II OSK 1988/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga kasacyjna została złożona przez B. P. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Dotyczyła ona pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo-garażowego. Skarżąca twierdziła, że budynek został wzniesiony w 2003 r. bez pozwolenia na budowę, co powinno skutkować zastosowaniem przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i nakazem rozbiórki. Organy administracji i WSA ustaliły jednak, opierając się na oświadczeniu inwestora i mapach, że budynek istniał od lat 70. XX wieku. W związku z tym zastosowano przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., które przewidywały procedurę legalizacyjną. NSA rozpoznał skargę kasacyjną, analizując zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 10, 77, 107 k.p.a.) i prawa materialnego (art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.). Sąd uznał, że ustalenie dokładnej daty budowy nie było przedmiotem postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie (art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r.), a było elementem postępowania legalizacyjnego (art. 40). Stwierdzono również, że skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, a decyzje zawierały podstawę prawną. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając wyrok WSA za zgodny z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. w kontekście legalizacji samowoli budowlanych sprzed 1995 r. oraz zakresu postępowania o pozwolenie na użytkowanie.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejściem między różnymi stanami prawnymi Prawa budowlanego. Orzeczenie opiera się na ustaleniach faktycznych dokonanych przez organy niższych instancji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy do legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego przed 1 stycznia 1995 r. bez pozwolenia na budowę, ale zdatnego do użytku po wykonaniu niezbędnych zmian, należy stosować przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., czy przepisy Prawa budowlanego z 1994 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (tj. przed 1 stycznia 1995 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., do obiektów wybudowanych przed wejściem w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W przypadku samowoli budowlanej sprzed 1995 r., postępowanie legalizacyjne powinno być prowadzone w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. (art. 40 i 42), a nie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. (art. 48).
Czy w postępowaniu o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r.) organ ma obowiązek ustalania dokładnej daty budowy obiektu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie dokładnej daty budowy obiektu oraz ocena przesłanek do wszczęcia procedury legalizacyjnej (art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.) następuje w ramach decyzji wydawanej na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. i nie mieści się w dyspozycji art. 42.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie (art. 42) koncentruje się na stwierdzeniu zdatności obiektu do użytku po wykonaniu nałożonych w trybie art. 40 obowiązków. Ustalenia dotyczące daty budowy i podstaw legalizacji należą do etapu postępowania określonego w art. 40.
Czy naruszenie przepisów postępowania, takich jak brak zapewnienia czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.) lub brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7, 77 k.p.a.), miało istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona nie wykazała, że naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy lub uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zarzuty naruszenia art. 7, 10, 77 k.p.a. były bezzasadne, ponieważ skarżąca nie wykazała, że brak formalnego zawiadomienia o zakończeniu postępowania uniemożliwił jej dokonanie konkretnych czynności procesowych lub miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślono, że sama obecność na rozprawie czy podpisanie protokołu świadczy o aktywnym udziale.
Czy brak wskazania w decyzji organu administracji podstawy prawnej rozstrzygnięcia (art. 107 k.p.a.) stanowi naruszenie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli decyzja kontrolowana przez sąd wskazuje podstawę prawną (np. art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r.), a brak wskazania norm obowiązujących w dacie budowy dotyczy postępowania na podstawie art. 40, które nie było przedmiotem zaskarżenia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zarzut naruszenia art. 107 k.p.a. był chybiony, ponieważ decyzja, którą kontrolował WSA, wskazywała art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. jako podstawę prawną. Kwestia braku wskazania norm z daty budowy dotyczyła decyzji wydanej na podstawie art. 40, która była już ostateczna i nie była kwestionowana.
Przepisy (11)
Główne
Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229 art. 42 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny oddala ją.
Pomocnicze
Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229 art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
W przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.
Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229 art. 37 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Dz. U. Nr 207 z 2003 r., poz. 2016 z, ze zm. art. 103 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, nie stosuje się przepisu art. 48 tej ustawy, lecz przepisy dotychczasowe.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego każdej sprawy.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja powinna zawierać uzasadnienie prawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. do obiektów wybudowanych przed 1 stycznia 1995 r. • Ustalenie daty budowy obiektu nie jest elementem postępowania o pozwolenie na użytkowanie (art. 42 P.b. z 1974 r.). • Brak istotnego wpływu zarzucanych naruszeń proceduralnych na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Budynek został wybudowany po 1 stycznia 1995 r. i powinien podlegać przepisom Prawa budowlanego z 1994 r. • Organy nie dokonały dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (daty budowy). • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 10, 77, 107 k.p.a.). • Brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. • Naruszenie prawa materialnego (art. 40 P.b. z 1974 r.) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd ten związany jest zarówno wnioskami strony skarżącej określającym przedmiot zaskarżenia, jak i podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. • Dla swej skuteczności zarzuty naruszenia prawa powinny dotyczyć przepisu, który miał lub mógł mieć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. • Przepis ten ustanawia wyłączne przesłanki udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej przed 1 stycznia 1995r. • Zdatność do użytku wykonanego obiektu budowlanego stwierdza właściwy organ na podstawie zgromadzonej w aktach dokumentacji technicznej dotyczącej przedmiotowego obiektu. • Ustalenia takie nie były bowiem przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy na podstawie i nie miały wpływu na prawidłowość zastosowania art. 42 Prawa budowlanego.
Skład orzekający
Jerzy Bujko
przewodniczący
Mariola Kowalska
sprawozdawca
Andrzej Gliniecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. w kontekście legalizacji samowoli budowlanych sprzed 1995 r. oraz zakresu postępowania o pozwolenie na użytkowanie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejściem między różnymi stanami prawnymi Prawa budowlanego. Orzeczenie opiera się na ustaleniach faktycznych dokonanych przez organy niższych instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przejściowego w prawie budowlanym i pokazuje, jak daty budowy wpływają na stosowanie przepisów. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym.
“Budynek z lat 70. czy z 2003 r.? NSA rozstrzyga, które przepisy Prawa budowlanego mają zastosowanie.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.