II OSK 1979/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
planowanie przestrzenneprawo własnościuchwała rady gminyteren leśnyteren rolniczyład przestrzennykompetencje gminyskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że gmina nie przekroczyła swoich kompetencji planistycznych, a ograniczenia prawa własności były uzasadnione.

Skarga kasacyjna dotyczyła uchwały Rady Miejskiej w Łodzi w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu Lasu Lublinek. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów dotyczących planowania przestrzennego, w tym ograniczenie prawa własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie, uznając, że gmina działała w granicach swoich kompetencji, a wprowadzone ograniczenia były proporcjonalne i zgodne z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. S. i K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił ich skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Łodzi obejmującej teren Lasu Lublinek. Skarżący zarzucali uchwale naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności w zakresie ograniczenia prawa własności do nieruchomości oznaczonej symbolem 3R, która zgodnie z planem została przeznaczona pod tereny rolnicze z uzupełniającym przeznaczeniem na lasy, zalesienia, wody, drogi wewnętrzne i infrastrukturę techniczną, bez możliwości nowej zabudowy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, iż Rada Miejska w Łodzi nie przekroczyła przysługującego jej władztwa planistycznego. Sąd uznał, że dopuszczalne jest wielofunkcyjne przeznaczenie terenu, o ile poszczególne funkcje nie są ze sobą sprzeczne, co miało miejsce w tej sprawie. Ograniczenie prawa własności skarżących zostało uznane za proporcjonalne i zgodne z prawem, wynikające z konieczności ochrony terenów cennych przyrodniczo i zachowania ładu przestrzennego. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając argumentację Sądu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalne jest wielofunkcyjne przeznaczenie terenu, o ile poszczególne funkcje nie są ze sobą sprzeczne. W przypadku braku sprzeczności, odstępstwo od wyznaczenia linii rozgraniczających jest uzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wskazane sposoby zagospodarowania terenu (rolnicze, leśne, wody, drogi, infrastruktura techniczna) nie wykluczają się wzajemnie i mogą współistnieć, stanowiąc przeznaczenie mieszane, które nie wymaga wydzielenia liniami rozgraniczającymi, jeśli nie narusza istoty poszczególnych funkcji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 10

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 10

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 6 - 7, ust. 3 i ust. 3 – 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej art. 21 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej art. 125 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej art. 143

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 4 § pkt 6

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej art. 4 § pkt. 9 lit. a

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej art. 8 § ust. 2

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.p.z.p. art. 3 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 9 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 17

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Prawo budowlane art. 3 § pkt 6

Ustawa Prawo budowlane

u.g.n. art. 93

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 92 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 93 § ust. 2a i 3a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina działała w granicach władztwa planistycznego. Ograniczenie prawa własności było proporcjonalne i uzasadnione ochroną przyrodniczą oraz ładem przestrzennym. Wielofunkcyjne przeznaczenie terenu jest dopuszczalne, jeśli funkcje nie są sprzeczne. Brak konieczności określania zasad zabudowy, gdy nowa zabudowa nie jest przewidziana. Określenie układu komunikacyjnego i infrastruktury technicznej w planie było wystarczające.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez dopuszczenie wielofunkcyjnego przeznaczenia terenu bez linii rozgraniczających. Naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. poprzez brak określenia zasad zabudowy i wskaźników dla terenów z infrastrukturą techniczną. Naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. poprzez brak precyzyjnego określenia układu komunikacyjnego i parametrów dróg wewnętrznych. Naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. poprzez brak precyzyjnego określenia lokalizacji i parametrów infrastruktury technicznej.

Godne uwagi sformułowania

Granice władztwa planistycznego gminy wyznaczają ograniczenia określone w ustawach. Każdy plan miejscowy, który na mocy art. 6 u.p.z.p. wyznacza granice prawa własności, co do zasady powodować będzie kolizję pomiędzy interesem publicznym, a interesem prywatnym właścicieli nieruchomości. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Współistnienie tych sposobów zagospodarowania ma odzwierciedlać stan wzajemnej równowagi a nie dominację jednego ze sposobów kosztem pozostałych.

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Jurkiewicz

sędzia

Marta Laskowska - Pietrzak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego, władztwa planistycznego gminy, ograniczenia prawa własności w kontekście miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz dopuszczalności wielofunkcyjnego przeznaczenia terenów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i stanu faktycznego nieruchomości (teren rolny z potencjałem przyrodniczym, brak istniejącej zabudowy).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w zakresie planowania przestrzennego, co jest częstym problemem dla właścicieli nieruchomości i deweloperów.

Właściciel nie może zabudować swojej działki? NSA wyjaśnia granice władztwa planistycznego gminy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1979/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Laskowska - Pietrzak
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Łd 63/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-05-11
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 741
art. 1 ust. 2 pkt 6 - 7, art. 1 ust. 3 i ust. 3  4, art. 6, art. 15 ust. 2 pkt 1, pkt 6, pkt 10, art. 28 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Dz.U. 2016 poz 283
§ 21 ust. 1 pkt 2, § 125 ust. 1 pkt 2, § 143
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" - tekst jedn.
Dz.U. 2003 nr 164 poz 1587
§ 4 pkt. 9 lit. a, § 8 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania  przestrzennego
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184, art. 204 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. S. i K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 63/22 w sprawie ze skargi A. S. i K. S. na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Łodzi obejmującej teren [...] położonej w rejonie ulic [...] 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza solidarnie od A. S. i K. S. na rzecz Rady Miejskiej w Łodzi kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
UZASADNIENIE`
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 11 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 63/22, oddalił skargę A. S. i K. S. (dalej jako "skarżący") na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 7 lipca 2021 r. nr XLV/1426/21 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Łodzi obejmującej teren Lasu Lublinek, położonej w rejonie ulic Zamiejskiej i Ikara.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Skarżący wnieśli skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając jej sprzeczność z prawem w części dotyczącej terenu oznaczonego symbolem 3R w zakresie działki ewidencyjnej nr [...], polegającą na naruszeniu:
─ art. 1 ust. 2 pkt 6 - 7, art. 1 ust. 3 i ust. 3 – 4, art. 6 u.p.z.p.; w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 140 K.c., poprzez naruszenie zasad ogólnych procedury planistycznej, a w konsekwencji przekroczenie władztwa planistycznego gminy i nieuzasadnione ograniczenie przysługującego skarżącym prawa własności do przedmiotowej nieruchomości oznaczonej nr ew. [...];
─ art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2, § 125 ust. 1 pkt 2, § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 283) poprzez sprzeczne z prawem nieprzeprowadzenie, odnośnie do terenów oznaczonych symbolem 3R (na którym położona jest nieruchomość skarżących) linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania (15 § 1 uchwały), co w konsekwencji pozostawia wybór przyszłym inwestorom do sposobu zagospodarowania terenu objętego tym symbolem, jak również określenie w § 15 zaskarżonej uchwały przeznaczenia terenu oznaczonego symbolem 3R, w sposób, który uniemożliwia jednoznaczne przesądzenie o przeznaczeniu nieruchomości skarżących i sposobu, w jaki mogą ją zagospodarować; a nadto poprzez brak zdefiniowania użytego w § 15 uchwały pojęcia "rozbudowa" istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej, co uniemożliwia stwierdzenie, czy na należącej do skarżących działce nr [...] strony mogą dokonać rozbudowy istniejącego w przeszłości na nieruchomości budynku mieszkalnego, który ze względu na zły stan techniczny został w całości rozebrany;
─ art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164 poz. 1587), w zakresie w jakim dla terenu oznaczonego symbolem 3R pominięto określenie zasad kształtowania zabudowy, w tym dopuszczonej postanowieniami planu infrastruktury technicznej, wskaźników zagospodarowania terenu, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia art. 28 u.p.z.p.;
─ art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 9 lit. a i § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. poprzez brak określenia na terenie oznaczonym symbolem 3R układu komunikacyjnego wraz z jego parametrami przy jednoczesnym braku możliwości jednoznacznego powiązania rysunku planu miejscowego z tekstem planu (§ 15 ust. 2 pkt 2 lit. d uchwały) oraz brak właściwego określenia lokalizacji infrastruktury technicznej, co skutkuje pozostawieniem przysługujących organowi stanowiącemu gminy kompetencji w tym zakresie przyszłemu inwestorowi (§ 11 ust. 1 pkt 3, § 15 ust. 2 pkt 2 lit. f uchwały).
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Łodzi wnosiła o jej oddalenie, przedstawiając argumentację mającą potwierdzać jej stanowisko.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę skarżących.
Sąd zbadał legitymację skarżących do wniesienia skargi na uchwałę. Wskazał przy tym, że do naruszenia interesu prawnego zaskarżoną uchwałą dochodzi, gdy kwestionowana uchwała naruszając prawo, jednocześnie rodzi negatywne skutki dla sfery prawnomaterialnej strony (wynikającej z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację.
Sąd wskazał, że kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., winno być oceniane w płaszczyźnie materialnoprawnej i wymaga stwierdzenia bezpośredniego związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków strony skarżącej, a zaskarżonym aktem. Podstawy do uwzględnienia skargi na uchwałę podjętą w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zaistnieją tylko wtedy, gdy mamy do czynienia z naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia, a to naruszenie jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Skarga nie podlega uwzględnieniu w sytuacji, gdy wprawdzie naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie strony, ale następuje to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie tzw. władztwa planistycznego, w którego ramach rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy (por. wyrok NSA z 14 lutego 2018 r., II OSK 618/16; wyrok WSA w Gdańsku z 8 maja 2019 r., II SA/Gd 737/18, wyrok WSA w Opolu z 5 grudnia 2017 r., II SA/Op 449/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd dokonał weryfikacji legitymacji Skarżących do wniesienia skargi i uznał, że zgodnie z wymogami art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 559) posiadają oni naruszony postanowieniami tej uchwały interes prawny wobec tego, że posiadają oni prawo własności do nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. Latawcowej 27, oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka o nr [...], obręb P-37, a postanowienia kwestionowanej uchwały niewątpliwie wpływają na sposób i zakres korzystania z tej nieruchomości.
Sąd przechodząc do merytorycznej kontroli podniesionych w skardze zarzutów wskazał, że kontrola sądu administracyjnego w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może dotyczyć celowości (racjonalności), czy słuszności dokonywanych w nim rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Wyjaśnił jak należy rozumieć pojęcia "trybu sporządzania studium" oraz pojęcie "zasad sporządzania studium".
Kontrolując z urzędu legalność zaskarżonego planu również w zakresie nieobjętym zarzutami skargi Sąd nie dopatrzył się uchybień skutkujących koniecznością stwierdzenia nieważności planu na podstawie art. 28 ust. 1 u.p.z.p., tj. w związku z istotnym naruszeniem trybu jego sporządzania. Sąd w szczególności przeanalizował akta planistyczne z punktu widzenia zachowania wymogów określonych w art. 17 i następnych u.p.z.p. nie stwierdzając w tym zakresie, aby plan został sporządzony z istotnym naruszeniem zasad i trybu jego sporządzania. Przedłożona dokumentacja planistyczna zawiera wszystkie wymagane prawem opinie, ustalenia i zgody. Sąd nie stwierdził również naruszenia właściwości organów w procedurze planistycznej. Nadesłane Sądowi akta planistyczne są kompletne i uporządkowane, a poszczególne czynności podejmowane przez organ odpowiadały wymogom ustawy i zostały należycie udokumentowane.
Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi Sąd w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutów naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 6 - 7, art. 1 ust. 3 i ust. 3 – 4, art. 6 u.p.z.p. w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji RP w zw. z art. 140 K.c., które to zarzuty sprowadzają się w zasadzie do zarzutu przekroczenia przez organ stanowiący przysługującego mu władztwa planistycznego, a tym samym nieuzasadnionego ograniczenia przysługującego skarżącym prawa własności do przedmiotowej nieruchomości. W tym zakresie Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. We wskazanej wyżej kompetencji do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wyraża się samodzielność gminy w zakresie władczego przeznaczania i określania warunków zagospodarowania terenów (władztwo planistyczne gminy). Nie oznacza to jednak, że gmina ma absolutną władzę w określaniu przeznaczenia terenów i ich warunków zagospodarowania. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa powszechnie obowiązującego i musi spełniać wysokie wymagania stawiane tej kategorii aktów normatywnych oraz odpowiadać standardom legalności. Granice władztwa planistycznego gminy wyznaczają więc ograniczenia określone w ustawach, w tym w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Samodzielność gminy w sferze planistycznej może być zatem realizowana, jedynie w ramach przepisów prawa. Niewątpliwie każdy plan miejscowy, który na mocy art. 6 u.p.z.p. wyznacza granice prawa własności, co do zasady powodować będzie kolizję pomiędzy interesem publicznym, a interesem prywatnym właścicieli nieruchomości objętych granicami procedury planistycznej. Sprzeczność tych interesów, w każdym przypadku wymaga indywidualnego ich wyważenia w kontekście konstytucyjnych praw jednostki, w szczególności wyrażonej w Konstytucji RP zasadzie proporcjonalności. Zgodnie bowiem z art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Natomiast zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Należy mieć jednak na uwadze, że zasady materialne, jakie należy uwzględnić przy planowaniu przestrzennym - zawarte w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. - nie wyrażają zasady jakiegokolwiek prymatu prawa własności (wymienionego w pkt 7 tego ustępu), utożsamianego z prawem dowolnej zabudowy i użytkowania nieruchomości, przed innymi względami, wyrażonymi m.in. potrzebą zachowania ładu przestrzennego rozumianego jako ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne (art. 1 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Sąd zauważył, że sam fakt wprowadzenia ograniczeń w zakresie wykonywania prawa własności postanowieniami planu nie świadczy jeszcze o jego wadliwości. Wadliwe byłoby natomiast ograniczenie tego prawa w ramach sytuacji opisywanej jako nadużycie przez gminę władztwa planistycznego, będącej skutkiem wprowadzenia ograniczeń nieproporcjonalnych lub niezasadnych, wynikających z niewłaściwego wyważenia proporcji pomiędzy interesem publicznym, a prywatnym. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Przepisy u.p.z.p. należą właśnie do tej kategorii aktów, które dopuszczają wkraczanie w sferę korzystania z prawa własności, upoważniając do tego gminę, w ramach realizacji zadań własnych dotyczących kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na jej terenie, w tym uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że wbrew stanowisku skarżących Rada Miejska w Łodzi nie przekroczyła przysługującego jej na mocy powołanych wyżej art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 u.p.z.p. władztwa planistycznego. Sąd stwierdził, że stawiany w skardze zarzut sprowadza się de facto do pozbawienia skarżących prawa zabudowy należącej do nich nieruchomości, która zgodnie z § 15 ust. 2 zaskarżonej uchwały objęta została terenami oznaczonymi na rysunku planu symbolem 3R o przeznaczeniu podstawowym – tereny rolnicze, przeznaczenie uzupełniające: lasy, zalesienia, wody powierzchniowe wraz urządzeniami wodnymi, drogi wewnętrzne, drogi rowerowe, infrastruktura techniczna, na których nie jest przewidziana realizacja nowej zabudowy. Według Sądu, z udzielonej odpowiedzi na skargę, jak również z treści załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały stanowiącego rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag do wyłożonego do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania (w tym uwagi skarżących z dnia 10 maja 2021 r. oznaczonej nr 7, str. 14-16 załącznika) wynika, iż zgodnie z postanowieniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla miasta Łodzi przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 28 marca 2018 r., nr LXIX/1753/18 (zmienioną uchwałą z dnia 6 marca 2019 r., nr VI/215/19), które to postanowienia, stosownie do treści art. 9 ust. 4 u.p.z.p. są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, większość terenów objętych przedmiotowym planem wskazane zostały jako "Tereny lasów" (L), a pozostałe tereny, w tym nieruchomość skarżących jako "Tereny aktywne przyrodniczo, w tym użytkowane rolniczo" (O). Zgodnie z ustaleniami Studium tereny oznaczone symbolem O w całości pozostawiono w strukturze terenów nieprzewidywalnych dla rozwoju zabudowy, pozostawiając w tym zakresie jedynie możliwość utrzymania wyłącznie obiektów istniejących. Wskazując na zasadność powyższych rozwiązań odwoływano się do potrzeby zatrzymania rozpoczętych procesów urbanizacji celem po pierwsze ochrony terenów cennych przyrodniczo - kompleksu leśnego [...], a nadto uwarunkowań lokalizacyjnych obszaru, to jest bezpośredniego położenia w sąsiedztwie terenów kolejowych, Portu Lotniczego Łódź oraz terenów przewidzianych w Studium oraz obowiązującym planie miejscowym na tereny aktywności gospodarczej. Dopuszczenie wyznaczenia nowych struktur zabudowy w planie miejscowym stałoby zatem w sprzeczności z bilansem potrzeb i możliwości rozwojowych Miasta, będącym podstawą rozwiązań przestrzennych przyjętych w obowiązującym Studium. W sprawie bezspornym pozostaje, że na dzień wejścia w życie postanowień kwestionowanego skargą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka skarżących, stanowiła nieruchomość niezabudowaną, gdyż istniejący na niej budynek mieszkalny został rozebrany w roku 2007, na podstawie dokonanego przez strony zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. Natomiast jak wynika z § 4 ust. 1 pkt 12 zaskarżonej uchwały zabudowa istniejąca to – budynki istniejące oraz budynki w trakcie realizacji w dniu wejścia w życie planu, a także budynki posiadające w tej dacie prawo do realizacji na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia, o którym mowa w przepisach odrębnych z zakresu prawa budowlanego. Podnoszona przez skarżących okoliczność zawieszenia zainicjowanego przez nich, wnioskiem z listopada 2020 r., postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej na przedmiotowej nieruchomości inwestycji, pozostaje bez wpływu na dokonane ograniczenie przysługującego im prawa własności, gdyż do podjęcia powyższego rozstrzygnięcia organ lokalizacyjny był zobowiązany z mocy prawa. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż podejmując kwestionowaną uchwalę Rada Miejska w Łodzi prawidłowo wyważyła dwa przeciwstawne interesy - prywatny interes skarżących oraz interes publiczny, w postaci realizacji przyjętej w postanowieniach obowiązującego Studium konieczności zachowania terenów aktywnych przyrodniczo oraz ochrony przez niekontrolowaną zabudową celem uregulowania przyjętej struktury funkcjonalno-przestrzennej przedmiotowego terenu. Niewątpliwie podejmując uchwałę, której postanowienia wyłączają możliwość zabudowy nieruchomości skarżących Rada naruszyła ich interes prawny, niemniej jednak nastąpiło to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego, w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy.
Zdaniem Sądu, okoliczność niezabudowania nieruchomości skarżących w czasie wejścia w życie postanowień kwestionowanego skarga planu czyniła również niezasadnym zarzut skargi, co do naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2, § 125 ust. 1 pkt 2, § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej. Sąd wskazał, iż pomimo braku zdefiniowania w treści uchwały pojęcia "rozbudowa" bezspornym pozostaje, że nieruchomość skarżących nie spełnia definicji "zabudowy istniejącej", o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 12 uchwały, a co za tym idzie nie znajduje do niej zastosowanie treść § 15 ust. 3 pkt 3 zaskarżonej uchwały, gdyż ten ostatni przepis dopuszcza rozbudowę lub nadbudowę jedynie budynków istniejących. Ponadto zgodnie z § 4 ust. 2 uchwały określenia użyte w planie, a niezidentyfikowane w ust. 1, dotyczące zagadnień przewidzianych ustawą lub przepisami odrębnymi powołanymi w treści niniejszej uchwały, należy rozumieć w sposób określony w ustawie lub tych przepisach, a w przypadku braku definicji, w rozumieniu powszechnym. W ocenie Sądu, słusznie wskazano w udzielonej odpowiedzi na skargę, że termin "rozbudowa" stanowi pojęcie z zakresu prawa budowlanego. W myśl art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 2351) budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Z treści powyższego przepisu wynika zatem, że zarówno pojęcie rozbudowy, jak i nadbudowy odnoszą się obiektu budowlanego już istniejącego. Skoro istniejący w przeszłości na nieruchomości skarżących budynek mieszkalny został rozebrany w roku 2007, to tym samym brak jest możliwości jego rozbudowy, czy też nadbudowy, na zasadach określonych w § 15 ust. 3 pkt 3 uchwały.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez niewyznaczenie na części graficznej planu linii rozgraniczających tereny położone w jednostce planistycznej 3R o rożnym przeznaczeniu, wskazanym w § 15 ust. 2 uchwały. Wskazał, iż niewątpliwie przepis art. 15 ust. 2 u.p.z.p. określa obligatoryjne elementy planu miejscowego. Nie oznacza to jednak niedopuszczalności, w uzasadnionych przypadkach, odstępstw od tej zasady. W doktrynie oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że określenie w planie miejscowym danych z tego przepisu jest obowiązkowe tylko wówczas, gdy zachodzi taka potrzeba i konieczność (por. M. Wierzbowski, A. Plucińska-Filipowicz (red.), Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz aktualizowany, art. 15, LEX/el). Przy ocenie, czy taka potrzeba oraz konieczność w określonym przypadku zachodzą, należy brać pod uwagę charakterystykę terenu, funkcję i sposób zagospodarowania terenu oraz charakter zabudowy. Jeżeli zatem stan faktyczny obszaru objętego planem nie daje podstaw do zamieszczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustaleń, o których mowa w art. 15 ust. 2 u.p.z.p, to ich brak nie może stanowić o jego niezgodności z prawem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 424/10; z 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 814/12, wyrok WSA w Poznaniu z 21 lutego 2018 r., sygn. IV SA/Po 1144/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto wynikający z art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. wymóg obligatoryjnego określenia w planie przeznaczenia terenów oraz linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania nie zawiera zakazu wielofunkcyjnego przeznaczenia terenu, tj. ustalania dla określonego terenu zespołu funkcji lub nadania im funkcji mieszanej. Określone funkcje mogą być ustalone jako podstawowe, uzupełniające lub dopuszczalne, ale mogą mieć też na danym wydzielonym terenie status równorzędny. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że dopuszczenie przez plan miejscowy różnego sposobu użytkowania w ramach jednego obszaru, nie wykluczającego się wzajemnie, stanowi naruszenie jej przepisów i zasad sporządzania planu. Natomiast wymóg wprowadzenia linii rozgraniczających jest niewątpliwie konieczny w sytuacji, gdy przewidziane w planie różne przeznaczenie terenu pozostaje we wzajemnej sprzeczności. Taka sytuacje w niniejszej sprawie nie występuje. Jak wynika bowiem z treści § 15 ust. 2 zaskarżonej uchwały podstawowym przeznaczeniem terenu oznaczonego symbolem 3R, na którym położona jest działka skarżących - jest przeznaczenie na tereny rolnicze, natomiast jako przeznaczenie uzupełniające wskazano - lasy, zalesienia, wody powierzchniowe, drogi wewnętrzne, drogi rowerowe, infrastruktura techniczna. Sąd za prawidłowe uznał stanowisko organu administracji, iż wskazane w powołanym wyżej § 15 ust. 2 uchwały uzupełniające przeznaczenie terenów o symbolu 3R nie pozostaje w sprzeczne z przeznaczeniem podstawowym terenu i może stanowić jego uzupełnienie. Tym samym odstępstwo od wyznaczenia linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu uznać należy za dopuszczalne i uzasadnione.
Z tych samych przyczyn za nieuzasadnione Sąd uznał również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r. Nr 164 poz. 1587), których zasadności skarżący dopatrują się w zaniechaniu określenia zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu oznaczonego symbolem 3R. Skoro bowiem postanowienia uchwalonego planu miejscowego zagospodarowania terenu nie dopuszczają na terenach oznaczonych symbolem 3R lokalizowania nowej zabudowy, to brak było potrzeby do ustalania zasad kształtowania tego rodzaju zabudowy oraz związanych z nią wskaźników zagospodarowania terenu. Kwestionowany skargą plan zawiera natomiast wymagane postanowienia, wynikające z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., odnośnie istniejącej zabudowy, dla której przewidziano możliwość, remontu rozbudowy oraz nadbudowy.
Sąd zauważył, że wbrew stanowisku skarżących postanowienia uchwalonego planu zawierają także regulacje dotyczące zasad lokalizacji dopuszczalnej na przedmiotowym terenie infrastruktury technicznej, w tym zarówno dotyczących jej wysokości, jak i kwestii jej przebiegu w terenie (§ 9, § 11 zaskarżonej uchwały). Powyższe czyni zarzuty skargi, co do naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 6 i pkt 10 u.p.z.p. nieuzasadnionymi.
Za chybiony Sąd uznał również zarzut skargi, co do braku określenia na terenie oznaczonym symbolem 3R układu komunikacyjnego wraz z jego parametrami przy jednoczesnym braku możliwości jednoznacznego powiązania rysunku planu miejscowego z tekstem planu. W tym zakresie Sąd podzielił wyrażone w odpowiedzi na skargę stanowisko pełnomocnika organu, zgodnie z którym zestawienie ustaleń części tekstowej planu z częścią graficzną w sposób wyraźny wskazuje, iż ustalone granice rozmieszczenia dróg wewnętrznych (KDW) stanowią układ komunikacyjny zapewniający połączenie z zewnętrznym układem komunikacyjnym miasta. Pozostałe istniejące drogi wewnętrzne, jak i możliwe do wyznaczenia nowe drogi wewnętrzne, przewidziane § 15 ust. 2 pkt 2 lit. d uchwały w terenach o przeznaczeniu rolniczym, nie zostały wydzielone na rysunku liniami rozgraniczającymi, z uwagi na fakt, iż stanowią dopełniającą funkcję tych terenów i często podlegają samoistnym zmianom ze względu na poddział nieruchomości lub prowadzoną działalność rolniczą.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone skargą ustalenia planistyczne Rady Miejskiej w Łodzi w odniesieniu do nieruchomości skarżącej nie mogą zostać uznane za dowolne czy też nieuzasadnione. Ustalenia te, w tym kwestionowane przez strony ograniczenie, co do możliwości zrealizowania nowej zabudowy na należącej do nich nieruchomości, były następstwem przyjętej przez gminę koncepcji kompleksowego zagospodarowania przestrzennego określonego terenu. Sąd doszedł do wniosku, że przyjmując kwestionowane rozwiązania planistyczne Rada Miejska w Łodzi zrealizowała przysługujące jej prawo władczego rozstrzygania o przeznaczeniu terenów pod określone funkcje z zachowaniem określonych w u.p.z.p. zasad i trybu sporządzania planu. W konsekwencji dokonana przez pryzmat art. 28 ust. 1 u.p.z.p. ocena przyjętych przez organ planistyczny rozwiązań doprowadziła Sąd do wniosku, że nie naruszają one obowiązującego prawa, w tym konstytucyjnej zasady proporcjonalności określonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasady ochrony prawa własności ustanowionej w art. 64 Konstytucji RP.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz.503) (dalej także jako upzp.) poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dopuszczalne w planie miejscowym jest jednoczesne przeznaczenie terenu jako: tereny rolnicze, lasy, zalesienia, wody powierzchniowe wraz z urządzeniami wodnymi, drogi wewnętrzne, infrastrukturę techniczną;
2. art. 15 ust. 2 pkt 6 upzp. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przeznaczenie terenu m.in. pod infrastrukturę techniczną nie stanowi przesłanki faktycznej do ustalenia wskaźników i parametrów urbanistycznych (w tym przede wszystkim wysokości zabudowy);
3. art. 15 ust. 2 pkt 10 upzp. w związku z przepisem § 4 pkt. 9 lit. a rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587) w związku z przepisem § 8 ust. 2 tego rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dopuszczenie w tekście planu miejscowego możliwości lokalizacji dróg wewnętrznych bez ich określenia na rysunku planu miejscowego odpowiada wymogowi określenia układu komunikacyjnego wraz z jego parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych;
4. art. 15 ust. 2 pkt 10 upzp. w związku z przepisem § 4 pkt. 9 lit. a rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. w związku z przepisem § 8 ust. 2 tego rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w planie miejscowym nie ma konieczności określenia lokalizacji i parametrów sieci infrastruktury technicznej (w istocie wystarczą jakiekolwiek ustalenia zawierające słowo "infrastruktura techniczna).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie przedstawili argumentację mającą, w ich ocenie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miejska w Łodzi wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna A. S. i K. S. nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez A. S. i K. S. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W ocenie NSA, Sąd I instancji słusznie uznał, że nie doszło do naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez brak wyznaczenia na rysunku planu linii rozgraniczającej tereny położone w jednostce planistycznej 3R. Wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie dopuszczalne w planie miejscowym jest jednoczesne przeznaczenie terenu jako: tereny rolnicze, lasy, zalesienia, wody powierzchniowe wraz z urządzeniami wodnymi, drogi wewnętrzne, infrastrukturę techniczną bowiem wskazane różne sposoby zagospodarowania nie wykluczają się wzajemnie czyli nie są ze sobą sprzeczne.
Wynikający z art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. wymóg wprowadzenia linii rozgraniczających tereny ograniczony został przesłanką różnego przeznaczenia terenu lub różnych zasad zagospodarowania. Różne przeznaczenie terenu to przeznaczenie, które pozostaje w sprzeczności, a zatem gdy nie można go pogodzić z funkcją współistniejącą. Obowiązek określenia w planie miejscowym przeznaczenia terenów oznacza konieczność sprecyzowania sposobu jego przyszłego wykorzystania i zagospodarowania. Nie oznacza to jednak, że ten sam teren musi mieć w planie jednorodne przeznaczenie i identyczne zasady zagospodarowania. Dla danego terenu możliwe jest ustalenie kilku sposobów jego wykorzystania i zagospodarowania, pod warunkiem, że nie różnią się one od siebie w sposób zasadniczy. Oznacza to, że o ile można pogodzić istnienie lasu oraz drogi wewnętrznej czy powstanie w lesie infrastruktury technicznej w tym np. stacji bazowej telefonii komórkowej, to nie trzeba takich sposobów zagospodarowania wydzielać za pomocą linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu. Niewątpliwie różnymi sposobami zagospodarowania terenu leśnego będzie dopuszczenie wybudowania tam drogi wewnętrznej czy ustawienia danego rodzaju infrastruktury technicznej ale takie różne zagospodarowanie lasu jeśli nie prowadzi do pozbawiania lasu jego istoty, nie będzie uznawane za sprzeczne a zatem nie należy wydzielać niesprzecznego z nim zagospodarowania za pomocą linii rozgraniczających. Podzielić należy podgląd Sądu I instancji, że wymóg z art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. nie przekreśla wielofunkcyjnego przeznaczenia danego terenu. Możliwe jest wskazanie w miejscowym planie dla danego terenu kilku funkcji lub ustanowienia funkcji mieszanej. Prawodowaca decyduje czy dana funkcja będzie podstawową, uzupełniającą czy dopuszczalną a może nada wskazanym funkcjom charakter równorzędny. Przeznaczenie terenu 3R jako tereny rolnicze, lasy, zalesienia, wody powierzchniowe wraz z urządzeniami wodnymi, drogi wewnętrzne, infrastrukturę techniczną wskazują na cel utrzymania tego terenu w stanie niezmienionym, który zatrzyma postępującą w tym terenie urbanizację i ochroni tereny cenne przyrodniczo- kompleks Leśny [...]. Istnienie upraw rolniczych, lasu, jezior, dróg leśnych czy infrastruktury technicznej nawet stacji bazowej telefonii komórkowej nie spełnia warunku wzajemnej sprzeczności kiedy można takie sposoby zagospodarowania pogodzić. Jest to w istocie przeznaczenie mieszane, które będzie dopuszczalne bez wyznaczenia linii rozgraniczających gdy wskazane tam funkcje wzajemnie się nie wykluczają i nie są ze sobą sprzeczne. Oczywiście niedopuszczalne będzie zabudowanie terenu rolniczego czy znaczącej części lasu drogami wewnętrznymi, czy infrastrukturą techniczną bowiem wówczas nie będzie poszanowania istoty innego elementu zagospodarowania przewidzianego dla tego terenu. Wynika z tego, że brak realizacji nakazu wyznaczenia linii rozgraniczających będzie zgodny z art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., jeśli w ramach planowanego różnego zagospodarowania nie dojdzie do zachwiania równowagi pomiędzy poszczególnymi sposobami zagospodarowania. Współistnienie tych sposobów zagospodarowania ma odzwierciedlać stan wzajemnej równowagi a nie dominację jednego ze sposobów kosztem pozostałych. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie dochodzi do sprzeczności pomiędzy wskazanymi dla terenu 3R sposobami zagospodarowania. Z treści § 15 ust. 2 zaskarżonej uchwały wynika, że podstawowym przeznaczeniem terenu oznaczonego symbolem 3R, na którym położona jest działka skarżących - jest przeznaczenie na tereny rolnicze, natomiast jako przeznaczenie uzupełniające wskazano - lasy, zalesienia, wody powierzchniowe, drogi wewnętrzne, drogi rowerowe, infrastruktura techniczna. Sąd I instancji słusznie podzielił stanowisko organu administracji, iż wskazane w powyższym przepisie zaskarżonej uchwały uzupełniające przeznaczenie terenów o symbolu 3R nie pozostaje w sprzeczności z przeznaczeniem podstawowym terenu i może stanowić jego uzupełnienie. Tym samym odstępstwo od wyznaczenia linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu słusznie Sąd uznał za dopuszczalne i uzasadnione.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji słusznie nie dopatrzył się naruszenia przez zaskarżoną uchwałę art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., wskazującego na obligatoryjny zapis planu miejscowego, określający zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu. Skoro nowa zabudowa w ogóle na terenie 3R nie jest przewidziana, to określanie zasad kształtowania zabudowy i wskaźników zabudowy, rozumianej jako przyszłej, nie było konieczne. Infrastruktura techniczna to przewody i urządzenia oraz obiekty budowlane: wodociągowe, kanalizacyjne, elektryczne, gazowe i telekomunikacyjne (§ 4 ust. 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały). Dopuszczenie zagospodarowania pod infrastrukturę techniczną, która może być obiektem budowlanym, nie jest jednak traktowana jako zabudowa terenu. Jest to odrębna od zabudowy kategoria zagospodarowania, dla której parametry określono w § 9 i § 11 zaskarżonej uchwały. Przykładowo w § 9 pkt 7 uchwały wskazuje się na nakaz ograniczenia wysokości obiektów naturalnych i sztucznych, w tym obiektów budowlanych w ramach poszczególnych terenów, zgodnie ze wskazanymi na rysunku planu powierzchniami ograniczającymi przeszkody wokół Portu Lotniczego Łódź im. Władysława Reymonta do wskazanych tam wartości wysokości n.p.m. przy czym ograniczenia te odnosić należy zgodnie z pkt 9 tego paragrafu uchwały do kominów, reklam, anten oraz innych urządzeń umieszczanych na obiekcie, w tym stanowiące inwestycje celu publicznego z zakresu łączności publicznej.
Nie został naruszony art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. bowiem zaskarżona uchwała zawiera ustalenia zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej w § 10. Analiza postanowień planu wraz z jego rysunkiem wskazuje jakie są granice rozmieszczenia dróg wewnętrznych (KDW), za pomocą których stworzony został układ komunikacyjny zapewniający połączenie z zewnętrznym układem komunikacyjnym miasta. Również drogi wewnętrzne i drogi leśne niewyznaczone na rysunku planu tworzyć mają obsługę komunikacyjną na obszarze objętym planem (§ 10 pkt 3 lit. c i lit. d). Pomimo tego, że dróg wewnętrznych na terenie rolniczym 3R (§ 15 ust. 2 pkt 2 lit.d uchwały) na rysunku planu nie wyznaczono poprzez wyznaczenie linii rozgraniczających, to stanowią one układ komunikacyjny na terenie objętym planem, gdyż zasadniczo są przewidziane planem. Rada Miejska słusznie uzasadnia brak ich wyznaczenia na rysunku planu na terenie 3R jego specyficznym charakterem. Skoro teren rolniczy przewiduje drogi wewnętrzne jako zagospodarowanie przestrzenne uzupełniające to z jednej strony wystarczy aby uznać, że takie drogi są przewidziane jako sposób komunikacji z innymi terenami. Z drugiej strony zaś ich dokładna lokalizacja nie jest konieczna bowiem jak słusznie zauważa Rada ich przebieg ulega częstym i samoistnym zmianom z uwagi na dokonywany przez właścicieli gruntów rolnych podział nieruchomości lub prowadzoną tam działalność rolniczą. W ocenie NSA, dla przyjęcia, że drogi wewnętrzne z terenów rolniczych tworzą układ komunikacyjny analizowanego planu wystarczające było ich wymienienie w § 10 pkt 3 lit. c.
Sąd I instancji nie naruszył art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd nie twierdził bowiem, że przy podziale nieruchomości objętej planem miejscowym nie należy brać pod uwagę postanowień tego planu. W istocie oceny zgodności podziału nieruchomości z planem dokonuje się w kontekście przeznaczenia terenu oraz czy możliwe będzie zagospodarowanie wydzielonych działek gruntu stosownie do postanowień planu. Zauważyć należy, że art. 92 ust. 1 i art. 93 ust. 2a i 3a u.g.n. wprowadzają szczególne zasady podziału nieruchomości, które dotyczą obszarów przeznaczonych w planie na cele rolne i leśne. W § 15 ust. 2 pkt 2 zaskarżonej uchwały przewiduje przeznaczenie uzupełniające zgodne z tym jakie może powstać w wyniku podziału nieruchomości rolnej na podstawie przepisów u.g.n.
Nie można uznać za zasadny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. w związku z § 4 pkt. 9 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w związku z § 8 ust. 2 tego rozporządzenia poprzez uznanie, że w planie nie ma konieczności określania lokalizacji i parametrów sieci infrastruktury technicznej a wystarczające jest ustalenie posługujące się słowem "infrastruktura techniczna".
Niezasadne jest twierdzenie skarżących kasacyjnie, że Sąd nie wskazał ustaleń zaskarżonej uchwały odnoszących się do lokalizacji infrastruktury technicznej. Z § 9 zaskarżonej uchwały wynikają szczegółowe warunki zagospodarowania terenów i ograniczenia w ich użytkowaniu. Wskazano tutaj między innymi na zakaz lokalizowania zabudowy w odniesieniu do kablowych linii elektroenergetycznych, napowietrznych linii elektroenergetycznych, zakaz takiej lokalizacji budynków i innych budowli, które może spowodować zmniejszenie przykrycia rurociągów i ich wypłycenie w zależności od ich rodzaju i średnicy, ograniczenie wysokości obiektów naturalnych i sztucznych z uwagi na teren wokół portu lotniczego, zakazy wynikające z przepisów odrębnych – prawa lotniczego, nakazy wynikające z ochrony przeciwpożarowej, w tym odległości od lasu zgodnie z przepisami prawa budowlanego. W § 11 zaskarżonej uchwały wskazano na zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej, zmierzające do jej modyfikacji ale przy połączeniu z istniejącymi już systemami infrastruktury, nakaz lokalizacji w liniach rozgraniczających dróg, dopuszczenie lokalizacji na terenach o innym przeznaczeniu, zgodnie z postanowieniami planu czy nakaz modyfikacji infrastruktury poprzez realizację jej jako podziemnej ze wskazanymi wyjątkami. Należy zatem podzielić pogląd Sądu I instancji, że zaskarżona uchwała zawiera postanowienia o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. tj. zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie wskazane wyżej przepisy planu dotyczą zasad lokalizacji infrastruktury technicznej i pośrednio wskazują na jej parametry, które decydują o dopuszczonym sposobie lokalizacji np. wysokość, średnica przewodów wodociągowych czy kanalizacyjnych, wartość napięcia elektrycznego. Poprzez ww. zapisy uchwała jednoznacznie określa w jakich miejscach, o jakich parametrach danych rodzaj infrastruktury technicznej może powstać na obszarze objętym tym planem.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI