II OSK 1982/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-01-24
NSAbudowlaneWysokansa
pozwolenie na budowęprojekt budowlanybudynek mieszkalny jednorodzinnyprawo budowlaneinterpretacja przepisówrozwiązania funkcjonalneinteresy osób trzecichsądownictwo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki Granitowa sp. z o.o., potwierdzając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił projekt budowlany jako dotyczący budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Spółka Granitowa sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego. Skarżąca zarzucała WSA błędy w ocenie charakteru budynku, naruszenie przepisów proceduralnych oraz technicznych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące budynków jednorodzinnych, opierając się na rzeczywistych rozwiązaniach funkcjonalnych projektu, a nie tylko na nazewnictwie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Granitową sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego. Skarżąca kasacyjnie podnosiła szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kwestionując ocenę charakteru planowanej zabudowy przez WSA. Głównym punktem sporu była interpretacja definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego (art. 3 pkt 2a P.b.) oraz ocena, czy projektowany obiekt faktycznie spełnia te kryteria, czy też jest budynkiem wielorodzinnym. Skarżąca argumentowała, że WSA powinien kierować się rzeczywistymi rozwiązaniami funkcjonalnymi, a nie deklaracjami inwestora, i że projekt narusza przepisy techniczne dotyczące m.in. nasłoneczniania i przesłaniania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że WSA prawidłowo zastosował wykładnię NSA dotyczącą oceny rozwiązań funkcjonalnych, a nie tylko formalnego nazewnictwa. NSA stwierdził, że WSA zasadnie zakwestionował stanowisko organów administracji, wskazując, że projekt przewiduje dwa dwupoziomowe lokale mieszkalne, a nie więcej niż dwa lokale, co jest zgodne z definicją budynku jednorodzinnego. Sąd podkreślił również, że kwestie nieprawidłowości projektu, które nie były przedmiotem oceny organu pierwszej instancji, nie mogły być rozstrzygane przez NSA. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, WSA prawidłowo ocenił, że projektowany budynek można zakwalifikować jako budynek mieszkalny jednorodzinny, ponieważ składa się z dwóch dwupoziomowych lokali mieszkalnych, a nie więcej niż dwóch lokali, co jest zgodne z definicją.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że WSA miał obowiązek ocenić rzeczywiste rozwiązania funkcjonalne projektu, a nie tylko formalne nazewnictwo, zgodnie z wcześniejszą wykładnią NSA. WSA prawidłowo przeanalizował projekt i uznał, że nie można zakwestionować kwalifikacji budynku jako jednorodzinnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (34)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1) lit c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1) lit c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1) lit c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1) lit c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1) lit c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1) lit c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1) lit c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zd. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 136 § §1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § §1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81 § ust. 1 pkt 1 lit c)

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 88 § ust. 1 pkt 1 lit c)

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 35 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 35 § ust. 5 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 3 § pkt 2a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 81 § ust. 1 pkt 1 lit c)

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Konstytucja RP art. 32 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 13

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 57

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 60

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 104 § ust. 3 pkt 1)

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 §1 pkt 1) lit c) p.p.s.a. w związku z art. 35 ust. 3 w zw. z ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz w związku z art. 136 §1 k.p.a., a także art. 7 k.p.a., 10 §1 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz 81 ust. 1 pkt 1 lit c) k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 §1 pkt 1) lit c) p.p.s.a. w związku z art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. i w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 p.b. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 190 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. zastosowanego w związku z art. 3 pkt 2a p.b. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 §1 pkt 1) lit c) p.p.s.a. w związku z art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. i w związku z art. 3 pkt 2a) p.b. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 3 pkt 2a) p.b. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1) p.b. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 5 § 1 pkt 9, art. 4 i art. 35 ust. 1 pkt 2) i art. 81 ust. 1 pkt 1 lit c) p.b. w zw. z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP i w zw. z §13, §57 oraz §60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 §1 pkt 1) lit c) p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 77 , art. 88 ust. 1 pkt 1 lit c) k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

weryfikacja prawna danej inwestycji powinna opierać się na rzeczywistych rozwiązaniach funkcjonalnych przyjętych w projekcie, a nie na formalnym nazewnictwie w przypadku niewykonania przez inwestorów obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości organ nie ma innej możliwości jak tylko wydać decyzję o odmowie pozwolenia na budowę rozstrzygnięcia, które nie były jeszcze przedmiotem orzekania w pierwszej instancji, nie powinny być po raz pierwszy i ostatecznie podejmowane w postępowaniu odwoławczym

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący

Jerzy Stankowski

sprawozdawca

Tomasz Bąkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego w kontekście rzeczywistych rozwiązań funkcjonalnych projektu budowlanego oraz zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ pierwszej instancji nie rozpoznał wszystkich podnoszonych przez organ odwoławczy nieprawidłowości, a NSA nie rozstrzygał kwestii niebadanych przez sąd niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii interpretacji przepisów prawa budowlanego dotyczących budynków jednorodzinnych, co ma szerokie zastosowanie praktyczne. Pokazuje również, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania przez organy administracji i sądy.

Budynek jednorodzinny czy wielorodzinny? NSA wyjaśnia, jak oceniać projekty budowlane.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1982/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Jerzy Stankowski /sprawozdawca/
Tomasz Bąkowski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 21/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-10
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 184, art.190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 35 ust. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Zbraniborska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Granitowa sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 21/23 w sprawie ze skargi A. S. i S. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 listopada 2019 r. nr 920/OPON/2019 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 marca 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 21/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skarg A. S. i S. S., uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 listopada 2019 r. nr 920/OPON/2019 oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m.st. Warszawy Nr 229/B/2019 z 2 lipca 2019 r., a także zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz A. S. kwotę 997 złotych oraz na rzecz S. S. kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Poddaną kontroli Sądu I instancji decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy Nr 229/B/2019 z 2 lipca 2019 r., odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego, ze zmianą zagospodarowania terenu i infrastrukturą techniczną na terenie działek ew. nr [...] i nr [...] z obrębu [...]. przy ul. (...) w W..
W skardze kasacyjnej G. sp. z o.o. zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:
1) art. 145 §1 pkt 1) lit c) p.p.s.a. w związku z art. 35 ust. 3 w zw. z ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz w związku z art. 136 §1 k.p.a., a także art. 7 k.p.a., 10 §1 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz 81 ust. 1 pkt 1 lit c) k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uwzględnienie skarg i przyjęcie iż Wojewoda powinien albo zlecić przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego organowi I instancji w trybie art. 136 §1 k.p.a. albo też wezwać inwestorów do złożenia uzupełnień i poprawek projektu, podczas gdy inwestorzy byli wzywani do uzupełnienia dokumentacji projektowej, a wbrew treści zaskarżonego wyroku Wojewoda podnosił kwestie, które były już przedmiotem postanowienia Prezydenta i dlatego inwestorzy nie zostali pozbawieni możliwość złożenia wyjaśnień, a tym samym decyzja Wojewody nie została wydana z naruszeniem .art. 35 ust. 3 p.b., a także art. 7, 10 § 1, 77 i 81 k.p.a. co oznacza, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem wskazanych przepisów, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik postępowania ponieważ prawidłowe uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny o braku usunięcia przez inwestorów wskazywanych nieprawidłowości w dokumentacji projektowej powinno skutkować oddaleniem skarg obojga inwestorów;
2) art. 145 §1 pkt 1) lit c) p.p.s.a. w związku z art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. i w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 p.b. poprzez uwzględnienie skarg i brak należytej oceny tego czy Wojewoda przeprowadził wyczerpującą ocenę projektu budowlanego w sytuacji gdy prawidłowa ocena pracy Wojewody powinna prowadzić do uznania, iż decyzja Wojewody została wydana po wyczerpującej i prawidłowej ocenie projektu budowlanego i zgodnie z zasadą prawdy materialnej, Wojewoda prawidłowo zweryfikował, że projekt budowlany narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a projekt zagospodarowania terenu jest niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi;
3) art. 190 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. zastosowanego w związku z art. 3 pkt 2a p.b. poprzez brak uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku wskazanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 października 2022r., II OSK 611/21 wykładni art. 3 pkt 2a p.b. zgodnie z którą przy ocenie czy obiekt budowlany kwalifikuje się do kategorii "budynek mieszkalny jednorodzinny w rozumieniu art. 3 pkt 2a p.b. należy uwzględnić rzeczywiste rozwiązania funkcjonalne przyjęte w projekcie, a nie deklaracje inwestora i formalne nazewnictwo jak miało miejsce w zaskarżonym wyroku co doprowadziło do uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż projekt przewiduje budowę "budynku mieszkalnego jednorodzinnego" podczas gdy prawidłowe kierowanie się wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego i uwzględnienie iż rolą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest także niedopuszczenie do niemożliwej z punktu widzenia legalizmu zaakceptowania sytuacji nadużycia prawa powinno doprowadzić do uznania, iż projekt przedstawiony przez inwestorów funkcjonalnie przewiduje budowę obiektu z więcej niż dwoma lokalami mieszkalnymi;
4) art. 145 §1 pkt 1) lit c) p.p.s.a. w związku z art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. i w związku z art. 3 pkt 2a) p.b. poprzez uwzględnienie skarg i przyjęcie w zaskarżonym wyroku, iż decyzja Wojewody naruszała wyżej wskazane przepisy oraz poprzez błędne uznanie, że obiekt budowlany objęty projektem budowlanym nie spełnia kryteriów zakwalifikowania go jako "budynek mieszkalny jednorodzinny", podczas gdy Wojewoda dokładnie, wnikliwie i całościowo ocenił projekt budowlany i na tej podstawie zgodnie z zasadą prawdy materialnej (m.in. art. 7 k.p.a.) uznał, że obiekt budowlany objęty projektem budowlanym został prawidłowo zakwalifikowany jako nie spełniający kryteriów "budynku mieszkalnego jednorodzinnego" określonych w art. 3 pkt 2a) p.b.;
5) art. 3 pkt 2a) p.b. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1) p.b. poprzez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, iż dla oceny czy obiekt budowlany kwalifikuje się do kategorii "budynek mieszkalny jednorodzinny" w rozumieniu art.. 3 pkt 2a) p.b. rozstrzygające znaczenie mają deklaracje inwestora i formalne nazewnictwo, a nie jak być powinno ocena rzeczywistych rozwiązań funkcjonalnych przyjętych w projekcie w sytuacji gdy przedłożone wraz z projektem i wnioskiem o pozwolenie na budowę rozwiązania projektowe przeczą deklaracjom inwestora w zakresie funkcji tego zamierzenia bo rzeczywiste funkcjonalne przeznaczenie wskazuje, iż powstać ma obiekt z więcej niż dwoma lokalami mieszkalnymi, a nie budynek mieszkalny jednorodzinny.
6) art. 5 § 1 pkt 9, art. 4 i art. 35 ust. 1 pkt 2) i art. 81 ust. 1 pkt 1 lit c) p.b. w zw. z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP i w zw. z §13, §57 oraz §60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez brak ich zastosowania i tym samym brak uwzględnienia przy ocenie poprawności projektu budowlanego w zakresie zgodności projektu zagospodarowania terenu z warunkami technicznymi określonymi w §13, §57 oraz §60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie co doprowadziło do zatwierdzenia w pozwoleniu na budowę projektu zagospodarowania terenu, który zawiera rozwiązania naruszające prawa użytkowników wieczystych działki sąsiedniej tj., działki ewid. nr [...] do dysponowania nieruchomością na cele budowlane czyli naruszającego normatywnie chronione interesy osób trzecich;
7) art. 145 §1 pkt 1) lit c) p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 77 , art. 88 ust. 1 pkt 1 lit c) k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego oraz dowolną ocenę materiału dowodowego skutkująca błędnym przyjęciem, iż zostały spełnione warunki techniczne określone w §13, §57 oraz §60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz w art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 4 p.b. podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że przedstawiona przez inwestorów analiza zacieniania i przesłaniania w obszarze oddziaływania inwestycji nie uwzględniała prawnie chronionych interesów osób trzecich tj. użytkowników wieczystych działki sąsiedniej czyli działki ewid. nr [...] do zagospodarowania nieruchomości do celów budowlanych;
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skarg, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazała, że Wojewoda w decyzji wskazał na szereg braków w dokumentacji projektowej. Wszystkie braki podniesione przez Wojewodę były podnoszone także przez organ I instancji. W toku postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę organ I instancji wydał w trybie art. 35 ust. 3 p.b. postanowienie w którym wzywał inwestorów do usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym dołączonym do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Postanowienie obejmowało 8 punktów nakładających zobowiązania na inwestorów. Na te same braki wskazuje następnie Wojewoda, a nawet WSA wprost wymienia je w uzasadnieniu wyroku. Żaden przepis prawa nie kreuje obowiązku kilkukrotnego wyzwania inwestorów do uzupełniania braków wniosku o pozwolenie na budowę. Art. 35 ust. 5 pkt 1 p.b. jednoznacznie stanowi, że w przypadku niewykonania przez inwestorów obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości organ nie ma innej możliwości jak tylko wydać decyzję o odmowie pozwolenia na budowę. W zaistniałej sytuacji faktycznej Wojewoda nie mógł wydać innej decyzji niż ta w rzeczywistości wydana. W sytuacji gdy organ I instancji odmówił wydania pozwolenia na budowę, po wcześniejszym wezwaniu do uzupełniania braków to Wojewoda jako organ II instancji gdy stwierdził, że braki nie zostały uzupełnione powinien i mógł wydać decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Wojewoda wskazał na szereg nieprawidłowości w projekcie budowlanym.
Sąd I instancji w zasadzie w ogóle nie przeprowadził analizy poprawności postępowania Wojewody. Nie wskazał dlaczego w jego ocenie decyzja Wojewody miała zostać wydana z naruszeniem prawa. Wojewoda prawidłowo dokonał weryfikacji projektu i na tej podstawie uznał, iż projekt nie jest zgody z szeregiem wskazanych przepisów prawa - w tym braku możliwości weryfikacji zachowania wymogu odnośnie powierzchni biologicznie czynnej oraz braku odpowiedniej ilości miejsc postojowych. Projekt zagospodarowania działki jest też niezgodny z §104 ust. 3 pkt 1) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie gdyż przy zaprojektowanej odległości między budynkami 4,2 m i szerokości chodnika 1,5 m oraz szerokości miejsca parkingowego 2,5 m, pomiędzy miejscem postojowym, a ścianą budynku pozostaje tylko 0,2, a tymczasem ww. § 104 ust. 3 pkt 1) wymaga by było to minimum "0,3 m".
Wprawdzie formalnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku wskazał na analizę tego czy przedstawione zamierzenie jest budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego to jednak WSA nie uwzględnił w sposób prawidłowy swojego związania wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. NSA w wyroku II OSK 611/21 wyraźnie wskazał, iż "...kwalifikacja prawna danej inwestycji powinna opierać się na rzeczywistych rozwiązaniach funkcjonalnych przyjętych w projekcie, a nie na formalnym nazewnictwie...". Tymczasem WSA w zaskarżonym wyroku przy swojej analizie nie uwzględnił "rzeczywistych rozwiązań funkcjonalnych" a oparł się na deklaracjach inwestorów.
Analiza zawartych w projekcie rozwiązań, wskazuje, że w budynku znajdują się de facto trzy lokale z osobnymi wejściami ze wspólnej klatki schodowej. Wydzielone lokale są niezależne od siebie, posiadają osobne wejścia, kuchnie, łazienki i mogą funkcjonować jak osobne mieszkania. Nie stanowią organizacyjnej i funkcjonalnej całości, która jest charakterystyczna dla budynków jednorodzinnych, w tym zwłaszcza w zakresie powierzchni wspólnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał zaskarżony wyrok bez prawidłowego uwzględnienia ani nawet bez rozważania kwestii związanych z problematyką nasłoneczniania oraz przesłaniania, których kryteria określone są w §13, §57 oraz §60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz w art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 4 p.b. Na działce sąsiedniej wobec działki nr [...] (której dotyczy niniejsza sprawa) tj. na działce nr [...] także jest prowadzone postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę. Obecnie stroną ubiegająca się o wydanie pozwolenia na budowę na działce nr [...] jest spółka G. Sp. z o.o. W sprawie rozpatrywanej jednocześnie ze sprawą niniejszą Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku także z 20 października 2022r. o sygnaturze akt II OSK 841/21 orzekł, że projektując obiekt budowlany należy uwzględniać normatywnie chroniony interes osób trzecich, a ten może wynikać także z normy art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., art. 4 p.b. jak i art. 32 ust. 2 Konstytucji RP. Uwzględnienie uzasadnionego interesu osób trzecich może polegać m.in. na przewidzeniu odstępstw od planowanych charakterystycznych parametrów zabudowy (np. poprzez obniżenie tych parametrów względem maksymalnych, jakie dałyby się zrealizować w zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.). Na skutek uwzględnienia tych interesów powinno dojść do "kompromisu inwestycyjnego" polegającego na swego rodzaju zrównoważeniu ograniczeń maksymalnej możliwości zainwestowania na działkach. Projekt złożony przez inwestora w niniejszej sprawie prowadzi do ograniczenia możliwości inwestycyjnego zagospodarowania działki nr [...]. Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do tej kwestii pomimo, że Wojewoda wyraźnie wskazywał, że w uzupełnieniach nie wskazano danych na podstawie których ustalono wysokość przesłaniania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. S. i S. S. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasadzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył ,co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji.
Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do tej grupy zarzutów skargi kasacyjnej,, w której kwestionuje się dokonaną przez Sąd I instancji ocenę charakteru planowanej zabudowy, wskazać trzeba, że Sąd w tym zakresie związany był w wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2022 r. II OSK 611/21. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu tego wyroku stwierdził, że weryfikacja prawna danej inwestycji powinna opierać się na rzeczywistych rozwiązaniach funkcjonalnych przyjętych w projekcie, a nie na formalnym nazewnictwie. W sytuacji gdy przedstawione wraz z projektem i wnioskiem o pozwolenie na budowę rozwiązania projektowe w ocenie organu architektoniczno-budowlanego w sposób wyraźny przeczą wskazywanym przez inwestora deklaracjom w zakresie określenia funkcji tego zamierzenia, to wówczas organ administracji nie jest zwolniony z obowiązku oceny tych rozwiązań, opierając się wyłącznie na formie projektu budowlanego, lecz wprost przeciwnie zobowiązany jest do ich oceny w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego albowiem w przeciwnym wypadku doprowadziłoby to do nadużycia przepisów prawa budowlanego. Zatem Sąd I instancji zobowiązany był, w oparciu o przedstawiony projekt budowlany, zweryfikować twierdzenia organu co do tego, że sporny obiekt budowlany nie jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w rozumieniu art. 3 pkt 2a p.b. jak uznały organy rozpoznające wniosek inwestora.
W ocenie Naczelnego sądu Administracyjnego takiej weryfikacji Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę dokonał w sposób prawidłowy. Sąd I instancji dokonał szczegółowej analizy rozwiązań zawartych w projekcie budowlanym i na tej podstawie uznał, że planowany budynek można zakwalifikować jako budynek mieszkalny jednorodzinny. Przypomnieć trzeba, że z art. art. 3 pkt 2a p.b. wynika, że pod pojęciem budynku mieszkalnego jednorodzinnego rozumie się budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Dlatego dla zakwestionowania kwalifikacji przedmiotowego budynku jako jednorodzinnego i uznania go za wielorodzinny, niezbędnym było wykazania, że rozwiązania przyjęte w projekcie przewidują więcej niż dwa lokale mieszkalne. Kwestionując ustalenia organów administracji architektoniczno-budowlanej Sąd I instancji, w oparciu o konkretne rozwiązania przyjęte w projekcie budowlanym wykazał, że budynku nie można zakwalifikować jako wielorodzinny, bowiem składać się będzie z dwóch dwupoziomowych lokali mieszkalnych. Wejścia do poszczególnych lokali, jednego na parterze i na I kondygnacji i drugiego na II i III kondygnacji, znajdują się tylko na parterze i na II kondygnacji. Nie jest więc jak twierdzi organ administracji architektoniczno -budowlanej, że z klatki schodowej, możliwe jest wejście na każdą z kondygnacji. Każdy z lokali jest lokalem dwupoziomowym, a poszczególne poziomy tych lokali znajdujące się na różnych kondygnacjach, połączone są schodami wewnętrznymi. Sąd I instancji zakwestionował twierdzenia organu, iż układ i rodzaj pomieszczeń poszczególnych kondygnacji, może wskazywać na rzeczywiste zaprojektowanie większej ilości lokali mieszkalnych, niż wskazuje inwestor. Rolą organu była bowiem analiza rozwiązań zawartych w projekcie budowlanym, a nie przypisywanie inwestorowi zamierzenia, które nie wynika z tego projektu. Zasadnie Sąd I instancji uznał w konsekwencji, że zaprzeczenie przez organ kwalifikacji określonych rozwiązań projektowych nie ma umocowania w konkretnym przepisie prawa. Dlatego niezasadna okazała się ta grupa zarzutów kasacyjnych, w której zarzuca się Sądowi I instancji naruszenie m.in. art. 190 p.p.s.a. oraz art. 3 pkt 2a p.b. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b.
Zasadnie Sąd I instancji dostrzegł także, że wskazane przez Wojewodę nieprawidłowości projektu budowlanego przekraczałoby ramy postępowania odwoławczego i wymagały ponownego przeprowadzenia postępowania przez organ I
instancji. Tryb postępowania przewidziany w art. 35 ust. 3 p.b. powinien być wyczerpany przed organem pierwszej instancji. Postanowienie wydane na podstawie art. 35 ust. 3 p.b. nie podlega bowiem odrębnemu zaskarżeniu i jest kontrolowane wraz z decyzją organu pierwszej instancji, w razie wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie pozwolenie na budowę. Z uwagi na zasadę dwuinstancyjności, ustanowioną w art. 15 k.p.a., rozstrzygnięcia, które nie były jeszcze przedmiotem orzekania w pierwszej instancji, nie powinny być po raz pierwszy i ostatecznie podejmowane w postępowaniu odwoławczym (por. wyroki NSA z 11 stycznia 2019 r., II OSK 302/17 oraz z 27 marca 2019 r., II OSK 1214/17; http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Zastrzeżenia organu I instancji dotyczyły wyłącznie rozwiązań projektowych i związanej z nimi błędnej zdaniem organu kwalifikacji budynku jako budynku jednorodzinnego. Tylko ta okoliczność stanowiła podstawę do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. Tymczasem Wojewoda zarzucił inwestorom, iż projekt zawiera niepoprawione braki, które nie został w sposób prawidłowy uzupełnione. Zasadnie zatem Sąd I instancji uznał, że skoro organ I instancji, nie stwierdził nieprawidłowości w zakresie wskazanym przez organ odwoławczy, to skarżący mieli prawo przyjąć, że w tej części organ uznaje projekt za poprawny. Za niezasadne zatem Naczelny Sąd Administracyjny uznał również zarzuty naruszenia art. 145 §1 pkt 1) lit c) p.p.s.a. w związku z art. 35 ust. 3 w zw. z ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz w związku z art. 136 §1 k.p.a., a także art. 7 k.p.a., 10 §1 k.p.a., art. 11 k.p.a. k.p.a. oraz 81 ust. 1 pkt 1 lit c) k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 145 §1 pkt 1) lit c) p.p.s.a. w związku z art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. i w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 p.b. Jeśli chodzi natomiast o podnoszoną przez skarżącą kasacyjnie kwestię nieprawidłowości w projekcie budowlanym, to skoro okoliczność ta nie była przedmiotem oceny organu I instancji, to przedwczesnym byłoby rozstrzyganie tej kwestii przez Naczelny Sąd Administracyjny na tym etapie postępowania.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI