana decyzja nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem", obowiązujących w dniu wydania kwestionowanej decyzji z dnia [...] listopada 2008 r.
Ponadto organ I instancji wskazał, że budynek usługowy, w którym będą przebywać ludzie, posiada wentylację nie wpływającą destrukcyjnie na otoczenie, nie emituje ponadnormatywnych zanieczyszczeń do otoczenia i nie musi posiadać żadnych urządzeń redukujących zanieczyszczenia.
Projekt budowlany jest kompletny, zawiera wymagane prawem: opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia. Wykonała go osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane.
W ocenie organu I instancji oznacza to zgodność zatwierdzonego projektu budowlanego z art. 35 ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym organ uznał, że decyzja Starosty Grodziskiego Nr [...] została wydana po spełnieniu przez Inwestora warunków określonych w art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
Organ I instancji wskazał, że kwestionowana decyzja Starosty Grodziskiego nr [...] nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia przepisów obowiązujących w czasie jej wydania, zwłaszcza przepisów ustawy Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych, w tym ww. rozporządzenia, a nadto decyzja ta nie jest obarczona żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.
Organ wojewódzki nie doszukał się prawdopodobieństwa trwałego zniekształcenia rzeźby terenu, ani zmiany stosunków wodnych, mających związek z działką G. J.. Wskazał, że projektowane "oczko wodne" jest zbiornikiem wody deszczowej. Poziom powierzchni utwardzonych i poziom zbiornika wody deszczowej znajdują się poniżej poziomu działki G. J. Rzędne terenu na działce nr ew. [...] to [...] n.p.m, a rzędne terenu działki [...] - [...] n.p.m. Tak więc, zdaniem organu, projektowane oczko wodne jak również cała projektowana inwestycja nie ma wpływu na gospodarkę wodną działki nr ew. [...]. Naturalny spływ wód opadowych z przyczyn zależnych od ukształtowania terenu odbywać się będzie w kierunku przeciwnym do działki G. J.
W ocenie organu I instancji, nie ma również obaw, że hałas i drgania, powstałe w projektowanym pomieszczeniu montażowym, będą odczuwalne w istniejącym budynku mieszkalnym należącym do G. J., gdyż odległość ww. budynków wynosi ponad [...] m.
Zarzut dotyczący oddziaływania "drenu rozsączającego" na działkę sąsiednią jest bezzasadny. Zdaniem organu I instancji, projekt nie przewiduje budowy przydomowej oczyszczalni z drenem rozsączającym, a jedynie dwa szamba szczelne o pojemności 2x[...] m3. Ich lokalizacja w odległości [...] m od granicy pozwala uznać, że działka sąsiednia znajduje się w obszarze oddziaływania, jednak jest zgodna z § 36 ww. rozporządzenia.
Zarzut dotyczący poprawek w projekcie budowlanym również jest bezzasadny. Jak wskazał organ I instancji, dopuszczalne są uzupełnienia dokumentacji projektowej, dokonywane przez projektanta lub inwestorów, przed wydaniem pozwolenia na budowę, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Poprawki błędów pisarskich w projekcie budowlanym zostały dokonane przez projektanta w dniu [...] listopada 2008 r., a projekt został zatwierdzony [...] listopada 2008 r. W badanej sprawie nie został naruszony przepis § 273 ust. 3 ww. rozporządzenia, gdyż istniejący budynek mieszkalny G. J. znajduje się ok. [...] m od granicy z działką inwestycyjną.
Bezzasadny, w ocenie organu I instancji, jest również zarzut dotyczący nieprzestrzegania zasad ochrony środowiska poprzez wykonywanie prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu oraz zakaz zmian stosunków wodnych. Realizacja projektowanej inwestycji nie polega na trwałym zniekształceniu rzeźby terenu, a budowa "oczka wodnego" o pow. poniżej [...] m2 nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego, co oznacza, że nie ma istotnego wpływu na gospodarkę wodno- ściekową.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła G. J., podnosząc, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego. Odwołująca się wniosła o uchylenie decyzji Wojewody Mazowieckiego Nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że G. J. jest właścicielką działki nr [...], położonej w K., sąsiadującej bezpośrednio z działką inwestycyjną nr [...].
Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że inwestycja obejmuje budowę budynku usługowego, budynku mieszkalnego jednorodzinnego, szamba szczelnego (2 x [...] m3), sześciu miejsc parkingowych, oczka wodnego (zbiornika wody deszczowej), umieszczenie dwóch sztuk śmietnika. Odległość najbliższej ściany budynku usługowego o wysokości [...] m od granicy działki nr [...] wynosi ok. [...] m, zaś budynek mieszkalny jednorodzinny o wysokości [...] m został zaprojektowany w odległości ok. [...] m od granicy działki nr [...]. Dwa zbiorniki o pojemności [...] m na szambo znajdują się w odległości ok. [...] m oraz [...] m od granicy działki skarżącej, zaś śmietniki - w odległości ok. [...] m i [...] m od tej granicy. Ponadto inwestycja obejmuje sześć miejsc parkingowych, zaprojektowanych w odległości ok. [...] m od granicy nieruchomości wnioskodawcym. Oczko wodne znajduje się zaś w odległości [...] m od tej granicy. Mając na uwadze usytuowanie planowanych obiektów, jak również elementy takie jak wysokość, charakter inwestycji, organ odwoławczy stwierdził, że projektowana inwestycja nie ogranicza zagospodarowania ww. działki nr ew. [...]. W szczególności ewentualne ograniczenie nie wynika z § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym jeżeli z innych przepisów określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; § 13 ww. rozporządzenia dotyczącego zapewnienia naturalnego oświetlenia; § 19 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia, stanowiącego, że odległość wydzielonych miejsc postojowych lub otwartego garażu wielopoziomowego dla samochodów osobowych od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 6 m - w przypadku 5-60 stanowisk włącznie; § 23 ust. 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe powinna wynosić co najmniej 10 m od okien i drzwi budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi oraz co najmniej 3 m od granicy z sąsiednia działką przy czym stosownie do ust. 3, w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej dopuszcza się zmniejszenie odległości określonych w ust. 1 od okien i drzwi do 3 m, od granicy działki do 2 m, a także sytuowanie zadaszonych osłon lub pomieszczeń na granicy działek, jeżeli stykają się one z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej bądź też przy linii rozgraniczającej od strony ulicy; § 36 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, stanowiącego, że odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3 powinna wynosić w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej co najmniej: 1) od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - 5 m, przy czym nie dotyczy to dołów ustępowych w zabudowie jednorodzinnej, 2) od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 2 m. Brak jest natomiast regulacji dotyczących sytuowania oczek wodnych (zbiorników wody deszczowej).
Organ II instancji wskazał nadto, że sam fakt graniczenia nieruchomości z działką inwestycyjną nie oznacza, że znajduje się ona w obszarze oddziaływania inwestycji, a tym samym jej właściciel posiada przymioty strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, jak również w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Tylko ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa daje podstawę do uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym.
Powyższe, zdaniem organu odwoławczego, prowadzi do stwierdzenia, że działka nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Tym samym brak podstaw do przyznania G. J. przymiotu strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Grodziskiego z dnia [...] listopada 2008 r., Nr [...].
Podsumowując, organ II instancji stwierdził, że wnioskodawczyni nie jest stroną wskazanego postępowania, a w konsekwencji powoduje to konieczność uchylenia decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...], i umorzenia postępowania organu I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła G. J., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa i jej interesu prawnego oraz interesu społecznego, a nadto naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi podała, że jako właścicielka nieruchomości (działki nr ew. [...] o urządzonej księdze wieczystej KW [...]), znajdującej się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, jest stroną w postępowaniu dotyczącym decyzji Starosty Grodziskiego nr [...]. Skarżąca wniosła o uznanie jej za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2569 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, że działka nr ew. [...], położona we wsi K., gmina J., należąca do skarżącej, nie mieści się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, która została zlokalizowana na działce sąsiedniej nr [...]. W tym zakresie organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie administracyjne, z tego względu, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Grodziskiego z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi – B. R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku usługowego oraz trzech szamb szczelnych na terenie działki nr ew. [...], z tej przyczyny, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie ma wpływu na naruszenie interesu prawnego G. J. związanego z wykonywaniem przysługującego jej prawa własności do działki nr [...], w tym w sposobie jej zagospodarowania.
Sąd podkreślił, że sprawa dotyczy postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. A zatem przedmiotem ustaleń mogą być tylko konkretne rozwiązania projektowe zawarte w projekcie budowlanym, tzn. czy te przyjęte rozwiązania projektowe są gwarantem tego, że m.in. w budynku usługowym możliwe jest prowadzenie działalności usługowej nieuciążliwej oraz to, czy inne elementy zagospodarowania terenu na działce nr [...] nie powodują żadnych ograniczeń w prawach skarżącej do jej działki. Nie chodzi więc tu o to w jaki sposób faktycznie wykonywana jest ta działalności na działce inwestora, tylko to czy projekt budowlany w pełni gwarantuje nieuciążliwość wykonywanej w tym konkretnym budynku usługowym działalności gospodarczej oraz czy inne elementy zagospodarowania terenu nie przekraczają wszystkich maksymalnych wymogów w zakresie zachowania odpowiednich odległości, nasłonecznienia, immisji, warunków wodnych i innych. Przeprowadzenie takich ustaleń niewątpliwie wymagało wszczęcia postępowania nieważnościowego celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Ustalenia te miały posłużyć temu, czy z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wystąpiła strona, która legitymuje się interesem prawnym, a co za tym idzie, czy możliwe jest rozpoznanie takiego wniosku pod względem merytorycznym, tj. rozważenia czy decyzja o pozwoleniu na budowę jest obarczona kwalifikowanymi wadami, o jakich mowa w art. 156 § 1 K.p.a. A zatem tak ukształtowany sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na obecnym etapie postępowania wynikał z tego, że przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę winien być analizowany na podstawie art. 28 K.p.a., w związku z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który wprowadza określone modyfikacje wobec ww. przepisu K.p.a. w zakresie sposobu ustalenia interesu prawnego konkretnego podmiotu. W przypadku ustalenia, że wnioskodawca nie jest stroną, organ nadzorczy winien umorzy postępowanie nieważnościowe, tak jak to uczynił w niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W niniejszej sprawie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku usługowego oraz trzech szamb szczelnych na terenie działki nr ew. [...], wystąpiła G. J. - właścicielka sąsiedniej (bezpośrednio przyległej) działki nr ew. [...]. Jednak dla ustalenia interesu prawnego G. J. w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę nie wystarczy wskazanie, że jest ona właścicielką ww. działki (nawet jeżeli jest to działka bezpośrednio sąsiadująca), ponieważ zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, konieczne jest wykazanie, że działka ta znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Wykazanie to winno polegać na wskazaniu przez wnioskodawcę naruszenia w tym zakresie jego interesu prawnego, co jest równoznaczne ze wskazaniem konkretnego przepisu prawa materialnego, którego naruszenie będzie związane z realizacją przedsięwzięcia objętego pozwoleniem na budowę. Nie chodzi tu więc o przepisy wyłącznie prawa administracyjnego (budowlanego), ponieważ powołać w tym zakresie można też przepisy innych gałęzi prawa, w tym np. prawa cywilnego - art. 140 K.c. Jest to jeden z poglądów jaki występuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym wypowiedziano stanowisko, że art. 140 K.c. może stanowić źródło dla uwzględnienia interesu prawnego wnioskodawcy. Nie chodzi tu więc o to, czy w wyniku realizacji inwestycji dojdzie do powstawania takich uciążliwości jak: zwiększenie hałasu, ruchu samochodowego, zanieczyszczenia powietrza, ale czy powstanie tych uciążliwości związane będzie z naruszeniem konkretnych przepisów prawa. Ważne w tego rodzaju sprawach jest natomiast ustalenie stopnia uciążliwości obiektu budowlanego dla sąsiednich nieruchomości, co z kolei winno zdecydować o tym, czy działka skarżącej zalicza się do "obszaru oddziaływania obiektu", a więc terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (por. art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane). W zależności od charakteru inwestycji może ona powodować z uwagi na jej usytuowanie, gabaryty, a także immisje ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiedniego terenu. Ponadto w związku z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego istotne też były ustalenia stopnia uciążliwości wykonywanej działalności usługowej w projektowanym budynku usługowym. Taka powinność wynikała w niniejszej sprawie z dołączonych do akt sprawy zapisów wypisu z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Jaktorów, gdzie jednoznacznie wskazano na ochronę takich elementów środowiska jak gleba, wody powierzchniowe, powietrze, w tym w zakresie przekroczenia standardów jakości środowiska oraz to, że uciążliwość akustyczna winna zamykać się w granicach terenu inwestycji oraz nie powinna przekraczać norm dopuszczalnych w tym zakresie.
W trakcie trwającego postępowania nieważnościowego G. J. winna była zatem wykazać, że zaprojektowana w budynku usługowym działalność gospodarcza lub sposób zagospodarowania terenu na działce inwestora powodować będzie ww. naruszenia. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca w tym zakresie nie wskazała, że doszło do naruszenia konkretnych normy prawa materialnego, które miałyby nastąpić w związku z realizacją ww. inwestycji a mających wpływ na naruszenie jej interesu prawnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zatem wskazał, że w zasadzie realizacja każdej inwestycji niesie ze sobą powstanie jakichś uciążliwości dla działek sąsiednich. Nie oznacza to jednak, że w każdy przypadku mamy do czynienia z naruszeniem interesu prawnego właścicieli sąsiednich nieruchomości. Twierdzenia skarżącej w tym zakresie są w zasadzie gołosłowne. Z projektu budowlanego wynika bowiem, że w budynku usługowym będzie prowadzona działalność polegająca na sprzedaży elektronarzędzi oraz montażu kanałów i oprzyrządowania do instalacji wentylacji i klimatyzacji na 7 stanowiskach pracy - stołach montażowych oraz dokonywane będzie magazynowanie przygotowanych i uzbrojonych fragmentów przewodów wentylacyjnych. Skarżąca w trakcie trwającego postępowania nie wykazała, czy rzeczywiście prowadzenie takiej działalności na sąsiedniej nieruchomości będzie powodowało ponadnormatywne oddziaływanie na jej nieruchomość. Skarżąca nie wskazała w wyniku zastosowania jakiego procesu technologicznego przy ww. działalności miałyby powstawać ponadnormatywne uciążliwości dla terenu jej nieruchomości w zakresie hałasu, czy zanieczyszczenia powietrza. Z charakteru przewidzianej dla budynku usługowego działalności gospodarczej nie wynika, że w wyniku prowadzonej tam działalności miałoby odbywać się z zastosowaniem substancji mających wpływ na zanieczyszczenie powietrza. Jeżeli takowe są stosowane faktycznie to okoliczność ta nie ma wpływu na ocenę oddziaływania, jakie zostało przewidziane w projekcie budowlanym, a tym samym na istnienie interesu prawnego po stronie skarżącej. Skarżąca winna mieć na względzie, że inwestor może prowadzić w obiekcie działalność zgodnie z tą i na warunkach, jakie zostały przewidziane w projekcie budowlanym, a więc bez zastosowania substancji mających wpływ na zanieczyszczenie powietrza lub innych elementów środowiska. Ponadto z twierdzeń skarżącej nie wynika by w związku z możliwością prowadzenia ruchu samochodowego na terenie działki nr [...] dochodziło do przekroczenia norm w zakresie hałasu. W tym zakresie choć skarżąca przywoła treść § 11, § 309, § 323-326 ww. rozporządzenia to nie wykazała, czy w ogóle dochodzi do przekroczenia dopuszczalnych norm (hałas, drgania). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zatem w tym zakresie nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości, na których istnienie wskazywała skarżąca. Z projektu budowlanego nie wynika by swoim zakresem obejmował jakiekolwiek podwyższenie terenu działki nr 298/6, które mogłoby powodować zmianę istniejącego obecnie nachylenia terenu, który jak przyznała sama skarżąca w trakcie postępowania jest ze spadkiem z jej działki w kierunku działki inwestora. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej z projektu budowlanego nie wynika by teren działki nr [...] miał zostać podwyższony o ok. 50-80 cm.
Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ocenił, że planowane zagospodarowanie terenu działki nr [...] nie ma żadnego wpływu na kwestię negatywnego oddziaływania na działkę skarżącej nr [...]. Z akt sprawy wynika, że w sprawie nie może być mowy o jakimkolwiek niedochowaniu odpowiednich odległości względem granicy działki nr [...] oraz problematyki zacieniania, które to kwestie wynikają z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, również w kontekście planowanej na działce nr [...] potencjalnej zabudowy. Projektowane usytuowanie takich elementów zagospodarowania działki nr [...] jak budynku usługowego, budynku jednorodzinnego, dwóch śmietników, dwóch szamb, parkingu sześciostanowiskowego, oczka wodnego, utwardzenia terenu (dróg dojazdowych do budynków) - nie powoduje przekroczenia normy w zakresie odległości przyjętych w odpowiednich przepisach ww. rozporządzenia, tj. § 12 ust. 1 pkt 1, § 23 ust.1, § 36 ust. 1 i 2, § 19 ust. 2 pkt 2 (w zakresie oczka wodnego brak regulacji). Organy administracji w tym zakresie dokonały prawidłowych ustaleń. W przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania § 36 ust. 3 ww. rozporządzenia, ponieważ w projekt budowlany nie przewiduje realizacji jakiegokolwiek zbiornika na nieczystości ciekłe o pojemności powyżej [...] m3. Przedmiotem projektu są dwa zbiorniki o pojemności [...] m3 każdy, które zostały zaprojektowane od siebie w znacznej odległości z dwóch różnych stron działki nr [...], oddzielone od siebie projektowanym budynkiem usługowym. Z tomu I projektu budowlanego dotyczącego budynku jednorodzinnego wynika, że projekt ten przewiduje budowę jednego szamba na potrzeby odprowadzania nieczystości ciekłych z tego budynku. Z tomu II projektu budowlanego dotyczącego budynku usługowego wynika, że budynek ten będzie posiadał podłączenie do projektowanego szamba o pojemności [...] m3. Wbrew twierdzeniom skarżącej, okoliczności sprawy wykluczają zatem zastosowanie w sprawie ust. 3 § 36 ww. rozporządzenia. Z akt sprawy nie wynika by inwestor w oparciu projekt budowlany mógł zrealizować trzecie szambo. Rozbieżności w tym zakresie pomiędzy decyzją o pozwoleniu na budowę (która mówi o trzech szambach) a projektem (który mówi o dwóch szambach) nie mają jednak wpływu na istnienie interesu prawnego skarżącej, ponieważ nawet jeżeliby przyjąć potencjalną możliwość budowy trzeciego szamba to i tak winno ono zostać zrealizowane zgodnie z § 36 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia. Projekt w tym zakresie nie przewiduje realizacji trzeciego szamba z naruszeniem § 36 ust. 1 i 2.
W zakresie dotyczącym odprowadzenia wód opadowych, z projektu budowlanego wynika, że planowania inwestycja posiada zaprojektowane odprowadzenie wód opadowych z budynków usługowego i jednorodzinnego za pomocą orynnowania wyłącznie na teren działki inwestora, a zaprojektowana kanalizacja deszczowa skierowana jest do projektowanego oczka wodnego, a nie na teren działki skarżącej. Ponadto projektowane utwardzenie terenu nie przewiduje spadku w stronę działki skarżącej. A więc z uwagi na przyjęte rozwiązania projektowe oraz istniejące pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] ze spadkiem w stronę działki nr [...] nie może być mowy o odprowadzaniu wód opadowych z poszczególnych elementów zagospodarowania terenu również z zaprojektowanego oczka wodnego na teren działki skarżącej. Nie może więc tu być mowy o takiej zmianie stosunków wodnych na gruncie, która miałaby wpływ na zalewanie wodami opadowymi działki skarżącej, ponieważ istniejący naturalny spadek terenu na działkach nr [...] i [...] takowe oddziaływanie wyklucza. Projekt budowlany nie narusza zatem w tym zakresie § 29 ww. rozporządzenia oraz zakazu jaki został sformułowany w § 3 ust. 1 pkt 5 i 6 rozporządzenia Nr 21 Wojewody Mazowieckiego z dnia 25 sierpnia 2006 r. w sprawie Bolimowskiego-Radziejowskiego z doliną środkowej Rawki Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2006 r. Nr 178, poz. 6936); jak również nie doszło do naruszenia § 8 pkt 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, art. 29 ust. 1, art. 39 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy Prawo wodne, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy Prawo budowlane, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo budowlane, art. 5 ust. 9 ustawy Prawo budowlane, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 23 ust. 1 i art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.
Zdaniem Sądu, trudno jest odnieść się do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia § 273 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia, ponieważ projekt budowlany dla budynku jednorodzinnego, jak i usługowego przewiduje ogrzewanie kotłem gazowym. Ww. przepisy dotyczą zachowania odległości zbiornika naziemnego na olej opałowy, którego realizacji rozwiązania projektowe nie przewidują.
Z powyższego wywodu wynika, zdaniem Sądu, że działka nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, ponieważ projektowana inwestycja nie ogranicza prawa skarżącej do zagospodarowania jej działki o powierzchni prawie [...] ha w sposób zgodny z przepisami prawa. Natomiast jeżeli inwestor w niniejszej sprawie faktycznie dokonał odstępstw od projektu budowlanego lub prowadzi działalność gospodarczą niezgodną ze sposobem jej prowadzenia zawartym w projekcie to skarżąca winna wystąpić z wnioskami do właściwych organów administracji publicznej, tj. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (w zakresie odstąpienia od projektu lub przewidzianego sposobu użytkowania), Inspektora Ochrony Środowiska (w zakresie naruszenia wymagań ochrony środowiska) i Starosty (naruszenie stosunków wodnych). Natomiast w zakresie ewentualnego fałszerstwa projektu budowlanego, skarżąca winna powiadomić właściwą prokuraturę.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniosła G. J. podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi pomimo tego, że w toku postępowania odwoławczego organ administracji nie rozpatrzył całego materiału dowodowego i błędnie ustalił stan faktyczny w wyniku czego naruszył art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a.,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi pomimo tego, że w toku postępowania odwoławczego GINB w istotny sposób naruszył art.. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 61a § 1 K.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania ze względu na rzekomy brak legitymacji skarżącej do działania na prawach strony, podczas gdy właściwa analiza okoliczności sprawy prowadzi do konstatacji, że skarżąca posiadała legitymację prawną w rozumieniu art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, to jest do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Grodziskiego z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] i uczestnictwa w tego rodzaju postępowaniu na prawach strony,
3. art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 3 pkt 20 tej ustawy poprzez nieprawidłowe zastosowanie tych przepisów zmierzające do przyjęcia, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Grodziskiego z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] pomimo tego, że nieruchomość o nr ew. [...] stanowiąca własność skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej i realizowanej na działce o nr ew. [...] inwestycji budowlanej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez G. J. ma usprawiedliwione podstawy.
Za zasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przedwcześnie uznał, że skarżącej kasacyjnie nie przysługuje status strony postępowania i umorzenie postępowanie administracyjne należy umorzyć.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji prowadził postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę.
Umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z tego powodu, że podmiot składający wniosek o stwierdzenie nieważności nie jest stroną postępowania może nastąpić wówczas, gdy fakt ten nie budzi wątpliwości.
Ogólna definicja strony postępowania administracyjnego zawarta jest w art. 28 K.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W innych aktach prawnych ustawodawca sformułował jednak szczególne w stosunku do art. 28 K.p.a. definicje strony postępowania. Takie definicje zawarte są m.in. w ustawie z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (art. 127 ust. 7), w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (art. 185 ust. 1), w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 roku o wyrobach budowlanych (art. 33 ust. 1). Szczególną definicję strony postępowania ustawodawca zawarł również w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 t.j. ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ww. ustawy stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei z art. 3 pkt 20 wymienionej ustawy wynika, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie odrębnych przepisów wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
W postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę organ administracji dokonuje kompleksowej oceny projektu budowlanego dając temu wyraz w decyzji o pozwoleniu na budowę. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji zajmuje się badaniem zgodności z prawem tylko niektórych elementów projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Pozwolenie na budowę badane jest wyłącznie pod kątem tego, czy nie jest ono dotknięte kwalifikowanymi wadami prawnymi wymienionymi w art. 156 § 1 pkt 1 do 7 K.p.a. W postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie nieważnościowe badany jest więc tylko pewien wycinek tego, co było przedmiotem postępowania zwykłego. Nie ma więc uzasadnionych podstaw do tego, by krąg stron postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji pozwoleniu na budowę, określany był według innych zasad niż krąg stron postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę ma więc obowiązek ocenić, czy z wnioskiem o tym wystąpił inwestor bądź też właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca takiej nieruchomości, co do której realizacja inwestycji wskazanej w pozwoleniu na budowę spowoduje powstanie ograniczeń w jej zagospodarowaniu. Ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości muszą wynikać z przepisu powszechnie obowiązującego prawa.
Zgodnie z treścią § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych, przy czym dopuszcza się wznoszenie budynków w tym zasięgu pod warunkiem zastosowania środków technicznych zmniejszających uciążliwości poniżej poziomu ustalonego w tych przepisach bądź zwiększających odporność budynku na te zagrożenia i uciążliwości, jeżeli nie jest to sprzeczne z warunkami ustalonymi dla obszarów ograniczonego użytkowania, określonych w przepisach odrębnych. Do uciążliwości, o których mowa w ust. 1, zalicza się m.in. zalewanie wodami opadowymi. Jeśli z zatwierdzonego projektu budowlanego wynikać będzie, że w związku z realizacją inwestycji będą wykonywane prace skutkujące zalewaniem wodami opadowymi sąsiedniej nieruchomości, to właściciel tej nieruchomości będzie stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. W związku z realizacją inwestycji nastąpi bowiem ograniczenie możliwości zagospodarowania tej nieruchomości. Chcąc zabudować tę nieruchomość jej właściciel będzie bowiem zobowiązany tak usytuować planowany do zrealizowania obiekt, by nie był narażony na zalewanie wodami opadowymi. Ograniczenie w możliwości zagospodarowania wynikać będzie z przepisu prawa, jakim jest § 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przedwcześnie uznał, że z projektu budowlanego nie wynika by swoim zakresem obejmował on jakiekolwiek podwyższenie terenu działki nr [...], które mogłoby powodować zmianę istniejącego obecnie nachylenia terenu. Wskazać należy, że na stronie 4 projektu budowlanego tom III - Projekt konstrukcyjno - budowlany budynku usługowego znajduje się następujący zapis: "Rzędne powierzchni terenu na którym posadowiony jest obiekt wahają się w granicach od [...] m do ok. [...] m. Posadowienie fundamentów przyjęto na jednakowym poziomie, a więc różnice w wysokościach należy uzupełnić wykonując nasypy budowlane z mechanicznym ich zagęszczeniem do wysokości wskaźnika zagęszczenia Is = [...]. Poziom terenu przylegającego do obiektu powinien być równy górnej rzędnej konstrukcji +/- 0,000 = [...] m n.p.m.". Zapis ten nie został wzięty pod uwagę przez Sąd I instancji oraz organ odwoławczy przy ocenie, czy skarżącej kasacyjnie przysługuje status strony postępowania o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę. Przytoczony zapis jest niejasny jednakże co najmniej sugeruje on, że w związku z realizacją obiektu budowlanego będą wykonywane roboty polegające na wyrównaniu poziomu gruntu, co z kolei mogło skutkować skierowaniem wód opadowych na nieruchomość należącą do skarżącej kasacyjnie.
Rozpoznając ponownie sprawę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien dokonać analizy projektu budowlanego w celu wyjaśnienia, czy projekt ten przewiduje wykonanie robót budowlanych skutkujących skierowaniem wód opadowych na nieruchomość należącą do skarżącej kasacyjnie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego winie też odnieść się do twierdzeń skarżącej kasacyjnie, że z projektu zagospodarowania działki wynika, iż poziom podłogi w hali oznaczony, jako +/- 0,000 odpowiada poziomowi [...] m n.p.m., co oznacza podniesienie poziomu o [...] m w stosunku do poziomu pierwotnego, który wynosił [...] m n.p.m. Jeśli będzie to konieczne dla wyjaśnienia sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zażądać złożenia wyjaśnień przez autora projektu budowlanego. Wyjaśnienie tych wątpliwości jest niezbędne do ustalenia, czy skarżącej kasacyjnie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odnośnie do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane stwierdzić należy, że odnoszenie się do niego jest przedwczesne. Ocena ta może nastąpić dopiero po zrealizowaniu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazań zawartych w niniejszym wyroku, to jest ustaleniu, czy projekt budowlany przewiduje wykonanie prac skutkujących w efekcie zalewaniem nieruchomości należącej do skarżącej kasacyjnie wodami opadowymi. Oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego można dokonywać wówczas, gdy nie jest kwestionowany ustalony w sprawie stan faktyczny.
Odnośnie do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 61a § 1 K.p.a. stwierdzić należy, że nie mógł być on podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej. Przepis ten określa przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego zarówno zwykłego jak i postępowań nadzwyczajnych. Wprawdzie w uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał ten przepis jednakże miało to na celu jedynie wsparcie poglądu, że postępowanie administracyjne może być wszczęte tylko wówczas, gdy wniosek o jego wszczęcie złożony zostanie przez stronę postępowania. Podstawą prawną rozstrzygnięcia wydanego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego był art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. W oparciu o ten przepis wszczęte już postępowanie administracyjne zostało umorzone.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. i art. 203 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI