II OSK 1942/22

II OSK 1942/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Broda
Roman Ciąglewicz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1238/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-01-21
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Oddalono wniosek o zasądzenie kosztów
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134, 135, 145, 151, 183, 184, 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 735
art. 1, 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 28, 30, 50, 80, 81, 83
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant: starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 1238/21 w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 9 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek uczestnika postępowania A.B. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z 21 stycznia 2022r., sygn. akt II SA/Gl 1238/21, oddalił skargę P. B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 9 sierpnia 2021r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Na skutek interwencji A. i P. B. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Żywcu (PINB) wszczął postępowanie w sprawie budowy ogrodzenia na terenie działki nr [...] w [...]. W dniu 13 stycznia 2021 r. dokonano oględzin przedmiotowej nieruchomości. Stwierdzono, że jest na niej budowane ogrodzenie o konstrukcji stalowej, wypełnienie przęseł drewnianymi deskami. Inwestor okazał: - zaświadczenie Starosty Żywieckiego z dnia 16 lipca 2020 r. stwierdzające brak podstaw do wniesienia sprzeciwu na zgłoszenie budowy ogrodzenia o wysokości 3 m na działce nr [...], - dokumentację techniczną budowy ogrodzenia i stwierdzono zgodność jego budowy z opracowaniem. Ogrodzenie ma długość 19,43 m, według opracowania ma mieć 20 m. Jest usytuowane od istniejącego ogrodzenia w odległości około 85 cm (pomiędzy działką nr [...] a [...]). Roboty przy ogrodzeniu wszczęto po uzyskaniu odpowiedzi ze starostwa. W ramach prowadzonego postępowania dokonano również oceny zamierzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Pismem z dnia 29 marca 2021 r. wnioskujący o kontrolę podnieśli, że: dokumentacja sprawy zawiera liczne braki i nieścisłości; w dokumentacji przyjęto błędne założenia; w miejscu przedmiotowej budowli, zgodnie z uregulowaniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] powinno się wprowadzić zieleń wysoką i niską o charakterze izolacyjno-osłonowym; przedmiotowa budowla swoim wyglądem obniża atrakcyjność sąsiadującej posesji. Dodatkowym pismem ich pełnomocnik wskazał, że w jego ocenie przedmiotowa budowla nie jest ogrodzeniem, stanowi jedynie bezpośrednią ciągłość budowli powstałej w 2018 r. o identycznej konstrukcji. W decyzji nr [...] z dnia 6 maja 2020 r. PINB uznał ją za obiekt budowlany. Inwestor nie posiadał wówczas zgłoszenia, w konsekwencji budowla została obniżona do wysokości 2,20 m. Ponadto budowla nigdy nie została zakwalifikowana jako ogrodzenie przez PINB w Żywcu. Działka nr [...] posiada pełne, zamknięte ogrodzenie z każdej z 4 stron, a sporna budowla nie jest ogrodzeniem, natomiast posiada znamiona konstrukcji oporowej oraz faktycznie pełnia taką rolę. Przedmiotowa budowla niczego nie ogradza ani nie zabezpiecza, usytuowana jest w odległości 0,85 -1,00 m od istniejącego ogrodzenia i w ten sposób uniemożliwia realizacje nakazów określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. Ponadto wybudowana budowla jest niezgodna z projektem złożonym w Starostwie Powiatowym w Żywcu. Inwestor wskazuje w projekcie, że usytuowanie ogrodzenia będzie mieć miejsce w odległości 1,50-1,60 od granicy działki nr [...], natomiast w rzeczywistości wynosi 0,85-1,00 m.
Decyzją z dnia 28 maja 2021 r. nr [...] PINB umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wskazał, że ogrodzenie jest realizowane zgodnie z dokonanym zgłoszeniem oraz ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odwołanie od tej decyzji złożyli A. i P. B..
