II OSK 1975/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-11-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
grzywnaniewykonanie wyrokubezczynność organuprawo budowlanepostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaWSANSAorgan nadzoru budowlanegowojewoda

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie grzywny za niewykonanie wyroku, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował zakres skargi.

Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę R. K. o wymierzenie grzywny Wojewodzie Wielkopolskiemu za niewykonanie wyroku NSA. Skarżący zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności błędne uznanie, że jego skarga obejmowała żądanie wymierzenia grzywny Wojewodzie, podczas gdy miało dotyczyć Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. NSA uznał, że pisma skarżącego uzasadniały stanowisko WSA co do zakresu skargi i organu skarżonego, oddalając skargę kasacyjną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił jego skargę o wymierzenie grzywny Wojewodzie Wielkopolskiemu za niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2002 roku. Skarżący zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że jego skarga dotyczyła bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a nie Wojewody. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że pisma skarżącego i jego pełnomocnika uzasadniały przyjęcie przez WSA, że skarga obejmowała zarówno żądanie stwierdzenia bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i skargę na niewykonanie wyroku przez Wojewodę Wielkopolskiego. NSA podkreślił, że WSA prawidłowo zinterpretował zamiar skarżącego, co potwierdzały kolejne pisma procesowe i skarga do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał Wojewodę Wielkopolskiego za organ skarżony, ponieważ to jego decyzja została uchylona wyrokiem NSA z 2002 roku. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, pisma skarżącego uzasadniały przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, że skarga obejmowała oba żądania, a organem skarżonym był Wojewoda Wielkopolski.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pisma skarżącego i jego pełnomocnika jednoznacznie wskazywały na zamiar wniesienia skargi zarówno na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i na niewykonanie wyroku przez Wojewodę Wielkopolskiego, co potwierdzały kolejne pisma procesowe i skarga do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (27)

Główne

p.p.s.a. art. 154 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. art. 16

k.p.a. art. 103

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 210

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 261

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1994 r.- Prawo budowlane

u.p.b. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1994 r.- Prawo budowlane

u.p.b. art. 34 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1994 r.- Prawo budowlane

u.p.b. art. 36

Ustawa z dnia 14 czerwca 1994 r.- Prawo budowlane

u.p.b. art. 51

Ustawa z dnia 14 czerwca 1994 r.- Prawo budowlane

u.p.b. art. 48

Ustawa z dnia 14 czerwca 1994 r.- Prawo budowlane

u.p.b. art. 59

Ustawa z dnia 14 czerwca 1994 r.- Prawo budowlane

u.p.b. art. 59 § 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1994 r.- Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pisma skarżącego i jego pełnomocnika uzasadniały przyjęcie przez WSA, że skarga obejmowała żądanie wymierzenia grzywny Wojewodzie Wielkopolskiemu za niewykonanie wyroku NSA.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez WSA przepisów postępowania, w tym art. 154 § 1, art. 3 § 2 pkt 8, art. 134 § 1 i art. 57 § 3 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W piśmie procesowym z dnia 18 października 2010 r. R. K. jednoznacznie oświadczył: 'Działając w imieniu własnym, uzupełniam skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego... Skarga na niewykonanie wyroku, uregulowana w art. 154 § 1 p.p.s.a., jest w swej istocie skargą na bezczynność organu administracji publicznej, jednakże jest to inna bezczynność niż ta, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.'

