II OSK 1990/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-05-08
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanenośnik reklamowybudowlainstalacjapozwolenie na budowęzgłoszeniesamowola budowlanaplan miejscowyrozbiórka

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego, uznając go za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, a nie instalację podlegającą zgłoszeniu.

Spółka A. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję nakazującą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego. Sąd I instancji oddalił skargę, uznając nośnik za budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, która wymaga pozwolenia na budowę, a nie instalację podlegającą zgłoszeniu. NSA w wyroku oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając, że tego typu konstrukcja, ze względu na swoje gabaryty i trwałe związanie z gruntem, jest budowlą i jej budowa stanowi samowolę budowlaną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki A. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję nakazującą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego. Spółka argumentowała, że budowa nośnika podlegała procedurze zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę, powołując się na art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Sąd I instancji uznał jednak, że nośnik o wysokości 9,5 m i powierzchni tablic 18 m² każda, trwale związany z gruntem, jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i wymagał pozwolenia na budowę. Sąd I instancji stwierdził również, że lokalizacja nośnika była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że definicja budowli w Prawie budowlanym obejmuje wolnostojące, trwale związane z gruntem tablice reklamowe. Wskazał, że gabaryty i konstrukcja nośnika wymagały trwałego związania z gruntem, co kwalifikuje go jako budowlę. NSA odrzucił również argumenty dotyczące sprzeczności z planem miejscowym oraz kwestii proceduralnych związanych ze sprzeciwem organu, uznając je za bezpodstawne w obliczu stwierdzonej samowoli budowlanej. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wolnostojący nośnik reklamowy o dużych gabarytach, trwale związany z gruntem, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

NSA oparł się na definicji budowli z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wskazując, że wolnostojące, trwale związane z gruntem tablice reklamowe są budowlami. Gabaryty i konstrukcja nośnika wymagały trwałego związania z gruntem, co wyklucza kwalifikację jako instalację podlegającą zgłoszeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.b. art. 3 § ust. 3

Prawo budowlane

Definicja budowli, w tym wolnostojących trwale związanych z gruntem tablic reklamowych i urządzeń reklamowych.

p.b. art. 28 § ust. 1

Prawo budowlane

Zasada, że roboty budowlane można rozpocząć na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Pomocnicze

p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 6

Prawo budowlane

Przepis dotyczący zgłoszenia instalowania tablic i urządzeń reklamowych, uznany za nie mający zastosowania w sprawie ze względu na kwalifikację obiektu jako budowli.

p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 2

Prawo budowlane

Przepis dotyczący zgłoszenia robót budowlanych.

p.b. art. 48 § ust. 2 i 3

Prawo budowlane

Przepisy dotyczące samowoli budowlanej i możliwości jej legalizacji.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nośnik reklamowy o wskazanych gabarytach i sposobie posadowienia jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę. Lokalizacja nośnika była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wykonanie nośnika stanowiło samowolę budowlaną, co czyniło bezprzedmiotowym badanie kwestii proceduralnych związanych ze sprzeciwem organu.

Odrzucone argumenty

Budowa nośnika reklamowego podlegała procedurze zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Nośnik reklamowy nie był sprzeczny z planem miejscowym. Organ wniósł sprzeciw z opóźnieniem, co powinno skutkować możliwością legalizacji.

Godne uwagi sformułowania

Cecha 'trwałego związania z gruntem' sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, ani technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Dokonanie zgłoszenia takiego obiektu w istocie stanowi próbę obejścia prawa w sytuacji, gdy zgłoszenia takiego dokonuje podmiot, który z uwagi na prowadzoną działalność musi mieć świadomość, że aby móc zrealizować inwestycję taką, jak w niniejszej sprawie, konieczne jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie jedynie dokonanie zgłoszenia, a mimo to dokonuje zgłoszenia.

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący

Andrzej Wawrzyniak

sprawozdawca

Mirosław Gdesz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kwalifikacji obiektów reklamowych jako budowli lub instalacji, a także kwestii samowoli budowlanej i zgodności z planem miejscowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej konstrukcji nośnika reklamowego i jego lokalizacji w kontekście konkretnego planu miejscowego. Kluczowe jest ustalenie, czy obiekt jest trwale związany z gruntem i jakie są jego gabaryty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu reklam wielkoformatowych i rozróżnienia między budowlą a instalacją, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i deweloperów.

Wielka reklama na słupie: budowla czy tylko instalacja? NSA rozstrzyga.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1990/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /sprawozdawca/
Mirosław Gdesz
Robert Sawuła /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2282/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-20
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 3 ust. 3, art. 29 ust. 2 pkt 6, art. 48 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant: starszy asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 2282/20 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 9 października 2020 r. nr 1172/20 w przedmiocie nakazu rozbiórki wolnostojącego nośnika reklamowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2021 r., VII SA/Wa 2282/20, oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej Spółka) na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z dnia 9 października 2020 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki wolnostojącego nośnika reklamowego.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych:
Zaskarżoną decyzją WINB, po rozpatrzeniu odwołania Spółki, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia 21 sierpnia 2020 r., nakazującą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego zlokalizowanego przy ul. [...] w W.
Skargę na powyższą decyzję złożyła Spółka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.
Sąd uznał za niezasadne twierdzenie, że Spółka uprawniona była do dokonania zgłoszenia zaprojektowanych tablic reklamowych na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2020.1333; dalej p.b.). W opinii Sądu, art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. należy traktować jako wyjątek od zasady zawartej w art. 28 ust. 1 p.b., zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że przepisy stosowane w konkretnej sprawie należy interpretować w sposób ścisły, a nie dowolny bądź rozszerzający. Sąd podał, że wykładnia językowa art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b., a także innych przepisów ustawy, w szczególności art. 3 pkt 3 p.b., okazywała się niekiedy niejednoznaczna. Zdarzały się bowiem wypowiedzi doktryny, a także rzadkie orzeczenia sądów administracyjnych, w których twierdzono, że użyte w art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. wyrażenie "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych" nie jest opatrzone żadnymi dodatkowymi wymogami prawnymi, a zatem można je rozumieć w sposób potoczny i twierdzić, że wybudowanie konstrukcji o wysokości 9 m jest również "instalowaniem". W opinii Sądu podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia powstałych wątpliwości ma wykładnia systemowa zestawiająca dwa przepisy Prawa budowlanego: art. 29 ust. 2 pkt 6 oraz art. 3 pkt 3, zawierający definicję budowli. Ten ostatni przepis wprost wskazuje, że jednym z rodzajów budowli są "wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe". Jeśli zatem art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. przewiduje wyjątek w postaci zgłaszania "instalowania" tablic reklamowych, to należy zdaniem Sądu przyjąć, że ustawa wskazuje dwa różne rodzaje robót budowlanych dotyczących tablic reklamowych. Oba rodzaje różnią się przede wszystkim przedmiotem wykonywanych robót. Jeśli konstrukcja tablicy bądź tablic reklamowych może być uznana za wolnostojącą i trwale związaną z gruntem, mamy do czynienia z budowlą. Instalowanie tablic reklamowych może więc polegać wyłącznie na takich czynnościach technicznych, w wyniku których nie powstaje konstrukcja wolnostojąca. Nie ma zatem znaczenia, czy instalowania dokonuje się na budynku czy na innym obiekcie budowlanym, np. słupie energetycznym, kominie, bądź murze oporowym. Istotne jest to, że instalowanie tablic reklamowych jest zależne od istniejącego już i pełniącego samodzielnie inne funkcje obiektu budowlanego. Sąd nie zgodził się zatem z interpretacją przyjętą przez Spółkę. Projekt budowy i zbudowanie dwóch tablic, każdej o powierzchni ponad 18 m2, zamocowanych na słupie wykonanym z betonu zbrojonego siatką stalową i umocowanych śrubami do stopy betonowej, należało uznać za wykonanie budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. Jest to bowiem reklama wolnostojąca i trwale związana z gruntem. Konsekwentnie, niedopuszczalne było zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. Z tego względu Sąd uznał, że zarzut Spółki wskazujący na naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. przez jego błędne niezastosowanie jest nietrafny. Zdaniem Sądu organy obu instancji zasadnie przyjęły, że przedmiotowa konstrukcja reklamowa jest budowlą, a nie tylko urządzeniem instalowanym. Dlatego też jej wykonanie miało charakter samowoli budowlanej i decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z 11 września 2015 r. była co do zasady zgodna z prawem, gdyż zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych przez skarżącą należało uznać za niedopuszczalne.