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ŚWINB), po rozpoznaniu odwołania A. B. i P. B., decyzją z dnia 9 sierpnia 2021 r. nr [...] utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy zakwestionował stanowisko, że przedmiotowa konstrukcja nie stanowi ogrodzenia. Tu powołał się na aktualnie obowiązujący art. 29 ust. 1 pkt 21 Prawa budowlanego, który brzmi: "Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m". Wskazał, że ogrodzenie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla gminy [...]. Przeznaczenie działki nr [...] to tereny produkcyjne i usługowe - DP, U1, a także teren zieleni nieurządzonej o znaczeniu ekologicznym - ZE67. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 6 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: "ustala się zakaz realizacji ogrodzeń z prefabrykowanych przęseł betonowych od strony dróg i terenów publicznych oraz stosowania jako materiałów wykończeniowych elewacji listew z tworzyw sztucznych typu "siding", blachy falistej i trapezowej (za wyjątkiem obiektów w zabudowie produkcyjnej, składowej i magazynowej". PINB podczas kontroli ustalił, że ogrodzenie jest wykonane ze stalowych słupków oraz desek. W związku z powyższym materiały, z których wykonane jest przedmiotowe ogrodzenie nie naruszają miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla gminy [...]. Podkreślił też organy nadzoru budowlanego są właściwe jedynie w sprawach budowy, utrzymania i rozbiórek obiektów budowlanych.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, iż zgodnie ze zgłoszeniem dotyczącym przedmiotowej konstrukcji ogrodzenie to będzie przedłużeniem istniejącego już ogrodzenia, którego długość wynosi 22 m, a wysokość 2,15 m. Podczas kontroli PINB ustalił, że nowa część ogrodzenia ma długość 19,43 m, według opracowania ma mieć 20 m, z kolei maksymalna wysokość ogrodzenia wynosi 2,83 m, według opracowania ma mieć 3 m. Ogrodzenie jest usytuowane w odległości 0,85 m od granicy z działką nr ewidencyjny [...], zamiast w odległość 1,50 m - 1,60 m. Z dokumentacji zdjęciowej wynika jednak, iż nowa część ogrodzenia jest w tej samej linii, co stare ogrodzenie, co jest również zgodne z rysunkiem załączonym do zgłoszenia. W ocenie ŚWINB nie jest to więc istotne odstępstwo od zgłoszenia. Nawet w przypadku pozwolenia na budowę i projektu budowlanego takie odstępstwo - gdyby miało miejsce - na podstawie art. 36 a ust 5b pkt 1 Prawa budowlanego - byłoby nieistotne.
Skargą P. B. zaskarżył powyższą decyzję, zarzucając jej: naruszenie postanowień uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...].04.2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części gminy [...], a to § 5 ust. 1 pkt 6 w zw. z § 30 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 pkt 1; błędne/niewłaściwe przyjęcie, iż zgodnie z art. 83 ustawy Prawo budowlane we wskazanym przez skarżącego zakresie odnoszącym się do niezrealizowania na działce nr [...] zieleni ozdobnej i izolacyjnej w tym pasów zieleni o charakterze izolacyjno - osłonowym wzdłuż granic zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, i stwierdzenie, że nie jest organem właściwym tj. organem nadzoru budowlanego; naruszenie art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81, art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane; niezastosowanie art. 81 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy Prawo budowalne; naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 k.p.a.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd wyjaśnił, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło wzniesienia konstrukcji metalowo drewnianej na nr [...] w [...]. Jak ustaliły organy nadzoru budowlanego konstrukcja powyższa stanowiąca ogrodzenie była realizowana w oparciu o skutecznie dokonane zgłoszenie organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W ocenie Sądu ustalenia powyższe są prawidłowe. Realizacja ogrodzenia została dokonana z odstępstwami od dokonanego zgłoszenia. Organy przyjęły, że odstępstwa te nie miały charakteru istotnych, z czym również zgodził się Sąd. Przesunięcie konstrukcji (w granicach działki inwestorów) jest nie większe niż 80 cm. Natomiast zgodność zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego była dokonywana dwukrotnie. Pierwszy dokonał tego organ administracji architektonicznej-budowlanej po dokonaniu zgłoszenia. Następnie odpowiednich ustaleń dokonały organy nadzoru budowlanego. Zgodnie § 5 ust. 1 pkt 6 w zw. z § 30 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 pkt 1 Uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...].04.2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części gminy [...] na przedmiotowym obszarze ustalono zakaz realizacji ogrodzeń z prefabrykowanych przęseł betonowych od strony dróg i terenów publicznych oraz stosowania jako materiałów wykończeniowych elewacji listew z tworzyw sztucznych typu "saiding", blachy falistej i trapezowej z wyjątkiem obiektów w zabudowie produkcyjnej, składowej i magazynowej. Dla [...] wyznaczono tereny wydzielone liniami rozgraniczającymi oznaczone na rysunku planu symbolami Jako "D P, U 13 określając, iż dla tych terenów nakazuje się realizację zieleni ozdobnej i izolacyjnej, w tym pasów zieleni o charakterze izolacyjno - osłonowym wzdłuż granic terenu. Analiza planu miejscowego wskazuje, że budowa ogrodzenia, co do zasady, jest na nieruchomości inwestorów dopuszczalna. Okoliczność, że przewiduje się tam konieczność realizacji zieleni ozdobnej i izolacyjnej, w tym pasów zieleni o charakterze izolacyjno – osłonowym w żaden sposób nie stoi w sprzeczności z budową tam ogrodzenia.
Zdaniem Sądu skarżący domaga się także by organy nadzoru budowlanego kontrolowały, czy w pasie rozdzielającym nieruchomości istnieje zieleń o charakterze izolacyjno-osłonowym. Zadaniem powyższych organów jest kontrola prawidłowości procesu inwestycyjno-budowlanego. Kontrola istnienia zieleni w obszarze zrealizowania ogrodzenia może podlegać co najwyżej kontroli organu wykonawczego gminy. Niezależnie od tego weryfikacja tego nakazu planu, na etapie realizacji przedsięwzięcia, byłaby zdaniem Sądu nieporozumieniem. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Skargą kasacyjną P. B. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
• art. 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Żywcu zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy;
• art. 134 § 1, art. 135 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP polegające na wadliwym wykonaniu kontroli sądowej zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Żywcu poprzez niezbadanie i nieocenienie legalności wydanego przez Starostę Żywieckiego z dnia 16/07/2020 r. zaświadczenia stwierdzającego brak podstaw do wniesienia sprzeciwu na zgłoszenie budowy ogrodzenia o wysokości 3 m na działce nr [...], które zawiera nieścisłości uniemożliwiające realizację nakazów określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...], podczas gdy prawidłowo przeprowadzona kontrola sądowa winna była doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Żywcu z dnia 28/05/2021 r. nr [...];
• art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz w związku z art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 88 ze zm.) przez oddalenie skargi na skutek błędnej oceny, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zamiast stwierdzenia uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Żywcu z dnia 28/05/2021 r. nr [...];
• art. 105 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie przez organ i umorzenie postępowania, w sytuacji, w której inwestor nie zrealizował inwestycji objętej zgłoszeniem i dodatkowo niezasadne uznanie, iż ewentualny fakt realizacji inwestycji stanowi podstawę do uznania, że postępowanie w sprawie zgłoszenia stało się bezprzedmiotowe,
II. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
• art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 88 ze zm.) poprzez błędną wykładnię wyrażającą się w błędnym przekonaniu, iż organ winien prowadzić stosowne postępowanie w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, a nie swym zaniechaniem wywoływać skutek w postaci uznania zgłoszenia za dokonane prawidłowo i niepowodujące legalizacji samowolnych robót budowlanych;
• pominięcie przepisów § 207 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, które w sposób jednoznaczny wskazują na konieczność podjęcia działań przez inwestora - właściciela działki [...] związanych z rzetelnym wykonaniem projektu planowanej inwestycji, tak by ta nie zagrażała zdrowiu, życiu i mieniu działek sąsiednich w związku z prowadzoną przez właściciela działki działalnością gospodarczą stwarzającą realne zagrożenie sprowadzenia pożaru, i wydanie zaświadczenia dopuszczającego realizację inwestycji na działce [...];
• przepisów art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i uznanie, iż Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we wskazanym przez skarżącego zakresie w odwołaniu z dnia 16/06/2021 r. nie jest organem właściwym do rozpoznania sprawy, mimo iż z przepisu art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowalne literalnie wynika, iż do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy: nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska.
• niezastosowanie przepisu art. 81 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy Prawo budowalne, z którego wynika, iż do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy: nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności: zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska.