Skład orzekający

Anna Łuczaj

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Gliniecki

sędzia

Marzenna Linska - Wawrzon

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi na bezczynność organu oraz skargi na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego, a także rozgraniczenie tych instytucji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji pism procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej związanej z bezczynnością organów i niewykonaniem wyroków, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy skarga na bezczynność organu staje się skargą na niewykonanie wyroku? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1975/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2011-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-09-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki
Anna Łuczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Marzenna Linska - Wawrzon
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Sygn. powiązane
II SA/Po 812/10 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2011-05-17
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
par. 16
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 154 par. 1, art. 3 par. 2 pkt 8, art. 134 par. 1 i art. 57 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 35 i 36, art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 209 i 210, art. 258-261, art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2011 r., sygn. akt II SA/Po 812/10 w sprawie ze skargi R. K. o wymierzenie Wojewodzie Wielkopolskiemu grzywny za niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2002 r. o sygn. II SA/Po 426/01 oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Po 812/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę R. K. o wymierzenie Wojewodzie Wielkopolskiemu grzywny za niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2002 r. o sygn. II SA/Po 426/01.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd podał, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2000r. nr [...] Starosta Poznański, działając na podstawie art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4 i 36 ustawy z dnia 4 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414 ze zm.), uwzględniając wniosek inwestora R. K. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę – rozbudowę istniejącego budynku warsztatowego na budynek mieszkalny, jednorodzinny, na nieruchomości położonej w T. przy ul. O.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli U. Z. i L. Z. zarzucając, że przedmiotowe zamierzenie sprzeczne jest z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego.
Wojewoda Wielkopolski - po rozpoznaniu odwołania - decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli U. S. – Z. i L. Z.
Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Po 426/01, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu - po rozpoznaniu sprawy ze skargi U. S. – Z. i L. Z. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2001 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę - uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego ostatecznego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż zaskarżona decyzja nie odpowiada kryteriom wynikającym z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego ponieważ brak w uzasadnieniu rzeczowej argumentacji, co nie pozwala na dokonanie skutecznej kontroli poprawności merytorycznej rozstrzygnięcia.
Akta sprawy z prawomocnym wyrokiem z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Po 426/01, zostały zwrócone Wojewodzie Wielkopolskiemu w dniu 26 lutego 2003 r. (k. 120 akt II SA/Po 426/01).
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. Wojewoda Wielkopolski zawiesił powyższe postępowanie z urzędu w związku z toczącym się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowaniem sygn. akt IV SA 3792/01 ze skargi R. K. na ostateczną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 30 stycznia 1989 r. o udzieleniu R. K. pozwolenia na budowę na nieruchomości położonej w Tarnowie Podgórnym przy ul. O. warsztatu branży złotniczej z aneksem oraz szambem. Po prawomocnym zakończeniu postępowania przed NSA wyrokiem z dnia 30 czerwca 2003r., sygn. akt IV SA 3792/01 Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z dnia [...] września 2003r. podjął zawieszone postępowanie.
Pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego zawiadomił strony postępowania oraz Wielkopolski Urząd Wojewódzki o wszczęciu z urzędu - na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2003 r., sygn. IV SA 3792/01 - postępowania administracyjnego na podstawie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane w stosunku do warsztatu branży złotniczej wraz z aneksem oraz szambem usytuowanych na działce położonej w Tarnowie Podgórnym przy ul. O. (k. 138 teczki nr I akt przesłanych wraz z odpowiedzią na skargę przez Wojewodę Wielkopolskiego).
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r. Wojewoda Wielkopolski zawiesił postępowanie w sprawie rozbudowy istniejącego warsztatu o część mieszkalną do czasu zakończenia powyższego postępowania przez organ nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu organ wskazał, że powiązanie uzależniające budowę części mieszkalnej od części warsztatowej powoduje, że dopiero wynik postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego umożliwi podjęcie zawieszonego postępowania. Wskazał również, iż według posiadanych przez niego informacji postępowanie przed organem nadzoru nie zostało zakończone z uwagi na brak woli współpracy w tym postępowaniu okazywany przez stronę.
Sąd zauważył, iż w aktach sprawy brak dowodów doręczenia postanowienia z dnia [...] stycznia 2004 r. stronom postępowania, w tym R. K., mimo wskazania stron w dołączonym do postanowienia wykazie (k. 143 teczki nr I akt przesłanych wraz z odpowiedzią na skargę przez Wojewodę Wielkopolskiego).
Sąd zaznaczył, że postępowanie przed Wojewodą Wielkopolskim pozostaje do chwili obecnej zawieszone. Zarówno w aktach sprawy, jak i w dokumentach nadesłanych przez skarżącego do akt sprawy sądowej brak jest wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania.
Pismem z dnia [...] listopada 2003 r., złożonym w sekretariacie Wojewody Wielkopolskiego w dniu 21 listopada 2003 r., R. K. i R. G. zwrócili się do Wojewody Wielkopolskiego o podjęcie stosownych działań administracyjnych wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, celem wyeliminowania bezczynności urzędniczej trwającej od dnia otrzymania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2002 r. W piśmie tym podnieśli, iż niezakończenie dotąd postępowania nie znajduje żadnego uzasadnienia (k. 107-108 akt sądowych). Sąd stwierdził że pisma tego, względnie jego kopii, brak w przekazanych sądowi aktach administracyjnych, a jego kserokopia została przekazana do akt sprawy przez skarżącego na wezwanie sądu. Przedstawiciel organu nie zakwestionował autentyczności powyższego pisma.
Pismem z dnia 6 września 2010 r. R. K., reprezentowany przez radcę prawnego L. M., wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego polegającą na zaniechaniu wszczęcia procedury legalizacyjnej dotyczącej nieruchomości położonej przy ul. O. w Tarnowie Podgórnym.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż decyzją z dnia [...] stycznia 1989 r. Naczelnik Gminy Tarnowo Podgórne udzielił mu pozwolenia na budowę na tej nieruchomości warsztatu branży złotniczej z aneksem oraz szambem. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. Starosta Poznański zatwierdził projekt budowlany i zezwolił na rozbudowę istniejącego budynku warsztatowego na budynek mieszkalny jednorodzinny. Wojewoda Wielkopolski - po rozpoznaniu odwołania - utrzymał powyższą decyzję Starosty Poznańskiego w mocy. Decyzja Wojewody została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] grudnia 2002 r. Również decyzja Naczelnik Gminy Tarnowo Podgórne z dnia [...] stycznia 1989 r. została wyeliminowana z obiegu prawnego decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2001 r., który stwierdził jej nieważność. Zdaniem skarżącego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego winien z urzędu podjęć czynności zmierzające do zalegalizowania istniejącego na działce przy ul. O. w Tarnowie Podgórnym budynku, skoro ostateczne decyzje o pozwoleniu na budowę zostały wyeliminowane z obiegu prawnego.
R. K. uzupełniając skargę, pismem z dnia [...] listopada 2010 r., podniósł, iż bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego polega na niewykonaniu wyroku sądu administracyjnego i wniósł o wymierzenie organowi grzywny, o której mowa w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia [...] listopada 2010 r. wyjaśnił, iż poza skargą na bezczynność organu wnosi również skargę na niewykonanie wyroku Sądu i wnosi o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego grzywny, podtrzymując wywody zawarte w piśmie skarżącego.
W odpowiedzi na skargę o wymierzenie grzywny z tytułu niewykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA/Po 426/01 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego podniósł, iż wyrokiem z dnia 12 grudnia 2002 r. o sygn. akt II SA/Po 426/01 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2001 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Tym samym to na Wojewodzie Wielkopolskim spoczywa obowiązek ponownego rozpatrzenia wniosku inwestora o wydanie pozwolenia na budowę. Przepisy Prawa budowlanego nie przewidują kompetencji i obowiązku organu nadzoru budowlanego do wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Sąd wskazał, iż wobec powyższych ustaleń z akt sprawy dotyczącej skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego wyłączono materiały dotyczące skargi na niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Po 426/01, zaś jako organ skarżony przyjęto Wojewodę Wielkopolskiego.
Wojewoda Wielkopolski - wykonując wezwanie Sądu - w odpowiedzi na skargę, w zakresie w jakim dotyczyła ona bezczynności tego organu po wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. II SA/Po 426/01 przedstawił historię postępowania w sprawie oraz w sprawach z nią związanych, nie zajmując stanowiska odnośnie samej skargi.
Na rozprawie w dniu 17 maja 2011 r. pełnomocnik Wojewody Wielkopolskiego wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, iż postępowanie administracyjne podjęte po wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. II SA/Po 426/01 jest nadal zawieszone, gdyż Wojewoda nie uzyskał od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jakiejkolwiek informacji o zakończeniu postępowania prowadzonego w trybie art. 51 Prawa budowlanego dotyczącego budynku wybudowanego na działce skarżącego, w stosunku do którego unieważniono pozwolenie na budowę. Nadto pełnomocnik Wojewody stwierdził, iż skarżący nie występował z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2002 r. Wyjaśnił także, iż co prawda w aktach brakuje potwierdzeń doręczenia postanowienia o zawieszeniu postępowania stronom jednakże z pism składanych przez R. K. wynika, iż postanowienie jest mu znane, a ponadto złożył na to postanowienie skargę w trybie skargowym kodeksu postępowania administracyjnego do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nadto pełnomocnik Wojewody oświadczył, że skarżący ani żadna inna strona postępowania nie składała wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę R. K. Sąd wskazał, iż z przepisu art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a) wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby Sąd mógł wymierzyć organowi grzywnę. Po pierwsze organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność, a ponadto strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Skarga o wymierzenie organowi grzywny przysługuje w dwóch sytuacjach: gdy organ nie wykonuje wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz gdy organ pozostaje bezczynny po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Nadto Sąd podkreślił, że warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi o ukaranie organu grzywną jest uprzednie pisemne wezwanie przez stronę skarżącą właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Oznacza to, że jeżeli strona nie wezwała organu do wykonania orzeczenia sądu, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Sąd przyjął, że skarga złożona w niniejszej sprawie podlegała rozpoznaniu, gdyż pismo R. K. i R. G. z dnia [...] listopada 2003 r. skierowane do Wojewody Wielkopolskiego, a złożone w sekretariacie Wojewody Wielkopolskiego w dniu [...] listopada 2003r., uznać należy za wyczerpujące wymogi pisemnego wezwania do załatwienia sprawy. Z treści tego pisma w sposób jednoznaczny wynika bezczynność jakiego organu i po wydaniu jakiego wyroku skarżący kwestionuje i załatwienia jakiej sprawy się domaga. Bez znaczenia, zdaniem Sądu, jest brak powołania się przez skarżącego w tym piśmie na jakąkolwiek podstawę prawną, czy też użycie sformułowań potocznych, zamiast wyrażeń ustawowych, którymi posługuje się ustawodawca w art. 153 p.p.s.a., albowiem okoliczności te nie uniemożliwiają prawidłowej oceny tego pisma jako wezwania do wykonania wyroku. Pismo to złożone zostało przez skarżącego w czasie gdy przedmiotowe postępowania administracyjne pozostawało w biegu, tj. w okresie przerwy pomiędzy kolejnymi jego zawieszeniami. Jednocześnie w ocenie Sądu irrelewantny prawnie pozostaje czas złożenia tegoż pisma, poprzedzającego o kilka lat wywiedzenie skargi, gdyż przepis art. 154 p.p.s.a. nie przewiduje terminu do wniesienie skargi na niewykonanie wyroku, analogicznego do terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a., jak również nie daje podstaw do odpowiedniego stosowania tego ostatniego przepisu w sprawach skarg składanych na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dalszych rozważaniach przedstawił różnice pomiędzy wykonalnością orzeczeń wydanych w postępowaniu cywilnym i w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd podkreślił, iż skutkiem wyroków sądu administracyjnego uchylających lub stwierdzających nieważność aktu lub czynności powinno być rozpoznanie sprawy w powtórnym postępowaniu przez organ administracji publicznej. Organ administracji pozostaje w bezczynności w powyższym przypadku, jeżeli nie rozpoznał sprawy w powtórnym postępowaniu mimo upływu terminu określonego w ustawie, czyli z reguły terminu wskazanego w art. 35 k.p.a. Tak więc następstwem wyroków sądu administracyjnego uznających racje strony skarżącej jest eliminacja zaskarżonych orzeczeń organów administracji publicznej z obrotu prawnego. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie wystąpiły okresy bezczynności organu, tj. pomiędzy 26 lutego 2003 r. (data zwrotu akt sprawy organowi przez Sąd), a 11 czerwca 2003 r. (data zawieszenia postępowania przez Wojewodę) oraz pomiędzy 19 września 2003 r. (data podjęcia zawieszonego postępowania), a 5 stycznia 2004 r. (data kolejnego zawieszenia postępowania), w których to okresach trwających łącznie ponad 7 miesięcy, organ mimo formalnego toczenia się postępowania administracyjnego nie podejmował jakichkolwiek czynności procesowych. Jednak brak było przesłanek do uwzględnienia skargi na bezczynność organu po wyroku uchylającym decyzję z dnia 18 stycznia 2001 r., albowiem na dzień jej składania postępowanie w sprawie pozostawało zawieszone. Sąd wskazał, iż z regulacji prawnej zamieszczonej w art. 154 § 1 i § 3 p.p.s.a. wynika jednoznacznie, iż sąd rozpoznający skargę na bezczynność, uwzględnia stan istniejący w dacie wniesienia skargi, a okoliczność wydania decyzji po wniesieniu skargi sąd uwzględnia przy wymiarze grzywny. A contrario brak jest podstaw do przyjęcia, że stwierdzona bezczynność organu, która jednak nie istnieje już w dniu wniesienia skargi, uzasadnia nałożenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a., albowiem w przy takiej wykładni art. 154 § 1 p.p.s.a. przepis § 3 tego artykułu byłby zbędny. Wprowadzenie przepisu art. 154 § 3 p.p.s.a. wskazuje jednoznacznie na zamiar ustawodawcy uzależnienia dopuszczalności nakładania grzywny w trybie art. 154 p.p.s.a od istnienia stanu bezczynności organu na moment składania skargi. Na poparcie tego stanowiska Sąd przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2009 r., sygn. I OSK 652/08 (LEX nr 570318). Z powyższych względów Sąd uznał, że nie została spełniona przesłanka pozostawania w bezczynności uzasadniająca uwzględnienie skargi. Sąd zaznaczył, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął czynności, do której był prawnie zobowiązany. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie, do których to terminów zaliczają się także terminy załatwiania spraw będące terminami o charakterze stricte procesowym. Zdaniem Sądu ewentualna "bezczynność" organu polegająca na kolejnym zawieszeniu postępowania i braku ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy rozbiórki nie może być kwestionowana w niniejszym postępowaniu. W sytuacji bowiem kolejnego zawieszenia postępowania (a więc swego rodzaju "faktycznej bezczynności" organu ) stronie służyło zażalenie na zawieszenie postępowania i następnie skarga do Sądu, w którym to postępowaniu można badać zasadność postanowienia o zawieszeniu postępowania. W aktualnym stanie sprawy poddanie kontroli sądowej utrzymywania stanu zawieszenia postępowania można osiągnąć wyłącznie poprzez złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, a następnie zaskarżenie zapadłego rozstrzygnięcia, o ile w ocenie wnioskodawcy nie byłoby ono zgodne z prawem. Sąd orzekający w tym zakresie podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 1999 r., sygn. IV SAB 199/98 (LEX nr 48746), iż Sąd, rozpatrując skargę na bezczynność organu, nie jest uprawniony do przeprowadzenia kontroli zasadności zawieszenia postępowania. Zawieszenie postępowania formalnie przerywa bezczynność organu, gdyż zgodnie z art. 103 k.p.a. wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Stanowisko to wyrażone w toku postępowania z klasycznej skargi na bezczynność organu zachowuje aktualność również w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu po wyroku sądowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zauważył, że choć przepis art. 154 § 1 p.p.s.a., w jego aktualnym na dzień wyrokowania w niniejszej sprawie brzmieniu stanowi, iż w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny, to jednak Sąd nie mógł w niniejszej sprawie procedować w przedmiocie wymierzenia grzywny z tytułu przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym decyzję Wojewody Wielkopolskiego, gdyż na dzień wniesienia skargi przedmiotem zaskarżenia mogła być jedynie bezczynność organu po wyroku i jedynie bezczynności organu dotyczyła wywiedziona w sprawie skarga. Instytucja skargi na przewlekłość w prowadzeniu postępowania administracyjnego po wyroku uchylającym akt administracyjny jest instytucją nową, wprowadzoną do systemu prawnego z dniem 11 kwietnia 2010 r. i jej stosowanie w ramach postępowania o charakterze sankcyjnym, jakim jest postępowanie prowadzone w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. miałoby charakter niedopuszczalnego działania prawa wstecz (retroakcji właściwej).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. K., reprezentowany przez radcę prawnego L. M., zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj:
1. art. 154 § 1 p.p.s.a. przez dokonanie jego nieprawidłowego zastosowania i przyjęcie, że skarga złożona w dniu 6 września 2010 r. przez R. K. obejmowała żądanie wymierzenia Wojewodzie Wielkopolskiemu grzywny za niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia l2 grudnia 2002 r., gdy tymczasem skarżący wniósł skargę z dnia 6 września 2010 r., uzupełnioną późniejszymi pismami procesowymi, w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego oraz w trybie art. 154 p.p.s.a. na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego wyroku NSA z dnia 30 czerwca 2003 r. i wymierzenie temu organowi grzywny;
2. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji pominięcie okoliczności, że skarga R. K. została złożona w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego i nie rozstrzygnięcie o niej przez WSA w Poznaniu;
3. art. 134 § 1 p.p.s.a. przez przekroczenie granic rozstrzygnięcia w danej sprawie tj. przyjęcie, że skarga z dnia 6 września 20l0 r. obejmowała żądanie wymierzenia Wojewodzie Wielkopolskiemu grzywny za niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2002r , gdy tymczasem winno być przyjęte, że skarga z dnia 6 września 2010 r. została wniesiona w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego i rozstrzygnięcie winno zapaść w tym przedmiocie;
4. art. 57 § 3 p.p.s.a. przez przyjęcie, że skarga złożona w dniu 6 września 2010 r. obejmowała żądanie wymierzenia Wojewodzie Wielkopolskiemu grzywny za niewykonanie wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2002 r. (w trybie art. 154 p.p.s.a.) i w trybie art. 154 p.p.s.a. na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego wyroku NSA z dnia 30 czerwca 2003 r. i wymierzenie temu organowi grzywny, tym samym wymagały one rozdzielenia do odrębnych postępowań, gdy tymczasem skarżący wniósł skargę (z dnia 6 września 2010 r.), w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego oraz w trybie art. 154 p.p.s.a. na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego wyroku NSA z dnia 30 czerwca 2003 r. i wymierzenie temu organowi grzywny;
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez pominięcie interesu społecznego oraz słusznego interesu obywatela R. K. poprzez niepodjęcie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w pełni stojąc na straży praworządności;
6. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 35 i 36 k.p.a. przez pominięcie okoliczności, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego jako organ administracji ma obowiązek prowadzić postępowanie bez zbędnej zwłoki i nie może pozostawać w bezczynności;
7. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez niezastosowanie i nieprzyjęcie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego winien wszcząć postępowanie, zbadać i rozpatrzyć całość materiału dowodowego, a następnie zakończyć sprawę decyzją, gdy tymczasem organ ten nie podjął żadnych merytorycznych działań mimo wniosków ze strony skarżącego.
Wskazując na powyższe R. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że sprawę o bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego i wymierzenie grzywny organowi wyłączono do odrębnego rozpoznania i zarejestrowano pod sygn. II SA/Po 54/11. Sprawa ta została zakończona ostatecznie postanowieniem NSA z dnia 14 czerwca 2011r.
Zdaniem skarżącego po rozdzieleniu obu spraw winna pozostać w toku sprawa o bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego.
R. K. podkreślił, iż WSA w Poznaniu w nieuprawniony sposób przyjął, że przedmiotem sprawy jest bezczynność organu administracji - Wojewody Wielkopolskiego, a sprawa dotyczy niewykonania wyroku NSA z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Po 426/01 i skarżący żąda wymierzenia grzywny Wojewodzie Wielkopolskiemu.
Skarżący podał, że z treści jego skargi z dnia 6 września 2010 r. wyraźnie wynika, co jest przedmiotem skargi i jaki organ administracji pozostaje w bezczynności. W skardze skarżący powoływał się na bezczynność regulowaną art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Skoro na pisemne wezwanie Sądu czy poza złożoną skargą na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego wnosi także skargę na bezczynność i żąda wymierzenia grzywny organowi, skarżący odpowiedział pozytywnie to należało przyjąć, że powinny być dwie sprawy - jedna o bezczynność regulowaną w treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., a druga regulowana w treści art. 154 p.p.s.a. Obie bezczynności winny dotyczyć tego samego organu tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego. Zdaniem skarżącego powyższe znajduje uzasadnienie również w postanowieniu WSA w Poznaniu z dnia 24 lutego 2011r. (II SA/Po 54 /11), w którego treści Sąd wyraźnie wskazał, że sprawa odłączana dotyczy bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. WSA w Poznaniu naruszył art. 134 p.p.s.a. orzekając ponad zakreślone przez skarżącego granice skargi, dowolnie określając jako organ administracji Wojewodę Wielkopolskiego oraz przyjmując, że sprawa dotyczy decyzji wydawanych przez ten organ. Gdyby Sąd prawidłowo zbadał zakres skargi doszedłby do wniosku, że dotyczy ona bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Skarżący przede wszystkim zainteresowany jest tym, aby Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego wszczął postępowanie legalizacyjne odnośnie budynku. Twierdzenia w tym zakresie w sposób wyraźny znalazły się w skardze na bezczynność i były podtrzymywane w złożonych w sprawie pismach procesowych. Skarżący podkreślił, że obiekt budowlany, który został zbudowany w oparciu o ostateczne decyzje o pozwoleniu na budowę, a następnie decyzje te, bądź jedna z nich, zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, nie jest samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Prace budowlane wykonywane na podstawie ostatecznej decyzji, która z jakichkolwiek przyczyn później okazała się wadliwa, nie mogą być uznane za samowolę budowlaną. Legalizacja istnienia takiego obiektu budowlanego powinna mieć miejsce w trybie art. 59 Prawa budowlanego, zaś stwierdzenie zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę, ponieważ decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, powinno się odbywać w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i projekt budowlany, który jako akt techniczny, a nie akt administracyjny (akt prawny) zachowuje swoją wartość jako dokument w oparciu, o który była wykonana budowa. Przepis art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego w takich przypadkach, nie wyklucza zastosowania art. 51, jak i innych przepisów tam wymienionych. Skarżący podkreślił, że wszczęcie postępowania administracyjnego w przypadku unieważnienia i uchylenia pozwolenia na budowę następuje z urzędu, a organem właściwym do jego przeprowadzenia jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Poznańskiego.
R. K. zaznaczył, że ma uzasadnione wątpliwości czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Poznańskiego ma świadomość tego, iż jest obowiązany do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej lub orzeczenia o rozbiórce obiektu. Skarżący nie ma możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, gdyż wybudowany obiekt stanowi warsztat przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej. W tym celu skarżący wszczął postępowanie zmierzające do tego, aby organ administracji podjął działania w sprawie, a środkami którymi próbuje to osiągnąć są skargi na bezczynność organu administracji oraz skarga na bezczynność po wyroku uchylającym i wymierzenie organowi grzywny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej:"p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to konieczność powołania nie tylko konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia ale także w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W zasadzie zarzuty kasacyjne sprowadzają się do zakwestionowania przez skarżącego uznania przez Sąd pierwszej instancji, że wniesione w dniu 6 września 2010 r. pismo – skarga i kolejne pisma R. K. i jego pełnomocnika obejmowały także skargę wniesioną w trybie art. 154 p.p.s.a. na niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Po 426/01, a organem skarżonym jest Wojewoda Wielkopolski. Zdaniem strony skarga i kolejne pisma procesowe winny zostać potraktowane jako skarga wniesiona w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego oraz jako skarga wniesiona w trybie art. 154 p.p.s.a. na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego wyroku NSA z dnia 30 czerwca 2003 r. i wymierzenie temu organowi grzywny.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 154 § 1, art. 3 § 2 pkt 8, art. 134 § 1 i art. 57 § 3 p.p.s.a. stwierdzić należy, iż pisma złożone przez R. K. i profesjonalnego pełnomocnika skarżącego uzasadniają stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, iż R. K. wniósł skargę w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego oraz skargę w trybie art. 154 p.p.s.a. na niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Po 426/01.
W piśmie procesowym z dnia 18 października 2010 r. R. K. jednoznacznie oświadczył: " Działając w imieniu własnym, uzupełniam skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego, złożoną przez mojego pełnomocnika (...). Skarga na niewykonanie wyroku, uregulowana w art. 154 § 1 p.p.s.a., jest w swej istocie skargą na bezczynność organu administracji publicznej, jednakże jest to inna bezczynność niż ta, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Wobec powyższego wnoszę skargę na bezczynność niewykonania wyroków organu administracji publicznej po wyroku uchylającym - bo takim mianem określa się skargę z art. 154 § 1 p.p.s.a., a dotyczy ona niewykonania wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2002 roku sygn. akt: II SA/Po 426/01 i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.06.2003r., sygn. akt IVSA 3792/01(...). Podstawę prawną wniesienia skargi na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego stanowi art. 154 §1 p.p.s.a.".
Do powyższego pisma skarżący załączył kopię decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2001 r. oraz kopię wyroku NSA z dnia 12 grudnia 2002 roku sygn. akt: II SA/Po 426/01. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Po 426/01, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu - po rozpoznaniu sprawy ze skargi U. S. – Z. i L. Z. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2001 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę - uchylił zaskarżoną decyzję. A zatem, wyrokiem załączonym przez R. K. do pisma procesowego z dnia 18 października 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu uchylił załączoną przez skarżącego do tegoż pisma decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2001 r. W takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że R. K. oprócz skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (wniesionej w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) wniósł również skargę w trybie art. 154 p.p.s.a. na niewykonanie przez Wojewodę Wielkopolskiego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Po 426/01.
W piśmie procesowym z dnia 17 listopada 2010 r. pełnomocnik skarżącego – radca prawny L. M. wprawdzie wskazała, iż "nadto skarżący podaje, że poza skargą na bezczynność organu wnosi również skargę na niewykonanie wyroku Sądu i w związku z tym o wymierzenie organowi - Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Poznańskiego grzywny", to jednocześnie stwierdziła, iż skarżący podtrzymuje wszystkie wywody zawarte w piśmie z dnia 18.10.2010r. Wywody te – jak już wyżej wskazano – dotyczyły także niewykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2002 roku sygn. akt: II SA/Po 426/01. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 7 lutego 2011 r. pełnomocnik skarżącego oświadczyła, iż skarżący "w piśmie z dnia 17.11.2010 (sygn. akt.: II SAB/Po 60/10 ) wskazał w wykonaniu zobowiązania Sądu z dnia 5.11.2010r, że poza skargą na bezczynność organu wnosi również skargę na niewykonanie wyroku Sądu i w związku z tym o wymierzenie organowi - Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Poznańskiego grzywny. (...) skarżący podtrzymał wszystkie wywody zawarte w piśmie z dnia 18.10.2010r. (...). Skarżący podnosi, że w piśmie z dnia 18.10.2010 r. wskazał, że jego skarga dotyczy bezczynności organu administracji publicznej po wyroku uchylającym - wynikającą z art. 154 § 1 p.p.s.a. i dotyczy ona niewykonania wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.12.2002 (II SA/ Po 426/01) i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.06.2003 SA 3792/01." W piśmie z dnia 17 listopada 2010 r. pełnomocnik skarżącego zaznaczyła, że "skarżący przedkłada dokumenty, z których wynika, że wzywał organ właściwy do wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.12.2002 (II SA/ Po 426/01) i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.06.2003 (IV SA 3792/01)", w tym pismo z dnia z dnia 18 listopada 2003 r.
Przypomnieć należy, iż skarga, o której mowa w art. 154 p.p.s.a., może być wniesiona tylko w jednym z dwu przypadków, a mianowicie:
- w razie niewykonania przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność albo,
- w razie bezczynności organu administracji publicznej po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności.
Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., II SA 2015/00, LEX nr 57180). Z niewykonaniem orzeczenia sądu w rozumieniu art. 154 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy właściwy organ po wydaniu przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku, uwzględniającego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub 2, albo § 2 pkt 1-7, art. 146 – 148 lub 150 p.p.s.a., skargę na akt lub czynność w zakresie określonym w art. 3 § 2 pkt 1-7 i uchylającego lub stwierdzającego nieważność aktu lub czynności, nie wydał stosownego aktu lub nie dokonał stosownej czynności w powtórnym postępowaniu prowadzonym w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego w terminach w prawie określonych ( por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 480 ).
Uprawnienie określone w art. 154 p.p.s.a. nie wyłącza możliwości złożenia skargi na bezczynność przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w odniesieniu do aktów i czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ( por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 226; T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 480). W istocie bowiem sytuacja, jaką przewiduje art. 154 p.p.s.a., oznacza bezczynność w postępowaniu administracyjnym, powstałą po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku uwzględniającego skargę.
Mając powyższe na uwadze i zważywszy na przytoczone wyżej oświadczenia R. K. i profesjonalnego pełnomocnika skarżącego, iż Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że R. K. wnosi również skargę w trybie art. 154 p.p.s.a. na niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Po 426/01. Zasadnie też Sąd pierwszej instancji jako skarżony organ przyjął Wojewodę Wielkopolskiego, gdyż powyższym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu uchylił decyzję tegoż organu. Taki zamiar skarżącego potwierdzają też inne pisma R. K., jak skarga z dnia 21 lutego 2011 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego "na bezczynność urzędniczą Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu, Wydział Rozwoju Regionalnego, Wojewody Wielkopolskiego", w którym skarżący jednoznacznie wskazał, iż "rozpoznaniu odwołania L. i U. Z., Wojewoda Wielkopolski decyzją (nr [...]) wydaną w dniu [...].01.2001r. utrzymał przedmiotową decyzję w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12.12.2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję. (...) i "W związku z nieprzestrzeganiem przepisów Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) składamy skargę na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego, trwającą od 5 stycznia 2004 r.". Także wcześniejsze pismo skarżącego z dnia 18 listopada 2003 r. skierowane do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nazwane skargą na bezczynność Urzędu Wojewody Wielkopolskiego – przedłożone przez pełnomocnika skarżącego przy piśmie z dnia 17 listopada 2010 r. – uzasadnia stanowisko o wniesieniu skargi na niewykonanie przez Wojewodę Wielkopolskiego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2002 roku sygn. akt: II SA/Po 426/01. W piśmie tym R. K. wyraźnie oświadczy: "Moja skarga motywowana jest tym, iż w dniu [...].01.2001r. Wojewoda Wielkopolski wydał decyzję sygnowaną [...], a utrzymującą w mocy decyzję Starosty Poznańskiego zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę. Powyższa decyzja została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 12.12.2002. uchylił zaskarżoną decyzję (...). Po wydanym wyroku, dopiero w dniu 21.03.2003. Wielkopolski Urząd Wojewódzki w Poznaniu - Wydział Rozwoju Regionalnego, wszczął postępowanie w powyższej sprawie, które do dnia dzisiejszego nie zostało rozpoznane, ani zakończone wydaniem stosownej decyzji".
Nadmienić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z akt sprawy dotyczącej skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego wyłączył materiały dotyczące skargi na niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Po 426/01. Takie działanie Sądu znajduje oparcie w przepisie art. 57 § 3 p.p.s.a. stanowiącym, iż jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg.
Sprawa ze skargi na niewykonanie przez Wojewodę Wielkopolskiego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2002 roku sygn. akt: II SA/Po 426/01 prowadzona była pod sygn. akt II SA/Po 812/10. Natomiast sprawa ze skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego prowadzona była pod sygn. akt II SAB 60/10. Wyrokiem z dnia 18 sierpnia 20011 r., wydanym w tej sprawie tj. sprawie o sygn. akt II SAB 60/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego do zakończenia w terminie 2 miesięcy, od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, postępowania administracyjnego w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budowy obiektu budowlanego – warsztatu branży złotniczej wraz z aneksem oraz szambem usytuowanych na działce ewidencyjnej nr [...], położonej w Tarnowie Podgórnym przy ul. O. wszczętego z urzędu w dniu [...] grudnia 2003 r. ( pkt 1 wyroku ) i stwierdził, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego w powyższym postępowaniu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa ( pkt 2 wyroku).
Nadto wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] lutego 20011 r., sygn. akt II SA/Po 54/11 odrzucił skargę R. K. na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2003 r. sygn. akt IV SA/Po 3792/01 i wymierzenie temu organowi grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1046/11oddalił skargę kasacyjną R. K. na powyższe postanowienie Sądu pierwszej instancji.
W tym stanie rzeczy Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie zarzucić tak naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa jak i naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 35 i 36 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Kwestie dotyczące bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego podlegały ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, iż w pełnomocnik skarżącego oświadczenie, o jakim mowa w § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze zm.) zawarł w pkt 2 wniosków skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI