II OSK 1964/11

II OSK 1964/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-09-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Bujko
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Miron
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Inne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II SA/Po 752/10 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2011-05-11
II OZ 66/11 - Postanowienie NSA z 2011-02-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947
art. 11 i art. 4 pkt 4, art. 88, art. 9
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 94 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Dnia 19 lutego 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia WSA del. Małgorzata Miron Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D.S. od punktu I wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 maja 2011 roku sygn. akt II SA/Po 752/10 w sprawie ze skargi L.K. i D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] sierpnia 2010 roku nr [...] w przedmiocie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji uchyla punkt I zaskarżonego wyroku i przekazuje sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu sprawy ze skarg L.K. i D.S. (dalej jako "skarżąca") na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] (dotyczącej działki L.K.) oraz [...] (dotyczącej działki skarżącej) w przedmiocie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, w punkcie 1 oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...], a w punkcie drugim stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz stwierdził nieważność poprzedzającej ją decyzji Starosty Konińskiego z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w części, która dotyczy zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolnej gruntu zaliczonego do użytku rolnego klasy IVa wytworzonego z gleb pochodzenia mineralnego, na działce oznaczonej numerem [...] w obrębie ewidencyjnym [...].
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Starosta Koniński, na podstawie art. 4 pkt 7, 10, 11, 12, 13, art. 5, art. 11 ust. 1 i 1a i 4, art. 12 i art. 14 ust. 1 art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 121, poz. 1266 ze zm. – dalej jako "ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych") zezwolił Kopalni Węgla Brunatnego "Konin" S.A. w Kleczewie na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów zaliczonych do użytków rolnych klasy III b, wytworzone z gleb pochodzenia mineralnego oraz pod urządzeniami melioracji wodnych położonych na działce oznaczonej numerem [...] i na części działki oznaczonej numerem [...] o łącznej powierzchni 0,92 ha oraz wyłączyć z produkcji rolniczej grunty zaliczone do użytków rolnych klasy IVa wytworzone z gleb pochodzenia mineralnego, położone na części działki oznaczonej numerem [...] i na działce oznaczonej numerem [...] w obrębie ewidencyjnym [...], o łącznej powierzchni 5,1769 ha, przeznaczonych pod eksploatację górniczą węgla brunatnego – Odkrywka Jóźwin IIB, na terenie gminy Kleczew, zgodnie z załącznikiem graficznym, stanowiącym integralną część decyzji.
Tą samą decyzją Starosta Koniński zwolnił Kopalnię Węgla Brunatnego "Konin" w Kleczewie S.A. z uiszczenia należności z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji użytków rolnych oraz ustalił dla Kopalni Węgla Brunatnego "Konin" w Kleczewie S.A. opłatę roczną w wysokości 24015,48 zł z tytułu użytkowania na cele nierolnicze gruntów wyłączonych z produkcji rolnej, a także zwolnił Kopalnię z obowiązku zdjęcia próchniczej warstwy gleby z gruntów rolnych i zobowiązał Kopalnię do dokonania rekultywacji gruntów rolnych zajętych pod eksploatację górniczą w terminie 5 lat od zaprzestania działalności przemysłowej, a także nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Odwołania od powyższej decyzji wniosły L.K. i skarżąca.
Skarżące podniosły, że wniosły zażalenia na wydane przez Sąd Rejonowy w Koninie postanowienia o zabezpieczeniu powództw wniesionych przez Kopalnię "Konin", a organ nie uwzględnił ich słusznego interesu, nie były też przez organ informowane o okolicznościach faktycznych i prawnych istotnych dla postępowania administracyjnego. Ponadto organ nie odpowiedział na ich wniosek o sprecyzowanie w jakiej formie mogą złożyć wyjaśnienia w sprawie. Organ I instancji nie podjął też wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie przekazał właścicielkom nieruchomości wniosku Kopalni "Konin" z 26 lutego 2010 r. celem umożliwienia ustosunkowania się.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie, po rozpoznaniu odwołania L.K., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie, po rozpoznaniu odwołania skarżącej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniach decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że na etapie wydawania decyzji o zezwoleniu na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej organy zobowiązane są zapobiegać zbyt pochopnemu przeznaczaniu gruntów rolnych na cele inwestycyjne. Kolegium podkreśliło, że zaskarżona decyzja w żadnym wypadku nie zastępuje pozwolenia na eksploatację węgla, nie ma też wpływu na proces cywilny pomiędzy stronami w przedmiocie zajęcia nieruchomości pod eksploatację węgla brunatnego. Wyrażenie przez organ zgody na wyłączenie gruntu z produkcji rolnej było możliwe, albowiem zostało wydane - przez sąd cywilny – podlegające wykonaniu orzeczenie zabezpieczające zezwalające Kopalni "Konin" na zajęcie przedmiotowych nieruchomości. Kolegium zwróciło również uwagę, że grunty rolne stanowiące działkę nr 47/4 nie wymagały zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolnej.
Skargi na powyższe decyzje wniosły L.K. oraz skarżąca.
Postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. (sygn. akt II SA/Po 145/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny połączył obie skargi do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że skarga skarżącej nie zasługiwała na uwzględnienie. Natomiast wniesienie skargi przez L.K. umożliwiło Sądowi dostrzeżenie z urzędu, że organy orzekające w zakresie nieruchomości będącej jej własnością, wydały decyzję bez podstawy prawnej, co skutkować musiało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej przez L.K. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie oraz części decyzji organu I instancji.
Sąd I instancji uznał za niezasadne zarzuty naruszenia art. 8 k.p.a. - w zakresie w jakim organ I instancji nie udzielił skarżącej dalszych, bardziej precyzyjnych pouczeń odnośnie formy złożenia wyjaśnień w sprawie. W ocenie Sądu I instancji, nie wpłynęło to negatywnie na sytuację skarżącej w toku postępowania administracyjnego. Skarżąca bardzo precyzyjnie przedstawiła swoje stanowisko w sprawie, zarówno w toku postępowania przed organem I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym.
Jako chybiony Sąd I instancji ocenił zarzut braku wnikliwości organów orzekających w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu I instancji, organy na potrzeby prowadzonego postępowania dokonały precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego.
Sąd I instancji wyjaśnił, że dla istoty postępowania o zezwolenie na wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej na działce należącej do skarżącej bez znaczenia była okoliczność, w jakim stanie będą znajdowały się te grunty po zakończeniu wydobycia węgla, jaka będzie w szczególności struktura wód gruntowych. Okoliczności te nie stanowią przesłanek wydania decyzji o zezwoleniu na wyłączenie z produkcji rolnej, zwłaszcza, że organ I instancji nałożył na Kopalnię "Konin" obowiązek przeprowadzenia rekultywacji gruntów rolniczych. Okoliczności te mają natomiast znaczenie dla toczących się pod sygnaturami I CGG 1/08 i I CGG 2/08, przed Sądem Rejonowym w Koninie postępowań cywilnych, a w szczególności kwestii czy grunty te zostaną przez Kopalnię "Konin" wykupione czy też ustanowione zostanie na rzecz Kopalni ograniczone prawo rzeczowe przewidziane w art. 88 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947 ze zm. – dalej jako "ustawa Prawo geologiczne i górnicze").
Sąd I instancji wskazał ponadto, że jak wskazywała skarżąca, decyzja wydana przez organ I instancji o zezwoleniu na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej uniemożliwi przeprowadzenie wnioskowanych w toku postępowania cywilnego dowodów w postaci opinii biegłych. Wynika z tego, że zdaniem skarżącej niewydanie przez organ administracji takiej decyzji pomogłoby jej w postępowaniu cywilnym i dałoby czas na przeprowadzenie opisanych wyżej dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, że skarżąca nie może wykorzystywać postępowania administracyjnego jako narzędzia w toku postępowania cywilnego toczącego się przed sądem powszechnym. Cele obu tych postępowań - jakkolwiek powiązane ze sobą - są jednak inne. W postępowaniu administracyjnym do obowiązków organów należało ustalenie czy w sprawie istnieją przesłanki do wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, a nie pomoc skarżącej w toczącym się równolegle postępowaniu cywilnym.
Zdaniem Sądu I instancji, niezrozumiały jest zarzut skarżącej, braku wyliczenia wartości złoża węgla brunatnego na należących do nich nieruchomościach. Skarżąca zasygnalizowała, że takiego wyliczenia domagała się w opisanym powyżej postępowaniu cywilnym, ponadto w postępowaniu administracyjnym wniosku takiego nie składała. Złoże węgla brunatnego zgodnie z art. 7 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, jest własnością Skarbu Państwa. Sąd I instancji stwierdził, że przepisy przewidują kategorię kopalin stanowiących część składową nieruchomości, a co za tym idzie, dopuszczają posiadanie prawa własności tych kopalin przez osoby inne niż Skarb Państwa. Może to jednak nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy korzystanie i dysponowanie kopalinami byłoby zwykłym elementem wykorzystania nieruchomości, zgodnym z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem (art. 140 i 143 k.c.). Sam fakt, że istnieje możliwość wydobywania danego rodzaju kopalin metodą odkrywkową, nie stanowi jeszcze dostatecznej przesłanki do uznania ich za część składową dowolnej nieruchomości, skoro w konkretnym przypadku niewielka powierzchnia nieruchomości uniemożliwia takie wydobywanie kopalin.
Ponadto za nieuzasadniony Sąd I instancji uznał zarzut, zgodnie z którym organ nie podjął należytych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie uwzględnił interesu społecznego oraz słusznego interesu skarżących. Sąd I instancji podkreślił, że przedmiotowa sprawa jest przykładem konfliktu między interesem społecznym – wyrażającym się w konieczności rozwoju branży przemysłu związanego z szeroko rozumianą eksploatacją i wykorzystaniem kopalin, w szczególności węgla brunatnego, a interesem poszczególnych właścicieli nieruchomości, których uprawnienia właścicielskie ulegają ograniczeniu z uwagi na konieczność dania prymatu interesowi społecznemu. W przedmiotowej sprawie pogodzenie obu tych interesów było niemożliwe, a obowiązkiem orzekających w sprawie organów było zapewnienie, aby decyzja dotycząca ewentualnego zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów należących do skarżącej, została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W ocenie Sądu I instancji, organ I instancji nie był zobowiązany do zawieszenia postępowania w oparciu o przepis art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozpoznania przez sąd cywilny zażaleń wniesionych przez skarżące na postanowienia Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 12 lutego 2010 r. (sygn. akt I CGG 1/08 i I CGG 2/08). Postanowienia Sądu Rejonowego w Koninie przyznały Kopalni Węgla Brunatnego "Konin" S.A. w Kleczewie prawo zajęcia nieruchomości skarżących pod eksploatację węgla brunatnego. W chwili orzekania przez organ I instancji uprawnienie Kopalni do użytkowania tych nieruchomości zostało jednoznacznie przesądzone. Orzeczenie to zostało wydane na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego, o zabezpieczeniu, a ponadto – jak wynika z treści uzasadnienia postanowienia – jego wydanie było niezbędne dla zapewnienia ciągłości pracy Kopalni "Konin" i uniknięcia "olbrzymich szkód finansowych" związanych z ewentualnym przestojem. Tak więc w przedmiotowej sprawie nie było zagadnienia wstępnego, które miałoby być rozstrzygnięte przez inny organ lub sąd, a zatem nie istniała przesłanka zawieszenia postępowania administracyjnego.
Sąd I instancji wyjaśnił, że organ I instancji w toku postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem o zezwolenie na wyłączenie należącego do skarżącej gruntu z produkcji rolnej, zobowiązany był ustalić czy wnioskodawca – Kopalnia "Konin" – była upoważniona do złożenia tego wniosku. W świetle art. 11, w związku z art. 4 pkt 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, uprawnionym do złożenia takiego wniosku jest właściciel nieruchomości, posiadacz samoistny, zarządca lub użytkownik, użytkownik wieczysty i dzierżawca. O tym czy Kopalnia "Konin" – która wniosek o wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej złożyła, była upoważniona do dokonania tej czynności, decyduje interpretacja postanowienia Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 12 lutego 2010 r. (sygn. akt I CGG 2/08). Wobec uchylenia przez Sąd Okręgowy w Koninie orzeczeniem z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt I1 Ca 110/11 wyroku Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 30 grudnia 2010 r., sygn. akt I CGG 2/08, w obrocie prawnym pozostało opisane powyżej postanowienie o zabezpieczeniu powództwa, wydane w dniu 12 lutego 2010 r. przez Sąd Rejonowy w Koninie. Na podstawie tego właśnie orzeczenia Kopalnia uzyskała prawo do zajęcia należących do skarżącej działek nr [...] i [...] w celu eksploatacji na tych nieruchomościach węgla brunatnego. Uprawnienie to stanowi użytkowanie górnicze w rozumieniu art. 9 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Użytkowanie górnicze jest innym wypadkiem użytkowania, przewidzianym przez art. 284 ustawy kodeks cywilny. Stąd też Kopalnia "Konin" - jako użytkownik nieruchomości - była upoważniona do złożenia wniosku o zezwolenie na wyłączenie gruntu z produkcji rolnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca.
Zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 11 i art. 4 pkt 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w związku z art. 284 k.c. i art. 9 ustawy Prawo geologiczne i górnicze (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947 ze zm.), ponieważ wniosek o wydanie zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej może złożyć jedynie użytkownik gruntu w rozumieniu cywilistycznym w związku z czym wydane postanowienie Sądu Rejonowego w Koninie o zabezpieczeniu z dnia 12 lutego 2010 r. nie upoważnia do wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, tym bardziej, że nie jest to użytkowanie górnicze, wobec braku stosownej w tym zakresie umowy.
Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
Po pierwsze, art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej "p.p.s.a.") w związku z art. 97 § 1 pkt 4 i art. 7 k.p.a., ponieważ Sąd I instancji przy ocenie, czy w toku postępowania administracyjnego istniały podstawy do zawieszenia postępowania oparł się na wyroku Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 15 kwietnia 2011 r., a więc oparł się na stanie faktycznym i prawnym nieistniejącym w chwili wydania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie.
Po drugie, art. 134 p.p.s.a. poprzez pominięcie istotnych okoliczności dla rozpoznania niniejszej sprawy, jak również art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a.
Skarżąca wniosła o uchylenie punktu 1 zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Kopalnia Węgla Brunatnego "Konin" wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie chociaż nie wszystkie zarzuty są zasadnie.
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Po pierwsze, należy podkreślić, że jeżeli jednocześnie podniesiono zarzuty naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, to w pierwszej kolejności należy rozpatrzyć te ostatnie w celu ustalenia czy prawidłowo Sąd I instancji poddał kontroli stan faktyczny. Jest to bowiem konieczne dla prawidłowej oceny subsumcji normy prawa materialnego zastosowanej w tej sprawie, a następnie poddanej wykładni.
Po drugie, w realiach przedmiotowej sprawy zasadny jest zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. biorąc pod uwagę brak prawidłowej kontroli ustalonego przez właściwe organy stanu faktycznego w tej sprawie. Wynika to z tego, że kluczową kwestią wymagającą ustalenia w przedmiotowej sprawie jest to, czy postanowienie Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 12 lutego 2010 r. o zabezpieczeniu powództwa wywołuje taki skutek prawny, że na tej podstawie Kopalnia Węgla Brunatnego "Konin" S.A. w Kleczewie uzyskała prawo do zajęcia należących do D.S. działek nr [...] i [...] w celu eksploatacji na tych nieruchomościach węgla brunatnego, co w istocie, zdaniem Sądu I instancji jednocześnie oznacza, że uprawnienie to ma charakter użytkowania górniczego w rozumieniu art. 9 ustawy Prawo geologiczne i górnicze (użytkowanie górnicze jest innym wypadkiem użytkowania, przewidzianym przez art. 284 k.c.). Natomiast art. 9 cytowanej ustawy Prawo geologiczne i górnicze jednoznacznie stanowi, że w granicach określonych przez ustawy oraz – co należy podkreślić – umowę o ustanowieniu użytkowania górniczego, użytkownik górniczy może, z wyłączeniem innych osób, poszukiwać, rozpoznawać lub wydobywać określone kopaliny. Ponadto w tych samych granicach użytkownik może rozporządzać swoim prawem, zaś zgodnie z dyspozycją art. 13 tejże ustawy, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do użytkowania górniczego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o użytkowaniu. Jednak w aktach sprawy brak jest tego rodzaju umowy, o której stanowi dyspozycja art. 9, a koniecznej do ustanowienia użytkowania górniczego. W stanie prawnym pod rządami ustawy Prawo geologiczne i górnicze z 1994 r. ustawodawca przewidział bowiem wyłącznie umowny tryb powstawania tego prawa, a powstanie użytkowania górniczego w inny sposób było niedopuszczalne (zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 1998 r., sygn. akt II SA 384/98, nie publ.). Sąd I instancji nie uwzględnił również, że w uprzednim stanie prawnym, obowiązującym po wejściu w życie ustawy z dnia 9 marca 1991 r. o zmianie Prawa górniczego (Dz.U. Nr 31, poz. 128 ze zm.), która nowelizowała dekret z dnia 6 maja 1953 r. Prawo górnicze (tekst jedn. Dz.U. z 1978 r. Nr 4, poz. 12 ze zm.), użytkowanie górnicze powstawało w drodze decyzji administracyjnej (koncesji). Akta sprawy nie pozwalają odpowiedzieć na pytanie, czy do ustanowienia użytkowania górniczego w niniejszej sprawie nie doszło na podstawie tego rodzaju decyzji administracyjnej, a więc jeszcze przed wejściem w życie ustawy Prawo geologiczne i górnicze z 1994 r.
Z kolei przedmiotowe postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 12 lutego 2010 r. o zabezpieczeniu powództwa nie może – co błędnie stwierdził Sąd I instancji – stanowić o tym, że jest to w istocie użytkowanie górnicze w rozumieniu art. 9 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. W świetle bowiem także dyspozycji art. 10 ust. 1 cytowanej ustawy Prawo geologiczne i górnicze, ustanowienie użytkowania górniczego następuje w drodze umowy za wynagrodzeniem, lecz pod warunkiem uzyskania koncesji. Z kolei w ust. 2 tego przepisu ustawodawca przewidział, że umowa o ustanowienie, zmianę treści lub przeniesienie użytkowania górniczego powinna być pod rygorem nieważności zawarta na piśmie. Natomiast w ust. 3 ustawodawca stanowi, że w przypadku wygaśnięcia albo cofnięcia koncesji, użytkowanie górnicze wygasa. Ponadto Sąd I instancji stwierdził, że użytkowanie górnicze jest innym użytkowaniem niż to w rozumieniu cywilistycznym (s. 8 uzasadnienia wyroku), Sąd I instancji stwierdził także, że użytkowanie, o którym mowa w art. 4 pkt 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych obejmuje także użytkowanie górnicze, lecz nie uzasadnił prawidłowo tego stanowiska. Dlatego też prawidłowa ocena zastosowanych w tej sprawie przepisów prawa materialnego, następnie poddanych wykładni, będzie możliwa dopiero po właściwym ustaleniu stanu faktycznego, w ramach którego podstawową kwestią jest to, czy było ustanowione użytkowanie górnicze jako przesłanka ustawowa warunkująca w tym zakresie wydanie przez właściwy organ na wniosek Kopalni Węgla Brunatnego "Konin" S.A. w Kleczewie decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolnej przedmiotowych użytków rolnych na podstawie art. 4 pkt 4 w związku z art. 11 cytowanej ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Po trzecie na uwzględnienie nie zasługuje natomiast zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 i art. 7 k.p.a. Co do zasady wojewódzki sąd administracyjny orzeka na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Jednak w realiach przedmiotowej Sąd I instancji trafnie uwzględnił późniejsze wydanie wyroku przez Sąd Okręgowy w Koninie w dniu 15 kwietnia 2011 r. uznając na tej podstawie, że brak zawieszenia postępowania administracyjnego nie miał wpływu na wynik sprawy. Nie można więc skutecznie zarzucić Sądowi I instancji, że nie uchylił zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., bowiem przepis ten znajduje zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy uchybienie innym przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odrębną kwestią pozostaje wskazana wcześniej nietrafna ocena Sądu I instancji w zakresie skutków postanowienia o zabezpieczeniu powództwa z dnia 12 lutego 2010 r., które pozostawało w obrocie prawnym na skutek powyższego wyroku Sądu Okręgowego w Koninie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.