Z uwagi na powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o jej rozpoznanie na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Żywcu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną A.B. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego P. B. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Natomiast rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw, stąd też nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionego środka odwoławczego należy podnieść, iż przedmiotem oceny legalności dokonywanej przez Sąd pierwszej instancji była decyzja organu nadzoru budowlanego o umorzeniu postępowania, w trybie art. 105 § 1 k.p.a., w sprawie budowy ogrodzenia na terenie działki nr [...] w [...]. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przeprowadził prawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji i słusznie zastosował konstrukcję prawną oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W realiach tej sprawy nie występowały przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. pozwalające na uchylenie zaskarżonej decyzji albowiem nie ujawniono naruszeń prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy jak i nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przyjęcie innych naruszeń przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją, wszczętej wnioskiem A. i P. B. z dnia 2 grudnia 2020 r., w przedmiocie prawidłowości realizacji ogrodzenia między działką A. B. nr [...] a działkami wnioskodawców nr [...] i [...] w [...] (a nie innej sprawy w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), rozpoznając jej istotę. Nie naruszył zatem powołanego w skardze kasacyjnej art. 134 § 1 p.p.s.a. Dodać należy, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyroki NSA z: 2 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 450/15; 28 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 735/19; 9 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 109/22) ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyroki NSA z: 21 października 2010 r. sygn. akt I GSK 264/09; 25 marca 2011 r. sygn. akt I FSK 1862/09; 15 października 2015 r. sygn. akt I GSK 241/14).
W sprawie tej nie można również skutecznie podnosić zarzutu naruszenia art. 135 p.p.s.a albowiem przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania w okolicznościach tej sprawy z uwagi na oddalenie skargi w trybie art. 151 p.p.s.a. Przesłanką zastosowania unormowania zawartego w art. 135 p.p.s.a. jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy. Przepis ten dotyczy jedynie orzeczeń uwzględniających skargę. Zatem w ramach zarzutu dotyczącego naruszenia art. 135 p.p.s.a., w przypadku oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji - nie można skutecznie kwestionować przeprowadzonej przez ten Sąd oceny legalności zaskarżonej decyzji - wyrok NSA z dnia 1 lutego 2023 r. sygn. akt II GSK 1269/19.
Należy podzielić stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku, iż ustalenia faktyczne, które doprowadziły do umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek A. i P. B. były prawidłowe. Nie jest sporne, iż przedmiotowe ogrodzenie realizowano na podstawie zgłoszenia z dnia 29 czerwca 2020 r. a Starosta Żywiecki zaświadczeniem z dnia 16 lipca 2020 r. potwierdził brak sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia jego realizacji. Ogrodzenie to miało być, co obrazował jego opis techniczny, wysokie na 3 m i długie na 20 m, a także usytuowane w odległości 1,50-1,60 od granicy działki nr [...]. Zgłoszenie wskazywało, iż miała to być także konstrukcja stalowa, wykonana z rur stalowych zabetonowanych w gruncie (w rozstawie 2,20 -2,50 m) podparta stalowymi podporami a przestrzeń pomiędzy tymi rurami wypełniona miała być deskami.
W toku postępowania rozpoznawczego ustalono, iż w stosunku do przyjętego zgłoszenia wykonano niższy płot - 2,83 m, a także krótszy - 19,43 m i w zbliżeniu nie 1,5-1,60 m od działki nr [...] lecz na około 85 cm. Pozostałe parametry spornej inwestycji pozostały bez zmian.
Zgodnie z art. 28 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Dz.U.2020.1333 t.j. z dnia 2020.08.03 – dalej w skrócie P.b.), w chwili dokonania przedmiotowego zgłoszenia roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy budowa ogrodzeń nie wymagała pozwolenia na budowę, jednakże stosownie do jej art. 30 ust. 1 pkt 3 - budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymagała zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Ogrodzenia międzysąsiedzkie nie podlegały reglamentacji administracyjnej, chyba że posiadały jak w tej sprawie wysokość powyżej 2,20 m.
Inwestor dokonał prawidłowego zgłoszenia przedmiotowego ogrodzenia i wobec braku sprzeciwu uprawnionego organu w stosownym czasie przystąpił do jego realizacji. Nie jest sporne w tej sprawie, iż dokonane zgłoszenie spowodowało, że organ architektoniczno-budowlany zobowiązany był w terminie do tego przewidzianym zweryfikować zgodność planowanej inwestycji z przepisami prawa miejscowego obowiązującego na terenie przeznaczonym do zainwestowania - a to z uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części gminy [...], co skutecznie uczyniono. Przy tej ocenie, wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej, nie doszło do naruszenia art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b. Zgodnie z tą normą prawa materialnego organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw od dokonanego zgłoszenia jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Natomiast we wskazanej wyżej uchwale Rady Gminy [...] przeznaczenie działki nr [...] to tereny produkcyjne i usługowe - DP, U1- 3 co odzwierciedla § 30 ust. 2 planu. Z kolei w ust. 5 tego § wprowadzono nakaz realizacji zieleni ozdobnej i izolacyjnej, w tym pasów zieleni o charakterze izolacyjno-osłonowym wzdłuż granic terenu. Niemniej jednak podstawowe znaczenie w realiach tej sprawy ma kwestia ogrodzeń, co w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] w odniesieniu do terenów oznaczonych w planie literą [...] [...] zawierała regulacja § 5 ust. 1 pkt 6 ww. planu zagospodarowania przestrzennego, gdzie ustalono zakaz realizacji ogrodzeń z prefabrykowanych przęseł betonowych od strony dróg i terenów publicznych oraz stosowania jako materiałów wykończeniowych elewacji listew z tworzyw sztucznych typu "siding", blachy falistej i trapezowej za wyjątkiem obiektów w zabudowie produkcyjnej, składowej i magazynowej. PINB podczas kontroli ustalił, że ogrodzenie jest wykonane ze stalowych słupków oraz desek. W związku z powyższym materiały, z których wykonane jest przedmiotowe ogrodzenie nie naruszają miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla gminy [...].
Tym samym realizowanie z niewielkimi odstępstwami w zakresie parametrów takiego jak wskazano w opisie zgłoszenia ogrodzenia na działce inwestora jest dopuszczalne, a nakaz realizacji zieleni ozdobnej i izolacyjnej, w tym pasów zieleni o charakterze izolacyjno-osłonowym wzdłuż granic terenu, nie stoi w sprzeczności z planem. Nakazanie zrealizowania zieleni ozdobnej nie leży w kompetencji organu nadzoru budowlanego lecz organu wykonawczego gminy, co słusznie przyznał Sąd pierwszej instancji w motywach zaskarżonego wyroku. Zatem przy ocenie dokonanego zgłoszenia nie było jakichkolwiek podstaw do ewentualnego zgłoszenia sprzeciwu w trybie art. 30 P.b. wobec planowanej inwestycji (ogrodzenia) a tym samym nie było jakichkolwiek podstaw do zastosowania przez organ architektoniczno-budowlany art. 30 ust.6 pkt 2 P.b. Dlatego też słusznie wydano zaświadczenie z dnia 16 lipca 2020 r., które potwierdziło brak sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia jego realizacji. Zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie są całkowicie chybione.
Również w niniejszym postępowaniu dotyczącym oceny zgodności z prawem realizowanych robót przy spornym ogrodzeniu nie doszło do naruszenia ww. normy art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b. bowiem nie zaistniały przesłanki wynikające z tej normy skoro nie przekroczono granic dokonanego zgłoszenia. Nieistotne odstępstwa od dokonanego zgłoszenia, co do parametrów tej inwestycji (wysokość ogrodzenia mniejsza o 17 cm a szerokość krótsza o 57 cm i zbliżenie do działki wnioskodawców o około 80 cm) nie uzasadniają w jakichkolwiek sposób wszczęcia postępowania naprawczego, gdyż nie było w tym kierunku jakichkolwiek podstaw.
Informacyjnie w tym miejscu należy zauważyć, iż roboty budowlane wykonywane na podstawie zgłoszenia, wobec których organ nie wniósł sprzeciwu a powinien, nie można traktować jako samowoli budowlanej. Samowolą budowlaną byłoby bowiem zrealizowanie obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia. Skoro zgłoszenie zostało dokonane, a organ administracji architektoniczno-budowlanej (starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu) nie wniósł od niego sprzeciwu choć powinien to uczynić, to organ nadzoru budowlanego (np. powiatowy inspektor nadzoru budowlanego) powinien wszcząć postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 i następnych Prawa budowlanego. Realizacja obiektu budowlanego na podstawie zgłoszenia (art. 29 i 30 P.b.) oznacza, że inwestorowi nie można postawić zarzutu samowoli budowlanej, choć jednocześnie nie oznacza to, że organy administracji nie mogą prowadzić w stosunku do zrealizowanego na podstawie zgłoszenia obiektu budowlanego postępowania naprawczego, jeśli obiekt taki narusza przepisy techniczno-budowlane lub zrealizowany został niezgodnie z zasadami wiedzy technicznej czy w sposób istotnie odbiegający od ustaleń wskazanych w przepisach (niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego) art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 P.b. Niemniej jednak w realiach tej sprawy nie było podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego bowiem nie ujawniono ww. wad uzasadniających wdrożenie takiego postępowania. Dlatego też trafnie po wszczęciu postępowania w sprawie budowy ogrodzenia na terenie działki nr [...] w [...] umorzono postępowanie w tym przedmiocie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie to w pełni zaakceptowane zaskarżonym wyrokiem jest także podzielane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie zatem pozostają nieusprawiedliwione. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Taka sytuacja zachodzi, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. ma bowiem zastosowanie tylko wówczas, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania- patrz wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2024 r. sygn. akt I GSK 538/21. Taka właśnie sytuacja zaistniała w realiach niniejszego postępowania skoro brak jest przesłanki przedmiotowej do podejmowania rozstrzygnięcia w trybie art. 51 i następne P.b. wobec prawidłowości wykonywanych robót przy realizacji spornego ogrodzenia. Odmienne stanowisko skarżącego w tym zakresie stanowi jedynie nieuprawnioną polemikę z prawidłowym wyrokiem Sądu pierwszej instancji.
Powoływanie w skardze kasacyjnej zarzutu pominięcia w tej sprawie, dotyczącej przecież ogrodzenia pomiędzy działkami, przepisów § 207 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, nie mogło odnieść jakiegokolwiek skutku, skoro ww. regulacje nie mogły mieć zastosowania w tym postępowaniu. Skarżący w jakikolwiek sposób nie wykazał, by ww. uregulowania odnoszące się do obiektów budowlanych miało zastosowanie do drewnianego płotu (ogrodzenia) gdy co do zasady stanowi on rodzaj urządzenia budowlanego. Rzeczywiście ogrodzenie na gruncie P.b. nie jest obiektem budowlanym lecz zgodnie z art. 3 pkt 9 P.b. urządzeniem technicznym związanym z obiektem budowlanym, zapewniającym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Całkowicie chybione są zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia przepisów zawartych w rozdziale 8 ustawy Prawo budowlane dot. zadań i obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w tym przepisów art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81, art. 83 ust. 2 P.b. czy art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a P.b. Z tego ostatniego przepisu wynika, że do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy: nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska. Nie ma przecież żadnej wątpliwości, iż organy zarówno architektoniczno-budowlane w sprawie dotyczącej zgłoszenia robót związanych z realizacją przedmiotowego ogrodzenia jak i organy nadzoru budowlanego przy ocenie prawidłowości budowy tego ogrodzenia przeprowadziły badanie zgodności planowanej/realizowanej inwestycji z uregulowaniami prawa miejscowego na terenie gminy [...] obszar [...]. W tym zakresie czynione zarzuty w skardze kasacyjnej są oczywiście niezasadne. Organy nadzoru budowlanego to organy wyspecjalizowane, do których podstawowych obowiązków, na podstawie art. 81 P.b., należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego. Dysponując wykwalifikowaną kadrą pracowniczą organy nadzoru budowlanego były w stanie prawidłowo ocenić, że sporne ogrodzenie realizowane jest zgodnie z prawem w tym prawem miejscowym a konsekwencją tych właściwych działań było końcowe rozstrzygnięcie sprawy podjęte w trybie art. 105 § 1 k.p.a., co jak wyżej wykazano jest zgodne z prawem.
Reasumując stwierdzić należy, iż wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej jako całkowicie nieusprawiedliwione nie zasługiwały na uwzględnienie.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku.
Jednocześnie w pkt 2 wyroku oddalono wniosek uczestnika postępowania A.B., opracowany przez jego pełnomocnika, o zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują w takim przypadku możliwości orzekania o zwrocie kosztów poniesionych przez uczestników postępowania.
Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.