Sąd uznał, że bezprzedmiotowe są sugestie Spółki, że sprzeciw został jej doręczony z opóźnieniem, a przez to nie mógł wywoływać skutków prawnych. Sąd nie badał dat doręczenia decyzji Spółce, ani liczby dni od skutecznego złożenia pisma nazywanego przez skarżącą "zgłoszeniem", choć w istocie prowadzone postępowanie nie dotyczyło obiektu budowlanego upoważniającego do dokonania zgłoszenia. Wymóg przewidziany w art. 30 ust. 5 p.b. (termin dla organu na wniesienie sprzeciwu) nie miał więc w rozpatrywanej sprawie zastosowania.
Uznając za bezzasadne zasadnicze zarzuty Spółki Sąd stwierdził, że stanowisko organów nadzoru budowlanego dotyczące sprzeczności z przepisami planistycznymi jest trafne, mimo podnoszonych przez skarżącą zarzutów. Działka nr [...], na której zlokalizowany został przedmiotowy nośnik reklamowy z dwiema tablicami reklamowymi o powierzchni ponad 18 m2, położona jest bowiem przy ul. [...]. Jest to ulica osiedlowa równoległa do ul. [...]. W opinii WSA, nie ma znaczenia fakt, że przedmiotowa działka znajduje się w pewnej odległości od linii rozgraniczających ul. [...]. Skarżąca błędnie – w ocenie Sądu – interpretuje bowiem przepisy uchwały, którą przyjęto miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Powołany § 5 ust. 4 pkt b tiret 1 dopuszcza lokalizowanie reklam wolnostojących m.in. w pasie drogowym ul. [...], z dodatkowym wszakże warunkiem, że powierzchnia takich reklam nie może przekraczać 3 m2. Z całego § 5 ust. 4 wynika jednak, że tylko w tym miejscu lokalizowanie reklam jest dopuszczalne. Tym samym, niedopuszczalna jest - w świetle przepisów planu - budowa reklam i nośników reklamowych poza terenem wprost wskazanym w planie. W związku z tym stanowisko organów nadzoru budowlanego o sprzeczności zrealizowanej budowli z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest co do zasady prawidłowe.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
I. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2019.2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 80 oraz art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U.2021.735; dalej k.p.a.), polegające na tym, że Sąd I instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy w sposób niebudzący wątpliwości i przyjął za organem II instancji, że:
a) parametry techniczne nośnika reklamowego, tj. wielkość tego urządzenia, wielkość fundamentu wskazujące na jego znaczną masę i sposób związania za pomocą metalowego słupa zamocowanego do żelbetowego fundamentu ustawionego na gruncie nie pozwala na uznanie, że posadowienie tego nośnika reklamowego w określonym miejscu stanowi roboty budowlane polegające na instalacji w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 6 p.b., a zatem jest to budowla w rozumieniu art. 3 ust. 3 p.b. - podczas gdy prace budowlane wykonane w związku z posadowieniem nośnika reklamowego powinny zostać zakwalifikowane, jako prace, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b.;
b) nośnik reklamowy posadowiony został w sprzeczności z § 5 ust. 4 pkt 1b miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Miasto - Ogród Sadyba cz. I zatwierdzonego uchwałą Rady m.st. Warszawy nr XCII/2350/2014 z dnia 16 października 2014 r. (dalej "plan miejscowy"), a zatem nie jest możliwe przeprowadzenie procedury legalizacyjnej - podczas gdy nośnik reklamowy Spółki nie jest sprzeczny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, a zatem należało umożliwić skarżącej przeprowadzenie legalizacji nośnika reklamowego;
c) Prezydent m. st. Warszawy skutecznie wniósł sprzeciw decyzją z dnia 11 września 2015 r. od zgłoszenia Spółki robót budowlanych nośnika reklamowego z dnia 28 sierpnia 2015 r. - podczas gdy w postępowaniu w żaden sposób nie wykazano, że sprzeciw ten został wniesiony w przewidzianym ustawą terminie, nie odniósł się w sposób należyty do twierdzeń Spółki odnośnie do uchybienia terminu do wniesienia ww. sprzeciwu przez Prezydenta m.st. Warszawy;
- co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc skarga Spółki winna być przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniona;
2. przepisów prawa materialnego, tj.:
II. art. 3 ust. 3 p.b. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że nośnik reklamowy Spółki o całkowitej wysokości 9,5 m, w postaci dwóch podświetlanych od góry tablic reklamowych o wymiarach 3,00 x 6,00 m, mocowanych od słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie ustawionym na powierzchni gruntu, posadowionego na działce nr [...], przy ul. [...] w Warszawie (dalej "nośnik reklamowy") stanowi budowlę, a zatem jego wykonanie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu jak i wnikliwa, całościowa analiza stanu sprawy i okoliczności powinna skutkować ustaleniem, że przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż prace budowlane wykonane w związku z posadowieniem nośnika reklamowego powinny zostać zakwalifikowane jako prace, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. (obecnie art.29 ust 3 pkt 3 lit c) p.b.), tj. jako roboty budowlane, których realizacja wymagała wyłącznie dokonania zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 p.b. (obecnie art. 30 p.b.);
III. art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. (obecnie art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c p.b.) poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, iż przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, podczas gdy jego prawidłowa wykładnia powinna doprowadzić do wniosku, iż gdy prace budowlane wykonane w związku z posadowieniem nośnika reklamowego stanowią roboty budowlane, których realizacja wymagała wyłącznie dokonania zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 p.b. (obecnie art. 30 p.b.), a zatem należało zastosować w sprawie ten przepis;
IV. § 5 ust. 4 pkt 1b planu miejscowego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy nośnik reklamowy nie znajduje się na terenie publicznym, o którym mowa w ww. przepisie, w tym liniach rozgraniczających - ul. [...] ([...]) na długości terenu 35MN/U i ul. [...] ([...]) w rejonie skrzyżowań z ul. [...] i z ul. [...], a zatem nie dotyczą go ograniczenia wynikające z ww. podstawy prawnej, w związku z czym w/w przepis nie powinien znaleźć w niniejszej sprawie zastosowania;
V. art. 48 ust. 2 i 3 p.b. (obecnie art. 48a p.b.) poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie przez Sąd I instancji, iż wskazany przepis nie znajdzie w niniejszej sprawie zastosowania - w przypadku niepodzielenia stanowiska skarżącej co do zakwalifikowania prac polegających na posadowieniu nośnika reklamowego jako tych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b., i zakwalifikowania ich jako budowli zgodnie z art. 3 ust. 3 p.b. (czemu skarżąca konsekwentnie zaprzecza), podczas gdy - wbrew twierdzeniom Sądu I instancji - wykonanie przedmiotowych prac nie jest sprzeczne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Miasto - Ogród Sadyba cz. I zatwierdzonego uchwałą Rady m.st. Warszawy nr XCII/2350/2014 z dnia 16 października 2014 r. i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, a zatem prawidłowa wykładnia wspomnianego przepisu powinna doprowadzić do wniosku, iż należało zastosować art. 48 ust. 2 i 3 p.b. (obecnie art. 48a p.b.) i umożliwić skarżącej przeprowadzenie legalizacji nośnika reklamowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2023.1634 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Istota wszystkich podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów sprowadza się do tego, czy nośnik reklamowy Spółki o całkowitej wysokości 9,5 m, w postaci dwóch podświetlanych od góry tablic reklamowych o wymiarach 3,00 x 6,00 m, mocowanych do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie ustawionym na powierzchni gruntu, wymagał dla jego realizacji uzyskania pozwolenia na budowę, czy wystarczało dokonanie zgłoszenia.
Podobna problematyka była wielokrotnie rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny. W orzecznictwie NSA nie budzi wątpliwości, że takie budowle wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Jak trafnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 pkt 3 p.b. przez jego błędną wykładnię, przepis ten zawiera definicję na użytek Prawa budowlanego pojęcia "budowli" stanowiąc, iż jest nią m.in. "każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: ...wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe". Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, ani technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Urządzenia reklamowe dla realizacji swych funkcji, przy uwzględnieniu ich gabarytów i konstrukcji, muszą być trwale związane z gruntem, gdyż inaczej ich konstrukcja nie pozwalałaby na korzystanie z nich. Wykonanie przedmiotowego nośnika reklamowego wymagało więc uzyskania uprzednio pozwolenia na budowę w myśl art. 28 ust. 1 p.b. (por. np. wyroki NSA z 2 sierpnia 2022 r., II OSK 2483/19; z 4 lutego 2014 r., II FSK 317/12, CBOSA.nsa.gov.pl; z 4 września 2009 r., II OSK 1361/08, CBOSA; z 20 sierpnia 2020 r., II OSK 1630/18, LEX nr 3075984; z 4 listopada 2021 r., III FSK 543/21, LEX nr 3274263; podobnie W. Piątek, w: Prawo budowlane. Komentarz, redakcja naukowa Andrzej Gliniecki, Warszawa 2016, s. 54). W odniesieniu zaś do wykładni użytego w art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. pojęcia "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych" w judykaturze odwoływano się do językowego rozumienia słowa. Wskazywano, że instalowanie wedle definicji językowej polega na montowaniu gdzieś urządzeń technicznych, przy czym montaż zgodnie ze znaczeniem językowym to zakładanie, instalowanie urządzeń technicznych lub składanie urządzeń z gotowych części. W przypadku instalowania chodzi o wykonanie określonego rodzaju robót, które nie wskazują na trwałe połączenie tablicy reklamowej z obiektem budowlanym, na którym są realizowane (por. np. wyroki NSA z 2 sierpnia 2022 r., II OSK 2483/19; z 26 czerwca 2020 r., II OSK 4048/19, LEX nr 3052094). W rozpatrywanej sprawie doszło zatem do zrealizowania obiektu budowlanego – budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b., a wykonane roboty nie polegały na instalowaniu robót budowlanych. W tej sytuacji pozwolenia na budowę - na zasadach ogólnych - wymagała budowa wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, które w myśl ustawy Prawo budowlane jest budowlą (wyrok NSA z 18 lipca 2018 r., II OSK 2077/16, LEX nr 2527196).
W tym stanie rzeczy chybione są zarzuty naruszenia art. 3 pkt 3 p.b., art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. (obecnie art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c p.b.) oraz art. 48 ust. 2 i 3 p.b., a także zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 80 oraz art. 11 k.p.a. w powiązaniu z art. 3 pkt 3 i art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia § 5 ust. 4 pkt 1 lit. b) planu miejscowego zaznaczyć trzeba, że unormowanie to dopuszcza lokalizowanie na terenie tam wskazanym reklam wolnostojących o powierzchniach nie większych niż 3 m². Tymczasem – co jest poza sporem – przedmiotowy nośnik reklamowy obejmuje dwie tablice reklamowe o wymiarach 3,00 x 6,00 m, tj. o powierzchniach 18 m² każda, a więc o powierzchniach sześciokrotnie większych niż 3 m².
Zarzut naruszenia § 5 ust. 4 pkt 1 lit. b) planu miejscowego, zarówno jako przepisu prawa materialnego, jak i jako powiązanego z zarzutem naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 80 oraz art. 11 k.p.a., nie ma w tej sytuacji usprawiedliwionych podstaw.
Nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 80 oraz art. 11 k.p.a., powiązany z faktem wniesienia sprzeciwu decyzją z dnia 11 września 2015 r. Abstrahując od braku powiązania tego zarzutu z art. 30 ust. 5 p.b., podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że skoro realizacja przedmiotowego nośnika reklamowego nastąpiła jedynie po dokonaniu zgłoszenia, podczas gdy konieczne było uzyskanie na realizację tej inwestycji pozwolenia na budowę, to jest to samowola budowlana i z tego względu bez znaczenia jest, kiedy został wniesiony sprzeciw. Stwierdzić przy tym należy, że dokonanie zgłoszenia takiego obiektu w istocie stanowi próbę obejścia prawa w sytuacji, gdy zgłoszenia takiego dokonuje podmiot, który z uwagi na prowadzoną działalność musi mieć świadomość, że aby móc zrealizować inwestycję taką, jak w niniejszej sprawie, konieczne jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie jedynie dokonanie zgłoszenia, a mimo to dokonuje zgłoszenia.
W tym stanie rzeczy wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI