II SA/Bd 353/22

II SA/Bd 353/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /przewodniczący/
Mariusz Pawełczak /sprawozdawca/
Renata Owczarzak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2669/22 - Wyrok NSA z 2024-02-13
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku 1. oddala skargę, 2. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz J. M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2021r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. działając na podstawie art. 123, art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 735 ze zm. – dalej "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2020r., poz. 1333 ze zm. – dalej "p.b.") odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek J. M. (skarżący) w sprawie przywrócenia sposobu użytkowania budynku przy ul. S.-C. 67 w T. (dz. nr [...] w obr. [...]), użytkowanego jako obiekt usług oświaty na funkcję pierwotną tzn. budynku handlowo-usługowo-biurowego.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że w sprawie dotyczącej sposobu użytkowania budynku przy ul. S.-C. 67 w T. została już wydana decyzja z dnia [...] maja 2021r., którą organ umorzył prowadzone postępowanie, jako bezprzedmiotowe, a postanowieniem z dnia [...] maja 2021r. decyzja ta została sprostowana. W wyniku wniesionego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2021r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Z uwagi na wniesioną skargę na decyzję organu odwoławczego, sprawa została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W konsekwencji organ uznał, że w sprawie objętej wnioskiem skarżącego zapadło już rozstrzygnięcie, a organ nadzoru budowlanego I instancji nie może ponownie rozstrzygać w tej sprawie. W przeciwnym razie stanowiłoby to naruszenie przepisów postępowania, a wydana w toku tego postępowania decyzja, dotknięta byłaby wadą wskazaną w art. 156 § 1 k.p.a.
2. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucając naruszenie art. 6, ar. 7, art. 8, art. 61a § 1, art. 182, art. 183 § 1, art. 188 k.p.a. oraz art. 71 p.b. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji celem wszczęcia postępowania w tej sparwie.
3. Rozpoznając sprawę w postępowaniu zażaleniowym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia ustosunkowując się do zarzutów zawartych w zażaleniu organ odwoławczy wskazał, że w budynku zlokalizowanym przy ul. S.-C. 67 w T. nie stwierdzono nieprawidłowości dotyczących zmiany sposobu użytkowania tego obiektu, zatem organ nie miał podstaw do ingerencji w tej sprawie. Konsekwencją prowadzonego postępowania wyjaśniającego była, zatem wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w T. decyzja z dnia [...] maja 2021r. utrzymana przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] sierpnia 2021r. Dalej [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organ I instancji badał w tej sprawie wszystkie okoliczności, również te podnoszone przez skarżącego tj. zmianę sposobu użytkowania budynku w okresie od września 2013r. do maja 2019r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowania prowadzone przez organy nadzoru budowlanego prowadzone są do czasu ustania zaistniałych nieprawidłowości, a z chwilą ich ustania postępowanie staje się bezprzedmiotowe, bowiem ich celem jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organy nie prowadzą postępowań w przedmiocie naruszeń prawa budowlanego popełnionych w danym czasie, ale już nie mających miejsca. Zatem, wszczęcie żądanego przez skarżącego postępowania dotyczącego zmiany sposobu użytkowania w czasie od września 2013r. do maja 2019r. nie znajduje uzasadnienia.
Reasumując organ stwierdził, że postanowienie organu I instancji należało utrzymać w mocy z uwagi na wystąpienie w niniejszej sprawie przesłanki przedmiotowej, czyniącej wniosek skarżącego bezpodstawnym.
4. W skardze na powyższe postanowienie skarżący reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł o jego uchylenie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania.
Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:
- rażącą obrazę przepisów prawa procesowego tj. art. 61 a k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że należało odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie bo nie stwierdzono nieprawidłowości w budynku przy ul. Skłodowskiej-Curie 67 dotyczących zmiany sposobu użytkowania, a postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe i nie ma podstaw do doprowadzenia budynku w zakresie jego funkcji do stanu zgodnego z prawem i nie ma przesłanek przedmiotowych do prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy okoliczności faktyczne niniejszej sprawy dostarczają wiedzy wprost przeciwnej, albowiem jak wynika wprost z treści podania ewidentnie doszło do samowoli budowlanej polegającej na faktycznej zmianie sposobu użytkowania budynku przed zgłoszeniem zamiaru zgłoszenia takiej zmiany i okoliczności te zostały dowodowo przez skarżącego wykazane, bowiem w piśmie inicjującym postępowanie w niniejszej sprawie wykazał choćby protokołami sporządzonymi przez sam organ - PINB, że budynek rzeczywiście funkcjonuje jako szkoła od 2013r., wskazał na znajdującą się w aktach sprawy PINB umowę najmu budynku na cele szkoły od września 2013r., wskazał na Rejestry Placówek Oświatowych, z których wypisy posiada PINB, a z których wynika że w budynku przy ul. S.-C. 67 a funkcjonuje szkoła od września 2013r., tymczasem zamiar zmiany sposobu użytkowania został zgłoszony dopiero w maju 2019r., co oznacza że doszło do faktycznej zmiany funkcji, przeznaczenia budynku przed zgłoszeniem takiego zamiaru do właściwych organów administracji, a co dalej oznacza, że postępowanie w tej sprawie nie jest bezprzedmiotowe i organ w żadnej mierze nie był uprawniony do zastosowania art. 61 a § 1 k.p.a. jako do podstawy odmowy wszczęcia postępowania zwłaszcza, że [...] lutego 2022r. do kancelarii wpłynął wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy sygn. akt II SA/BD 1144/21 uchylający zaskarżoną decyzję WINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego sposobu użytkowania budynku, a z uzasadnienia wyroku jasno wynika, że umorzenie postępowania w tej sprawie z powodu jego bezprzedmiotowości jest rażącym naruszeniem prawa, a zaświadczenie Prezydenta M. T. z [...] lipca 2019r. nie miało żadnego związku z zasadnością prowadzenia kontroli sposobu użytkowania budynku w spornym okresie czasu tj. od września 2013r. do lipca 2019r., co miało wpływ na treść orzeczenia, albowiem wbrew twierdzeniom organu postępowanie w niniejszej sprawie nie tylko może być wszczęte, ale również powinno wobec podnoszonej samowolnej zmiany sposobu użytkowania;
- obrazę przepisów postępowania tj. art. 71a ust. 1 p.b. - w brzmieniu właściwym w kontrolowanej sprawie tj. w brzmieniu sprzed nowelizacji na mocy art. 25 ustawy nowelizującej poprzez jego niezastosowanie przez organ I i II instancji, w sytuacji gdy w kontekście treści podania skarżącego jak i treści op. cit. przepisu prawa w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego nakłada postanowieniami na inwestora stosowne obowiązki określone w ust. 1 op. cit. przepisu, a po stwierdzeniu ich wykonania ustala stosowną opłatę legalizacyjną (ust. 2 i 3 ustawy), a w przypadku ich niewykonania w terminie, o którym mowa w ust. 1 albo dalszego korzystania z budynku mimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu lub jego części mimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5 p.b., organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu lub jego części w myśl art. 71 ust. 4 p.b., czego organ zarówno I instancji jak i II instancji na kanwie niniejszej sprawy nie uczynił, czym dopuścił się rażącego naruszenia prawa skutkującego nieważnością rozstrzygnięcia;
- obrazę przepisów prawa materialnego przez organ II instancji tj. art. 71 ust. 7 p.b. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy skarżący udowodnił ponad wszelką wątpliwość powołując się na protokoły PINB, że od września 2013r. nieprzerwanie do maja 2019r. w budynku przy ul. [...] była prowadzona szkoła, w sytuacji gdy budynek miał przeznaczenie handlowo - usługowe, a zamiar zmiany sposobu użytkowania na budynek oświaty został zgłoszony dopiero w maju 2019r., a jak wynika z op.cit. przepisu "dokonanie zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania po faktycznej zmianie sposobu użytkowania nie wywołuje skutków prawnych", wobec powyższego zgodnie z uzasadnieniem wyroku WSA w Bydgoszczy sygn. II SA/Bd 1144/21 również na kanwie sporu o budynek szkoły - vide strona nr [...] uzasadnienie: " zaświadczenie PM T. wydane na podstawie takiego zgłoszenia organ winien traktować niejako prejudykat stwierdzający prawidłowość zmiany sposobu użytkowania, ale jedynie jako oświadczenie wiedzy organu", a dalej z uwagi na treść art. 71 ust. 7 p.b., wskutek wydania zaświadczenia w sprawie zmiany sposobu użytkowania dokonanej przed takim zgłoszeniem jak wynika z op. cit. wyroku "zaświadczenie takie powinno zostać stosownie ocenione przez organ w kontekście postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu korzystania z budynku", co jednak nie miało miejsca na kanwie niniejszej sprawy i zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia";
- obrazę przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 145 § 1 pkt. 8 k.p.a. polegającą na wydaniu zaskarżonego postanowienia w oparciu o inną decyzję organu tj. w oparciu o decyzję PINB.452.18.2020.EF, którą organ umorzył prowadzone postępowanie w tej sprawie, a następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją [...] BL utrzymał tą decyzję o umorzeniu, w sytuacji gdy obie te decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy sygn. akt II SA/Bd 1144/21 z dnia 14 grudnia 2021r., zatem organ nie był uprawniony do powoływania się w treści zaskarżonego orzeczenia na uchylone decyzje, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albowiem zaistniała przesłanka wznowienia postępowania w niniejszej sprawie.
5. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
7. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2022r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w T. z dnia [...] listopada 2021r., którym organ odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek skarżącego w sprawie przywrócenia sposobu użytkowania budynku przy ul. S.-C. 67 w T. (dz. nr [...] w obr. [...]), użytkowanego jako obiekt usług oświaty na funkcję pierwotną tzn. budynku handlowo-usługowo-biurowego.
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy organy zasadnie uznały, że zastosowanie miał art. 61a § 1 k.p.a., tzn. czy zaistniały "inne uzasadnione przyczyny" powodujące niemożność ponownego wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...] października 2021r., co skutkowało wydaniem przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia takiego postępowania.
Przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi, że gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w oparciu o powyższy przepis jest zatem możliwe przy zaistnieniu przeszkód o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Z treści cytowanego przepisu wynika obowiązek organu do przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie żądania wszczęcia postępowania nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie treści żądania pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że odmowa wszczęcia z przyczyn przedmiotowych (innych uzasadnionych przyczyn) występuje chociażby wówczas, gdy sprawa ma status res iudicata, bądź w ogóle nie może być rozstrzygana w oparciu o określone przepisy prawa materialnego. Jak się podnosi w orzecznictwie przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por.. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 marca 2013r. sygn. akt II SA/GL 1161/12). Podkreślenia wymaga, że art. 61a § 1 k.p.a. odnosi się do spraw, w których z wnioskiem o wszczęcie postępowania występuje określony podmiot. Odwołuje się on bowiem wprost do art. 61 regulując sytuację, w której pomimo wniesienia żądania postępowanie nie może być wszczęte (z przyczyn podmiotowych tj. braku interesu prawnego lub przedmiotowych). Z kolei art. 61 k.p.a., który stwierdza w § 1, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu powinien być interpretowany w związku z przepisami prawa materialnego, które zarówno wyznaczają zakres spraw rozstrzyganych w drodze decyzji, jak i regulują inicjatywę wszczęcia danego postępowania. Jeżeli zatem przepis prawa materialnego wprost ogranicza inicjatywę rozpoczęcia postępowania do jego wszczynania z urzędu, organy są taką regulacją związane. Ponadto dokonując wstępnej weryfikacji żądania wszczęcia postepowania, organ administracji publicznej bada czy jest właściwy w sprawie. Jak wynika z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Zgodnie zaś z art. 20 k.p.a., właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania.
8. Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że wnioskiem z dnia [...] października 2021r. skarżący jako właściciel działki przy ul. S.-C. 67a w T. wniósł o:
- przeprowadzenie kontroli co do sposobu użytkowania budynku położonego na terenie działki przy ul. S.-C. 67, nr [...] - budynku szkoły podstawowej w okresie czasu od [...] września 2013r. do lipca 2019r.,
- wszczęcie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie tzn. w sprawie samowoli budowlanej polegającej na samowolnej zmianie sposobu użytkowania budynku przeznaczonego cele handlowo - usługowego na budynek oświaty bez uprzedniego zgłoszenia tego faktu do właściwych organów administracji architektoniczno - budowlanej, tj. z naruszeniem obowiązków wynikających z art. 71 in fine ustawy Prawo Budowlane,
- wszczęcie postępowania dotyczącego budynku użytkowanego na cele szkoły w celu przywrócenie jego funkcji do funkcji pierwotnej tzn. budynku usługowo - handlowego z powodów wskazanych w uzasadnieniu,
- przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów, z których wynika iż organy od początku posiadają wiedzę i poczynione przez siebie ustalenia faktyczne, z których wynika ponad wszelką wątpliwość, że od [...] września 2013r. do lipca 2019r. dokonano samowolnej, bez uprzedniego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu położonego przy ul. S.-C. 67 z obiektu handlowo-usługowego na obiekt oświaty, tj. (...).
Decyzją z dnia [...] maja 2021r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w T. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek skarżącego, który wpłynął do organu [...] listopada 2019r. w sprawie sposobu użytkowania budynku przy ul. S.-C. 67 w T.. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane przez Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2021r. Na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 14 grudnia 2021r., sygn. akt II SA/Bd 1144/21 uchylił powyższe decyzje. Z urzędu Sądowi wiadomym jest, że od powyższego wyroku wpłynęły dwie skargi kasacyjne tj. organu oraz uczestnika postępowania. Jak wynika z odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wydając kontrolowane w niniejszej sprawie orzeczenie nie posiadał wiedzy o wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 grudnia 2021r., sygn. akt II SA/Bd 1144/21 bowiem doręczenie wyroku do organu nastąpiło w dniu [...] lutego 2022r.
Odnosząc się do powyższych ustaleń w pierwszej kolejności wskazać należy, że jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny tożsamość spraw wyraża się w tożsamości podmiotowej, przedmiotowej oraz podstawy faktycznej i prawnej żądania, jak też niezmienionego stanu prawnego i faktycznego sprawy nowej oraz poprzedniej, rozstrzygniętej ostateczną decyzją, co sprzeciwia się wydaniu merytorycznego rozstrzygnięcia w nowej sprawie. Naruszałoby to bowiem zasadę trwałości decyzji administracyjnych, określonej w art. 16 § 1 k.p.a. i stanowiłoby przesłankę nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 841/15). Jak wynika z orzecznictwa w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją, zachodzi przeszkoda do uruchomienia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. To zaś stanowi podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. (por. WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt SA/Bk 529/16, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. VII SA/Wa 2258/15). Co więcej tożsamość podmiotowa ma miejsce, gdy w sprawie występują te same strony (sprawa dotyczy tych samych podmiotów), z zastrzeżeniem, że tożsamość podmiotowa jest zachowana również w przypadkach, gdy prawa strony są zbywalne, dziedziczne i wejdą w nie jej następcy prawni. Tożsamość przedmiotowa tyczy się zaś podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych (por. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 28 luty 2017r. sygn. akt II SA/Kr 801/16).
W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy mając na uwadze wniosek skarżącego oraz stanowisko strony prezentowane na etapie postępowania administracyjnego prawidłowo oceniły, że żądanie skarżącego dotyczyło sposobu użytkowania budynku przy ul. S.-C. 67 w T.. Zatem dotyczyło sprawy już rozstrzygniętej decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w T. z dnia [...] maja 2021r., która następnie została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] lipca 2021r., bowiem zachodziła tożsamość podmiotowa i przedmiotowa tych dwóch postepowań. Stąd też nie może być wszczęte kolejne postępowanie w tej samej sprawie. Wydana w takim postępowaniu decyzja byłaby bowiem dotknięta wadą kwalifikowaną wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i skutkowałaby koniecznością stwierdzenia jej nieważności.
Odnosząc się do zarzutów strony w kontekście okoliczności, że Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 14 grudnia 2021r., sygn. akt II SA/Bd 1144/21 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2021r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z dnia [...] maja 2021r. wskazania wymaga, że powyższy wyrok nie jest prawomocny, bowiem o czym była już mowa wcześniej został on zaskarżony przez organ oraz uczestnika postępowania, zatem finalnie powyższe decyzje nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Ponadto wyjaśnienia wymaga, że w przypadku oddalenia skarg kasacyjnych i uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy sprawa wróci na etap postępowania przed organem I instancji, a zatem będzie to sytuacja w której sprawa w przedmiocie sposobu użytkowania budynku przy ul. S.-C. 67 w T. będzie w toku. Jak się podnosi w orzecznictwie o czym była już mowa wcześniej przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie. W konsekwencji zarzut strony dotyczący naruszenia art. 61a k.p.a. uznać należy za chybiony.
9. Sąd nie podziela również zarzutu strony dotyczącego naruszenia art. 71a ust. 1 i art. 71 ust. 7 p.b. poprzez ich niezastosowanie, bowiem orzekające organy zasadnie stwierdziły, że w sprawie zastosowanie miał przepis art. 61a k.p.a., który stanowił podstawę do odmowy wszczęcia postępowania. Zaakcentowania w tym miejscu wymaga, że przy ocenie istnienia przesłanek z art. 61a § 1 k.p.a. organ nie bada merytorycznie wniosku, a tym samym nie gromadzi dowodów, na podstawie których ustala się stan faktyczny, ponieważ wydając rozstrzygnięcie ogranicza się do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. W rozpatrywanej sprawie powodem odmowy wszczęcia postępowania było to, że tożsamy wcześniejszy wniosek w tej samej sprawie był już przedmiotem rozpatrzenia i w obrocie prawnym funkcjonują ostateczne decyzje administracyjne.
Za niezasadny należy uznać również zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt. 8 k.p.a. bowiem organ nie orzekał na podstawie powyższego przepisu, tylko w oparciu o przepis 61a § 1 k.p.a. Zatem skoro powyższy przepis nie miał w sprawie zastosowania to organ nie mógł go naruszyć. Jak wynika z akt sprawy pismo skarżącego z dnia [...] października 2021r. dotyczyło wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej polegającej na samowolnej zmianie sposobu użytkowania budynku przy ul. S.-C. 67 w T., a nie żądanie wznowienia postępowania. Zatem organ prawidłowo rozpoznał wniosek zgodnie z żądaniem strony skarżącej.
Reasumując stwierdzić należy, że organ odwoławczy dokonał prawidłowej interpretacji stanu faktycznego i prawnego, którą podziela Sąd orzekający. Z opisanych wyżej przyczyn zarówno podmiotowych, jak i przedmiotowych niedopuszczalne było wszczęcie postępowania w zakresie określonym przez skarżącego we wniosku z dnia [...] października 2021r., co uzasadniało wydanie postanowienia na mocy art. 61 a § 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.