II OSK 1934/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-12-19
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęwarunki techniczneodległość od granicydziałka budowlanadroga dojazdowastwierdzenie nieważnościNSAskarga kasacyjna

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę z powodu naruszenia przepisów o odległościach od granicy działki nie było uzasadnione, gdy działka sąsiednia stanowiła drogę dojazdową i nie nadawała się do zabudowy.

Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę zakładu pogrzebowego i sklepu. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności pozwolenia, wydanego przez organy niższych instancji, wskazując na rażące naruszenie przepisów o odległościach od granicy działki sąsiedniej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że choć naruszenie przepisów o odległościach miało miejsce, nie było ono rażące, ponieważ działka sąsiednia była pasem gruntu o szerokości 3 metrów, wykorzystywanym jako droga dojazdowa i nie nadającym się do zabudowy, co wykluczało zastosowanie przepisów o odległościach od działki budowlanej.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Zakładu Pogrzebowego "[...]" Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty S. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zakładu pogrzebowego i sklepu. Organy administracji stwierdziły nieważność decyzji Starosty, powołując się na rażące naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w tym art. 32 ust. 4 pkt 2 (brak oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością dla wszystkich działek objętych projektem) oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 (naruszenie § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczących odległości od granicy działki sąsiedniej). Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił te argumenty, uznając, że odległości projektowanych budynków od granicy działki nr [...] (należącej do Spółdzielni [...]) zostały naruszone, a działka ta stanowiła działkę budowlaną. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał jej zasadność. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzwyczajny i wymaga stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. NSA stwierdził, że choć naruszenie przepisów o odległościach od granicy działki nr [...] miało miejsce, nie było ono rażące. Kluczowe było ustalenie, że działka nr [...] stanowiła pas gruntu o szerokości 3 metrów, wykorzystywany jako droga dojazdowa do działki Spółdzielni i cmentarza, nie nadający się do zabudowy. W związku z tym, zgodnie z definicjami działki budowlanej, przepisy o odległościach od granicy działki budowlanej nie miały zastosowania. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że nie zaszła przesłanka rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., która uzasadniałaby stwierdzenie nieważności decyzji Starosty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów o odległościach od granicy działki sąsiedniej, która stanowi drogę dojazdową i nie nadaje się do zabudowy, nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kluczowe jest ustalenie charakteru działki sąsiedniej. Jeśli działka ta jest pasem gruntu wykorzystywanym jako droga dojazdowa i nie nadaje się do zabudowy, to przepisy o odległościach od działki budowlanej nie mają zastosowania. W takim przypadku nawet zbliżenie zabudowy do granicy tej działki stanowi ewidentne naruszenie prawa, ale nie ma cech naruszenia rażącego, co wyklucza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § § 1

Przepis określa usytuowanie budynków na działce budowlanej w odpowiednich odległościach od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Odległości te nie mają zastosowania, gdy działka sąsiednia nie stanowi działki budowlanej.

k.p.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w tym rażące naruszenie prawa.

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane art. 32 § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane art. 35 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane art. 35 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane art. 33 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane art. 34 § ust. 1

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 16

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definiuje pojęcie 'działka budowlana', które jest kluczowe dla stosowania przepisów o warunkach technicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działka sąsiednia (nr [...]) stanowi pas gruntu o szerokości 3 m, wykorzystywany jako droga dojazdowa i nie nadaje się do zabudowy, co wyklucza stosowanie przepisów o odległościach od działki budowlanej. Naruszenie przepisów o odległościach od granicy działki sąsiedniej, która nie jest działką budowlaną, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Odrzucone argumenty

WSA uznał, że działka nr [...] jest działką budowlaną i naruszenie przepisów o odległościach od niej stanowi rażące naruszenie prawa. Organy administracji wskazały na naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego (brak oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością dla wszystkich działek).

Godne uwagi sformułowania

rażącym naruszeniem prawa jest tylko takie jego naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Oczywisty charakter naruszenia prawa jest warunkiem koniecznym, ale nie wystarczającym dla uznania naruszenia prawa za rażące. nie można w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć, za Sądem pierwszej instancji, iż zbliżenie zabudowy Zakładu Pogrzebowego na działce [...] do granicy działki oznaczonej nr [...] stanowi rażące naruszenie prawa. Kwalifikację taką należy wyłączyć właśnie dlatego, że działka ta nie nadaje się do wykorzystania na cele budowlane.

Skład orzekający

Bożena Walentynowicz

przewodniczący sprawozdawca

Janina Kosowska

członek

Jerzy Bujko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'działka budowlana' w kontekście przepisów o warunkach technicznych i stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych. Określenie kryteriów 'rażącego naruszenia prawa'."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie działka sąsiednia była drogą dojazdową. Wymaga analizy definicji 'działki budowlanej' w kontekście obowiązujących przepisów w momencie wydania decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, zwłaszcza definicji pojęć takich jak 'działka budowlana', dla oceny rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym.

Droga dojazdowa jako klucz do obrony pozwolenia na budowę: NSA wyjaśnia granice 'rażącego naruszenia prawa'.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1934/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bożena Walentynowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Janina Kosowska
Jerzy Bujko
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1515/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-07-10
II OZ 239/06 - Postanowienie NSA z 2006-03-09
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 183,  art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
par. 12
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 16,  art. 156  par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia NSA Janina Kosowska Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Zakładu Pogrzebowego "[...]" Spółki z o. o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1515/05 w sprawie ze skargi Zakładu Pogrzebowego "[...]" Spółki z o. o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Zakładu Pogrzebowego "[...]" Spółka z o.o. w S. kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lipca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1515/05, oddalił skargę Zakładu Pogrzebowego "[...]" Sp. z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu stanowiska Sąd ten przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Starosta S. decyzją z dnia [...], Nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił Zakładowi Pogrzebowemu "[...]" Sp. z o.o. pozwolenia na budowę zakładu pogrzebowego i sklepu z artykułami nagrobnymi na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w S. wraz z wjazdem z ul. [...] i przyłączami wodno-kanalizacyjnym, gazowym i energetycznym.
Wojewoda P., w wyniku złożenia przez Spółdzielnię [...] pisma z dnia [...], decyzją z dnia [...], Nr [...], stwierdził nieważność decyzji Starosty S. z dnia [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpoznając odwołanie Zakładu Pogrzebowego "[...]" Sp. z o.o., decyzją z dnia [...], Nr [...], uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ podniósł, że pismo w wyniku, którego zostało wszczęte postępowanie nie precyzuje żądania strony, bowiem Spółdzielnia [...] prosi jedynie o zajęcie stanowiska przez organ I instancji w zakresie wybudowania inwestycji przez Zakład Pogrzebowy "[...]" Sp. z o.o., ponadto organ I instancji nie odniósł się do odległości planowanej inwestycji od granicy z działką sąsiednią, jak również niejasne jest czy projekt zagospodarowania przedmiotowej działki obejmuje działki [....] i [...].
Wojewoda P., w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...], Nr [...], powtórnie stwierdził nieważność decyzji Starosty S.. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że Starosta S. wydając decyzję z dnia [...] naruszył przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) w sposób oczywisty i jednoznaczny, a tym samym rażąco naruszył prawo, ponieważ treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią tego przepisu. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Udzielając pozwolenia na budowę Starosta S. przekroczył ustalenia zawarte w decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, obejmującej tylko działkę nr ew. [...]. Zgodnie z warunkami tej decyzji dojazd do drogi publicznej (ul. [...]) należało zaprojektować przez działkę o nr ew. [...]. Projekt budowlany przewiduje natomiast dojazd na działkach o nr ew. [...] i [...]. Organ podniósł ponadto, że do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor był obowiązany przedłożyć wymagane art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przedłożonych aktach sprawy znajdują się oświadczenia P. B. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane odnoszące się jedynie do działek o nr ew. [...], [...], [...]. Ponieważ zatwierdzony projekt zagospodarowania działki nr ew. [...] obejmuje również część działki nr ew. [...], która zgodnie z oznaczeniem i opisem zawartym w tym planie będzie stanowiła wjazd na działkę zakładu, inwestor winien przedłożyć oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane odnoszące się również do działki nr ew. [...] oraz dołączyć decyzję o warunkach zabudowy dla zjazdu publicznego i dojazdu przez tę działkę. Odnośnie podnoszonego we wniosku Spółdzielni [...] w S. zarzutu wybudowania zakładu pogrzebowego w zbyt bliskiej odległości od granicy działki nr ew. [...], to zdaniem Wojewody przepisy prawa w tym przedmiocie nie zostały naruszone. Według zatwierdzonego projektu budowlanego zakład pogrzebowy został zaprojektowany w odległości ok. 2,5 m od granicy z tą działką. Przepis zawarty w treści § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), określa usytuowanie budynków na działce budowlanej w odpowiednich odległościach od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Ponieważ działka o nr ew. [...] w części przylegającej od strony zachodniej do działki o nr ew. [...], stanowi pas terenu szerokości około 3 m i w tej części nie jest działką budowlaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to tym samym określone treścią wyżej powołanego rozporządzenia odległości w sytuowaniu obiektu budowlanego w stosunku do granic tej działki nie mają zastosowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, w wyniku rozpoznania odwołania Zakładu Pogrzebowego "[...]" Sp. z o.o., decyzją z dnia [...], Nr [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu decyzji podzielono pogląd organu I instancji, iż decyzja Starosty S. zatwierdzała projekt dojazdu usytuowanej na działce o nr ew. [...] jak również na działce o nr ew. [...], w stosunku do której inwestor nie złożył oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tym samym Starosta wydając pozwolenie na budowę rażąco naruszył art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Organ II instancji nie zgodził się z twierdzeniami odwołującego się, że działka o nr ew. [...] graniczy z drogą dojazdową do cmentarza i ta część działki o nr ew. [...] należąca do Spółdzielni [...] nie ma charakteru działki budowlanej. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wbrew twierdzeniom odwołującego się i Wojewody działka o nr [...] jako całość spełnia wymogi do uznania jej za działkę budowlaną, a tym samym zatwierdzenie projektu budowlanego, który przewidywał usytuowanie obiektów w odległości od granicy tej działki mniejszej niż wynika to z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowi rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego.
Rozpoznając zarzuty skargi Zakładu Pogrzebowego "[...]" Sp. z o.o. na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. W uzasadnieniu Sąd podzielił pogląd Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że decyzja o pozwoleniu na budowę Starosty S. z dnia [...], Nr [...], wydana została z rażącym naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Sąd wskazał, że z projektu zagospodarowania działki wynika, iż odległość projektowanego budynku nr 1 (sklepu) od granicy z działką o nr ew. [...] wynosi 3,5 m, a budynku nr 2 (zakładu pogrzebowego) 2 m od granicy tej działki. W ocenie Sądu brak jest podstaw prawnych do dzielenia wyodrębnionej geodezyjnie działki gruntu na część budowlaną i niebudowlaną. Działka gruntu jest działką budowlaną jako całość nawet wówczas, gdy jej cześć wykorzystywana jest na cele inne niż budowa obiektów budowlanych np. na drogę wewnętrzną lub gdy jej część nie nadaje się do wykorzystania na cele budowlane. Sąd stwierdził, że jak wynika z załączonego do skargi wypisu z rejestru gruntów nie dokonano podziału działki o nr ew. [...] na część budowlaną i cześć stanowiącą drogę, jest to tylko określenie sposobu jej użytkowania. Odnośnie zaś pozostałych wymienionych przez organy administracji publicznej powodów stwierdzenia nieważności decyzji, to zdaniem Sądu nie mogły być one przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył skarżący Zakład Pogrzebowy "[...]" Sp. z o.o., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, a to:
– § 12 ust. 1 rozporządzenia w spawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w związku z art. 35 ust 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane poprzez jego "niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że § 12 ust 1 pkt 1 rozporządzenia znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie" w zakresie, w jakim działka budowlana nr [...] graniczy z częścią innej działki budowlanej będącej drogą,
– art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) poprzez przyjęcie, że decyzja Starosty S. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, gdy tymczasem, gdyby nawet uznać, że decyzja ta narusza prawo to naruszenie to nie jest naruszeniem rażącym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zakład pogrzebowy został usytuowany w odległości 2,5 m od granicy z działką [...], co nie stanowi w ocenie strony naruszenia § 12 rozporządzenia, ponieważ działka [...] w części przylegającej od strony zachodniej do działki nr [...] stanowi pas gruntu o szerokości 3 m i w tej części nie jest działką budowlaną w rozumieniu ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm.), nie ma więc do niej zastosowania § 12 rozporządzenia w części przylegającej od strony zachodniej do działki nr [...], gdyż działka [...] jest użytkowana przez Spółdzielnię [...] jako droga dojazdowa. Skarżący podniósł, że przeznaczenie działki nie może być zmienione bowiem kształt działki nr [...] w części, w której była drogą, przed zmianami dokonanymi w rejestrze gruntów w [...], uniemożliwia wykorzystanie jej na jakiekolwiek inne cele. Skarżący podniósł, że wyodrębnienie geodezyjne działki na budowlaną i niebudowlaną istniało w dniu wydania decyzji Starosty, zaś od dnia [...] brak jest tego podziału. Skarżący uznał zatem, że skoro § 12 rozporządzenia nie mógł być zastosowany, to nie można było stwierdzić nieważności decyzji, bowiem być może przy wydawaniu decyzji Starosty naruszono prawo, ale naruszenie to nie jest rażące. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono również, że w dacie wydania decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] inwestycja była już w dużej części zrealizowana, a w dacie wyrokowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zakończona. Podniesiono, że inwestor działał w zaufaniu do zgodności z prawem decyzji wydanych w niniejszej sprawie, a potwierdzeniem takiego stanowiska według strony jest fakt, że postępowanie w sprawie wstrzymania prowadzonych robót budowlanych zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, jak również nie stwierdzono naruszenia § 12 rozporządzenia.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła Spółdzielnia [...] wnosząc o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniesiono, że "prawna granica" między działką [...] i działką [...] została wyznaczona na gruncie w dniu [...]. Po wyznaczeniu tej granicy budynek Zakładu Pogrzebowego "[...]" jest usytuowany równo w granicy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd ten jest związany zarzutami zgłoszonymi w skardze. Tylko nieważność postępowania w aspekcie przesłanek określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sąd bada z urzędu.
Przedmiotowa skarga kasacyjna oparta została na podstawie art. 174 ust. 1 p.p.s.a., zarzucając naruszenie prawa materialnego art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) przez niewłaściwą interpretację i zastosowanie.
Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy Naczelny Sąd Administracyjny uznał za usprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej.
Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja zapadła w postępowaniu nieważnościowym, które ma charakter nadzwyczajny a jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeśli jest dotknięta kwalifikowaną wadą powodującą stwierdzenie jej nieważności. Przesłanki nieważnościowe enumeratywnie zaś wylicza art. 156 § 1 K.p.a.
Nieważność zaskarżonej decyzji w sprawie niniejszej stwierdzono na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., powołując przesłankę rażącego naruszenia prawa. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż stwierdzenie nieważności decyzji stanowi odstępstwo od zasady stabilności ostatecznej decyzji przewidzianej art. 16 K.p.a. a także odstępstwo od domniemania jej zgodności z prawem i wymaga bardzo wnikliwego skontrolowania kwestionowanego aktu w aspekcie przesłanek nieważnościowych wskazanego przepisu.
W orzecznictwie NSA a także w doktrynie utrwalone zostało stanowisko, iż rażącym naruszeniem prawa jest tylko takie jego naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Oznacza to, że oczywisty charakter naruszenia prawa jest warunkiem koniecznym, ale nie wystarczającym dla uznania naruszenia prawa za rażące.
Rażące naruszenie prawa od zwykłego naruszenia przepisu prawa różni się takimi cechami jak gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których istnienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy państwowe w praworządnym państwie (vide wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 1987 r., PiZ 1997, nr 12, str. 15).
Prawidłowo Sąd pierwszej instancji powołał w swym uzasadnieniu także orzecznictwo NSA zawierające wymóg spełnienia tych wyjątkowych przesłanek dla oceny rażącego naruszenia prawa, uzasadniających ocenę nieważności decyzji zaskarżonej. Jak wynika z treści wyroku, Sąd ten podzielił stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że decyzja Starosty S. z dnia [...] Nr [...] wydana została z rażącym naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. – dotyczącego zasad sytuowania budynków na działce budowlanej w odpowiedniej odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Odległości te wynoszą 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę granicy.
W sprawie niniejszej jak wynika z ustaleń faktycznych odległości te nie zostały zachowane. Zatwierdzono projekt budowlany i wydano decyzję o pozwoleniu na budowę dwóch budynków posiadających ściany z otworami w zbliżeniu do granicy działki 3,5 m dla budynku Nr 1 Zakładu Pogrzebowego i 2 m dla budynku oznaczonego Nr 2 tegoż Zakładu Pogrzebowego. Przyjmując ocenę rażącego naruszenia prawa, tj. wskazanego § 12 cyt. rozporządzenia Sąd pierwszej instancji uznał, że zainwestowana działka inwestora Zakładu Pogrzebowego "[...]" graniczy z działką budowlaną oznaczoną nr [...] należącą do uczestnika postępowania Spółdzielni [...] w S.
Sąd też przytoczył trzy ustawowe definicje prawne pojęcia "działka budowlana". Są to pojęcia, które zawierają następujące akty prawne:
1) rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. "w sprawie ewidencji" gruntów i budynków,
2) ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami,
3) ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zauważyć należy, iż w świetle wyżej wymienionych definicji ustawowych, że pojęcia działki budowlanej nie zawiera ustawa – Prawo budowlane aktualnie obowiązująca. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji mimo przytoczenia trzech zgodnych w swej treści definicji prawnej pojęcia działki budowlanej nie dokonał wnikliwej oceny czy działka granicząca z nieruchomością nr [...] Zakładu Pogrzebowego ma rzeczywiście charakter działki budowlanej i czy w takiej sytuacji mają do niej odniesienie wymogi § 12 cyt. rozporządzenia. Z ustaleń wynikających z projektu, bud. dokumentacji fotograficznej a także zgodnych oświadczeń strony skarżącej i uczestnika postępowania, tj. Spółdzielni [...] na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika bezspornie, że działka nr [...] to pas gruntu o szerokości 3 m przebiegający na całej długości pomiędzy działką Zakładu Pogrzebowego a cmentarzem i dochodząca od drogi publicznej do działki nr [...] Spółdzielni [...], do której przylega tylko na odcinku 3 m szerokości.
Ze zgodnych oświadczeń stron wynika, że działka ta zawsze wykorzystywana była jako droga dojazdowa do Spółdzielni [...] oraz do cmentarza i że nie nadaje się do zabudowy. W tych okolicznościach nie można w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć, za Sądem pierwszej instancji, iż zbliżenie zabudowy Zakładu Pogrzebowego na działce [...] do granicy działki oznaczonej nr [...] stanowi rażące naruszenie prawa. Kwalifikację taką należy wyłączyć właśnie dlatego, że działka ta nie nadaje się do wykorzystania na cele budowlane. Odrębne stanowisko Sądu pierwszej instancji pozostaje sprzeczne z przytoczonymi definicjami prawnymi pojęcia działka budowlana gdzie kryterium możliwości zabudowy bądź istnienia zabudowy stanowi kryterium podstawowe.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, gdzie niesporne jest zbliżenie budynków Nr 1 i 2 Zakładu Pogrzebowego do granicy działki nr [...] Spółdzielni [...] wbrew regulacji § 12 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy mówić o ewidentnym naruszeniu prawa, które jednak nie ma cech naruszenia rażącego. Nie zachodzi więc przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stanowiąca podstawę stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Starosty S.. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela też stanowiska Sądu pierwszej instancji jakoby w sprawie nie miało znaczenia ustalenie, że działka nr [...] ze względu na kształt i usytuowanie niezmiennie użytkowana była jako droga dojazdowa do działki [...] Spółdzielni [...]. To właśnie ta okoliczność przesądziła o zmianie jej charakteru i przeznaczenia na drogę w ustaleniach nowego zatwierdzonego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S.. Informacje takie podały zgodnie strony obecne na rozprawie kasacyjnej.
Mając na względzie powyższe rozważania w aspekcie zgłoszonych zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność tychże zarzutów. Na podstawie art. 185 p.p.s.a. i art. 203 ust. 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI