II OSK 1988/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który utrzymał w mocy decyzję o legalizacji budowy garażu. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 49g, 49f, 32 Prawa budowlanego) i procesowego (art. 77, 80 k.p.a.), kwestionując możliwość zastosowania uproszczonego postępowania legalizacyjnego oraz spełnienie jego przesłanek. W szczególności skarżąca kwestionowała datę zakończenia budowy (ponad 20 lat) oraz wymóg złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazując na przekroczenie granicy sąsiedniej działki. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że zarzuty nie podważyły prawidłowości zaskarżonego wyroku. Sąd podkreślił, że przepisy intertemporalne ustawy nowelizującej Prawo budowlane prawidłowo pozwoliły na wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, a zgromadzony materiał dowodowy potwierdził zakończenie budowy co najmniej 20 lat temu. NSA uznał również, że w sytuacji przekroczenia granicy sąsiedniej działki, zgodnie z art. 151 k.c., właściciel sąsiedniej nieruchomości nie może żądać przywrócenia stanu poprzedniego, co czyniło wymóg przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania tą częścią nieruchomości mniej istotnym. Sąd oddalił również wniosek o zawieszenie postępowania w związku z toczącym się postępowaniem karnym, uznając, że nie miałoby ono wpływu na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych Prawa budowlanego dotyczących legalizacji samowoli budowlanej w trybie uproszczonym, a także zastosowanie art. 151 k.c. w kontekście przekroczenia granicy działki przy budowie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego i konkretnymi okolicznościami faktycznymi sprawy (przekroczenie granicy działki).
Zagadnienia prawne (3)
Czy możliwe jest zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego do budowy garażu, jeśli od zakończenia budowy minęło co najmniej 20 lat, a przed wejściem w życie ustawy nowelizującej nie wydano decyzji o nakazie rozbiórki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, jeśli spełnione są przesłanki określone w przepisach intertemporalnych ustawy nowelizującej Prawo budowlane, w tym brak decyzji o nakazie rozbiórki wydanej przed wejściem w życie ustawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy intertemporalne ustawy nowelizującej Prawo budowlane (art. 32) pozwalają na wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, jeśli nie wydano decyzji o nakazie rozbiórki przed dniem wejścia w życie ustawy. W przypadku, gdy od zakończenia budowy minęło co najmniej 20 lat, a nie było decyzji nakazującej rozbiórkę, nie ma przeszkód do wdrożenia tej procedury.
Czy w przypadku przekroczenia granicy sąsiedniej działki przy budowie garażu, właściciel sąsiedniej nieruchomości może skutecznie sprzeciwić się legalizacji, jeśli nie wykazał winy umyślnej lub nie sprzeciwił się niezwłocznie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel sąsiedniej nieruchomości nie może żądać przywrócenia stanu poprzedniego (rozbiórki) na podstawie art. 151 k.c., jeśli przekroczenie granicy nastąpiło bez winy umyślnej i nie sprzeciwił się niezwłocznie, a grozi mu niewspółmiernie wielka szkoda. W takiej sytuacji inwestor ma sui generis tytuł do dysponowania zajętym fragmentem nieruchomości sąsiedniej.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 151 k.c., stwierdzając, że w sytuacji przekroczenia granicy sąsiedniej nieruchomości bez winy umyślnej i bez niezwłocznego sprzeciwu, właściciel sąsiedniej nieruchomości nie może żądać rozbiórki. Oznacza to, że inwestor posiada tytuł do dysponowania zajętym fragmentem nieruchomości sąsiedniej, co wpływa na wymóg przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania na cele budowlane.
Czy postępowanie karne dotyczące sporządzenia fałszywego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może stanowić podstawę do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie legalizacji budowy?
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie karne nie stanowi obligatoryjnej podstawy do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, jeśli ustalenie czynu nie miałoby istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie zostały spełnione, ponieważ kwestie związane z tytułem do dysponowania nieruchomością zajętą przekroczeniem granicy wynikają z prawa cywilnego, a nie z ewentualnego fałszywego oświadczenia. Rozstrzygnięcie sprawy karnej nie miałoby bezpośredniego wpływu na wynik postępowania sądowoadministracyjnego.
Przepisy (13)
Główne
P.b. art. 49i § ust. 1b i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49g § ust. 1 i 2 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49f § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49g
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.c. art. 151
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 192
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowa interpretacja przepisów intertemporalnych ustawy nowelizującej Prawo budowlane. • Spełnienie przesłanek do legalizacji garażu w trybie uproszczonym, w tym wymóg 20 lat od zakończenia budowy. • Brak obowiązku przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie przekroczenia granicy działki sąsiedniej na podstawie art. 151 k.c. • Brak wpływu postępowania karnego na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 49g, 49f, 32 Prawa budowlanego. • Zarzuty naruszenia art. 77 i 80 k.p.a. • Kwestionowanie możliwości wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. • Kwestionowanie daty zakończenia budowy. • Niewłaściwe rozpatrzenie materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że to w art. 32 ustawy nowelizującej racjonalny ustawodawca sformułował negatywne przesłanki wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. • W okolicznościach sprawy, ewentualne czynności procesowe organów dokonywane przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, w tym dokonane w dniu 4 września 2020 r., nie miały zatem znaczenia dla legalności wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego w świetle przepisów intertemporalnych. • W sytuacji przekroczenia granicy sąsiedniej nieruchomości przy budowie obiektu w opisanych w przepisie sytuacjach właściciel sąsiedniej nieruchomości nie może żądać przywrócenia stanu poprzedniego, w tym wypadku rozbiórki garażu, a przysługują mu jedynie stosowne roszczenia cywilnoprawne. • Tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wyrażający się w obowiązku właściciela sąsiedniej nieruchomości znoszenia stanu zabudowy w granicach przekroczenia powstaje wskutek zdarzenia prawnego z mocy prawa.
Skład orzekający
Wojciech Mazur
przewodniczący
Leszek Kiermaszek
członek
Magdalena Dobek-Rak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych Prawa budowlanego dotyczących legalizacji samowoli budowlanej w trybie uproszczonym, a także zastosowanie art. 151 k.c. w kontekście przekroczenia granicy działki przy budowie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego i konkretnymi okolicznościami faktycznymi sprawy (przekroczenie granicy działki).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i jej legalizacji, a także interesującej kwestii przekroczenia granicy działki i jej konsekwencji prawnych, co może być ciekawe dla szerszego grona odbiorców.
“Legalizacja garażu mimo przekroczenia granicy sąsiada? NSA wyjaśnia, kiedy prawo budowlane i cywilne idą w parze.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.