II OSK 194/21

II OSK 194/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Szuma
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Robert Sawuła /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Ke 324/20 - Wyrok WSA w Kielcach z 2020-09-15
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 24 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.S., K.D. i P.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 15 września 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 324/20 w sprawie ze skargi E.S., K.D. i P.D. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 30 grudnia 2019 r. znak: WINB-WOA.7721.14.31.2019 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 15 września 2020 r., II SA/Ke 324/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Kielcach oddalił skargę E.S., K.D. i P.D. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach (ŚWINB) z 30 grudnia 2019 r., znak: WINB-WOA.7721.14.31.2019, w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, E.S. oraz K.D. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce (PINB) w związku z postawieniem na sąsiedniej działce ogrodzenia (pomiędzy posesjami przy ul. Ś. nr [...] i nr [...] w K.) i istnieniu zagrożenia katastrofą budowlaną, załączając opinię techniczną z 12 maja 2019 r. autorstwa C.D., dotyczącą bezpieczeństwa konstrukcji tegoż ogrodzenia. Przy piśmie z 17 czerwca 2019 r. wnioskodawcy dostarczyli kolejną opinię techniczną z 17 czerwca 2019 r. dot. bezpieczeństwa konstrukcji systemowego ogrodzenia ze słupków stalowych z wypełnieniem panelami z siatki, wykonanego przez inwestora w miejsce istniejącego uprzednio muru pełnego z cegły ceramicznej pełnej o wysokości ok. 700 cm, który to stan zdaniem autora opracowania rażąco narusza art. 5 ust 1 pkt b, c, d, e ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (uPb). Nie spełnić miano bowiem podstawowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, jak również ochrony przed hałasem i drganiami. Zdaniem wnioskujących należało przywrócić ogrodzenie do stanu przed jego rozebraniem, to jest wykonać alternatywnie ogrodzenie żelbetowe pełne lub odtworzyć poprzedni stan muru z cegły. W dniu 10 lipca 2019 r. złożono kolejną uzupełniającą opinię techniczną z 9 lipca 2019 r., dotycząca bezpieczeństwa konstrukcji ogrodzenia, w którym uszczegółowiono tezę o naruszeniu art. 5 ust 1 pkt b, c, d i e uPb. Ponadto poinformowano organ, że inwestor dokonał wyburzenia zabytkowego muru bez zezwolenia zarówno konserwatorskiego, jak i pozwolenia na rozbiórkę.
Dalej w wyroku II SA/Ke 324/20 przywołano, że E.S. i K.D. wystąpili do organu I instancji z pismem z 10 lipca 2019 r. wnioskując o podjęcie stosownych działań na podstawie ekspertyzy. Do pisma załączona została ekspertyza z 18 czerwca 2019 r. autorstwa L.C., w której opisano postępowanie prowadzone przez organy administracji, którego wynikiem było wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę budynku na działce przy ul. [...] w K. Autor ocenił krytycznie niektóre, dostępne dla niego, rozstrzygnięcia organów administracji. Odnośnie oddziaływania nowego ogrodzenia autor ekspertyzy stwierdził, że teren wokół budowy w sąsiedztwie z posesją nr ewid. [...] w głębi ogrodu przy betonowym ogrodzeniu zagospodarowano w sposób pokazany na rys 8. Ogrodzenie betonowe podkopano na głębokość ok. 80 cm i nie zastosowano żadnych zabezpieczeń przed utratą stateczności w sytuacji utraty stabilności utworzonej skarpy ziemnej, szczególnie na czas wzmożonych opadów lub tworzenia się wysadzin podczas mrozów. Autor ekspertyzy stwierdził, że wymagane są niezwłoczne prace naprawcze. Zasugerował, że należy wzmocnić skarpę między działkami lub wybudować mur oporowy.
Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że przy piśmie z 15 lipca 2019 r. właściciel sąsiedniej posesji – S. Sp. z o.o. sp. k. z/s w K. (Spółka, inwestor), dostarczyła opinię techniczną z 15 lipca 2019 r. dot. stanu ogrodzenia budynku przy ul. [...] w K. Jej autor, J.W. stwierdził, że inwestor dokonał obniżenia terenu od strony północnej działki o ok. 70 cm w odległości 80 cm od istniejącego ogrodzenia na sąsiedniej nieruchomości. W tej lokalizacji zostało wykonane ogrodzenie z elementów stalowo-betonowych. Autor opinii zgodził się, że stan techniczny ocenianego w maju i czerwcu 2019 r. ogrodzenia mógł spowodować zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt z powodu ukształtowania terenu pomiędzy dwoma ogrodzeniami, gdyż skarpa była zbyt stroma i mogło to doprowadzić przy ulewnych deszczach do wywrócenia się ogrodzenia betonowego na posesję z nowo wybudowanym budynkiem. Jednakże inwestor wykonał wzmocnienie skarpy znajdującej się pomiędzy istniejącym ogrodzeniem sąsiada oraz już wykonanym. Ponadto podwyższono dolną część ogrodzenia, pełną, wykonaną z płyt betonowych i wypełniono przestrzeń między skarpą i ogrodzeniem gruntem, przez co zmniejszono pochylenie skarpy do 10-15 %. Tym samym wykonane ogrodzenie i zabezpieczenie powstałej skarpy daje w pełni gwarancję bezpiecznego użytkowania.
W wyroku sąd wojewódzki ustalił dalej, że przedstawiciele organu powiatowego przeprowadzili oględziny w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego ogrodzenia stwierdzając, że ma ono zróżnicowaną konstrukcję, szczegółowo ją określając. Ogrodzenie to zostało zlokalizowane w odległości około 0,85 m od istniejącego na posesji przy ul. [...] nr [...] ogrodzenia z płyt betonowych o długości około 21,10 m. Stwierdzono, że w dniu kontroli pomiędzy wyżej położonym ogrodzeniem z płyt betonowych, a niżej położonym ogrodzeniem na szóstym odcinku o długości około 15,13 m pas gruntu o szerokości około 0,85 m jest ukształtowany w taki sposób, że spadek gruntu nie przekracza 15%, gdyż zastosowano, przy niżej usytuowanym ogrodzeniu, cokół z płyt betonowych o wysokości od około 0,75 m do około 1,00 m. Ponadto otrzymano informację od kierownika budowy o wykonaniu stabilizacji pierwotnie istniejącej stromej skarpy betonem. Na dzień oględzin nie stwierdzono zagrożenia stabilności powyższego ogrodzenia wykonanego z paneli betonowych.
Mając na uwadze powyższe organ I instancji, działając na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. [...] nr [...] i nr [...] w K., ponieważ w jego ocenie stało się ono bezprzedmiotowe.
Wyrokując w sprawie II SA/Ke 324/20 kolejno wskazano, że w odwołaniu od ww. decyzji E.S. i K.D. wnieśli o jej uchylenie i wydanie decyzji nakazującej odtworzenie zburzonego muru granicznego, względnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Sąd ustalił dalej, że ŚWINB wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję I instancji. Organ odwoławczy przywołał całokształt materiału dowodowego, z którego wynikało, że w wyniku budowy nowego ogrodzenia przy budynku przy ul. [...] w K., powstało zagrożenie dla starego ogrodzenia z płyt betonowych istniejącego przy północno-wschodnim narożniku działki. Przedłożone przez odwołujących się opinie techniczne i ekspertyza – opisujące stan z maja i czerwca 2019 r. – wskazywały, że skarpa, na której zwieńczeniu istnieje stare ogrodzenie z płyt betonowych, jest zbyt stroma i istnieje groźba obsunięcia się gruntu skarpy i tym samym przewrócenia się starego ogrodzenia. Jak jednak wskazuje opinia techniczna J.W. z 15 lipca 2019 r. oraz wyniki oględzin z 29 lipca 2019 r. przy nowym ogrodzeniu i na skarpie zostały wykonane roboty, które zmieniły stan faktyczny i zlikwidowały zagrożenie obsunięcia się gruntu i przewrócenia starego ogrodzenia. Obecnie nie istnieje zatem zagrożenie dla starego ogrodzenia z płyt betonowych. Organ odwoławczy odnosząc się do opinii C.D. stwierdził, że nie istnieje przepis Prawa budowlanego lub warunków technicznych formułujący dla ogrodzeń wymóg posiadania odporności pożarowej. Tym samym brak obecnie podstaw do działania dla organu nadzoru budowlanego w zakresie postępowania wszczętego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. [...] i [...] w K. Organ wojewódzki ocenił, że prawidłowo umorzono to postępowanie, ponieważ stało się ono bezprzedmiotowe.
W skardze do WSA w Kielcach E.S., K.D. oraz P.D. wnieśli o uchylenie decyzji ŚWINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji celem podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie odtworzenia muru. Zdaniem skarżących organ odwoławczy rażąco naruszył interes społeczny i prawo gwarantowane Konstytucją RP i innymi przepisami prawa materialnego cywilnego, administracyjnego, budowlanego, ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i aktów niższej rangi, w tym decyzję o warunkach zabudowy – co miało zostać wykazane w odwołaniu, przedstawionych opiniach biegłych oraz decyzjach Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 21 września 2018 r. i z 9 września 2019 r. Zdaniem skarżących doszło do rażącego naruszenia art. 105 K.p.a., gdyż istniały i nadal istnieją podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy – co do istoty bezprawnie zburzonego muru na posesji skarżących, stanowiącego ich własność. W uzasadnieniu skargi przybliżono szczegółowo rys historyczny dotyczący poprzedniego właściciela nieruchomości o nr ewid. [...] oraz okoliczności powstania 100 lat temu przedmiotowego muru. Skarżący akcentowali, że Świętokrzyski Wojewódzki Konserwator Zabytków (ŚWKZ) zobowiązywał ich do ponoszenia kosztów remontu całego murowanego ogrodzenia i utrzymywania go w należytym stanie. Organy kwestionować mają fakt, że zgodnie z decyzją z 28 grudnia 2009 r. ŚWKZ przedmiotowy mur był zabytkowy i integralnie związany z domem przy ul. [...], wpisanym do rejestru zabytków pod nr [...] w miejsce dawnego wpisu nr [...] z 1975 r., o treści: "dom mieszkalny wraz z otaczającym terenem działki ewid. [...] w granicach ogrodzenia w miejscowości K.". Twierdzenia ŚWINB o tym, że projekt rozbiórki dwóch budynków mieszkalnych i budynku gospodarczego na działce ew. [...] oraz budynku mieszkalnego na działce [...] przewidywał rozebranie budynków, w tym ściany w granicy z pozostawieniem jedynie na określonym odcinku ściany fundamentowej, wykorzystanej w istniejącym budynku, oraz pozostawieniem na określonym odcinku ściany graniczącej z budynkiem gospodarczym na działce nr [...], pozostają w sprzeczności nie tylko z decyzją nr 44/I/2015 z dnia 22 października 2015 r. o przeniesieniu na inwestora warunków zabudowy, ale też ze stanem faktycznym.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Kielcach skargę oddalił.
W motywach tego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy prawidłowo uznały, że brak było podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. [...] i [...] w K. Sąd ten wskazał, że skarżący w ogóle nie kwestionują rozstrzygnięcia w tym zakresie, koncentrując się wyłącznie na bezprawnym – ich zdaniem – wyburzeniu zabytkowego muru, który był posadowiony na ich nieruchomości i stanowił ich własność. Zagadnienie to także znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, a wyrażone w tym przedmiocie stanowisko sąd wojewódzki w pełni podzielił. Otóż inwestycja na działce przy ul. [...] K. zrealizowana została na podstawie decyzji nr 573/2016 Prezydenta Miasta Kielce z 23 listopada 2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę i rozbiórkę. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Wojewody Świętokrzyskiego z 5 maja 2017 r., znak IR.I.7840.14.2.2017, a skarga na decyzję Wojewody została oddalona wyrokiem WSA w Kielcach z 30 stycznia 2018 r., II SA/Ke 410/17. Powyższą decyzją udzielono m. in. pozwolenia na rozbiórkę oraz zatwierdzono projekt rozbiórki dwóch budynków mieszkalnych i budynku gospodarczego położonych na działce o nr [...] i budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...]. Z analizy projektu rozbiórki, której dokonały także organy w niniejszej sprawie, wynika, że miała ona obejmować m. in. budynki zlokalizowane w sąsiedztwie granicy pomiędzy działką skarżących i działką inwestora. Budynki te – jak można wnosić z treści projektu – miały zostać rozebrane w całości, z pozostawieniem jedynie na określonym odcinku ściany fundamentowej (przeznaczonej do wykorzystania w nowoprojektowanym budynku, co potwierdza z kolei także treść projektu budowlanego), oraz ściany graniczącej z budynkiem gospodarczym na działce przy ul. [...] w K. Z projektu rozbiórki, w tym jego części graficznej - zdaniem sądu a quo – nie wynikało, aby oprócz ściany podlegającej rozbiórce istniał odrębny mur opisywany obecnie przez skarżących, a posadowiony – jak twierdzą – na ich nieruchomości. Projekt nie czyni rozróżnienia w tym zakresie, ukazując jedynie ścianę, która – poza wskazanymi wyżej fragmentami – miała podlegać rozbiórce. Bezpośrednio przy przedmiotowej ścianie znajdują się oznaczenia drzew oraz obrys budynku gospodarczego na nieruchomości skarżących. Jak ustaliły organy m. in. na podstawie przeprowadzonych na miejscu oględzin, realizując inwestycję pozostawiono te elementy budynków przeznaczonych do rozbiórki, których pozostawienie przewidywał projekt, a zatem rozbiórka została wykonana zgodnie z tym projektem. W ocenie sądu pierwszej instancji w tej sytuacji niezasadne było stawianie inwestorowi zarzutu nielegalnego rozebrania muru, skoro dokonując rozbiórki zastosował się do ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli skarżący – zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając go w całości i orzeczeniu temu zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, 8, 77 § 1 K.p.a. oraz 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa) przez niedostrzeżenie przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy, co w rezultacie doprowadziło go do oderwanych od rzeczywistości wniosków, iż mimo, że jest poza sporem fakt, iż inwestor będący właścicielem działki nr [...] stanowiącej posesję oznaczoną numerem [...] przy ul. [...] w K. w trakcie prowadzonej inwestycji zburzył siedmiometrowy mur oddzielający działkę skarżących od działki inwestora, nie doszło do jakiegokolwiek naruszenia prawa, bowiem jak to ustala sąd na s. 10 uzasadnienia wyroku "z projektu rozbiórki prowadzonej na działce inwestora nie wynika by istniał mur siedmiometrowy między działkami skarżących i inwestora", którego istnienie na złożonych fotografiach, oraz fotografiach w opinii L.C. z nr 8 z k. 45 opinii jest bezsporne, a także art. 141 § 4 Ppsa przez sporządzenie na s. 10 uzasadnienia wyroku wewnętrznie sprzecznego, czyniąc to uzasadnienie w ten sposób sporządzone niezrozumiałym dla stron i ich pełnomocnika;
2. po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, co jest istotą dla dokonania oceny prawnej, obrazę prawa materialnego przez niezastosowanie w sprawie art. 31 ust. 1 pkt 1 uPb a contrario, skoro przedmiotowy mur bezspornie istniał, bo dowodzą tego liczne fotografie złożone do akt sprawy, a pozwolenie na wyburzenie ściany przystawionej do tego muru, bez wykazania owego muru na szkicach pozwolenia na budowę, wykluczało jego burzenie, bowiem jak to wynika ze złożonego na rozprawie przed sądem wojewódzkim pisma ŚWKZ z 18 stycznia 2016 r. cały teren działki skarżących, a więc łącznie ze spornym murem jest objęty ochroną konserwatorską.
Wskazując na powyższe wnosi się o uchylenie skarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej Instancji do ponownego rozpoznania.
Wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że projekt rozbiórki, jako części pozwolenia na budowę, nie mógł obejmować muru będącego własnością skarżących, a skoro mur istniał na ich własności, to samowola inwestora polegająca na jego wyburzeniu, o co chodzi skarżącym, jest oczywista, a wydane w sprawie decyzje są całkowicie błędne, bowiem sam sąd ustala, iż do zburzenia muru doszło poza zezwoleniem na prace rozbiórkowe, które mogły wyłącznie dotyczyć działki, która była własnością inwestora, a więc działki nr [...].
Na wyznaczoną w sprawie rozprawę nikt się nie stawił.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 1634 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a takiej sytuacji w przedmiotowej sprawie nie dopatrzono się, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
A. Przywołane w skardze kasacyjnej przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem są to przepisy o charakterze ogólnym i wynikowym, które określają oznaczone przypadki, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – odpowiednio – naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, względnie – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadne podstawy skargi kasacyjnej naruszenie przywołanych powyżej przepisów, wskazujących na jedne z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na decyzję, skoro w tej sprawie skargę na taki akt oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uchylono go na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy, którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd kasacyjny, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że w odniesieniu do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, zaś w odniesieniu do naruszenia przepisów postępowania – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzuty naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa będą musiały zostać uznane jako nie oparte na usprawiedliwionej podstawie. Wypadnie przy tym zauważyć, że w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu art. 151 Ppsa, na podstawie którego wyrokował sąd wojewódzki, ani nie podnoszono zarzutu nie dostrzeżenia przezeń naruszenia art. 105 § 1 K.p.a.
B. Analizując okoliczności faktyczne niniejszej sprawy za trafne uznać należy ustalenia organów nadzoru budowlanego i sądu pierwszej instancji w kwestii rozebranego muru ogrodzeniowego, że istnieje zgodność wykonania zakresu rozbiórki muru w granicy z ustaleniami wydanego w sprawie pozwolenia na budowę. Należy bowiem wskazać, że inwestycja na działce przy ul. [...] w K. zrealizowana została na podstawie decyzji nr 573/2016 Prezydenta Miasta Kielce z 23 listopada 2016 r. udzielającej pozwolenia na rozbiórkę i budowę. Decyzja ta utrzymana został w mocy decyzją Wojewody Świętokrzyskiego z 5 maja 2017 r., a skarga na tę decyzję ostateczną oddalona została wyrokiem WSA w Kielcach z 30 stycznia 2018 r., II SA/Ke 410/17. Na s. 22 w/w wyroku oceniając projekt robót do wykonania sąd wojewódzki wskazał, że co do ściany w granicy zostanie ona rozebrana z pozostawieniem ściany fundamentowej, ponieważ ściana fundamentowa budynku nr 1 usytuowana w granicy działki będzie częściowo wykorzystana w konstrukcji projektowanego budynku. Ponadto część ściany północnej w granicy z budynkiem gospodarczym na działce sąsiedniej, nie będzie podlegać rozbiórce - natomiast pozostała część tej ściany będzie podlegać rozbiórce.
Z ustaleń dokonanych przez organy nadzoru budowlanego, w wyniku oględzin wynika, ze dokładnie takie rozwiązania jak w projekcie budowlanym zostały wykonane. Ściana północna budynku frontowego przy ul. [...] usytuowana w granicy z działką przy ul. [...] została rozebrana, z pozostawieniem ściany fundamentowej, wykorzystanej do wykonania "portalu" pomiędzy nowym budynkiem, a granicą. Z kolei ściana północna budynku oficyny przy ul. [...] usytuowana w granicy z działką przy ul. [...] została rozebrana w całości z wyjątkiem odcinka tej ściany przylegającego do budynku gospodarczego na działce przy ul. [...].
W tej sytuacji należy przyznać rację sądowi pierwszej instancji, że trudno stawiać inwestorowi zarzut nielegalnego rozebrania muru, o którym piszą skarżący, skoro dokonując rozbiórki zastosował się do ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. W sytuacji istnienia w obrocie prawnym decyzji udzielającej pozwolenia na budowę (a także rozbiórkę) oraz zatwierdzającej projekt budowlany, istnieje prawne domniemanie legalności objętej tą decyzją inwestycji. Ewentualne prowadzenie postępowania naprawczego byłoby możliwe po uprzednim usunięciu z obrotu prawnego decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę (rozbiórkę). Chodzi bowiem o to, na co trafnie naprowadza sąd wojewódzki, że w przypadku wykonywania robót budowlanych na podstawie i zgodnie z pozwoleniem na budowę, ale niezgodnie z przepisami, nie można nałożyć obowiązku doprowadzenia tak wykonywanych (wykonanych) robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, nie zważając na to, że są one wykonywane zgodnie z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Oznaczałoby to możliwość zakwestionowania prawidłowości ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę bez jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności w jednym z trybów przewidzianych w K.p.a. Takie działanie - jak trafnie zwrócił uwagę sąd I instancji - naruszałoby zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 K.p.a.).
C. Skarżący kasacyjnie nie mogą skutecznie zarzucać naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., skoro z projektu rozbiórki, który był już przedmiotem kontroli organów, a przede wszystkim sądu, w sprawie II SA/Ke 410/17, nie wynika, aby oprócz ściany podlegającej rozbiórce istniał odrębny mur opisywany obecnie przez skarżących, a posadowiony – jak twierdzą – na ich nieruchomości. Nadto, kwestia ta nie była przedmiotem postępowania dotyczącego stanu technicznego obecnie istniejącego ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. [...] i [...] w K.
D. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa w zw. z art. 8 K.p.a. nie poddaje się kontroli, gdyż autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł, że art. 8 K.p.a. dzieli się na paragrafy, zatem podstawy kasacyjnej nie sformułowano w sposób jednoznaczny, nadto – wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 176 § 1 pkt 2 Ppsa – nie uzasadniono tak skonstruowanej podstawy kasacyjnej. Wobec związania Sądu Naczelnego podstawami skargi kasacyjnej, to zaniechanie strony wnoszącej środek odwoławczy uniemożliwia rozpoznanie go w tej części.
E. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa poprzez "zawarcie w uzasadnieniu wyroku wewnętrznie sprzecznych twierdzeń" czyniąc to uzasadnienie w ten sposób sporządzone niezrozumiałym dla stron i ich pełnomocnika. Zgodnie z art. 141 § 4 Ppsa, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09 (ONSAiwsa 2010, Nr 3, poz. 39) podkreślono, że podstawa prawna rozstrzygnięcia (wyroku) obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawnych oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania. Znaczenie procesowe tego elementu uzasadnienia uwidacznia się w tym, że ma on dać rękojmię, że sąd dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia; ma umożliwić sądowi wyższej instancji ocenę, czy przesłanki, na których oparł się sąd niższej instancji, są trafne; ma w razie wątpliwości umożliwić ustalenie granic powagi rzeczy osądzonej i innych skutków prawnych wyroku. Nadto wskazać należy, że sąd administracyjny, co do zasady nie posiada kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego w będącej przedmiotem jego rozpoznania sprawie administracyjnej. Zadanie to należy do organu administracji publicznej. Obowiązkiem sądu administracyjnego pierwszej instancji jest natomiast zbadanie i ocena, czy organ ten, dokonując ustalenia stanu faktycznego, nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz zajęcie stanowiska, co do tego, jaki stan faktyczny został przez sąd przyjęty. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie przesłanki ustawowe określone w art. 141 § 4 Ppsa. Jego treść odzwierciedla przyjętą przez sąd pierwszej instancji argumentację prawną. Rozważania prawne są zaś na tyle jasno i precyzyjnie sformułowane, że umożliwiają poznanie sposobu rozumowania sądu wojewódzkiego. Uzasadnienie to poddaje się również kontroli instancyjnej. Sąd pierwszej instancji rzetelnie odniósł się do stanu faktycznego i prawnego sprawy. Stwierdzenie strony skarżącej kasacyjnie, że uzasadnienie wyroku II SA/Ke 324/20 w oznaczonych aspektach budzi duży niedosyt i wątpliwości ma charakter subiektywny i samo w sobie nie dowodzi naruszenia przepisu art. 141 § 4 Ppsa. W zaskarżonym wyroku wskazano podstawę rozstrzygnięcia (art. 151 Ppsa) oraz wyłuszczono dostatecznie komunikatywnie przyczyny, dla których uznano skargę za niezasadną.
F. Nie jest skuteczny zarzut naruszenia art. 31 ust. 1 pkt 1 uPb polegający na jego niezastosowaniu. Twierdzenia skarżących, że uprzednio istniejąca ściana/mur wchodziła w skład obiektów chronionych decyzją o wpisaniu do rejestru zabytków, mogłoby stanowić podstawę do działania dla ŚWKZ, który po otrzymaniu informacji w 2017 r. o prowadzeniu rozbiórki ściany w granicy i po własnych oględzinach w tej sprawie, nie znalazł podstaw do działania i nie podzielił poglądu, że także ściana w granicy wchodzi w skład chronionego zabytku. Wbrew zarzutom skarżących kasacyjnie PINB słusznie stwierdził, że inwestor wykonał roboty rozbiórkowe na podstawie prawomocnej decyzji, a rozbiórkę wykonano zgodnie z tym projektem. Organy nadzoru budowlanego w ramach przedmiotowego postępowania nie miały podstaw prawnych do nakazywania odbudowy ściany rozebranego budynku na całej jego długości.
G. Skoro skarga kasacyjna nie była oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa.