II OSK 1964/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną uczelni zagranicznej P. z siedzibą w K., która domagała się zatwierdzenia swojej placówki w Polsce na potrzeby przyjmowania cudzoziemców na studia. Sprawa dotyczyła interpretacji art. 144 ust. 4 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, który wymaga, aby jednostka prowadząca studia istniała od co najmniej 5 lat i prowadziła studia w tym okresie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił zatwierdzenia, argumentując, że filia uczelni zagranicznej nie prowadzi studiów w rozumieniu polskiego prawa, a jedynie na podstawie przepisów kraju pochodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił to stanowisko. NSA, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że dla zatwierdzenia placówki kluczowe jest prowadzenie studiów zgodnie z polskim systemem szkolnictwa wyższego i nauki, co wymaga uzyskania odpowiednich pozwoleń i wpisu do ewidencji uczelni niepublicznych. Sąd podkreślił, że nowelizacja przepisów potwierdziła tę interpretację, jasno wskazując na konieczność prowadzenia studiów na terytorium Polski i tworzenia polskiego systemu szkolnictwa wyższego. NSA odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia zasady równości, swobody działalności gospodarczej oraz prawa międzynarodowego, uznając, że podmiot zagraniczny musi przejść tę samą procedurę co podmiot krajowy, aby uzyskać zatwierdzenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zatwierdzania placówek uczelni zagranicznych na potrzeby przyjmowania cudzoziemców na studia, zwłaszcza w kontekście wymogu prowadzenia studiów w rozumieniu prawa polskiego i 5-letniego okresu działalności.
Dotyczy specyficznej sytuacji filii uczelni zagranicznych ubiegających się o zatwierdzenie na podstawie ustawy o cudzoziemcach. Nowelizacja przepisów z 2025 r. może wpływać na stosowanie tego orzecznictwa w przyszłości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy filia uczelni zagranicznej, działająca na podstawie przepisów kraju pochodzenia, może być uznana za 'jednostkę prowadzącą studia' w rozumieniu art. 144 ust. 4 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, spełniającą wymóg 5-letniego istnienia i prowadzenia działalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, placówka taka nie może być uznana za jednostkę prowadzącą studia w rozumieniu polskiego prawa, ponieważ nie prowadzi studiów zgodnie z polskim systemem szkolnictwa wyższego i nauki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa o cudzoziemcach wymaga, aby jednostka prowadziła studia w rozumieniu polskiego prawa, co oznacza spełnienie wymogów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, w tym uzyskanie odpowiednich pozwoleń i wpisu do ewidencji. Filia uczelni zagranicznej działająca na podstawie prawa obcego nie spełnia tych kryteriów.
Czy organ administracji publicznej, zmieniając swoje stanowisko w sprawie interpretacji przepisów, narusza zasadę pewności prawa i zasady równego traktowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zmiana stanowiska jest uzasadniona, np. opinią wyspecjalizowanego organu, i nie ma utrwalonego orzecznictwa lub praktyki.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, iż organ uzasadnił zmianę stanowiska, powołując się na opinię Ministra Nauki. Jednoznaczna opinia wyspecjalizowanego organu może stanowić podstawę do zmiany praktyki, zwłaszcza gdy nie ma ustalonego orzecznictwa.
Czy wymóg 5-letniego istnienia i prowadzenia studiów przez jednostkę ubiegającą się o zatwierdzenie na potrzeby przyjmowania cudzoziemców, odnosi się wyłącznie do działalności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, po nowelizacji przepisów jest to jednoznaczne, a przed nowelizacją taka interpretacja była zgodna z ratio legis przepisu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że nowelizacja art. 144 ust. 4 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach z 2025 r. jasno doprecyzowała, że 5-letni okres prowadzenia studiów powinien odnosić się do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i współtworzenia polskiego systemu szkolnictwa wyższego. Ta interpretacja była zgodna z celem przepisu.
Przepisy (15)
Główne
u.c. art. 144 § 4
Ustawa o cudzoziemcach
Przepis dotyczy jednostek prowadzących studia na podstawie przepisów prawa polskiego, które istnieją od co najmniej 5 lat i prowadziły studia w tym okresie na terytorium RP, tworząc polski system szkolnictwa wyższego i nauki.
u.c. art. 144 § 4
Ustawa o cudzoziemcach
Wymóg 5-letniego istnienia i prowadzenia studiów.
Pomocnicze
PSWNiN art. 7 § 1
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Definiuje podmioty tworzące system szkolnictwa wyższego i nauki w Polsce, do których zalicza się m.in. uczelnie.
PSWNiN art. 8 § 2
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Wyłącza stosowanie ustawy do uczelni i filii utworzonych przez uczelnie zagraniczne, z wyjątkiem art. 47.
PSWNiN art. 47
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Umożliwia uczelniom zagranicznym utworzenie filii w Polsce po uzyskaniu pozwolenia ministra.
PSWNiN art. 53 § 1
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Stanowi, że kształcenie na studiach prowadzą uczelnie.
PSWNiN art. 37
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Reguluje wpis uczelni niepublicznych do ewidencji, po którym uzyskują one osobowość prawną.
k.p.a. art. 8 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pewności prawa i uzasadnionych oczekiwań.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu administracyjnego do związania wykładnią prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu.
Konstytucja art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie swobody działalności gospodarczej.
u.c. art. 144 § 10
Ustawa o cudzoziemcach
Wymóg uzyskania opinii Ministra Nauki w sprawach dotyczących zatwierdzenia placówki.
dyrektywa 2016/801/UE art. 3 § 13
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/801
Definicja 'instytucji szkolnictwa wyższego' jako instytucji uznanej zgodnie z prawem krajowym, oferującej uznawane tytuły i stopnie na poziomie szkolnictwa wyższego.
GATS art. XVII
Układ GATS
Zasada równego traktowania usługodawców zagranicznych.
GATS art. I § 2
Układ GATS
Cel układu - ułatwianie transgranicznego świadczenia usług edukacyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Placówka uczelni zagranicznej nie prowadzi studiów w rozumieniu polskiego prawa, nawet po uzyskaniu pozwolenia na utworzenie filii. • Wymóg 5-letniego istnienia i prowadzenia studiów odnosi się do działalności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i tworzenia polskiego systemu szkolnictwa wyższego. • Zmiana stanowiska organu była uzasadniona opinią Ministra Nauki.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 8 § 2 k.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji poprzez rozstrzygnięcie niezgodnie z oceną prawną z poprzedniego wyroku WSA. • Naruszenie art. 144 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędną wykładnię pojęcia 'jednostki prowadzącej studia' i wymogu 5 lat istnienia. • Naruszenie przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce (art. 8 ust. 2, art. 47, art. 326, art. 327) poprzez błędną wykładnię. • Naruszenie dyrektywy 2016/801/UE i układu GATS poprzez dyskryminację podmiotów zagranicznych. • Ograniczenie konstytucyjnej swobody działalności gospodarczej.
Godne uwagi sformułowania
nie można przyjąć, że placówka działająca jedynie jako filia uczelni zagranicznej jest jednostką prowadzącą studia w rozumieniu art. 144 ust. 4 in principio ustawy o cudzoziemcach. • nie został spełniony podstawowy warunek umożliwiający zatwierdzenie placówki na potrzeby przyjmowania cudzoziemców w celu podjęcia lub kontynuacji studiów. • filia uczelni zagranicznej nie prowadzi studiów w rozumieniu prawa polskiego. • 5-letni okres istnienia i działalności jednostki prowadzącej studia powinien odnosić się do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do współtworzenia systemu szkolnictwa wyższego i nauki.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Stankowski
sędzia
Grzegorz Antas
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatwierdzania placówek uczelni zagranicznych na potrzeby przyjmowania cudzoziemców na studia, zwłaszcza w kontekście wymogu prowadzenia studiów w rozumieniu prawa polskiego i 5-letniego okresu działalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji filii uczelni zagranicznych ubiegających się o zatwierdzenie na podstawie ustawy o cudzoziemcach. Nowelizacja przepisów z 2025 r. może wpływać na stosowanie tego orzecznictwa w przyszłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z dostępem cudzoziemców do studiów w Polsce i interpretacją przepisów dotyczących uczelni zagranicznych, co ma znaczenie dla sektora edukacji i polityki migracyjnej.
“Czy filia zagranicznej uczelni może przyjmować studentów z zagranicy? NSA wyjaśnia kluczowe wymogi.”
Dane finansowe
WPS: 360 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.