II OSK 1948/20

Naczelny Sąd Administracyjny2020-09-25
NSAAdministracyjneWysokansa
planowanie przestrzenneinwestycje celu publicznegostacja bazowapromieniowanie elektromagnetycznewznowienie postępowaniaterminy procesoweuchylenie decyzjiNSA

NSA uchylił wyrok WSA i decyzję SKO w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego, uznając, że przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było niezasadne z uwagi na upływ terminu z art. 53 ust. 8 u.p.z.p.

Sprawa dotyczyła lokalizacji inwestycji celu publicznego (stacji bazowej telefonii komórkowej). Po wznowieniu postępowania, SKO uchyliło decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na naruszenia przepisów. WSA oddalił sprzeciw od tej decyzji. NSA uchylił wyrok WSA i decyzję SKO, uznając, że przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było niezasadne z uwagi na upływ 12-miesięcznego terminu z art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który uniemożliwia uchylenie decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił sprzeciw M. M. i E. K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Burmistrza o lokalizacji inwestycji celu publicznego (stacji bazowej telefonii komórkowej) i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. SKO powołało się na naruszenie przepisów, w tym art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), który ogranicza możliwość uchylenia decyzji po upływie 12 miesięcy od jej doręczenia. M. M. i E. K. wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając WSA błąd w interpretacji przepisów i niezasadne oddalenie sprzeciwu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy (SKO) było nieuzasadnione, ponieważ upływ 12-miesięcznego terminu z art. 53 ust. 8 u.p.z.p. uniemożliwiał uchylenie pierwotnej decyzji. W takiej sytuacji organ powinien był zastosować art. 151 § 2 K.p.a., stwierdzając wydanie decyzji z naruszeniem prawa, a nie przekazywać sprawy do ponownego rozpatrzenia. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i decyzję SKO, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może uchylić decyzji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli upłynął 12-miesięczny termin z art. 53 ust. 8 u.p.z.p. W takiej sytuacji powinien zastosować art. 151 § 2 K.p.a., stwierdzając wydanie decyzji z naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 53 ust. 8 u.p.z.p. stanowi lex specialis wobec art. 146 § 1 K.p.a. i wyłącza możliwość uchylenia decyzji po upływie 12 miesięcy od jej doręczenia. W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, ale z powodu upływu terminu nie można uchylić decyzji, organ powinien zastosować art. 151 § 2 K.p.a., ograniczając się do stwierdzenia naruszenia prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

u.p.z.p. art. 53 § ust. 8

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis ten wyłącza możliwość uchylenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jeżeli upłynęło 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia.

Pomocnicze

K.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

K.p.a. art. 145 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa podstawy wznowienia postępowania.

K.p.a. art. 151 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa skutki wznowienia postępowania, gdy uchylenie decyzji nie jest możliwe.

P.p.s.a. art. 64e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądowej decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 K.p.a.

P.p.s.a. art. 151a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozstrzygnięć sądu w sprawach ze sprzeciwu od decyzji.

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 63

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa formę i sposób wniesienia podania.

K.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przewiduje możliwość uzupełnienia braków podania.

u.p.z.p. art. 52 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 52 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 56

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 52 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymaga wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada interesu społecznego i słusznego interesu strony.

K.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

K.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy.

K.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upływ 12-miesięcznego terminu z art. 53 ust. 8 u.p.z.p. uniemożliwia uchylenie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w trybie wznowienia postępowania. Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy było niezasadne i prowadziło do nieuzasadnionego przedłużania postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA dotyczące formalnej kontroli decyzji kasacyjnej. Argumenty SKO dotyczące możliwości uchylenia decyzji mimo upływu terminu z art. 53 ust. 8 u.p.z.p.

Godne uwagi sformułowania

uchylenie decyzji lokalizacyjnej staje się niedopuszczalne po upływie 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia przepis art. 53 ust. 8 u.p.z.p., stanowi lex specialis w stosunku do art. 146 § 1 K.p.a. organ traci wyłącznie kompetencję do uchylenia decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o których mowa w art. 138 § 2 K.p.a.

Skład orzekający

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście wznowienia postępowania i możliwości uchylenia decyzji po upływie terminu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w sprawie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego i terminów procesowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną. Pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów.

Termin 12 miesięcy kluczowy w sprawach o lokalizację inwestycji celu publicznego – NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1948/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2020-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Ke 968/19 - Wyrok WSA w Kielcach z 2019-12-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1945
art. 53 ust. 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 968/19 oddalającego sprzeciw M. M. i E. K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2019 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego we wznowionym postępowaniu 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję w całości; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz M. M. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 31 grudnia 2019r., sygn. akt II SA/Ke 968/19, oddalił sprzeciw M. M. i E. K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2019 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego we wznowionym postępowaniu.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] października 2019 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] czerwca 2019 roku, którą działając we wznowionym postępowaniu uchylono ostateczną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] lutego 2018 r. o lokalizacji inwestycji celu publicznego dla działki nr [...], położonej w miejscowości [...], dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...], o powierzchni wymagającej przekształcenia ok. 144m2, wydanej na rzecz [...] Sp. z o.o. oraz orzeczono o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla działki nr [...], położonej w miejscowości [...], dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...], o powierzchni wymagającej przekształcenia ok. 144 m2, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do organu I instancji, celem ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że oddzielnymi wnioskami z dnia [...] września 2018 r. E. K. i M. M. wnieśli o wznowienie postępowania, wskazując, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym opisaną wyżej decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lutego 2018 r. Podnieśli, że o wydanej decyzji dotyczącej lokalizacji inwestycji celu publicznego dowiedzieli się dopiero w dniu [...] września 2018 r. w Starostwie Powiatowym w [...], w związku z prowadzonym postępowaniem dotyczącym pozwolenia na budowę.
Organ I instancji ustalił, że M. M. jest właścicielką działki nr ewid. [...], natomiast E. K. jest właścicielem działki nr ewid. [...]. Obie działki sąsiadują z terenem inwestycji i rozciąga się na nie oddziaływanie planowanej inwestycji. Ponadto w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym organ I instancji ustalił, że wnioskodawcy nie zostali skutecznie poinformowani o wydanej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. Burmistrz Miasta i Gminy w [...], wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] lutego 2018 r.
Następnie Kolegium podkreśliło, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 151 § 2 K.p.a. w związku z art. 53 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. 2018. 1945, ze zm.) – dalej: "u.p.z.p.", gdyż badana w trybie wznowieniowym decyzja doręczona została stronom [...] lutego 2018 r., a zatem [...] czerwca 2019 r., kiedy wydana została decyzja rozpoznawana aktualnie w trybie odwoławczym, upłynęło już 12 miesięcy, o których mowa w art. 53 ust. 8 u.p.z.p.. Niemożliwe było zatem uchylenie [...] czerwca 2019 r. decyzji z dnia [...] lutego 2018 r., bo takie rozstrzygnięcie naruszyłoby art. 53 ust. 8 u.p.z.p.
Niezgodne z prawem i naruszające ten przepis jest także wydanie decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy, poprzez brak wskazania naruszenia konkretnego przepisu prawa. Przy czym podstawy do uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nie może stanowić przywołany, w decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r., sprzeciw okolicznych mieszkańców i właścicieli nieruchomości, jak też brak stanowiska inwestora w zakresie zmiany lokalizacji inwestycji. Wymienione podstawy uchylenia decyzji i wydania decyzji odmownej naruszają art. 53 ust. 8, art. 52 ust.1 i 3 oraz art. 56 u.p.z.p. Z powodu naruszenia tych przepisów decyzja z dnia [...] czerwca 2019 r. ulega uchyleniu, a zarzuty odwołania uznać należy za zasadne. Kończąc Kolegium jeszcze raz podniosło, że z uwagi na upływ 12 miesięcy od daty doręczenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2018 r. - w sprawie zastosowanie może mieć art. 151 § 2 K.p.a., zgodnie z którym w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Przy czym dla zastosowania tego przepisu, także niezbędne jest wskazanie przepisu prawa, który w sprawie został naruszony, czego nie uczyniono w niniejszej sprawie.
W skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sprzeciwie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia M. M. i E. K. wskazali, że Kolegium nie ma racji twierdząc, że decyzja z dnia [...] lutego 2018 r. została im doręczona w dniu [...] lutego 2018 r., gdyż o wydaniu tej decyzji dowiedzieli się dopiero w dniu [...] września 2018 r. Zatem niezasadne jest powoływanie się na art. 53 ust. 8 u.p.z.p.
Dalej skarżący podnieśli, że inwestor dopiero na wniosek organu dołączył do projektu: "Analizę zasięgu występowania promieniowania elektromagnetycznego o natężeniu przekraczającym 0,1 W/m2". Zatem złożony pierwotnie wniosek był niekompletny, co narusza art. 52 ust. 2 pkt 1 powyższej ustawy. Ponadto wniosek ten zawierał również inne braki. Autorzy skargi zaznaczyli także, że mieszkańcy [...] oraz pobliskich [...] sprzeciwiają się budowie planowanej inwestycji, gdyż obawiają się negatywnego wpływu pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez stację na ich zdrowie. Nie bez znaczenia jest również fakt, że nastąpi spadek wartości nieruchomości położonych w pobliżu inwestycji.
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał sprzeciw za niezasadny. W pierwszej kolejności Sąd ten wskazał, że stosownie do treści art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej: "P.p.s.a.", który określa zakres sądowej kontroli decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 K.p.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Tym samym kontrola sądowa ma charakter formalny, tj. służy skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu drugiej instancji została oparta na przesłankach przewidzianych w art. 138 § 2 K.p.a., natomiast nie ma podstaw prawnych, aby odnosić się do zarzutów merytorycznych podnoszonych w skardze.
Odnośnie pierwszej ze wskazanych przez organ II instancji przyczyn uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] czerwca 2019 r., tj. wydania decyzji z naruszeniem art. 53 ust. 8 u.p.z.p. w zw. z art. 151 § 2 i z art. 146 § 1 K.p.a., polegającym na wydaniu decyzji uchylającej decyzję lokalizacyjną mimo upływu 12 miesięcy od dnia jej doręczenia stronom tamtego postępowania, choć wskazane przepisy tego zakazują, to zdaniem Sądu meriti nie została spełniona jedna z wymienionych w art. 138 § 2 K.p.a. przesłanek warunkujących możliwość uchylenia decyzji przez organ odwoławczy do ponownego rozpatrzenia. W ocenie tego Sądu nie można bowiem przyjąć, aby wskazany zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia, miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Odnośnie kluczowego w tej kwestii ustalenia, tj. tego czy rzeczywiście upłynął termin 12 miesięcy od dnia doręczenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lutego 2018 r. do dnia wydania przez ten sam organ decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r. uchylającej tę pierwszą decyzję, nie może być w ocenie Sądu Wojewódzkiego żadnych wątpliwości, (a w związku z tym nie są potrzebne w tym zakresie żadne ustalenia), gdy się zważy, że - wbrew zarzutom skargi - termin ten nie może być liczony od daty dowiedzenia się o decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. przez skarżących, będących osobami pominiętymi w postępowaniu o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr [...] obr. [...], gmina [...], ale od daty doręczenia tamtej decyzji stronom ujawnionym w tamtym postępowaniu. O takiej wykładni art. 53 ust. 8 u.p.z.p. przekonuje argumentacja powołana w wyroku NSA z dnia 28 października 2009 r., sygn. II OSK 1711/08 (LEX nr 846660), którą Sąd pierwszej instancji w pełni podzielił. Zgodnie z nią, 12-miesięczny termin z art. 53 ust. 8 u.p.z.p. biegnie od daty doręczenia lub ogłoszenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i nie przerywa go złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Upływ 12-miesięcznego terminu do stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego lub jej uchylenia w wyniku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. sanuje rozstrzygnięcie w sprawie, uniemożliwiając jego wzruszenie. Mimo więc oczywistego w omawianym zakresie naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji wydający decyzję z dnia 12 czerwca 2019 r., wyłącznie z powodu naruszenia art. 53 ust. 8 u.p.z.p. w zw. z art. 151 § 2 i z art. 146 § 1 K.p.a.. nie można by zastosować art. 138 § 2 K.p.a. i uchylić decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. do ponownego rozpatrzenia.
Jednak druga z przyczyn wydania przez SKO w [...] decyzji kasacyjnej zasługuje zdaniem Sądu pierwszej instancji na pełną akceptację. Kolegium stwierdziło tu, że niezgodne z prawem i naruszające przepisy art. 52 ust.1 i 3 oraz art. 56 u.p.z.p., jest wydanie decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy, poprzez brak wskazania naruszenia konkretnego przepisu prawa. Przy czym w ocenie Sądu pierwszej instancji podstawy do uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nie może stanowić przywołany w decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r. sprzeciw okolicznych mieszkańców i właścicieli nieruchomości, jak też brak stanowiska inwestora w zakresie zmiany lokalizacji inwestycji, mimo wezwania go do tego przez organ I instancji. Z takim stanowiskiem Sąd meriti się zgodził, ponieważ wynika ono wprost z powołanych przez SKO przepisów i nie podważają go również zarzuty skargi. Podnoszone w niej braki wniosku inwestora przedmiotowej stacji bazowej polegające na niedołączeniu do niego analizy zasięgu występowania promieniowania elektromagnetycznego o natężeniu przekraczającym 0,1 W/m2, zostały - jak przyznano w samej skardze - uzupełnione, co jest dopuszczalne, skoro w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a wśród nich art. 63 K.p.a. określający formę, sposób wniesienia, minimalne elementy treści podania oraz art. 64 § 2 K.p.a., który przewiduje możliwość uzupełnienia braków podania niespełniającego wymagań ustalonych w kpa oraz w innych przepisach prawa, a więc również w art. 52 ust. 2 u.p.z.p., który określa konieczne składniki wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jeśliby więc nawet złożony w sprawie wniosek miał jeszcze inne braki, to obowiązkiem organu I instancji było wezwanie do ich uzupełnienia, czemu ewentualnie może służyć ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji nakazane w zaskarżonej decyzji. Braki decyzji organu I instancji polegające na niewskazaniu konkretnych przepisów prawa, które pozwalałyby na odmowę lokalizacji przedmiotowej inwestycji celu publicznego, nie mogą być naprawione przez skarżącego, ale przez organ I instancji. Stwierdzone przez SKO w [...] naruszenie popełnione przez organ I instancji dotyczyło przy tym przepisów postępowania, a konkretnie art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie prawne decyzji administracyjnej musi zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, czego zabrakło w uzasadnieniu decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2019 r.
Sąd Wojewódzki uznał w związku z powyższym, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Skoro bowiem jedyną wskazaną przez organ I instancji podstawą uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lutego 2018 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego był wywiedziony z art. 7 K.p.a. interes społeczny i słuszny interes strony, objawiający się w sprzeciwie okolicznych mieszkańców i właścicieli nieruchomości przeciwko lokalizacji przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej oraz w braku stanowiska inwestora w zakresie zmiany lokalizacji przedmiotowej inwestycji, a okoliczności takie niewątpliwie nie mogą być podstawą odmowy lokalizacji inwestycji celu publicznego z uwagi na treść art. 52 ust. 3 i art. 56 u.p.z.p., to nie może być wątpliwości, że sprawa wymaga ponownego gruntownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz wydania następnie decyzji respektującej przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące zasad wznowienia postępowania administracyjnego i uwzględniającej szczególny względem art. 146 § 1 K.p.a. przepis art. 53 ust. 8 K.p.a., który nie pozwala na wydanie decyzji uchylającej decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] lutego 2018 r. z powodu upływu określonego w art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu terminu 12 miesięcy od dnia jej doręczenia. Zakres przy tym koniecznego uzupełnienia postępowania dowodowego przekracza możliwości zastosowania w sprawie art. 136 K.p.a., również ze względu na określoną w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Z wskazanych wyżej powodów sprzeciw jako niezasadny podlegał oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151a § 2 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli M. M. i E. K. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 151a § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 53 ust. 8 u.p.z.p. w zw. z art. 151 § 2 k.p.a. i art. 146 § 1 K.p.a. poprzez nie uwzględnienie sprzeciwu i nie uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], w sytuacji gdy zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny, jaki Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że przepisy art. 53 ust. 8 u.p.z.p. w zw. z art. 151 § 2 K.p.a. i art. 146 § 1 K.p.a. winny mieć zastosowanie w sprawie, zaś na podstawie tych przepisów możliwe jest wydanie jedynie decyzji stwierdzającej wydanie decyzji z naruszeniem prawa, wobec czego niezasadne jest cofnięcie sprawy do ponownego rozpoznania, skoro w wyniku jego przeprowadzenia może zapaść jedynie decyzja określonej treści (nawet niezależnie od uzupełnienia postępowania w innym zakresie), a zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze winne było wydać decyzję reformatoryjną, czego sąd I instancji nie dostrzegł, a co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego wyroku oddalającego sprzeciw;
2) art. 151a § 2 P.p.s.a w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 52 ust. 1 i 3 oraz art. 56 i art. 53 ust. 8 u.p.z.p. w zw. z art. 12 K.p.a. poprzez uznanie, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji winien wskazać, jaki przepis przemawia za uchyleniem decyzji lokalizacyjnej, podczas gdy zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że upływ 12 - miesięcznego terminu, o którym mowa w treści art. 53 ust. 8 u.p.z.p. sanuje rozstrzygnięcie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego uniemożliwiając jego wzruszenie w wyniku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a w konsekwencji sztuczne przedłużanie postępowania, na skutek konieczności ustalenia przepisu, z którym zamierzenie inwestycyjne jest niezgodne podczas gdy, pomimo ponownego rozpatrzenia sprawy i wskazania przepisu uzasadniającego odmowę ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego i tak może zapaść jedynie decyzja stwierdzająca wydanie decyzji z naruszeniem prawa, co prowadzi do nieuzasadnionego przedłużania postępowania niezgodnie z art. 12 K.p.a.;
3) art. 151 a § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. poprzez oddalenie sprzeciwu od decyzji skutkujące utrzymaniem w mocy uchylenia decyzji i cofnięcia sprawy do ponownego rozpoznania, podczas gdy nie została zrealizowana przesłanka, o której mowa w art. 138 § 2 zd. 1 in fine K.p.a., mianowicie brak istotnego do wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jego rozstrzygnięcie - w żadnym miejscu uzasadnienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie zostało wskazane, jakie to okoliczności istotnie wpływające na treść rozstrzygnięcia wymagają wyjaśnienia przez organ I instancji. Fakt ten sąd I instancji całkowicie pominął przy rozpoznaniu sprawy, a w konsekwencji wadliwie uznał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania;
4) art. 151 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 136 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia, w jaki sposób i dlaczego nie ma możliwości przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i poprzestanie jedynie na stwierdzeniu, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i przekracza jednocześnie art. 136 K.p.a., które to okoliczności sąd I instancji całkowicie pominął przy rozpoznaniu sprawy, a w konsekwencji niezasadnie oddalił sprzeciw, podczas gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze uprawnione było do zastosowania art. 136 k.p.a. i niezgodne z treścią art. 138 § 2 k.p.a. było cofnięcie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów z tytułu zastępstwa procesowego według norma przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.
Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę kasacyjną E. K. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia złożyła tylko skarżąca i został on jej doręczony, a zatem jedynie M. M. przysługiwało prawo wniesienia skargi kasacyjnej. Natomiast skarżącemu z powodu niezłożenia stosownego wniosku, uzasadnienie nie zostało doręczone, a więc nie mógł on wnieść skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 182 § 2a P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego (art. 182 § 3 P.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że stosowanie przepisu art. 138 § 2 K.p.a. może nastąpić tylko w przypadku zaistnienia przesłanek w nim wskazanych, czyli gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały okoliczności uprawniające Kolegium do wydania decyzji kasacyjnej. Przesłanki wskazane w decyzji organu pierwszej instancji zostały wadliwie ocenione przez organ odwoławczy, jak również przez Sąd pierwszej instancji. Przypomnieć należy, że decyzja będąca przedmiotem wznowienia postępowania została wydana na podstawie przepisów rozdziału 5 u.p.z.p. regulujących zasady wydawania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ pierwszej instancji, czyli Burmistrz Miasta i Gminy [...], po wszczęciu postępowania wznowieniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. uchylił własną decyzję ustalającą lokalizacje celu publicznego i odmówił ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Przepis art. 53 ust. 8 u.p.z.p. jednoznacznie stanowi, że nie uchyla się decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jeżeli upłynęło 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. Treść powołanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że uchylenie decyzji lokalizacyjnej staje się niedopuszczalne po upływie 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile ziszczą się przesłanki zawarte w tym przepisie. Rozważyć zatem należało, jakiego rodzaju rozstrzygnięcie powinien podjąć organ w przypadku zaistnienia takiej sytuacji. Fakt, że przepis art. 53 ust. 8 u.p.z.p. dotyczący wznowienia postępowania, nie wskazuje na konieczność stosowania, w razie upływu przewidzianego w nim terminu, normy art. 151 § 2 K.p.a., nie wyłącza stosowania tego przepisu w toku wznowionego postępowania. Przepis art. 53 ust. 8 u.p.z.p., stanowi lex specialis w stosunku do art. 146 § 1 K.p.a. W związku z tym, przyjąć należy, że poza szczególnym w stosunku do terminu 5-letniego, terminem, którego upływ wyłącza możliwość uchylenia decyzji, w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, znajdują zastosowanie wszystkie jego pozostałe unormowania, w tym art. 151 § 2 K.p.a.
W toku postępowania wznowieniowego w sprawie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w przypadku upływu terminu 12- miesięcznego od daty doręczenie lub ogłoszenia decyzji, organ traci wyłącznie kompetencję do uchylenia decyzji. Utrata tej kompetencji wywoła zatem skutek dopiero w sytuacji, gdy organ dojdzie do przekonania, że decyzja podlegałaby uchyleniu, gdyby nie zakaz wynikający z art. 53 ust. 8 u.p.z.p.
Tryb postępowania organu winien zatem obejmować ustalenie, czy w sprawie zachodzi podstawa wznowieniowa przewidziana w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Jeżeli tak to organ winien rozpoznać sprawę co do istoty. Natomiast jeżeli po rozpoznaniu sprawy co do istoty, organ stwierdzi, że wydana poprzednio decyzja, mimo uchybienia proceduralnego polegającego na niezapewnieniu stronie możliwości udziału w postępowaniu, była w istocie właściwa i winien on obecnie wydać decyzję odpowiadającą decyzji dotychczasowej, powinien on zastosować normę art. 151 § 2 K.p.a. Zatem w sytuacji, gdy po rozpoznaniu sprawy co do istoty, organ stwierdzi, że wydana poprzednio decyzja była wadliwa, organ powinien, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylić tę decyzję i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, o ile nie upłynął termin przewidziany w art. 53 ust. 8 u.p.z.p. Upływ tego terminu wyklucza uchylenie decyzji i skutkuje wydaniem orzeczenia w trybie art. 151 § 2 K.p.a. o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Zauważyć należy, że niniejsze postępowanie zostało zainicjowane sprzeciwem i okoliczność ta - zgodnie z przepisem art. 64e P.p.s.a.- powoduje, że sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o których mowa w art. 138 § 2 K.p.a.
W rozpoznawanej sprawie, mając na względzie zaprezentowany wyżej wywód co do możliwości procedowania w sytuacji ziszczenia się przesłanek zawartych w art. 53 ust. 8 u.p.z.p., uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji ze względu na naruszenie przepisów postępowania oraz konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie było niewłaściwe, a wręcz zbędne. Organ odwoławczy powinien był merytorycznie rozpoznać sprawę, mając na uwadze upływ 12-miesięcznego terminu określonego w art. 53 ust. 8 u.p.z.p. oraz przepisy K.p.a. dotyczące procedowania w razie wdrożenia trybu wznowieniowego.
Z uwagi na powyższe okazały się zasadne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, gdyż jak trafnie wskazała skarżąca kasacyjnie pomimo ponownego rozpatrzenia sprawy i wskazania przepisu uzasadniającego odmowę ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego i tak mogłaby zapaść jedynie decyzja stwierdzająca wydanie decyzji z naruszeniem prawa, co prowadziło by wyłącznie do nieuzasadnionego przedłużania postępowania niezgodnie z art. 12 K.p.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151a § 1 i art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI